Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Αμφίπολη’

Μεζεδάκια με σεβασμό

Posted by sarant στο 3 Οκτώβριος, 2015

Γιατί με σεβασμό, θα ρωτήσετε. Ο τίτλος είναι επηρεασμένος από ένα από τα μεζεδάκια της πιατέλας μας, που θα το δούμε όταν έρθει η σειρά του.

Αλλά ξεκινάμε. Αν φτιάξω ποτέ έναν κατάλογο με τα 10 πράγματα που με ενοχλούν περισσότερο στον κυβερνοχώρο, θα είναι… οι κατάλογοι με τα 10 καλύτερα/χειρότερα/μεγαλύτερα/ομορφότερα κτλ. πρόσωπα/ πράγματα/μέρη κτλ. Συνήθως τα άρθρα του τύπου αυτού δεν έχουν και μεγάλη εγκυρότητα ενώ, επειδή σχεδόν πάντα είναι μεταφρασμένα, έχουν και τραγικά λάθη.

Μου στέλνει ένας φίλος έναν τέτοιο κατάλογο από το Χάφιποστ, που δεν είναι μεταφρασμένος, αλλά και πάλι τα έχει τα λαθάκια του. Καταρχάς, μου φαίνεται να πάσχει η πρώτη πρώτη πρόταση: «Το γεγονός ότι η Ελλάδα κρύβει μεγάλες ομορφιές, δεν κρύβει ούτε μία μικρή δόση υπερβολής.» Αναρωτιέμαι, μπορεί ένα γεγονός να κρύβει μικρήν ή μεγάλη δόση υπερβολής; Ο ισχυρισμός, η άποψη, το επιχείρημα έστω μπορεί να είναι υπερβολικά -αλλά το γεγονός;

Πιο κάτω να σημειώσουμε την ακλισιά στην πρόταση «καταρράκτες της Νέδα» -της Νέδας, βέβαια-, τον παρατονισμό στα λουτρά Πόζαρ, που έχουν γραφτεί «Ποζάρ», καθώς και την κάπως ασαφή διατύπωση «Το Ταίναρο, που πήρε το όνομά του από τον γιο του Δία, ο οποίος έχτισε την ομώνυμη πόλη στον ισθμό της Ακρωταινάριας χερσονήσου, αποτελεί το νοτιότερο άκρο της ηπειρωτικής Ευρώπης και στο σημείο εκείνο θα συναντήσετε και τον φάρο του Κάβο Ματαπά», που δημιουργεί την υποψία πως ο αρθρογράφος δεν ξέρει ότι το ακρωτηριο Ταίναρο είναι ο Κάβο Ματαπάς. Όσο για το ω στο «Ακρωταινάριας», ε, μπήκε για αρχοντιά.

* Αλλά δεν είναι μόνο η Νέδα που πέφτει θύμα της ακλισιάς, αλλά και η λίμνη Κάρλα, αφού διαβάζω ότι έχουν διατεθεί ευρωπαϊκές πιστώσεις για το έργο «αποκατάστασης της λίμνης Κάρλα».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Advertisements

Posted in Θηλυκό γένος, Κοτσανολόγιο, Λαθροχειρίες, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Το είπε/δεν το είπε, Τοπωνύμια | Με ετικέτα: , , | 135 Σχόλια »

Ο Πολυκαισαρίης της κ. Παναγιωταρέα και άλλα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 22 Νοέμβριος, 2014

Ξεκινώντας να διευκρινίσω ότι το σημερινό άρθρο ανεβαίνει με αυτόματο πιλότο διότι έχω φύγει από νωρίς για διήμερο ταξίδι (όχι επαγγελματικό, ούτε αναψυχής: μαζοχισμού) -και δεν είμαι βέβαιος ότι θα μπορώ να παρακολουθώ το ιστολόγιο, έστω και μόνο για να ξεμπλοκάρω όσα σχόλια έχει κρατήσει η σπαμοπαγίδα.

Τα σημερινά μεζεδάκια όμως δεν θα πάρουν τον τίτλο «ξενιτεμένα» ή «εκτός έδρας», για τον απλό λόγο ότι στην πιατέλα δεσπόζει ένα θηριώδες μαργαριτάρι, που θα άξιζε ίσως να το ανεβάσουμε σε ξεχωριστό άρθρο -και αυτό δίνει τον τίτλο. Όμως, όπως συνήθως συμβαίνει σε αυτές τις περιπτώσεις, θα πρέπει να κάνετε υπομονή. Πρώτα τα ορεκτικά και ύστερα το κυρίως πιάτο.

* Μια ακόμα περίπτωση σύγχυσης των τύπων στα σύνθετα του -άγω, αυτή τη φορά από το Βήμα. Σε ρεπορτάζ για τη νέα ακροδεξιά στροφή του Νικολά Σαρκοζί, διαβάζω: Μετά την εκλογή του το 2007 ο Νικολά Σαρκοζί είχε δεσμευτεί να εισάγει την πολιτική ένωση για άτομα του ιδίου φύλου, όμως δεν το έπραξε κατά τη διάρκεια της προεδρικής θητείας του.

