Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Αμαληκίτες’

Ποδοσφαιρικά μη μεζεδάκια

Posted by sarant στο 9 Ιουνίου, 2012

Ποδοσφαιρικά επειδή χτες άρχισε το ευρωπαϊκό, με το ματς Πολωνία – Ελλάδα 1-1. Μεζεδάκια, επειδή είναι Σάββατο και το μενού έτσι επιτάσσει. Μη, επειδή ο Νικοκύρης είχε απερίγραπτες δουλειές όλη την εβδομάδα και δεν πρόκανε και εκτός αυτού την ώρα που θα διαβάζετε αυτές τις γραμμές (το άρθρο ανεβαίνει με αυτόματο πιλότο) θα ταξιδεύει προς μεγάλη γαλλική πόλη με εντονότατο διεθνή χαρακτήρα για να πάρει μέρος σε ένα τουρνουά πνευματικού αθλήματος. Οπότε σήμερα έχουμε μερίδες λιτότητας.

Το παιχνίδι είχα κανονίσει να το δω με παρέα, αλλά ήμουν ξεθεωμένος (είπαμε, έχει πέσει πολλή δουλειά) κι έτσι προτίμησα τον καναπέ μου -και βέβαια δίπλα είχα το λάπτοπ και παρακολουθούσα σχόλια από το φέισμπουκ. Κι άλλοι πολλοί έκαναν το ίδιο, όπως φαίνεται.

Μόλις φάγαμε το γκολ, έγραψε κάποιος «Δύσκολα θα μείνουμε στο ευρώ».

Με την (από αυστηρή έως απαράδεκτη) αποβολή του Παπασταθόπουλου, γράφτηκε: Κάποιος είπε στον διαιτητή ότι ο Παπασταθόπουλος ψήφισε ΣΥΡΙΖΑ.

Μετά ήρθε η απίστευτη ανατροπή, η ισοφάριση, η ισοφάριση στον αριθμό των παιχτών με την αποβολή του τερματοφύλακά τους, η ελπίδα της νίκης, το χαμένο πέναλτι, το ακυρωμένο γκολ (τελικά ήταν ή όχι οφσάιντ; ), στο τέλος η αγωνία μήπως μας το βάλουν στο 90′, η λήξη -που νομίζω θα έκανε και Έλληνες και Πολωνούς να ανασάνουν ανακουφισμένοι. Αν υπάρχει ηθικός νικητής είναι η Ελλάδα, είπε ο Γάλλος εκφωνητής κι έχει δίκιο. Πολύ μου άρεσε σήμερα η εθνική μας στο δεύτερο ημίχρονο.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in ποδόσφαιρο, Κοτσανολόγιο, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , , | 45 Σχόλια »

Οι λεπτές διακρίσεις και οι Αμαληκίτες

Posted by sarant στο 18 Απριλίου, 2012

 

Πριν ξεκινήσω το άρθρο μου, μια εκμυστήρευση. Επειδή για το σημερινό θέμα έχω ξαναγράψει παλιότερα, μια φορά σε ειδικά αφιερωμένο άρθρο, αλλά και αρκετές φορές σκόρπια, σε μεζεδάκια ή απαντώντας σε σχόλια, όσην ώρα ετοίμαζα το άρθρο είχα μιαν αίσθηση dejavu, που λέμε, κι ακόμα δεν μου έχει φύγει η ανησυχία μήπως επαναλαμβάνω τον εαυτό μου (οπότε βέβαια θα πρέπει να συμπεράνουμε ότι ο… Αϊζενχάουερ κάνει θραύση).

Αλλά ποιο θέμα είναι αυτό; Είναι η απέχθειά μου για ορισμένους «επίσημους» τύπους των συνθέτων ρημάτων του «άγω», όπως να/θα/έχει παραγάγει και η προτίμησή μου για τους αναλογικούς τύπους, δηλ. να/θα/έχει παράξει. Μάλιστα, τους τύπους που έχουν τον αναδιπλασιασμό αγαγ- που μου φαίνονται κακόηχοι, τους αποκαλώ περιφρονητικά «αμαληκιτικούς» τύπους, επειδή ο Αγάγ στην Παλαιά Διαθήκη ήταν ένας βασιλιάς των Αμαληκιτών. Φυσικά, περί ορέξεως ουδείς λόγος: άλλοι βρίσκουν κακόηχους τους αναλογικούς τύπους (να παράξει, και ιδίως να εισάξει, να εξάξει).

