Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Ακλισιά’

Μαυροσαββατιάτικα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 24 Νοέμβριος, 2018

Αφού χτες ήταν η Μαύρη Παρασκευή, που γιόρταζαν οι έμποροι, λογικά σήμερα έχουμε Μαύρο Σάββατο,  έτσι δεν είναι; Μαυροσαββατιάτικα λοιπόν τα μεζεδάκια μας, και μια ιδέα θα ήταν να τα διαβάσετε με υπόκρουση Μπλακ Σάμπαθ αλλά δεν είναι και πολύ του γούστου μου οπότε δεν σας το προτείνω.

Πολύς κόσμος τη Μπλακ Φράιντεϊ λογοπαίζοντας την αποκαλεί Βλακ Φράιντεϊ. Κάτι τέτοιο τόλμησε να κάνει και η Γ’ ΕΛΜΕ Θεσσαλονίκης, που καυτηρίασε τις πολλές απουσίες μαθητών σε ανακοίνωσή της εξαιτίας της Μαύρης Παρασκευής, αλλά η ανακοίνωση προκάλεσε την οργή του διαχειριστή της σελίδας της Lifo στο Φέισμπουκ, που χαρακτήρισε «προκλητική» την ανακοίνωση. Πάλι καλά που δεν την είπε και ασεβή, αφού αναφέρθηκε χλευαστικά στον ιερό θεσμό της κατανάλωσης!

* Χτες επίσης είχαμε τη συζήτηση στη Βουλή σε επίκαιρη ερώτηση του Κ. Μητσοτάκη για τη βία και ανομία στα πανεπιστήμια, όπου αναδείχτηκε και ένα ενδιαφέρον γλωσσικό θέμα. Δεν εννοώ τα μαργαριτάρια των πολιτικών αρχηγών -που από αυτά κατέγραψα δύο, πρώτα το «επιδέχονται κριτικής» (ή κάποιο άλλο ουσιαστικό με γενική) του Κ. Μητσοτάκη, αντί της καθιερωμένης σύνταξης με αιτιατική, και ύστερα το «να καταστείλονται» του Αλ. Τσίπρα αντί του «να καταστέλλονται».

Εννοώ το «Κολάμπια», όπως πρόφερε ο Κ.Μητσοτάκης το πανεπιστήμιο Columbia, μια προφορά που είναι σωστή στα αμερικάνικα αγγλικά ή και στα αγγλικά γενικώς, όμως ξενίζει στα ελληνικά. Στη δευτερολογία του ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στο πανεπιστήμιο Κολούμπια που συνεργάζεται με το ΕΜΠ, προσθέτοντας «ή Κολάμπια, αν προτιμάτε» (ή κάτι τέτοιο) απευθυνόμενος στον Κ. Μητσοτάκη.

Ο διάλογος προκάλεσε τη σχετική ιλαρότητα και είδα στο Φέισμπουκ και κάποιες αναφορές σε «Κωλάμπια» με τα εύλογα και εύκολα λογοπαίγνια που φαντάζεστε (έκανε αντιπολίτευση της Κωλάμπια, ας πούμε) αλλά ας το προσπεράσουμε αυτό να πάμε στην ουσία γιατί έχει ενδιαφέρον.

Έχει ενδιαφέρον και κανονικά χρειάζεται χωριστό άρθρο, αλλά θα πω μερικές σκέψεις προσπαθώντας να αποστασιοποιηθώ από τα πρόσωπα που χρησιμοποίησαν τους όρους. Μπορεί το Columbia να προφέρεται στα αγγλικά (κάπως σαν) Κολάμπια, αλλά στα ελληνικά έχει καθιερωθεί εδώ και δεκαετίες να λέμε «Κολούμπια», είτε για το πανεπιστήμιο, είτε για την ιστορική εταιρεία δίσκων και το εργοστάσιό της στη Ριζούπολη. Έτσι το έχει και η Βικιπαίδεια, έτσι το λέει και η συντριπτική πλειοψηφία (ή πλειονότητα) των ομιλητών. Θα μου πείτε, η σωστή προφορά είναι Κολάμπια. Θα απαντήσω πως δεν υπάρχει μία και μοναδική σωστή προφορά.

Λέγοντάς το αυτό δεν εννοώ μόνο τις διαφορές προφοράς μέσα στην ίδια γλώσσα (αν θεωρήσουμε μία και ενιαία γλώσσα τα αγγλικά). Και εδώ υπάρχουν μεγάλες διαφορές γενικώς, και ειδικώς για το όνομα Columbia, που ο Κ. Μητσοτάκης το πρόφερε στα νιουγιορκέζικα, αλλά που η γενικώς παραδεκτή προφορά του στα αγγλικά είναι αρκετά διαφορετική.

Εννοώ επίσης ότι η «σωστή» προφορά δεν είναι αποκομμένη από τη γλώσσα στην οποία μιλάμε κάθε φορά. Όταν μιλάμε ελληνικά θα πούμε Θάτσερ, προφέροντας κανονικά το ρο, όταν μιλήσουμε αγγλικά θα προφέρουμε, αν θέλουμε, πιο αχνά τον φθόγγο, όταν μιλήσουμε όμως γαλλικά θα πούμε Τατσέρ. Το σωστό στα γαλλικά είναι Τατσέρ για τη Θάτσερ και Ντυνίλ για το Ντάνχιλ (Dunhill) και παρομοίως το σωστό στα ελληνικά είναι Κολούμπια και όχι Κολάμπια.

Βέβαια, καθώς εξαπλώνεται η γλωσσομάθεια και καθώς ερχόμαστε σε επαφή με την προφορά των φυσικών ομιλητών της εκάστοτε γλώσσας, με αργούς, πολύ αργούς ρυθμούς αλλάζει η αντίληψή μας για το σωστό. Πριν από πενήντα χρόνια τον Τσε τον λέγαμε Γκουεβάρα (έτσι στο τραγούδι του Λοΐζου) ενώ τώρα τον λέμε Γκεβάρα. Αλλά είπαμε, χρειάζεται άρθρο.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Advertisements

Posted in ποδόσφαιρο, Επιγραφές, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Νομανσλάνδη | Με ετικέτα: , , , , , | 368 Σχόλια »

Μεζεδάκια εξ αναβολής

Posted by sarant στο 2 Σεπτεμβρίου, 2018

Εξ αναβολής, αφού κανονικά το πολυσυλλεκτικό μας άρθρο με τα γλωσσικά στραβά κι ανάποδα της εβδομάδας δημοσιεύεται το Σάββατο -αλλά χτες που ήταν Σάββατο είχαμε και πρωτομηνιά.

* Κάποιοι συνεχίζουν ακόμα τις διακοπές τους -μαζί κι εγώ, μια και φέτος τις άρχισα αργά.

Ένας από αυτούς, δημοσίευσε τη φωτογραφία που βλέπετε αριστερά. Δικό του και το σχόλιο που προκύπτει αβίαστα:

Οι Έλληνες που δεν έχουν λόουερ, κολυμπάνε το πρωί

Οι αλλοδαποί κολυμπάνε το απόγευμα

Οι Έλληνες που έχουν λόουερ, πρωί-απόγευμα.

* Ο αντιπρόεδρος του Εδεσσαϊκού έπιασε δουλειά στο iefimerida.gr. Διαβάστε την πρώτη παράγραφο από άρθρο για την εμφάνιση αρκούδων σε χωριά των Τρικάλων:

Την ανησυχία τους για το καταστροφικό πέρασμα τους προκάλεσαν οι αρκούσες που μπήκαν σε τουλάχιστον δύο χωριά των Τρικάλων εκδήλωσαν οι κάτοικοι των οποίων φοβούνται και για τυχόν «τυχαίες συναντήσεις» με κάποιο από τα άγρια ζώα.

Δεν χρειάζονται σχόλια. Αρκούσε η τρικυμισμένη σύνταξη, ηρθαν και οι αρκούσες…

* Ο περίεργος τίτλος της εβδομάδας, στην iefimerida. Σε άρθρο της κατηγορίας «Σαν σήμερα», μαθαίνουμε (ή θυμόμαστε) ότι στςι 26 Αυγούστου 1960 εκτελέστηκε η Σταυρούλα Γκουβούση που είχε καταδικαστεί για τη δολοφονία της νύφης της. Ήταν, λέει ο τίτλος,

Η πρώτη γυναίκα που εκτελέστηκε λόγω θανατικής ποινής

Αυτό θυμίζει λίγο το murder by death της γνωστής κωμωδίας, αλλά ο υπέρτιτλος («Για ποινικό αδίκημα») έχει μια βάση που ο αρθρογράφος δεν μπορεί ή δεν θέλει να εκφράσει σαφέστερα.

Εκτελέσεις γυναικών είχαν γίνει πολλές στα χρόνια του Εμφυλίου -με πρώτη τη σλαβομακεδόνα δασκάλα Ειρήνη Γκίνη (το εξελληνισμένο όνομά της), αν δεν κάνω λάθος.

Και πράγματι, στο τέλος του άρθρου δηλώνεται ότι: Η Σταυρούλα Γκουβούση ήταν η πρώτη από τις τέσσερις γυναίκες που εκτελέστηκαν στην Ελλάδα μετά το τέλος του Εμφυλίου Πολέμου.