Εδώ έχουμε μια πράξη που θα γινόταν μία φορά, δεν θα την θέσπιζε συνεχώς την πολιτική ένωση. Είχε δεσμευτεί να τη θεσπίσει αλλά δεν το έκανε. Άρα, το κανονικό είναι «είχε δεσμευτεί να εισάξει», για όσους ακολουθούν τον αναλογικό τύπο, που ακόμα δεν είναι πολύ διαδεδομένος αλλά είναι ο μόνος που θα λύσει το πρόβλημα της σύγχυσης -ή, «είχε δεσμευτεί να εισαγάγει» για όσους επιμένουν στον προβληματικό επίσημο τύπο.

* Αγγλικό μεζεδάκι απο το μπλογκ του Γιάνη Βαρουφάκη: In late 1946 France was persuaded by the United States to drop its insistence that German industry be raised to the ground …

Όχι όμως! Razed to the ground, να ισοπεδωθεί, «ες έδαφος φέρειν» που έλεγαν κάποιοι για τους αρχαίους ναούς. Όπως λέει ο φίλος που το έστειλε, «δεν πρέπει να εννοεί αυτούς«.

* Αδωνικό μαργαριτάρι, σε τηλεοπτικό παράθυρο: Αν ακούσετε το βίντεο, στο 1.10 λέει «Ο Γκράμσι πήγε στο σπίτι του Μεταξά…» Εντάξει, στον προφορικό λόγο μπορεί κανείς να μπερδέψει τον Γκράτσι με τον Γκράμσι, κι εγώ μπέρδεψα τις προάλλες τον Σολωμό με τον Βιζυηνό.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Ευπρεπισμός, Κοτσανολόγιο, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεταμπλόγκειν, Μεζεδάκια, Νομανσλάνδη, Παρωδίες | Με ετικέτα: , , , , , , | 238 Σχόλια »

Αφηρωισμένα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 15 Νοέμβριος, 2014

Ο τίτλος (και) του σημερινού άρθρου προέρχεται φυσικά από την ανασκαφή της Αμφίπολης -και δεν είναι η πρώτη φορά που τα σαββατιάτικα μεζεδάκια μας τιτλοδοτούνται από αυτή την πηγή, ούτε θα είναι, υποψιάζομαι, η τελευταία. Άλλωστε, εδώ και αρκετόν καιρό, σχεδόν κάθε βδομάδα έχουμε κάποιο μεζεδάκι από την Αμφιπολιάδα. «Τελείωσε η εποχή της μεταπολίτευσης, ζούμε στην εποχή της αμφιπολίτευσης», που έλεγε κι ένας φίλος στο Φέισμπουκ. Και τα σημερινά μας μεζεδάκια οφείλουν πολλά στην Αμφίπολη λοιπόν.

Θα το ξέρετε βέβαια, ότι στην ανασκαφή βρέθηκε τάφος και «εντός και εκτός του τάφου» (σύμφωνα με την επίσημη διατύπωση) ανθρώπινος σκελετός, πράγμα που εύλογα συζητήθηκε πολύ και προκάλεσε πολλά σχόλια.

Βέβαια, σε πολλά έντυπα γράφτηκε ότι βρέθηκε «σκελετός νεκρού» που μου θυμίζει λίγο τα «δύο πτώματα νεκρά» του Μποστ, αλλά το χρεώσαμε στη συγκίνηση της στιγμής.

Από την άλλη, η λέξη που προκάλεσε πολλές συζητήσεις και έδωσε και τον τίτλο στα σημερινά μας μεζεδάκια, είναι ο αφηρωισμός. Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση του υπουργείου, «πρόκειται για μνημείο αφηρωϊσμένου νεκρού, δηλαδή, θνητού στον οποίον αποδόθηκαν λατρευτικές τιμές από την κοινωνία της εποχής του».

Ξεκινώντας από την παρωνυχίδα, τα διαλυτικά στη λέξη «αφηρωισμός» είναι περιττά, δεν υπάρχει κανένας δίφθογγος με το ω και το ι ώστε να χρειάζονται διαλυτικά -αλλά από την κ. Παναγιωταρέα δεν θα γυρέψουμε σωστή ορθογραφία.

Προχωράμε στην ουσία. στις  λέξεις «αφηρωισμός, αφηρωίζω, αφηρωισμένος», λέξεις άγνωστες στους περισσότερους -κι αν πάει κανείς να ερμηνεύσει με την κοινή λογική και με την ετυμολογία, χωρίς συμφραζόμενα, τον αφηρωισμένο νεκρό, δεν αποκλείεται να συμπεράνει ότι πρόκειται για ήρωα που έπαψε να δοξάζεται, που τον αποκαθήλωσαν από το βάθρο, τον «απο-ηρωοποίησαν».