Ωστόσο, τα επιχειρήματά μου δεν είναι μόνο αισθητικά. Το τεράστιο προτέρημα των αναλογικών τύπων είναι ότι διατηρούν ζωντανή μια βασική διάκριση της ελληνικής γλώσσας, τη διάκριση ανάμεσα σε στιγμιαίους και διαρκείς χρόνους (η ορολογία δεν είναι ακριβής, αλλά είναι θαρρώ η πιο κατανοητή και για τους μη ειδικούς). Η διάκριση αυτή εμφανίζεται σε αρκετές περιπτώσεις:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γενικά γλωσσικά, Γλωσσαμύντορες, Λαθολογία | Με ετικέτα: , , , , | 180 Σχόλια »

Έχει παράξει -και άλλοι αφορεσμένοι τύποι

Posted by sarant στο 8 Οκτωβρίου, 2009

Στην Καθημερινή της Πέμπτης 8/10 δημοσιεύεται επιστολή του γνωστού μεταφραστή Θεόφιλου Βαμβάκου για ένα γλωσσικό θέμα. Διαβάστε την:

Υπάρχει μεγάλη σύγχυση ως προς την ορθή χρήση ορισμένων τύπων των ρημάτων ανάγω, εξάγω, παράγω, απάγω κ.λπ. Π.χ. υπάρχουν άνθρωποι, ναι, ακόμη και «παροικούντες την Ιερουσαλήμ», που δεν μπορούν να διακρίνουν σε τι διαφέρει η έκφραση «να παράγει» από την έκφραση «να παραγάγει» ή που λένε ότι π.χ. «ο κακοποιός… απαγάγει το παιδί», αντί βέβαια του «…απάγει το παιδί».

Χρησιμοποιούν, δηλαδή, την έκφραση «να παράγει» όταν γραμματικά απαιτείται να πουν «να παραγάγει». Για τον στιγμιαίο μέλλοντα του παράγω αντί να πουν «θα παραγάγω» καταφεύγουν, για… σιγουριά…, στο άκομψο «θα παράξω», ενώ κανείς τους δεν θα τολμούσε (και σωστά!) να πει «θα… απάξω», «θα εξάξω» ή «θα ανάξω»! Το ίδιο γραμματικό λάθος δεν το κάνουν, για καλή μας τύχη, για άλλα ρήματα π.χ. χρησιμοποιούν σωστά, στην περίπτωση του ρήματος «δίνω» (όπως και στα περισσότερα άλλα ρήματα), τις εκφράσεις «να δίνει» και «να δώσει», αφού βεβαίως η πρώτη αφορά μια δραστηριότητα συνεχιζόμενη (χρόνος διαρκείας), ενώ η δεύτερη αφορά μια δραστηριότητα που λαμβάνει χώραν σε συγκεκριμένη χρονική στιγμή (στιγμιαίος χρόνος).

Ο κ. Βαμβάκος δεν είναι ο πρώτος που έχει στηλιτεύσει το ‘άκομψο’ «θα παράξω». Παλιότερα, ένας ανερχόμενος λογοτέχνης και μεταφραστής είχε φτάσει στο σημείο να αποφανθεί ότι η σωστή χρήση του ‘να παραγάγω’ αποδεικνύει την «καλή γνώση της ελληνικής γλώσσας» ή κάτι τέτοιο, ενώ, αν πιστέψουμε τον Περιγλώσσιο, η γνωστή καθηγήτρια κυρία Ξανθάκη είχε πει με μάτια βουρκωμένα ότι «όλοι πια λένε να παράξει αντί του ορθού να παράσχει» (sic –ε, γίνονται αυτά εν τη ρύμη και τη συγκινήσει του λόγου, προσθέτει χαιρέκακα ο Περιγλώσσιος).

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γενικά γλωσσικά, Λαθολογία | Με ετικέτα: , , , , , | 116 Σχόλια »