* Τη φωτογραφία αριστερά μού την έστειλε φίλος, από το αεροδρόμιο Θεσσαλονίκης.

Η αγγλική μετάφραση έχει ένα προβληματάκι, έστω κι αν δεν χτυπάει αμέσως στο μάτι.

Το πρόβλημα είναι ότι η «μεταφορά υγρών προϊόντων» αποδόθηκε «liquids transfer»

Θα ήταν προτιμότερη, λέει ο φίλος, η απόδοση transport ή carriage of liquids. Το transfer μπορεί να νοηθεί ως «μεταβίβαση» (νοερή, λογιστική, κυριότητας, συναισθημάτων…), «μετάθεση» (υπαλλήλου), ακόμα και «αποστολή» (εμπορευμάτων), αλλά όχι «μεταφορά πραγμάτων που κουβαλάς επάνω σου».

* Οι οιωνοί δεν είναι καλοί, τουλάχιστον στο in.gr.

Διαβάζουμε σε άρθρο του Β. Κανέλλη: Οποιος ασκεί κριτική στο μεγάλο αφεντικό, θα αντιμετωπίζεται ως οιωνεί μαφιόζος, διαπλέκομενος, αναξιοπρεπής, γλείφτης και άλλα πολλά.

Οιονεί βέβαια, αλλά οι μεταξωτές διατυπώσεις θέλουν επιδέξια χέρια. Και να πεις ότι το «οιωνεί» δεν το πιάνει ο Σπελ Τσέκερ; Το πιάνει, αλλά φαίνεται πως ούτε αυτόν χρησιμοποιούν στο in.gr.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επιγραφές, Κουίζ, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Νομανσλάνδη, Ορθογραφικά, Το είπε/δεν το είπε, Ψευδόφιλες λέξεις | Με ετικέτα: , , , , , | 171 Σχόλια »

Εικοσπενταυγουστιάτικα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 25 Αύγουστος, 2018

Δεν έβρισκα άλλον τίτλο για το καθιερωμένο σαββατιάτικο άρθρο μας, οπότε είπα να εκμεταλλευτώ την ημερομηνία -αφού υπάρχει δεκαπενταυγουστιάτικος γιατί να μην φτιάξουμε και τη λέξη «εικοσπενταυγουστιάτικος»; (Με την ίδια λογική, κάποια άλλη χρονιά είχα φτιάξει τα ‘πενταυγουστιάτικα μεζεδάκια’).

Θα μπορούσα βέβαια να τα πω και «επιληπτικά μεζεδάκια» για να σχολιάσω την αποφυλάκιση του Άρη Φλώρου της Energa, καταδικασμένου για κατάχρηση δημοσίου χρήματος αλλά και για ηθική αυτουργία σε απόπειρα δολοφονίας, ο οποίος προσκόμισε πιστοποιητικά ότι πάσχει από κρίσεις επιληψίας και ψυχολογικά προβλήματα κι έτσι αποφυλακίστηκε με αναπηρία 67% αφού εξέτισε ποινή μόλις 19 μηνών (που την πέρασε κυρίως σε ψυχιατρεία). Αν σκεφτούμε και άλλες υποθέσεις (Παπαγεωργόπουλος κτλ) προκύπτει αβίαστα το συμπέρασμα ότι αν καταδικαστείς για κλοπή του δημοσίου αμέσως μετά αρρωσταίνεις βαριά και μένεις ανάπηρος. Οπότε καλύτερα που έχουμε την υγειά μας.

* Και ξεκινάμε με μια στραβοκλισιά, από το φιλελεύθερο Liberal.gr. Σε άρθρο για τον βανδαλισμό στο Βυζαντινό Μουσείο, διαβάζουμε για «ένα πρωτοφανή περιστατικό για τα ελληνικά δεδομένα».

Φαίνεται πως όσα χρόνια κι αν περάσουν, τα τριγενή και δικατάληκτα δεν θα ενταχθούν ποτέ αβίαστα στο κλιτικό της νέας ελληνικής…

* Και από τη στραβοκλισιά στην ακλισιά. Διαβάζουμε άρθρο για την πλουσιότερη γυναίκα του κόσμου, όπου μαθαίνουμε πως η εν λόγω ζάΜπλουτη κυρία «νυμφεύτηκε με ένα εξέχων τραπεζίτη από τη Λουιζιάνα». Αν ο τραπεζίτης δεν ήταν εξέχων αλλά, ας πούμε, μεγάλος, πλούσιος ή σημαντικός, θα κλινόταν κανονικά. Κακό δικό του λοιπόν.

* Κι ένα βγαλμένο όχι απλώς από τη ζωή αλλά από τα ψώνια μου.

Πεπόνια GADALUP.

Όχι, δεν έρχονται από τη Γουαδελούπη. Είναι της ποικιλίας cantaloupe, που ονομάζεται έτσι από την ιταλική πόλη Cantalupo, χωριό πιο σωστά, απ’ όπου υποτίθεται ότι προήλθε αυτή η ποικιλία πεπονιού.

Σε άλλα σουπερμάρκετ τα βλέπεις κανταλούπ και κανταλούπε, ελληνογραμμένα.

* Και μια αθλητική είδηση. Διαβάζω σε αθλητικόν ιστότοπο ότι ο μπασκετμπολίστας Μοραγιονινουολούγουα Τσουκουεμέκα Σολουάντε, που έπαιζε στην Ουνικάχα Μάλαγα, υπέγραψε στη Λέγκια Βαρσοβίας. Κάπου 17 συλλαβές, αν μέτρησα καλά, ή αλλιώς «Παπασταθόπουλε φάε τη σκόνη μου».

Είναι αυτό που λένε «ο Πρόεδρος έφερε μεγάλο όνομα στην ομάδα»!

Ο παίκτης έχει πάντως συντομέψει το όνομά του σε Μο Σολουάντε, διότι αλλιώς οι σπορτκάστερ που μεταδίδουν αγώνα του θα ζητούσαν ένταξη στα βαρέα και ανθυγιεινά.

(Από πού κατάγεται ο παίκτης, δεν ξέρω. Είναι γεννημένος στη Μεγάλη Βρετανία και είναι Βρετανός πολίτης και δεν είναι τόσο διάσημος ώστε να μας πληροφορεί η Βικιπαίδεια για τις ρίζες του. Νοτιοαφρικανικές, υποθέτω).

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αθλήματα, Επιγραφές, Κοτσανολόγιο, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεταμπλόγκειν, Μεζεδάκια, Φρούτα εποχής | Με ετικέτα: , , , | 167 Σχόλια »

Μεζεδάκια Τρικάλεως

Posted by sarant στο 16 Σεπτεμβρίου, 2017

Ο τίτλος του σημερινού πολυσυλλεκτικού μας άρθρου είναι παρμένος από ένα μεζεδάκι της πιατέλας, που το βρήκα τόσο γουστόζικο ώστε να το αφήσω να τιτλοφορήσει ολόκληρο το μενού. Το είχα και από την προηγούμενη εβδομάδα, αλλά δεν είναι από αυτά που μπαγιατεύουν.

Αλλιώς, μπορεί να ονόμαζα τα μεζεδάκια μου «κηλιδωμένα», από την πετρελαιοκηλίδα που ρυπαίνει τον Σαρωνικό ύστερα από το ύποπτο ναυάγιο του ακόμα πιο ύποπτου σαπιοκάραβου, ή και παριζιάνικα, για ακραιφνώς προσωπικούς λόγους: όταν θα διαβάζετε τις γραμμές αυτές θα πηγαίνω να βραχώ για σαββατοκύριακο στο Παρίσι (ναι, το ξέρω ότι στα πάτρια έχει καύσωνα, αλλά στην Εσπερία τα μέγιστα είναι 15 βαθμοί).

Ωστόσο, προτίμησα να μείνω στον τίτλο που αρχικά είχα σκεφτεί, αφού έτσι μου δίνεται η ευκαιρία να αναδείξω τα γευστικότατα προϊόντα της Τρίκαλης, όπως η φέτα, που τη βλέπετε αριστερά, που έχει και αναγνώριση Π.Ο.Π. και επιπλέον προσφέρεται σε πολύ λογική τιμή.

Τη φωτογραφία την έστειλε στο ιστολόγιο φίλος που με τροφοδοτεί ταχτικά με υλικό. Την τράβηξε ο ίδιος σε σουπερμάρκετ του Ηρακλείου Κρήτης. Και τα δυο μέρη, Τρίπολη και Τρίκαλα, βγάζουν φέτα, αλλά πιο πιθανό μου φαίνεται να ξεκίνησε να γράφει «Τρικάλων» και να ξεστράτισε, κάνοντας αυτό το γουστόζικο γραφιστικό σαρδάμ.

Μια άλλη εξήγηση είναι ότι ο ένας τύπος γάλακτος (ας πούμε το πρόβειο) προέρχεται από την Τρίπολη και το κατσικίσιο από τα Τρίκαλα.

Μέχρι να μάθουμε από πού κρατάει η φέτα, παρακαλείται η Γεωγραφική Υπηρεσία της Νομανσλάνδης να εγγράψει την εριβώλακα Τρίκαλιν στον νομανσλανδιανό Άτλαντα.