Ωστόσο, όπως σωστά έσπευσε να εξηγήσει η ανακοίνωση, αφηρωισμός σημαίνει ακριβώς το αντίθετο, το να λατρεύεται δηλαδή κάποιος ως ήρωας -ο όρος είναι αρκετά γνωστός στην ειδική ορολογία των αρχαιολόγων και γενικά όσων ασχολούνται με την ελληνική αρχαιότητα.

Βλέπετε, είναι η διπρόσωπη πρόθεση «από», που μπορεί να σημαίνει είτε την ομοίωση με κάτι είτε την αφαίρεση μιας ιδιότητας -και, όπως έχουμε ξαναπεί, συμβαίνει κάποτε η ίδια λέξη να σημαίνει δύο αντίθετα πράγματα: η απόφραξη μπορεί να είναι είτε το βούλωμα (ιδίως των αρτηριών στην ιατρική ορολογία) είτε το ξεβούλωμα (ιδίως των αποχετεύσεων) -αλλά αυτά τα έχουμε συζητήσει παλιότερα, οπότε σας παραπέμπω στο σχετικό άρθρο.

* Αλλά για την Αμφίπολη ειπώθηκαν πολλές χοντράδες -καθώς αναζωπυρώθηκε η θεωρία ότι ο νεκρός του τάφου είναι ο Μεγαλέξαντρος -ενδεχόμενο εντελώς απίθανο με βάση όλη τη βιβλιογραφία. Μου λένε, αλλά δεν το άκουσα με τ’ αυτιά μου και δυσκολεύομαι να το πιστέψω, ότι στον ΑΝΤ-1 θεωρήθηκε αξιοσημείωτο το γεγονός ότι το μήκος του τάφου ήταν 3,23 μέτρα και η σύμπτωση με το 323 π.Χ. που είναι η χρονολογία θανάτου του Μεγαλέξαντρου, λες και μετρούσαν οι αρχαίοι με το σημερινό μετρικό σύστημα ή λες και είχαν προβλέψει το σημερινό σύστημα χρονολόγησης (όλα τα είχαν προβλέψει, ακούγεται μια φωνή απο το βάθος).

* Και βέβαια, η Γ.Γ. του Υπουργείου Πολιτισμού δεν παρέλειψε να ενημερώσει τον… αρχιεπίσκοπο κ. Ιερώνυμο για τα ευρήματα της ανασκαφής -αναρωτιέμαι αν μόνο σε μένα φαίνεται εξωφρενική η είδηση αυτή. Βέβαια, ο κ. Ιερώνυμος είναι αρχαιολόγος, αλλά αρχαιολόγος είναι και ο θείος μου ο Περικλής και ως τώρα η κυρία Μενδώνη δεν τον έχει επισκεφτεί να τον ενημερώσει. Μπορεί να μην έχει το τηλέφωνό του -αν διαβάζει κανείς από το ιδιαίτερο γραφείο της, ας στείλει μέιλ στο ιστολόγιο να δώσω τη διεύθυνση και το τηλέφωνο του θείου.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Κοτσανολόγιο, Μαργαριτάρια, Μεζεδάκια, Περιαυτομπλογκίες, Τυπογραφικά λάθη | Με ετικέτα: , , , | 135 Σχόλια »

Το ελληνικό πόδι και άλλα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 4 Οκτώβριος, 2014

Όπως και άλλες φορές έχει συμβεί, στα σημερινά μας μεζεδάκια υπάρχει ένα που κυριαρχεί στην πιατέλα, που θα μπορούσε ν΄αποτελεί και κυρίως πιάτο, και που μπαίνει γι’ αυτό το λόγο στον τίτλο του άρθρου. Και παραβαίνοντας τα συμποσιακά θέσμια, που θα επέβαλλαν να ξεκινήσουμε με κάποιο ορεκτικό, σκέφτηκα το σημερινό μας τραπέζι να ξεκινήσει ακριβώς με αυτό το κυρίως πιάτο, με το ελληνικό πόδι δηλαδή.

mortonpali

Φωτογραφία παρμένη από τον τοίχο του Θάνου Παναγιωτόπουλου

Το «ελληνικό πόδι» είναι αυτό που βλέπετε στη φωτογραφία αριστερά. Παραδοσιακά, τον 19ο αιώνα είπαν έτσι το πόδι στο οποίο το δεύτερο δάχτυλο είναι μακρύτερο από τα δυο γειτονικά του, όπως στη φωτογραφία. Όταν το πρώτο (το μεγάλο) δάχτυλο είναι μεγαλύτερο, λέμε ότι έχουμε «αιγυπτιακό πόδι» ενώ όταν τα τρία δάχτυλα είναι ισομήκη έχουμε το ‘ρωμαϊκό πόδι’ (δείτε και την εικόνα εδώ).

Τα αρχαία ελληνικά αγάλματα είχαν ελληνικό πόδι, γιατί αυτό θεωριόταν ωραίο στα μέρη μας τότε, και γι’ αυτό άλλωστε δόθηκε αυτή η ονομασία, δεν είχαν δει κανέναν αρχαίο Έλληνα οι δυτικοί που την έπλασαν. Το πρότυπο αυτό διαδόθηκε, κι έτσι, ας  πούμε, και η γυναικεία μορφή στο Άγαλμα της Ελευθερίας έχει ελληνικό πόδι. Λέγεται ότι οι περισσότεροι Έλληνες έχουν ελληνικό πόδι αλλά αυτό δεν το έχω ελέγξει προσωπικά: εγώ πάντως έχω ελληνικό πόδι, νομίζω και όλοι στην οικογένεια. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι το «ελληνικό πόδι» είναι αποκλειστικότητα των Ελλήνων. Σύμφωνα με κάποιες πηγές, το ελληνικό πόδι το έχει το 23% ή το 30% του παγκόσμιου πληθυσμού. Το αιγυπτιακό πόδι είναι πολύ συχνότερο (50-60%) ενώ το ρωμαϊκό πόδι κάτω από 10%. Αλλού βρίσκεις και για κελτικό ή για γερμανικό πόδι, με άλλες παραλλαγές αλλά αυτές οι τρεις που αναφέραμε είναι οι πιο συχνές.

Θα θυμίσω ότι, από τα αγάλματα και πάλι, είχε φτιαχτεί και η έκφραση «ελληνική μύτη» που είμαι βέβαιος πως ξέρετε τι είναι. Ελληνική μύτη δεν έχουν οι περισσότεροι Έλληνες (εγώ τουλάχιστον δεν έχω), αν και ο Μπέρναρ Σόου, όταν τον είχαν ρωτήσει σε ένα σαλόνι αν αληθεύει ότι οι Ελληνίδες έχουν ελληνική μύτη είχε απαντήσει «Ασφαλώς, δεν φαντάζομαι να τις φέρνουν από το εξωτερικό».

panagiotΓιατί όμως τα λέω όλα αυτά; Διότι πριν από δυο-τρεις μέρες η υπεύθυνη τύπου του τάφου της Αμφίπολης, η κ. Άννα Παναγιωταρέα, ανάρτησε στο Φέισμπουκ το κείμενο που βλέπετε αριστερά, στο οποίο μετέφερε ένα σημείωμα που έστειλε ο καθηγητής Π. Ευθυμίου σε κάποια ηλελίστα των πανεπιστημιακών του ΑΠΘ, με τον όχι και τόσο επιστημονικό τίτλο «Οι Καρυάτιδες της Αμφίπολης αποκαλύπτουν την καταγωγή τους και κλείνουν στόματα».

Επειδή το κείμενο περιέχει ένα σωρό ανοησίες και έχει ρατσιστικό προσανατολισμό (ελληνικά γονίδια κτλ.), έγινε δεκτό με θύελλα αρνητικών (και κυρίως περιπαικτικών) σχολίων, οπότε η κ. Παναγιωταρέα κατέβασε την ανάρτηση από τη σελίδα της και την αντικατέστησε με μιαν άλλη στην οποία μέμφεται όσους θέλουν να ακούγεται μόνο η δική τους άποψη -λες και η δημοκρατία επιβάλλει να μένει στο απυρόβλητο της κριτικής η κάθε αγυρτεία. (Τη δεύτερη ανάρτηση τη βλέπετε και εδώ).

Φαίνεται ότι η κ. Παναγιωταρέα νόμισε πως το ανόητο κείμενο που διακίνησε ήταν γραμμένο από τον (ομότιμο νομίζω πλέον) καθηγητή κ. Ευθυμίου. Βέβαια, και να ήταν δικό του, αυτό δεν θα του έδινε πολύ μεγαλύτερη αξία, μια και είναι δασολόγος. Αλλά η πικρή αλήθεια είναι πως ο κ. Ευθυμίου (ευτυχώς από μια άποψη) δεν έγραψε ο ίδιος το μπαρουφολόγημα, αλλά το βρήκε κάπου και το αναπάραξε (σικ) ελαφρά τη καρδία, για να αποδείξει ότι δικαίωμα στην ασυγχώρητη επιπολαιότητα έχουν και οι καθηγητές πανεπιστημίου. Για του λόγου το αληθές, ιδού μια δημοσίευση του ποδολογικού αρλουμπολογήματος από τον Ιούλιο του 2012, που μάλιστα δεν είναι η πρώτη, αφού αναφέρει ως πηγή το yahoo.gr, μια από τις ακροπόλεις της παραεπιστήμης.

Η μεγαλύτερη βλακεία του κειμένου ειναι ο ισχυρισμός ότι όποιος έχει «ελληνικό πόδι» έχει και «ελληνικά» γονίδια (τα οποία ως γνωστόν είναι γαλανόλευκα) -δηλαδή το 20-30% των κατοίκων του πλανήτη, κάπου ενάμισι δισεκατομμύριο, όπως ο κύριος της φωτογραφίας μας επάνω. Δεν πάει πίσω και η άλλη ανοησία ότι μόνο το ελληνικό πόδι είναι κληρονομικό, ενώ τα άλλα προφανώς τα αγοράζουν από το σουπερμάρκετ.