* Η ακλισιά της εβδομάδας σε είδηση για τον βιασμό δυο Αμερικανίδων φοιτητριών από καραμπινιέρους στη Φλωρεντία. Στο σχετικό άρθρο του Χάφιποστ, το πρόβλημα δεν εντοπίζεται στο κυρίως άρθρο, όπου οι δυο βιαστές κλίνονται κανονικά (ελπίζω σύντομα να κλείνονται και στο φρέσκο) αλλά στον τίτλο, ο οποίος μάς πληροφορεί ότι:

Δύο φοιτήτριες από τις ΗΠΑ καταγγέλλουν ότι έπεσαν θύματα βιασμού από καραμπινιέροι στη Φλωρεντία

Έχω τη φριχτή υποψία ότι ο υλατζής θέλησε να κάνει φιγούρα και να γράψει «από καραμπινιέρι», χρησιμοποιώντας τον ιταλικό πληθυντικό της λέξης -και τότε παρενέβη ο Σπελ Τσέκερ και τον τιμώρησε. Αν είναι σωστή η υποψία μου, μπορεί να υπάρχει Θεός.

* Συζητήθηκε πολύ την περασμένη Κυριακή το λάθος του Αλέξη Τσίπρα, ο οποίος, στην ομιλία του στη ΔΕΘ είπε για την «κόπρο του Αυγέα». Και βέβαια είναι λάθος, αφού στο σχολείο μαθαίνουμε για τον βασιλιά Αυγεία της Ήλιδας.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αρχαία γραμματεία, Κοτσανολόγιο, Μαργαριτάρια, Μεζεδάκια, Νομανσλάνδη | Με ετικέτα: , , , , , | 147 Σχόλια »

Παπικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 16 Απρίλιος, 2016

Το σημερινό μας άρθρο δημοσιεύεται σε μια μέρα που, σύμφωνα με το πρόγραμμα, προβλέπεται να επισκεφτεί τη Λέσβο ο Πάπας Φραγκίσκος και θα συναντηθεί με τον Οικουμενικό Πατριάρχη, τον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και τον Πρωθυπουργό -από εκεί λοιπόν και ο τίτλος «παπικά».

Προσέξατε ότι χρησιμοποίησα τη διατύπωση «σύμφωνα με το πρόγραμμα προβλέπεται». Το γράφω έτσι επιφυλακτικά, διότι διάβασα ότι ο μητροπολίτης Γλυφάδας προσεύχεται (εδώ και μερικές μέρες, μάλιστα) να αναβληθεί η επίσκεψη του ποντίφικα.

Ταυτόχρονα, ορισμένοι φοιτητές της Θεολογικής του ΑΠΘ που λένε ότι ανήκουν στον φοιτητικό σύλλογο του οσίου Πορφυρίου (αν υπάρχει -ο σύλλογος, όχι ο όσιος Πορφύριος) προειδοποίησαν ότι αν ο «αιρετικός» Πάπας επισκεφτεί τη χωρα μας, οι συνέπειες θα είναι ολέθριες: Με αφορμή την επίσκεψη του αιρετικού πάπα Ρώμης στην υπερευλογημένη μας Ελλάδα, μια επίσκεψη που ικετεύουμε με δάκρυα να ακυρωθεί διότι αλλιώς οι συνέπειες θα είναι ολέθριες, καλεσμένος μάλιστα του ιδίου του Μακαριωτάτου, ήρθε στο νου μας ένας άλλος αρχιεπίσκοπος, ο οποίος μάλιστα εκοιμήθη την 10 Απριλίου 1998, ο Μακαριώτατος Σεραφείμ Τίκας.

Όπως βλέπετε, η προφητεία των φοιτητών του οσίου Πορφυρίου επαληθεύτηκε ήδη -πριν ακόμα επισκεφτεί ο Πάπας την Ελλάδα, οι συνέπειες είναι ολέθριες για το συντακτικό των ανακοινώσεων του συλλόγου «Όσιος Πορφύριος», διότι βέβαια τέτοια τρικυμισμένη σύνταξη δεν είναι καθόλου… ορθόδοξη,

* Οπότε, την ώρα που θα διαβάζετε αυτές τις γραμμές θα ξέρουμε αν έπιασαν τόπο οι μισαλλόδοξες προσευχές του αγίου Γλυφάδας και των πορφυροφοιτητών.

* Η φίλη μας η Έφη πρότεινε χτες να ονομαστούν τα σημερινά μεζεδάκια «Εξεταστικά», επειδή χτες έγινε στη Βουλή η συζήτηση για τη σύσταση εξεταστικής επιτροπής για τα δάνεια των κομμάτων και των ΜΜΕ. Πράγματι, θα μπορούσα να τα ονομάσω και έτσι, επειδή όμως δεν παρακολούθησα αρκετά τη συνεδρίαση προτίμησα να μην της αφιερώσω τον τίτλο του άρθρου.

* Από το λίγο που παρακολούθησα, πρόσεξα στη δευτερολογία του πρωθυπουργού μια αναφορά στην εποχή των «παχυλών αγελάδων» που αμέσως διορθώθηκε σε «παχιών αγελάδων». Με τις παροιμιώδεις παχιές αγελάδες είναι πολύ συνηθισμένο ένα άλλου είδους λάθος. Πολλοί, επειδή θεωρούν ότι το «παχιών αγελάδων» παραείναι λαϊκό, το ευπρεπίζουν σε «παχέων αγελάδων». Έτσι όμως κάνουν γκάφα, διότι το «παχέων» είναι αρσενικό. Το θηλυκό είναι «παχειών» ή, πολύ πιο στρωτά, «παχιών».

* Στην ανταπάντησή του ο Κυριάκος Μητσοτάκης πέταξε ένα «της ΕΣΗΕΑς», που βέβαια δεν στέκει σε γραπτό λόγο, αλλά στον προφορικό θα το δεχτούμε. Δίνει μάλιστα στον αριστοκράτη αρχηγό της ΝΔ μια νότα λαϊκότητας, αφού φέρνει στο νου λαϊκές γενικές όπως «το παιδί της Έβγας».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Απορίες, Βάρναλης, Βουλή, Λαθροχειρίες, Μαργαριτάρια, Μεζεδάκια, Ρατσισμός | Με ετικέτα: , , , , , | 549 Σχόλια »

Αρχηγοσυμβουλιακά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 5 Μαρτίου, 2016

Το άρθρο γράφεται την ώρα που διεξάγεται το Συμβούλιο των Πολιτικών Αρχηγών στην Προεδρία της Δημοκρατίας, οπότε σκέφτηκα να το ονομάσω έτσι, πετυχαίνοντας μ’ ένα σμπάρο δυο τρυγόνια: αφενός βρίσκω τίτλο για το σαββατιάτικο πολυσυλλεκτικό μας άρθρο και αφετέρου φτιάχνεται μια καινούργια λέξη, αφού μέχρι στιγμής το μακρινάρι του τίτλου δεν γκουγκλίζεται.

Τα μεζεδάκια μας βεβαίως δεν είναι αντλημένα από τη σύσκεψη των πολιτικών αρχηγών, που άλλωστε τα πρακτικά της δεν δημοσιοποιούνται.

* Και ξεκινάμε με μια ακλισιά που έμμεσα έχει σχέση με την προσφυγική κρίση, εφόσον, μόλις άρχισαν να γίνονται εργασίες στο Πάρκο Τρίτση είχαμε και δηλώσεις του δημάρχου της περιοχής, «του δημάρχου του Ίλιον» όπως έγραψε το Πρώτο Θέμα (δεν είναι ανάγκη να βάλω λινκ στη θεμοφυλλάδα».

– Δεν μας άρεζαν τα Λιόσια (που κλίνονταν κανονικά, «Ολυμπιακός Λιοσίων») τα κάναμε αρχαιοπρεπές Ίλιον, αλλά να το κλίνουμε κιόλας, ε; μου είπε ένας φίλος.

Θαρρώ πως αυτό το περιττό Ν («το Ν του μεζεδοπώλη») κάνει τη ζημιά. Κάνει αμέσως ασυνήθιστη τη λέξη και ασυνήθιστο σημαίνει άκλιτο. Θυμάστε και το Άκρον Ίλιον Κρυστάλ.

* Πολύ συζητήθηκε μια αποστροφή της συνέντευξης του, ας πούμε, φιλόσοφου Στ. Ράμφου στην Καθημερινή, όπου συνδέει το να μη φοράς γραβάτα με τον ελλειμματικό ανδρισμό. Το συζητήσαμε κι εδώ, οπότε δεν θα σχολιάσω περισσότερο.

Πρόσεξα όμως ότι η δημοσιογράφος που πήρε τη συνέντευξη χρησιμοποίησε το επίθετο «φροϊντιανός». Είναι πραγματικά ευτύχημα που σε μια τόσο καθυστερημένη χώρα όπως η Ελλάδα, όπου όλοι οι άλλοι λένε και γράφουν «φροϊδικός» (ή έστω «φροϋδικός») βρέθηκε και ένας άνθρωπος που έχει μάθει αγγλικά κι έχει περάσει διαφωτισμό!