Οπότε; Ένας καθηγητής πανεπιστημίου, ομότιμος έστω, διαβάζει στο διαδίκτυο μια ρατσιστική μπαρούφα και αντί τουλάχιστον να ελέγξει αυτόν τον στοιχειώδη ισχυρισμό, την αναδημοσιεύει σε ηλεκτρονική λίστα ομολόγων του. Και μια άλλη καθηγήτρια, που βρίσκεται σε υπεύθυνη θέση, αναδημοσιεύει τη μπαρούφα επίσης ανεξέταστα, χωρίς να γκουγκλίσει βρε αδερφέ ώστε να διαπιστώσει ότι δεν είναι γραμμένη από τον συνάδελφό της! Το μόνο παρήγορο είναι η αντίδραση των χρηστών του Φέισμπουκ, που έδειξαν πολύ μεγαλύτερη ωριμότητα από τους δυο καθηγητές.

* Και συνεχίζω.

Την περασμένη βδομάδα είχαμε «της ασφαλής πλοήγησης», τώρα έχουμε από το έγκυρο (οΘντκ) Βήμα το «η προσεχή Πέμπτη«. Έχουμε επίσης και ένα «εκτενή αναφορά» σε τίτλο, οπότε δεν στέκει η δικαιολογία ότι πρόκειται για αιτιατική. Ξαναλέω, εμένα δεν με ενοχλεί η εκτενή-της εκτενής, ούτε και ο εκτενής του εκτενή. Αλλά να το συμφωνήσουμε, να το βάλουμε και στη γραμματική.

* Τα (οΘντκ) έγκυρα Νέα μετέφρασαν το άρθρο που αφιέρωσε το Εκόνομιστ στον Αλέξη Τσίπρα. Πρόσεξα στο ελληνικό κείμενο την εξής φράση, σχετικά με την επίσκεψη στον Πάπα: Οι υποστηρικτές του, αναφέρει το περιοδικό, ονόμασαν την ανταλλαγή απόψεων ανάμεσα στους δύο άνδρες «συνάντηση δύο μυαλών». Όχι όμως. Η φραση στα εισαγωγικά αντιστοιχεί στο αγγλικό a meeting of minds, που είναι έκφραση που σημαίνει «σύμπτωση απόψεων».

* Στο υποχρεωτικό άρθρο του κατά του ΣΥΡΙΖΑ (πρέπει να έχουν να συμπληρώσουν κάποια ποσόστωση, δεν εξηγείται αλλιώς), ο καθηγητής Θ. Διαμαντόπουλος υποκύπτει στη γοητεία της κοπρολαγνικής ποίησης. Δικαίωμά του, αλλά θα τον παρακαλέσω να μου τεκμηριώσει σε ποια έγκυρη πηγή βρήκε ότι το σκατολόημα «Σαν έρχεται κάθε σκατάς θαρρούμε πως σωθήκαμε, μα σαν φεύγει βλέπουμε πως αποσκατωθήκαμε» ανήκει στον Σουρή -συν τοις άλλοις είναι και μετρικά κουτσό, έλεος!

* Ένα που δεν μπόρεσα να το επαληθεύσω. Φίλος που το άκουσε με τ΄ αυτιά του, μου λέει ότι κ. Κοσιώνη σε δελτίο ειδήσεων του Σκάι είπε ότι ο καρκίνος είναι «δημοφιλής» νόσος. Το μεταφέρω με επιφύλαξη.

* sevenfrΣυμβαίνουν και εις Παρισίους. Φίλος πήγε να δει την ταινία A most wanted man, που δεν ξέρω αν έχει έρθει στην Ελλάδα και με ποιον τίτλο. Είναι ένα θρίλερ βασισμένο σε βιβλίο του Τζον λε Καρέ, με Τσετσένους, κατασκόπους και δεν συμμαζεύεται. Κάποια στιγμή μπαίνει στη μέση και μια κυπριακή εταιρεία, οπότε στο έργο φαίνεται το λογότυπό της στα αγγλικά και στα ελληνικά (αν θέλετε, δείτε το τρέιλερ, είναι γύρω στο 1.18).

Λοιπόν, το Seven Friends Navigation Company «μεταφράζεται» στα ελληνικά «Επτά φίλους πλοήγηση ΕΠΕ». Γυρίζεις ταινία με μπάτζετ μερικά εκατομμύρια, κι είσαι τόσο καρμίρης που λυπάσαι να δώσεις -πόσα; είκοσι;- ευρώ για να μεταφράσεις σωστά τον τίτλο της ναυτιλιακής εταιρείας!

* Για την παράσταση του Βασιλιά Λιρ στο Βαφείο διάβασα ότι «Η μετάφραση, από τον Γ. Βούρο, έγινε κατευθείαν από τα αρχαία αγγλικά, από την πρώτη έκδοση του 1608». Ειδικός σεξπιριστής δεν είμαι, αλλά τυχαίνει να έχω βγάλει αγγλική φιλολογία και να έχω διδαχτεί και τον Λιρ στα… αρχαία αγγλικά, και έχω να πω ότι αρχαία δεν τα λες. Αρχαία θα πεις τα αγγλικά του Βεόγουλφου. Όμως η διατύπωση δημιουργεί τη σφαλερήν εντύπωση ότι η μετάφραση του Βούρου κατ’ εξαίρεση έγινε από την πρώτη έκδοση και ότι οι άλλες έγιναν από κάποια άλλη, ίσως απλούστερη. Αν κάνω κάποιο λάθος, πείτε μου.

rafinagg*Μου στέλνει ο Πάνος τη φωτογραφία που βλέπετε, διαφήμιση φροντιστηρίου αγγλικών «από Άγγλους».

Eλάτε να μάθουμε τη μητρική μας γλώσσα, μας καλεί.

Όμως, η μητρική μας γλώσσα δεν είναι ίδια, και δεν θα τη μάθουμε όλοι. Ή «ελάτε να σας μάθουμε» ή «ελάτε να μάθετε». Εκτός αν παραείμαστε αυστηροί και αυτά συγχωρούνται μεταφραστική αδεία.

*  Διαβάζω άρθρο για την προσέγγιση ΣΥΡΙΖΑ-ΔΗΜΑΡ, όπου υπάρχει στον υπότιτλο η φράση: «Στη συνεργασία των δυνάμεων της Αριστεράς δεν χωρούν μόνον ο Ευάγγελος Βενιζέλος και οι άλλοι Ηρακλείς των Μνημονίων είπε ο γραμματέας του ΣΥΡΙΖΑ στο χαιρετισμό του στο συνέδριο της ΔΗΜΑΡ».

Δύο παρατηρήσεις. Καταρχάς, αν διαβάσουμε το κυρίως άρθρο θα δούμε ότι το «μόνον» δεν υπάρχει: Γι” αυτό δεν χωρούν ο κ. Βενιζέλος και οι άλλοι Ηρακλείς των Μνημονίων.

Δεύτερον, το «δεν χωρούν μόνον ο Βενιζέλος και οι άλλοι Ηρακλείς» είναι διφορούμενο. Δεν χωράνε μόνο αυτοί, αλλά χωράνε κι άλλοι; Ή, που αυτό εννοεί, «μόνο ο Βενιζέλος και οι Ηρακλείς δεν χωράνε»;

* Με την ευκαιρία της είδησης για τη σύλληψη στον Βύρωνα, παρατηρώ με ενδιαφέρον, για μια ακόμα φορά, ότι επικρατεί πια ο τύπος «του συλληφθέντα» και το βρίσκω θετικό.

* Και κλείνω τα μεζεδάκια με μιαν είδηση που, αρχικά, νόμιζα ότι είναι αναδημοσίευση από το Κουλούρι.

Όπως γράφει το in.gr, «Διακριθέντες αθλητές όπως ο Παναγιώτης Μπαρλάς, ο αρχηγός της παγκόσμιας Εθνικής Εφήβων Μπάσκετ του 1995, θα στελεχώσουν σύντομα τη Γενική Γραμματεία Δημοσίων Εσόδων του υπουργείου Οικονομικών» -η ανακοίνωση αφορά πέντε αθλητές (και αθλήτριες). Δεν είμαι φανατικός φίλαθλος, αλλά ομολογώ ότι κανένα από τα πέντε ονόματα δεν αναγνωρίζω. Επιπλέον, όπως το ίδιο το ρεπορτάζ αναφέρει, οι πέντε πρώην αθλητές δεν έχουν τα τυπικά προσόντα που θα περίμενε κανείς για τη θέση αυτή. Φαίνεται ότι έπρεπε να δοθούν οι πέντε αργομισθίες, όπως παλιότερα στα σώματα ασφαλείας ή σε θέσεις δενδροκηπουρού, και επειδή μόνο στη Γραμματεία Εσόδων γίνονται προσλήψεις, τους προσέλαβαν εκεί. Αυτό που ούτε το Κουλούρι δεν θα μπορούσε να επινοήσει ήταν η δικαιολογία που πρόβαλε στέλεχος της ΓΓΔΕ:  οι νέες προσθήκες «θα βοηθήσουν προς την κατεύθυνση της διατήρησης της φορολογικής διοίκησης σε φόρμα». Η πραγματικότητα είναι πιο αστεία από την παρωδία της!