* Η προσφυγοφοβία τέτοιες μέρες πουλάει και ο κ. Τάκης Θεοδωρόπουλος το έχει καταλάβει και γράφει το ένα απαράδεκτο άρθρο μετά το άλλο. Σε ένα από τα πιο εξοργιστικά, φαντάζεται και συγκρούσεις σουνιτών-σιιτών σε ελληνικό έδαφος.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Ακλισιά, Λαθροχειρίες, Μαργαριτάρια, Μεζεδάκια, Ορθογραφικά, Παπαδιαμάντης, Το είπε/δεν το είπε | Με ετικέτα: , , , , , | 252 Σχόλια »

Δίσεκτα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 27 Φεβρουαρίου, 2016

Δίσεκτα τα μεζεδάκια επειδή είναι τα πιο κοντινά στην εμβόλιμη μέρα, την 29η Φεβρουαρίου, τη μέρα που κάνει το 2016 να ξεχωρίζει από το 2015 και το 2017. Αλλά δίσεκτα και με την άλλη σημασία της λέξης, καθώς οι μέρες είναι ζοφερές, φορτωμένες με απειλές.

Εμείς όμως σήμερα θα τηρήσουμε το πρωτόκολλο και, όπως η μέρα επιτάσσει, θα αρχίσουμε να σερβίρουμε μεζεδάκια από την πιατέλα.

* Σε άρθρο για τους πρόσφυγες στο Καστελόριζο πρόσεξα δύο λάθη, ένα συνηθισμένο που εντοπίζεται εύκολα κι ένα δυσδιάκριτο.

Το εύκολο είναι ο τύπος «ζάμπλουτος», λαϊκός τύπος που δεν έχει βάση, αφού η αρχαία αυτή λέξη παράγεται από το  ζα (αιολικός τύπος της πρόθεσης «διά») και τη λέξη «πλούτος». Είναι ευεξήγητη η έλξη από το «πάμπλουτος», βέβαια.

Το δυσδιάκριτο είναι η αρχαία ονομασία της τουρκικής πόλης Kas, που είναι απέναντι στο Καστελόριζο. Δεν λεγόταν «Αντίφυλλος», όπως λέει το άρθρο, αλλά «Αντίφελλος».

* Πέρα από αυτό, στο άρθρο υπάρχει πλουραλισμός στην ορθογραφία του ίδιου του Καστελόριζου, αλλού με ένα λ και αλλού με δύο. Εδώ και δεκαετίες, η επίσημη ορθογραφία της λέξης είναι με ένα λ, Καστελόριζο, όπως και το Καστέλι Κισσάμου.

* Γράμμα αναγνώστη από την Κορώνη στην Καθημερινή:

Κύριε διευθυντά
Πολλά έντυπα αναφέρονται στον δελφικό χρησμό «ήξεις, αφίξεις» και τα περισσότερα γράφουν το «αφίξεις» με ήτα. Το «ήξεις» είναι μέλλοντας του «έρχομαι», το «αφίξεις» είναι του «αφικνούμαι» και γράφεται με γιώτα. Στο λάθος περιέπεσε και το σοβαρότερο και εγκυρότερο λεξικό μας.

Λέγοντας «σοβαρότερο και εγκυρότερο λεξικό» εννοεί το λεξικό Μπαμπινιώτη, όμως δεν έχει δίκιο -και δεν εννοώ ως προς την αξιολόγηση των λεξικών. Εννοώ  ότι το «αφίξεις» δεν «είναι του ‘αφικνούμαι'», διότι αν ήταν του αφικνούμαι θα έκανε «αφίξη» (με υπογεγραμμένη στο η).

Αλλά στη φράση αυτή έχουμε αφιερώσει άρθρο, έστω και πριν από έξι χρόνια. Οπότε, σας παραπέμπω εκεί.

camer2* Είναι λίγο παλιότερο, αλλά έχει γούστο -γνωστός σχολιαστής του Τουίτερ μεταμορφώνει τον Κάμερον σε Καμερούν!

* Έχω μια ιδιοτροπία, με ενοχλεί η δημοσιογραφική «γλώσσα των τίτλων» που οδηγεί σε φράσεις αμφίσημες του τύπου «μωρό δάγκωσε λυκόσκυλο».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in πρόσφυγες, Θηλυκό γένος, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Τίτλοι | Με ετικέτα: , , , | 178 Σχόλια »

Νεοδημοκρατικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 19 Δεκέμβριος, 2015

Ο λόγος που τιτλοφόρησα έτσι το σημερινό πολυσυλλεκτικό άρθρο μας είναι απλώς ότι αύριο γίνονται (αν ολα πάνε καλά, δηλαδή) οι εσωκομματικές εκλογές στη Νέα Δημοκρατία, από τις οποίες θα προκύψει ο αρχηγός του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης -άραγε και ο επόμενος πρωθυπουργός; Δεν το θεωρώ πολύ πιθανό. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι τα μεζεδάκια είναι αλιευμένα από τα εσωκομματικά της Νέας Δημοκρατίας ή από τις δηλώσεις υποψηφίων αρχηγών τους -υπάρχει απλώς χρονική σύμπτωση.

* Βέβαια, ένας από τους τέσσερις υποψηφίους, ο Άδωνης Γεωργιάδης φρόντισε να πλουτίσει την πιατέλα μας. Εννοώ το κωμικό επεισόδιο που προκάλεσε όταν θέλησε να μπει στο θέατρο Βέμπο για να απαντήσει στον Λάκη Λαζόπουλο, κάτι που το προανήγγειλε στο Τουίτερ δηλώνοντας «λέω να πάω μία βόλτα από το θέατρο Βέμπω»

Η ανορθογραφία προκάλεσε όχι λίγα σχόλια, ας πούμε ότι ο Άδωνης εφεύρε νέο ρήμα, το «βέμπω, βέμπεις, βέμπει» (κατά το «πέμπω»). Εκτός αν ο Άδωνης θεώρησε πως η Βέμπω κλίνεται «η Βέμπω της Βέμπως», όπως η Γκόλφω ή η Μαλάμω.

* Στη συνέχεια, στις δηλώσεις που έκανε εναντίον του Λάκη Λαζόπουλου που δεν τον άφησε να μπει στο σόου του (ούτε εμένα με αφήνουν να μπω και να τραγουδήσω στη Σκάλα του Μιλάνου, αλλά δεν το κάνω θέμα), ο Άδωνης τον κατηγόρησε ότι: «με εξύβριζε επί δεκαλέπτου» -προφανώς, όπως λέμε «επί Παπάγου» ή «άσκηση επί χάρτου».

Εκτός αν εννοούσε ότι ο Λαζόπουλος την ώρα που τον εξύβριζε πατούσε πάνω σε ένα νόμισμα των δέκα λεπτών.

* Αλλά μερικά (μικρά) μεζεδάκια συγκεντρώθηκαν και κατά την ψήφιση του νομοσχεδίου με τα προαπαιτούμενα στη Βουλή.

Πρόσεξα ας πούμε μια καταχρηστική γενική από τον υπουργό Γ. Σταθάκη, με το «δεν επιδέχεται παρερμηνειών». Βέβαια, δεν είναι και πολύ πρωτότυπο το λαθάκι, κι άλλοι το κάνουν, υπάρχει άλλωστε και η έλξη από το «επιδεκτικός παρερμηνειών» (και βέβαια το «ανεπίδεκτος μαθήσεως»).

Δυστυχώς δεν άκουσα την αγόρευση του Μιλτ. Βαρβιτσιώτη, που συνηθίζει τις ομοβροντίες σολοικισμών. Μια φίλη όμως που έτυχε να ακούσει ένα απόσπασμα, σημείωσε δυο μαργαριτάρια: «Είναι πρωτοφανΕς ο τρόπος….», «είχατε εδώ προηγουμένως τόν διευθύνΩΝ σύμβουλο…»

* Κι ένα διαφημιστικό διάλειμμα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεταμπλόγκειν, Μεζεδάκια, Νατσουλισμοί, Νομανσλάνδη, Νομικά | Με ετικέτα: , , , | 187 Σχόλια »

Σπυροειδή μεζεδάκια

Posted by sarant στο 12 Δεκέμβριος, 2015

Τα μεζεδάκια της σημερινής πιατέλας δεν είναι σπειροειδή σαν τον φίλο μας τον Αρχιτέκτονα, είναι σπυροειδή επειδή σήμερα είναι του Αγίου Σπυρίδωνα (ένα δειλινό). Χρόνια πολλά στον Spiridione, τον Spyridon και τους άλλους φίλους του ιστολογίου!

* Και για ορντέβρ ξεκινάμε με ένα άρθρο γεμάτο εισαγωγικά για την προχτεσινή ήττα του Ολυμπιακού στο Τσάμπιονς Λιγκ, όπου πρόσεξα ένα γουστόζικο ορθογραφικό λαθάκι: «Οι “ερυθρόλευκοι” δεν μπόρεσαν σε κανένα σημείο να πιάσουν καλή απόδοση, ήταν “ανεμικοί” επιθετικά, ενώ πλήρωσαν τα αμυντικά κενά που παρουσίασαν».