* Και πριν σας αποχαιρετήσω (θα λείψω σήμερα αρκετές ώρες), προσφεύγω στη συλλογική σας σοφία για μια βελόνα στ’ άχυρα.

bolsevo

Η φωτογραφία αριστερά τραβήχτηκε το 1934, σε μια εκδρομή που έγινε στο περιθώριο του πρώτου Συνεδρίου Σοβιετικών Συγγραφέων στη Μόσχα.

Δεξιά, ο Γάλλος συγγραφέας Ζαν Ρισάρ Μπλοκ (Jean Richard Bloch) σκύβει για να ανάψει τσιγάρο. Στη μέση και λίγο πίσω ο δικός μας Κώστας Βάρναλης χαμογελάει στον φακό, αν και τον μισοσκεπάζει ο συγγραφέας στ’ αριστερά, με τα στρογγυλά γυαλιά και το μουσάκι. Ποιος είναι όμως αυτός;

Για να είναι στη Μόσχα καλεσμένος, θα ήταν (τότε) αριστερός.

Δεν είναι από τους Γάλλους που συμμετείχαν στο συνέδριο (Malraux, Aragon, Paul Nizan). Δεν είναι κάποιος από τους άλλους επιφανείς που πήραν μέρος, όπως Martin Andersen Nexö, Yakub Kadri, Willi Bredel, Theodor Plivier, Johannes Becher, Oskar Maria Graf, Nordahl Grieg.

Μοιάζει πολύ λίγο με τον Καρλ Ράντεκ, αλλά ο Radek δεν είχε μουστάκι εκείνη την περίοδο, μόνο γένια -και ίσαμε πάνω.

Βελόνα στ’ άχυρα ψάχνω λοιπόν, αλλά ποτέ δεν ξέρει κανείς. Αλλά και να μη βρεθεί, δεν χάλασε κι ο κόσμος -δεν έχασε η Βενετιά βελόνι!

Posted in Κοτσανολόγιο, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Φωτογραφίες | Με ετικέτα: , , , , | 526 Σχόλια »

Μεζεδάκια διαίτης

Posted by sarant στο 27 Σεπτεμβρίου, 2014

Ο τίτλος είναι ελαφρώς οξύμωρος, διότι τα μεζεδάκια σπανίως είναι κατάλληλα για δίαιτα (εκτός αν κάνετε τη δίαιτα της πάπιας). Στην πραγματικότητα, η σημερινή πιατέλα μας δεν είναι και τόσο φορτωμένη: δεν στείλατε κι εσείς πολλά, δεν στάθηκα κι εγώ καλός αλιέας μαργαριταριών, κι έτσι το τραπέζι μας θα είναι λιτό.

* Η ανασκαφή της Αμφίπολης δεν έδωσε κάτι το συνταραχτικό τη βδομάδα που μας πέρασε, μας χάρισε όμως καναδυό μεζεδάκια. Έτσι, ο υπουργός Πολιτισμού κ. Τασούλας δήλωσε ότι έχει την αίσθηση πως είναι αδύνατο να βρίσκεται ο Μεγαλέξαντρος στον τάφο και συνέχισε: «Και το λέω όχι επειδή θέλω να εκπλαγώ ευχάριστα. Το λέω γιατί για το Μέγα Αλέξανδρο έχουμε υποδεέστερες πληροφορίες, άρα φαντάζομαι ότι αν είχαμε μια τέτοια εξέλιξη, μια τέτοια πληροφορία δεν θα είχε διαφύγει».

Υπάρχουν άραγε «υποδεέστερες» πληροφορίες; Αν πάντως τον θαυμάσατε για το τόλμημά του, να πει το προφανές, ότι δεν είναι καθόλου πιθανό να βρίσκεται μέσα στον τάφο ο Αλέξανδρος, το θάρρος του κ. Τασούλα υπήρξε θνησιγενές, αφού πριν λαλήσει το κοκοράκι ο κ. Υπουργός ανασκεύασε τον… εαυτό του, δηλώνοντας ότι ποτέ δεν είπε αυτά που τον ακούμε να λέει στο βίντεο!

* Όσο για το «ο ένοικος του τάφου», δεν θα το χρεώσω στον κ. Υπουργό, διότι οι περισσότεροι έτσι το λένε (το λέμε). Δεν μου αρέσει, δεν θα το χρησιμοποιούσα -αλλά δεν έχω άλλη μονολεκτική λύση. Ιδέες;

* Και μόλις χτες, η υπεύθυνη ενημέρωσης του τάφου κ. Παναγιωταρέα έδωσε τη δική της ακυρολεξία, ευγενική προσφορά στη χειμαζόμενη πιατέλα μας. Ενημερώνοντας τους δημοσιογράφους, η κ. καθηγήτρια ανέφερε: «Οι διατυπωθείσες θεωρίες περί της ταυτότητος του νεκρού, ως σήμερα, ανάγονται σε 14». Ωστόσο, το «ανάγομαι» εδώ δεν ταιριάζει, αφού το ρήμα αυτό χρησιμοποιείται όταν προσδιορίζουμε χρονικά την αρχή ενός πράγματος, π.χ. «οι ρίζες της οικογένειάς του ανάγονται στο Βυζάντιο». Προφανώς η κ. Παναγιωταρέα ήθελε να πει πως οι θεωρίες «ανέρχονται σε 14». Ευτυχώς πάντως που είναι άμισθη, αλλιώς θα ζητούσαμε τα λεφτά μας πίσω.