Όσα παίρνει ο άνεμος…

* Και κάτι αστείο που άκουσα για το ίδιο ματς. Γιατί οι παίχτες και οι φίλαθλοι του Ολυμπιακού δεν διαμαρτυρήθηκαν όταν ο διαιτητής σφύριξε πέναλτι εναντίον τους; Διότι δεν ήξεραν τι είναι αυτό -δεν τους έχει ποτέ συμβεί στην έδρα τους κάτι τέτοιο!

* Ο πνευματικός κόσμος της χώρας παίρνει θέση για τα φλέγοντα ζητήματα -ή αλλιώς ο Νότης Σφακιανάκης, καλεσμένος στην εκπομπή «Αλήθειες με τη Ζήνα», μάλωσε την οικοδέσποινα διότι στον τίτλο της εκπομπής έχει αφαιρεθεί το ν (δηλαδή έπρεπε να είναι «με τηΝ Ζήνα»), το οποίο νι είναι πολύ σημαντικό γράμμα επειδή οξυγονώνει τον εγκέφαλο. Ακούστε τον αν δεν βαριέστε, δεν είναι μεγάλο το βιντεάκι:

Για περισσότερα, δείτε το σχετικό άρθρο του ιστολογίου ή παρακολουθήστε τους ιππότες που έλεγαν συνεχώς ΝΝΝ με αποτέλεσμα ο εγκέφαλός τους να οξυγονώνεται διαρκώς.

* Προσέξτε και τον νέο όρο «κουτουρέζικα» που χρησιμοποιεί (δυο φορές) ο Ν. Σφακιανάκης ως αποτέλεσμα της οξυγόνωσης.

* Ακλισιά στη σελίδα του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας της Κρήτης στο Φέισμπουκ: Απ’ όλες τις γωνιές της Σικελίας, η προχθεσινή έκρηξη της Αίτνα ήταν εντυπωσιακή!

Όμως, σύντεκνοι, ο τύπος «Αίτνα» υπάρχει στη γλώσσα μας από την αρχαιότητα -και κλίνεται από την αρχαιότητα. Δεν υπάρχει κανείς απολύτως λόγος να μην τον κλίνουμε.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Βουλή, Κοτσανολόγιο, Μύθοι, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , , , | 129 Σχόλια »

Μεσονοεμβριανά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 17 Νοέμβριος, 2015

Τα μεζεδάκια του περασμένου Σαββάτου τα είχα γράψει, και επιστρέφοντας στο σπίτι από μια πανέμορφη βόλτα στην καλοκαιρινή Αθήνα, έμαθα για το μακελειό στο Παρίσι. Όταν συνειδητοποίησα (περίπου) τις διαστάσεις του εγκλήματος, αισθάνθηκα πως θα ήταν άτοπο να κυκλοφορήσει το ιστολόγιο με ένα ανάλαφρο άρθρο στην πρώτη του σελίδα, κι έτσι έγραψα τις σκέψεις μου για τη σφαγή. Τα μεζεδάκια σκέφτηκα να τα αναβάλω για τη Δευτέρα, αλλά μεσολάβησε το θλιβερότατο νέο του θανάτου του φίλου Γιώργου Ανανδρανιστάκη, οπότε το ανάβαλα και πάλι. Εν τω μεταξύ, μ΄ αυτά και μ΄ εκείνα, η σημερινή επέτειος της εξέγερσης του Πολυτεχνείου κάπως σαν να βγήκε εκτός κλίματος -περάσαμε σε άλλον αιώνα τελεσίδικα. Οπότε βάζω σήμερα τα μεζεδάκια, χωρίς να τροποποιήσω στο παραμικρό αυτά που είχα γράψει -διαβάζοντάς τα, μην ξεχνάτε ότι τα έγραψα την Παρασκευή το μεσημέρι, πριν από τα τραγικά που συνέβηκαν στη συνέχεια.

 

Αν κοίταζε κανείς τον ουρανό χτες, ηλιόλουστον και καταγάλανο, και τον κόσμο να κυκλοφορεί με κοντομάνικα, θα μπορούσε να τα πει και μεσομαγιάτικα τα μεζεδάκια, καθώς ο φετινός Νοέμβριος έχει ξεσηκώσει όλα τα σουσούμια του Μάη -ωστόσο το ημερολόγιο μάς προσγειώνει. Βέβαια, οι πιο πολλοί δεν ενοχλιούνται από τούτη την παράταιρη άνοιξη, αν και ξέρω κάποιους που παραπονέθηκαν.

Βρέξει-χιονίσει όμως, ή και με καλόν καιρό, εμείς το Σάββατο θα σερβίρουμε μεζεδάκια. Ας ξεκινήσουμε.

* Το πρώτο πιάτο, ορντέβρ καλύτερα, είναι ένα συνηθισμένο ορθογραφικό λαθάκι, που δεν παύει όμως να είναι γουστόζικο και πάντως δεν θα το περίμενε κανείς από έναν σοβαρόν ιστότοπο. Γράφει η Ναυτεμπορική:

Η πλευρά των δανειστών δεν ήταν αντίθετη. πάντως, ζήτησε συγκεκριμένη κοστολόγηση και διαβεβαιώσεις ότι δεν θα υπάρξει νομικό κόλλημα.

Το ενδεχόμενο να κολλήσουν κάπου οι διαπραγματεύσεις, επισημαίνει ο φίλος που το στέλνει, δεν είναι λόγος για να αλλάξουμε την ορθογραφία του νομικού κωλύματος.

* Σε μια δικτυακή παρέα, μια φίλη έκανε λόγο για την «κοτσάνα» του συγγραφέα Βαγγέλη Ραπτόπουλου, ο οποίος στη ραδιοφωνική του εκπομπή τις προάλλες, κι ενώ έπαιζε το πασίγνωστο No woman no cry, σχολίασε «άμα δεν έχεις γυναίκα, δεν κλαις». Δεν είναι όμως αυτό το νόημα του στίχου, διότι το no cry (πιο σωστά nuh cry) στο τζαμαϊκανό ιδίωμα είναι ισοδύναμο με το don’t cry των αγγλικών: μην κλαις, γυναίκα θα μεταφράζονταν τα λόγια, και όχι «όχι γυναίκα, όχι κλάμα» όπως πιστεύουν πολλοί -και στη Γαλλία.

Από τη συζήτηση πάντως φάνηκε πως η παρεξήγηση είναι διαδεδομένη, οπότε δεν θα την έλεγα «κοτσάνα» (συν τοις άλλοις επειδή μιαν άλλη φορά που είχα επισημάνει μια γλωσσική κοτσάνα του Ραπτόπουλου, μετά μου τα έψαλε από την εκπομπή του όπου βέβαια δεν είχα δυνατότητα απάντησης). Επειδή όμως το τραγούδι του Μπομπ Μάρλεϊ είναι πασίγνωστο, καλό είναι να ξέρουμε τη σημασία των στίχων.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Θηλυκό γένος, Κοτσανολόγιο, Μαργαριτάρια, Μεζεδάκια, Φωτογραφίες | Με ετικέτα: , | 126 Σχόλια »

Προγραμματικά μεζεδάκια πάλι

Posted by sarant στο 10 Οκτώβριος, 2015

Ο τίτλος του σημερινού άρθρου οφείλεται στο ότι μέσα στη βδομάδα που μας πέρασε είχαμε τις προγραμματικές δηλώσεις της νέας κυβέρνησης -και δεν είναι η πρώτη φορά που βάζω τον τίτλο αυτόν, τον είχα χρησιμοποιήσει ξανά το 2012 αλλά και τον Φλεβάρη που μας πέρασε, γι’ αυτό και πρόσθεσα το «πάλι».

Πρέπει όμως να παραδεχτώ ότι από πλευράς μαργαριταριών η νέα Βουλή ξεκίνησε φτωχά. Παρόλο που παρακολούθησα αρκετές ομιλίες, δεν άκουσα κάτι το πολύ τρανταχτό -βέβαια, υπήρχε και η ομιλία του Κ. Ζουράρι με την καφετιέρα, στην οποία αφιέρωσα ξεχωριστό άρθρο.

Κι έτσι, το μόνο μεζεδάκι που πρόσεξα από τις προγραμματικές δεν το είπε κανείς βουλευτής αλλά δημιουργήθηκε από τη δημοσιογραφική κάλυψη των συνεδριάσεων. Συγκεκριμένα, το in.gr έγραψε ότι ο υπουργός Πολιτισμού ανέφερε ότι το υπουργείο μελετάει την αύξηση της τιμής των εισιτηρίων των αρχαιολογικών χώρων, που «αυτή τη στιγμή είναι απαράδεκτες χαμηλές». Ωστόσο, ο κ. Μπαλτάς (τον άκουσα) είπε «απαράδεκτα χαμηλές», και έτσι είναι το σωστό αφού έχουμε επίρρημα που προσδιορίζει το επίθετο.

Εδώ και καιρό πάντως παρατηρώ ότι υπάρχει μια τάση τα επιρρήματα να υποκαθίστανται από επίθετα -θα μπορούσε κανεις να πει ότι συνέβαλε σ’ αυτό η διάδοση των επιρρημάτων σε -α, αφού σε φράσεις όπως «τα παράνομα σταθμευμένα οχήματα» (δηλαδή: τα οχήματα που έχουν σταθμεύσει παράνομα) το επίρρημα συμπίπτει μορφολογικά με το επίθετο, αλλά η τάση είναι γενικότερη και εμφανίζεται και σε άλλες περιπτώσεις, όπως είναι οι χρόνιοι πάσχοντες (χρονίως θα λέγαμε παλιότερα) ή το πανταχού παρόν «ανεξαρτήτου» αντί για το σωστό «ανεξαρτήτως» (π.χ. ηλικίας).

* Μια και είπαμε όμως για τη Βουλή, να σημειώσω ότι είχαμε μια πρωτιά, αφού ο νέος ΠτΒ, ο Νίκος Βούτσης, πολιτικός μηχανικός ΕΜΠ, είναι ο πρώτος Πρόεδρος της Βουλής που προέρχεται από την κομμουνιστική αριστερά (ήταν στέλεχος του ΚΚΕ εσωτ. και του ΚΚΕ εσ.-ΑΑ), ενώ πιθανότατα είναι και ο πρώτος που έχει σπουδές μηχανικού. Πράγματι, ο Νίκος Βούτσης διαδέχεται στον προεδρικό θώκο μια μακρά σειρά από δικηγόρους: ο προηγούμενος ΠτΒ που ΔΕΝ είχε σπουδάσει νομικά ήταν ο Ιωάννης Αλευράς το 1981, συνδικαλιστής τραπεζικός χωρίς πτυχίο ΑΕΙ. Δεν έψαξα τους Προέδρους της Βουλής πριν από τη μεταπολίτευση και οπωσδήποτε στα παλιά χρόνια υπάρχουν και μη δικηγόροι που είχαν το αξίωμα αυτό, αλλά αν έχει κάποιος υπομονή και ψάξει θα με ενδιέφερε να επαλήθευε αν ο Βούτσης είναι πράγματι ο πρώτος ΠτΒ με σπουδές μηχανικού. Στον συνονόματο και συνάδελφο (σε μια άλλη ζωή ήμουν κι εγώ μηχανικός) εύχομαι να κάνει τόσο καλά τη δουλειά του ώστε να μην ακούμε συχνά να γίνεται λόγος γι’ αυτόν -αλλά όταν γίνεται, να είναι έπαινος.

* Και τους νεολογισμούς παρακολουθούμε, κι ένας φίλος μου έστειλε τον νεολογισμό «ταχυεστίαση» που τον βρήκε σε άρθρο για τα πιλοτικά προγράμματα μιας αλυσίδας ταχυεστιατορίων (να μην πούμε ονόματα). Λογικός μου φαίνεται ο όρος, αν και προς το παρόν βγάζει λίγες γκουγκλιές. Για το φαστφούντ υπάρχει ο παλιότερος νεολογισμός «ταχυφαγείο», βέβαια στον γραπτό λόγο.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Βουλή, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Νεολογισμοί, Φωτογραφίες | Με ετικέτα: , , , | 337 Σχόλια »

Μεζεδάκια λίγο πριν ανοίξει η κάλπη

Posted by sarant στο 19 Σεπτεμβρίου, 2015

Τον έχω χρησιμοποιήσει ξανά αυτόν τον τίτλο, αν και όχι ακριβώς με την ίδια διατύπωση, κάποιο άλλο Σάββατο πριν από εκλογική Κυριακή. Θα μπορούσα να τα πω και «προεκλογικά» μεζεδάκια, αλλά τα προεκλογικά δεν προσδιορίζουν την αμεσότητα, θα μπορούσαν να δημοσιευτούν δυο-τρεις βδομάδες πριν από τη μέρα των εκλογών, αφού και πάλι προεκογική περίοδο έχουμε -ενώ τώρα τα ψέματα τελειώσανε, σε λίγες ώρες ανοίγει η κάλπη.

Εν τω μεταξύ στο ιστολόγιο έχουμε κάνει και το προεκλογικό μας γκάλοπ, στο οποίο σας ρώτησα τι θα ψηφίσετε στις αυριανές εκλογές. Είχαμε 1775 συμμετοχές, κάπως περισσότερες από τον Γενάρη, οπου στο αντίστοιχο προεκλογικό γκάλοπ είχαν «ψηφίσει» 1471 φίλοι. Τα αποτελέσματα ήταν:

ΣΥΡΙΖΑ 26.65
ΛΑΕ 11.49
ΚΚΕ 11.27
ΔΗΞΑ 7.94
Ανταρσύα 7.66
Ποτάμι 6.65
ΝΔ 6.42
ΠΑΣΟΚ 2.42
Εν Κεντρώων 2.25
ΑΝΕΛ 0.62

————————
ΆκυραΛευκά 2.08
Δεν έχω αποφ. 5.41
Δεν θα ψηφίσω 9.13

Μάλλον δεν θα είναι αυτά τα αποτελέσματα αύριο το βράδυ -και το ειρωνικό είναι ότι κατά πάσα πιθανότητα ο ΣΥΡΙΖΑ θα πάρει αρκετά πάνω από 26,6%. Ωστόσο, προσέξτε ότι οι τρεις τελευταίες επιλογές (Άκυρο+Λευκό, Δεν ψηφίζω, Δεν έχω αποφασίσει) συγκεντρώνουν το 1/6 των ψηφισάντων, 16,62%. Οπότε, τα ποσοστά των κομμάτων πρέπει να αναχθούν επί των εγκύρων (πολλαπλασιάστε επί 1,2 και θα είστε μέσα).

* Την περασμένη βδομάδα το εικονάκι του Google (που το λένε ντουντλ) τιμούσε την επέτειο της γαλλικής μπαγκέτας ή πιο σωστά την 22η επέτειο από τότε που ψηφίστηκε ο νόμος που τυποποιεί τη γαλλική μπαγκέτα. Κατά σύμπτωση, το θέμα το είχαμε θίξει σε άρθρο μας πριν από δυο βδομάδες. Σε έναν ειδησεογραφικόν ιστότοπο βρήκα εκτενές άρθρο για τη μπαγκέτα, αλλά στον τίτλο το «εικοστή δεύτερη» ή «22η» έγινε «22 δεύτερη».

Τέτοια τσαπατσουλιά στον τίτλο σε προδιαθέτει να περιμένεις σημεία και τέρατα στο κείμενο του άρθρου, αλλά περιέργως τα λάθη δεν είναι ούτε πάρα πολλά ούτε πολύ σοβαρά. Βέβαια, τον Louis XIV εμείς εντώ στο Ελλάντα τον λέμε Λουδοβίκο 14ο.

* Αλλαγή ηγεσίας στο αγγλικό Εργατικό Κόμμα με την ανάδειξη του Τζέρεμι Κόρμπιν, αλλαγή φύλου από το in.gr σε ένα κορυφαίο στέλεχος των εργατικών. Σε άρθρο για την εκλογή του Κόρμπιν, διαβάζουμε ότι «η νέα σκιώδης υπουργός Εξωτερικών Χίλαρι Μπεν» δήλωσε ότι το κόμμα θα κάνει εκστρατεία υπέρ της παραμονής του Ηνωμένου Βασιλείου στην ΕΕ.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Εκλογές, Μαργαριτάρια, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , | 139 Σχόλια »

Σεπτεμβριανά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 5 Σεπτεμβρίου, 2015

Τούτα εδώ είναι τα πρώτα μεζεδάκια του φετινού εκλογικού Σεπτέμβρη, οπότε λογικό είναι να τα αποκαλέσω «σεπτεμβριανά», ιδίως αφού δεν έχω χρησιμοποιήσει άλλη φορά αυτόν τον τίτλο τα προηγούμενα χρόνια. Σεπτεμβριανά λέγονται βέβαια και τα αιματηρά γεγονότα στην Πόλη τον Σεπτέμβρη του 1955, και καθώς φέτος κλείνουν εξήντα χρόνια από το πογκρόμ εναντίον των Ελλήνων της Κωνσταντινούπολης, που έδρασε καταλυτικά στον ξεριζωμό των Ρωμιών από την Πόλη. Αν κάποιος έχει να συστήσει ένα λογοτεχνικό έργο, είτε από Τούρκο συγγραφέα είτε από Έλληνα, που να πραγματεύεται τα Σεπτεμβριανά μακριά από εθνικισμούς και στερεότυπα, ας το αναφέρει στα σχόλια.

Και ξεκινάμε τα μεζεδάκια μας. Καθώς βρισκόμαστε σε προεκλογική περίοδο, λογικό είναι να κυριαρχούν οι δημοσκοπήσεις, και μια από τις παραμέτρους που ενδιαφέρει είναι η δημοτικότητα των πολιτικών αρχηγών. Μάλιστα, σε μια πρόσφατη δημοσκόπηση εμφανίστηκε καινούργιος πολιτικός αρχηγός, ο Γεννημαράκης, που έρχεται τέταρτος στον σχετικό πίνακα -θα είναι επικεφαλής του Νομανσλανδιανού Εθνικού Κόμματος. Στο ίδιο άρθρο διαβάζουμε ότι τα ποσοστά «κατακρεμνίζονται» (δυο φορές μάλιστα).

* Καταπληκτικό μεταφραστικό μαργαριτάρι από το Πρώτο Θέμα. Σε ρεπορτάζ για τη δολοφονία των δημοσιογράφων του NBC, διαβάζω μαρτυρίες γειτόνων του φερόμενου ως δολοφόνου:

Γείτονες του Φλάναγκαν σχολιάζουν πως ήταν συχνά «καλός» με τις γυναίκες που έμεναν στα διπλανά σπίτια, αλλά αντίθετα ιδιαίτερα εχθρικός με τους άντρες: «Πέταγε τις ακαθαρσίες της γάτας στα μπαλκόνια τους», λένε όσοι τον ήξεραν καλά. «Είχε συνέχεια υφάκι», παρατηρεί ένας άλλος μιλώντας στο αμερικανικό δίκτυο NBC και θυμάται πως «περπατούσε συχνά μ’ ένα τσεκούρι στον ώμο του»!

Τσεκούρι στον ώμο του; Και δεν τον συλλάβανε ως δημόσιο κίνδυνο; Ο φίλος που εντόπισε το μαργαριτάρι έκανε τον κόπο να αναζητήσει την αρχική πηγή του δημοσιεύματος. Και πράγματι, η πηγή πρέπει να είναι εδώ, από το αμερικάνικο Daily News, που συναγωνίζεται σε σοβαρότητα το Πρώτο Θέμα:  “He had attitude all the time,” one unidentified resident told NBC News, adding that Flanagan «walked around with a chip on his shoulder. Φυσικά είναι η γνωστή Αγγλική έκφραση που εμείς θα την μεταφράζαμε «έχει το ζωνάρι λυμένο για καβγά» ή κάπως έτσι (διακατέχεται από την πικρία του παραγνωρισμένου, λέει ένα λεξικό).

Αλλά και πάλι, πώς εξηγείται το «τσεκούρι στον ώμο»; Αν δεν ξέρει κάποιος τη μεταφορική σημασία της έκφρ. to have a chip on one’s shoulder, θα περιμέναμε να επιχειρήσει να τη μεταφράσει κατά λέξη, αλλά το chip δεν έχει τη σημασία «τσεκούρι», αλλά πελεκούδι, ροκανίδι, τσιπάκι. Τι να πω, ίσως ο μεταφρατζής να είδε πελεκούδια και να σκέφτηκε το τσεκούρι.

* Αξίζει να διαβάσετε το άρθρο της Καθημερινής για τους εθελοντές των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου και τη συγκινητική ανυστερόβουλη προσφορά τους για τη διάσωση προσφύγων.

Ας σημειώσουμε πάντως το συχνό λαθάκι «εγκυμονούν πολλοί κίνδυνοι». Όχι. Ή θα πεις «ελλοχεύουν πολλοί κίνδυνοι» ή «η κατάσταση εγκυμονεί κινδύνους».

* Σε ένα προηγούμενο άρθρο είχαμε δημοσιεύσει μια εξαιρετικά ανορθόγραφη ταμπέλα καταστήματος και σκεφτήκαμε ότι μάλλον ήταν διαφημιστικό κόλπο. Τώρα, φίλος από Θεσσαλονίκη μου λέει ότι πρόσεξε σε κεντρικό περίπτερο της πόλης (στην Τσιμισκή) πινακίδα που έγραφε:

ΝΕΡΟ
ACOUA
0,40 minutes

newchinaΔυστυχώς δεν είχε μαζί του το κινητό του. Αν πάντως είναι εσκεμμένο, είναι πολύ προχωρημένο.

* Αντίθετα, η εκλεκτή φίλη από το Ηράκλειο Κρήτης είχε μαζί της κινητό και στέλνει την φωτογραφία αριστερά, που δείχνει, όπως λέει, ότι το google translate έχει φτάσει και στις αφίσες -η συγκεκριμένη αφίσα φωτογραφήθηκε στην πλατεία Κορνάρου.

Το χειρότερο είναι πως το google translate δίνει καλύτερα αποτελέσματα, αφού όταν του δίνω new china shop μεταφράζει «νέα υαλοπωλείο»!

* Συνηθισμένο λαθάκι σε αφρόντιστα κείμενα είναι αυτό που αποκαλώ «παρενθετική ακλισιά», όταν αναφέρονται, σαν να έμπαιναν σε παρένθεση, ιδιότητες ενός προσώπου ή ενός πράγματος, σε ονομαστική πτώση, ενώ το πρόσωπο ή πράγμα είναι σε γενική ή αιτιατική. Κι ένα πρόσφατο παράδειγμα, όπου ο συντάκτης ξεκίνησε σωστά, αλλά χάθηκε στο δρόμο:

Πρόκειται για την παραίτηση του Θοδωρή Κόλλια, στενού συνεργάτη του προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ, μέλους της ομάδας των λογογράφων του και σύμβουλος στη γενική γραμματεία του πρωθυπουργού τους τελευταίους μήνες, μετά την εκλογική νίκη του Γενάρη.

Σωστά μπαίνει η πρώτη γενική (στενού συνεργάτη), σωστά η δεύτερη (μέλους της ομάδας), αλλά στην τρίτη μας τα χαλάει!

* Φίλος ο Νίκος Βούτσης, συχνό το λάθος και το έχουν κάνει κι άλλοι, αλλά δεν παύει να είναι λάθος. Σε δηλώσεις για το ενδεχόμενο συνεργασιών μετά τις εκλογές, το στέλεχος του ΣΥΡΙΖΑ δήλωσε ότι » Από εκεί και πέρα, με το αποτέλεσμα των εκλογών, θα ενσκήψουμε όλοι, για να το εξετάσουμε, διότι σε άλλες εκλογές δεν πρόκειται να πάμε».

Όμως, τουλάχιστον σύμφωνα με τα λεξικά, ενσκήπτουν οι θύελλες, η κακοκαιρία, οι επιδημίες και άλλες συμφορές. Οι πολιτικοί που εξετάζουν ένα πρόβλημα «εγκύπτουν». Πιο απλά, στου μπαμπά τους τη γλώσσα, σκύβουν πάνω στο πρόβλημα, σύντροφε!

* Συχνά είναι τα αστεία επεισόδια με τους λογαριασμούς στα κοινωνικά μέσα, και ιδίως στο Τουίτερ, που παρωδούν λογαριασμούς πολιτικών ή γενικά δημόσιων προσώπων. Τελευταίο κρούσμα, το ψευτοτιτίβισμα από τον χρήστη με το όνομα «Διονύσης Τσακής», δήθεν Τσακνής, σχετικά με τη ματαίωση της μετάδοσης της συνέντευξης τύπου της ΠτΒ. Η Ραχήλ Μακρή δεν πρόσεξε τη μικρή διαφορά στο όνομα, ούτε την ένδειξη Parody account, και έκανε ολόκληρη φασαρία. Θα επιληφθεί, διάβασα, η Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος -και όχι η Υπηρεσία Αναγνωστικής Επάρκειας.

* Όσο για την ΠτΒ, από την προχτεσινή τρίτη εκτενή προσωπική συνέντευξή της στον Σκάι (μιλάμε για ανελέητο χτύπημα από τα συστημικά ΜΜΕ!) πρόσεξα μια αρκετά σπάνια ελληνικούρα: «ουτινοσδήποτε άλλου». Σωστό είναι: πρόκειται για το «οποιουδήποτε άλλου» στα βαθιά δικηγορίστικα, και το χρησιμοποιούμε για να εντυπωσιάζουμε τους αφελείς.

* Δυο μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της επαγγελματικής ένωσης των δημοσιογράφων θεώρησαν σκόπιμο να διαμαρτυρηθούν επειδή η ΕΣΗΕΑ παραχώρησε στη Ζωή Κωνσταντοπούλου την αίθουσά της (έναντι αμοιβής). Αναρωτιέμαι σε ποια εφημερίδα εργάζονται οι κύριοι Κοτταρίδης και Μαζανίτης, και αν κάνουν και εκεί τρανταχτά λάθη όπως «επικοινώνησε τηλεφωνικά με τον Προεδρεύων του Διοικητικού Συμβουλίου» ή κωμικοτραγικές διατυπώσεις όπως «αιτούμενος του ‘παγώματος'».

* Το ΚΙΔΗΣΟ του Γιώργου Παπανδρέου δεν πρόκειται να πάρει μέρος στις εκλογές και στο σχετικό ρεπορτάζ ο Σκάι (ίσως και άλλα κανάλια) επανέλαβε το γνωστό λάθος ότι «για πρώτη φορά ύστερα από 92 χρόνια η Βουλή μένει χωρίς Παπανδρέου». Καταρχάς, ούτε τον Γενάρη είχε εκλεγεί ο Παπανδρέου. Έπειτα, όπως έχουμε ξαναπεί, ο παππούς του, ο Γεώργιος Παπανδρέου, είχε μείνει εκτός Βουλής και το 1935 (όταν τα βενιζελικά κόμματα απείχαν από τις εκλογές) αλλά και το 1950 (όταν απέτυχε να εκλεγεί). Ίσως είναι η πρώτη φορά που δεν συμμετέχει στις εκλογές μέλος της οικογένειας Παπανδρέου για λόγους υποκειμενικής αδυναμίας (ώστε να καλύψουμε και την αποχή του 1935).

* Κι άλλο κρούσμα κωμικού τίτλου, της κατηγορίας «Μωρό δάγκωσε σκυλί», από τη Lifo: Μετανάστες από Σάμο και Μυτιλήνη μεταφέρουν δυο πλοία με προορισμό τον Πειραιά.

Πρέπει να είναι πολύ χεροδύναμοι αυτοί οι μετανάστες, να σέρνουν κοτζάμ πλοία!

* Σε ένα άρθρο που με βρίσκει σύμφωνο σε όσα καταμαρτυρεί σε ορισμένα πρώην στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ που ακολουθούσαν προσωπική πολιτική, διαβάζω: «Όχι από τον πρωθυπουργό, από ψηλότερα ήρθε η εντολή. Αν ατενίσετε τον ουρανό, μπορεί να διακρίνετε τον εντολοδόχο».

Όχι όμως τον εντολοδόχο, φίλε Ανανδρανιστάκη. Τον εντολοδότη.

* Μια σωστή παρατήρηση σε ηλεμήνυμα φίλου:

Έχει γεμίσει ο δικτυακός τόπος με αιτούντες ασύλου. (ένα απλό γουγλάρισμα αρκεί για επιβεβαίωση). Αν δεν κάνω λάθος μπορεί να υπάρχουν χιλιάδες αιτούμενοι ασύλου, αλλά οι αιτούντες αιτούν άσυλο.

* Δεν είμαι φίλος του νεοπαγούς κόμματος Λαϊκή Ενότητα, το αντίθετο μάλιστα, αλλά συμφωνώ απόλυτα με όσα μου γράφει ένας καλός φίλος, που εκνευρίστηκε διαβάζοντας το πρόσφατο άρθρο του Πάσχου Μανδραβέλη στην Καθημερινή, στο οποίο επιτίθεται στο κόμμα του Π. Λαφαζάνη.

Το αστείο μεζεδάκι είναι στο τέλος, όπου ο Πάσχος αναφέρεται στην «απάντησή του [Κώστα Λαπαβίτσα] στο περιοδικό Jacobin (3.12.2015) ότι ‘θα χρειαστεί επιβολή δελτίου’». Για την ακρίβεια ο Λαπαβίτσας δεν είπε αυτό που βάζει μέσα σε εισαγωγικά ο Πάσχος, και άρα δεν θα έπρεπε να βάλει τα εισαγωγικά. Είπε όμως κατά λέξη «Yes, we’re talking about a process of rationing» που είναι το ίδιο πράγμα.

Όμως, μήπως ο Πάσχος βλέπει στο μέλλον και διαβάζει συνέντευξη του Λαπαβίτσα που ακόμη δεν έχει δοθεί; Πώς αλλιώς να εξηγήσουμε ότι η συνέντευξη αυτή έχει ημερομηνία (μέσα σε παρένθεση) που διαβάζεται «3 Δεκεμβρίου 2015»; Γνωρίζουμε τις μεγάλες διανοητικές ικανότητες του Πάσχου, αλλά να βλέπει και στο μέλλον; Φευ, όχι. Το περιοδικό Jacobin είναι αμερικάνικο. Η συνέντευξη του Λαπαβίτσα δημοσιεύτηκε 12 Μαρτίου 2015 (12.3.2015 ,για μας τους Ευρωπαίους). Στο (αμερικάνικο) σάιτ του περιοδικού, όμως, η ημερομηνία αυτή είναι γραμμένη με τον αμερικάνικο τρόπο (δηλαδή, «ανάποδα» για μας) κι ο Πάσχος την μετέφερε όπως την είδε, χωρίς να κάνει τον κόπο να την προσαρμόσει στο δικό μας τρόπο γραφής της ημερομηνίας.

Ίσως βέβαια ο Π. Μανδραβέλης να θεώρησε ασέβεια να μετατρέψει την αμερικανότροπη ημερομηνία. Τέλος πάντων, καλό Σαββατοκύριακο!

ΥΓ Επί του πιεστηρίου: Μεγάλη φιλολογική ανακάλυψη! Ήρθε στην επιφάνεια νέο άγνωστο μέχρι σήμερα έργο του Λογγίνου, «Περί ύφους». Τη βαρυσήμαντη ανακοίνωση την έκανε, σε προεκλογικό πάνελ του Μέγκα, ο έγκριτος φιλόλογος Άδωνης Γεωργιάδης, προφέσορας Ημιμαθείας και Προγονοκαπηλίας. Απαντώντας στον Νίκο Ξυδάκη, ο οποίος είχε αναφερθεί στη γνωστή ρήση του Μπυφόν ότι «το ύφος είναι ο άνθρωπος, για να μην υστερήσει ο Άδωνης επικαλέστηκε το έργο του Λογγίνου «Περί ύφους».

Βέβαια, ως τώρα ξέραμε ότι το σημαντικό αυτό έργο έχει τίτλο «Περί ύΨους», αλλά οι έρευνες του χαλκέντερου μελετητή (οΘντκ) μας έβγαλαν από την πλάνη μας.

Posted in Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Νομανσλάνδη | Με ετικέτα: , , , | 70 Σχόλια »

Πλαστικά καλούπια και άλλα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 8 Αύγουστος, 2015

Μπαίνουμε στην περίοδο γύρω από τον δεκαπενταύγουστο, που παραδοσιακά αραιώνει η κίνηση στα ιστολόγια, καθώς όλοι φεύγουν για διακοπές. Από τη Δευτέρα, και μέχρι τις αρχές Σεπτεμβρίου, το ιστολόγιο θα προσπαθήσει μεν να κρατήσει τον ρυθμό του ενός άρθρου την ημέρα (χωρίς να το υπόσχεται) αλλά θα καταφύγει σε επαναλήψεις, αναδημοσιεύσεις ή μικρότερα άρθρα, που πάντως θα εναλλάσσονται με άρθρα μεγαλύτερου μεγέθους.

Ξεκινάμε λοιπόν τα μεζεδάκια μας -και θα αναρωτιέστε ποια είναι τα πλαστικά καλούπια, που κατάφεραν να μπουν και στον τίτλο, κάτι που δεν γίνεται και πολύ συχνά.

kaloupiaΠρόκειται για ένα «μικρό αριστούργημα» όπως το χαρακτήρισε ο Νίκος Λίγγρης, που το παρουσίασε στη Λεξιλογία, απ’ όπου και το έκλεψα μια και δεν έπρεπε να το στερηθείτε. Σε δελτίο ειδήσεων του Σταρ, γινόταν λόγος για ένα άρθρο του Μπλούμπεργκ, και διαβάστηκε το εξής απόσπασμα (που το βλέπετε και αριστερά): Στην πεινασμένη, από μετρητά, Ελλάδα, τα πλαστικά καλούπια φωτίζουν τη σκιώδη οικονομία.

Τι να είναι τάχα τα πλαστικά καλούπια; Και πώς φωτίζουν την οικονομία;

Πλαστικά καλούπια δεν υπάρχουν, είναι μεταφραστικό δημιούργημα. Το πρωτότυπο άρθρο έχει τίτλο In Cash-Starved Greece, Plastic Casts Light Into Shadow Economy. Ο μεταφρατζής αγνοούσε την έκφραση «casts light» που σημαίνει ρίχνω φως, κι επειδή το cast είναι και ουσιαστικό εκτός από ρήμα, και πράγματι σημαίνει «καλούπι», εφεύρε πλαστικά καλούπια, ενώ ο τίτλος λέει ότι «στην πεινασμένη για μετρητά Ελλάδα, το πλαστικό [χρήμα] ρίχνει φως στη σκιώδη οικονομία».

Ο φίλος Νίκος Λίγγρης στη Λεξιλογία θεώρησε ότι ο ελληνικός τίτλος βγήκε από μηχανάκι (γκουγκλομετάφραση). Κατά τη γνώμη μου, πρόκειται σαφώς για μετάφραση από άνθρωπο -αν το ελέγξετε, το μηχανάκι βρίσκει σωστά το «φωτίζει» ως απόδοση του casts light, αλλά τα χαλάει στο shadow economy.

* Φρέσκο από τις χτεσινές βραδινές ειδήσεις του skai.gr, όπου η εκπρόσωπος της Κομισιόν εμφανίζεται να λέει «δεν μπορώ να πω πότε θα ενεχειρισθεί το κείμενο» -καινοφανές μαργαριτάρι, τύπος ενεστώτα που φτιάχτηκε (κακώς, βέβαια) από τον αόριστο «ενεχειρίσθη» του ενεστώτα «εγχειρίζω».

* Μου έστειλαν την προκήρυξη ενός μεταπτυχιακού στην Δημόσια Ελεγκτική. Διαβάζοντας ότι το πρόγραμμα θα είναι «μερικούς φοίτησης», ελπίζω τα οικονομικά τους να είναι καλύτερα από τα ελληνικά τους.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεταγραφή ξένων ονομάτων, Μεζεδάκια, Νομανσλάνδη | Με ετικέτα: , , , | 158 Σχόλια »