Αλλά και πέρα από το λαθάκι, έχει πλάκα αυτό με τις 14 θεωρίες -μού θυμίζει την παλιά διαφήμιση της συμπυκνωμένης πορτοκαλάδας, που πάει το παιδί στην Έβγα και ζητάει μια πορτοκαλάδα κι ο εβγατζής του λέει «Ορίστε δεκατέσσερις!».

* Η Μηχανή του χρόνου θέλει να νατσουλίσει αλλά θέλει και να κρατήσει μιαν επίφαση εγκυρότητας. Έτσι, σε πρόσφατο άρθρο της, επαναλαμβάνει κοπυπαστηδόν τις νατσουλικές θεωρίες για τη γέννηση των εκφράσεων «μου μπήκαν ψύλλοι στ’ αυτιά» και «μου έψησε το ψάρι στα χείλη», αλλά κρατάει και μια πισινή με το αμίμητο (δική μου υπογράμμιση): Η τραγική ιστορία του Μεθόδιου έγινε αφορμή για να καθιερωθεί η φράση: «του έψησε το ψάρι στα χείλη». Δυστυχώς δεν ξέρουμε από ποια πηγή έφθασε στις μέρες μας η ιστορία του μοναχού, αλλά φαίνεται να είναι η επικρατέστερη εκδοχή της φράσης.

* Ο Γιάνης Βαρουφάκης άρχισε εκπομπή, κάθε Δευτέρα, από τον ραδιοσταθμό Στο Κόκκινο 105,5. Ο τίτλος της εκπομπής είναι Terra Nullius, και στην πρώτη εκπομπή (που μπορείτε να την ακούσετε σ’ αυτή τη σελίδα, και για πιο μόνιμα από εδώ) ο Γ.Β. εξήγησε τι σημαίνει ο όρος. Μια φίλη μου, που ξέρει καλά λατινικά, μου επισημαίνει δύο λαθάκια. Το πρώτο είναι η προφορά της… λατινικούρας. Ο Βαρουφάκης την προφέρει Νούλιους, η φίλη μου ορκίζεται ότι προφέρεται Νουλίους, διότι το ι είναι μακρό και η παραλήγουσα όταν είναι μακρά τονίζεται.

Το δεύτερο είναι στη σημασία της έκφρασης, που o Γ.Β. την αποδίδει «κενή γη» ενώ στην πραγματικότητα μεταφράζεται «γη (του) κανενός», δηλαδή που δεν ανήκει σε κανέναν. Η έννοια είχε μεγάλη σημασία την εποχή της αποικιοκρατίας και την επικαλούνταν οι Ευρωπαίοι για να κατοχυρώνουν την κυριότητα σε εδάφη (καμιά φορά και ολόκληρες ηπείρους) που κατοικούνταν από «πρωτόγονους» λαούς. Δεν ήταν «κενή» γη. Είχε κατοίκους, αλλά ποιος τούς έδινε σημασία.

(Θα προσέξατε ότι στα αγγλικά το Terra Nullius αποδίδεται Nomansland, παναπεί Νομανσλάνδη!)

* Το επόμενο το ψάρεψα από τον Γαλαξιάρχη, έναν φίλο του Φέισμπουκ. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, ο κ. Σαμαράς εκνευρίστηκε από τον θόρυβο που έκαναν οι δημοσιογράφοι χτυπολογώντας τα πληκτρολόγια των λάπτοπ τους στη συνέντευξη τύπου με τη Μέρκελ, και τους επέπληξε «ευγενικά και διακριτικά» (για τον Κιμ Ιλ Σουνγκ παίζει να λέγονταν λιγότερα εγκώμια). Συγκεκριμένα, λέει το ρεπορτάζ, «Η επίπληξη δεν ήταν ευθεία, αλλά έμμεση και ευγενή μέσω μιας ιστορίας που τους διηγήθηκε από τα φοιτητικά του χρόνια στην Αμερική. «Κάποιοι χρησιμοποιούσαν υπολογιστές και στις εξετάσεις, οπότε μας ενοχλούσαν, επειδή έκαναν θόρυβο», είπε με νόημα στους δημοσιογράφους ο Αντώνης Σαμαράς.»

Ο Γαλαξιάρχης επισημαίνει όμως ότι ο πρωθυπουργός τελείωσε τις σπουδές του στην Αμερική το μακρινό 1976, οπότε λάπτοπ δεν υπήρχαν, και οι πιο φορητοί υπολογιστές ήταν κάπως έτσι. Πρόκειται άραγε για ένα ακόμα ψέμα, ή εννοούσε, τάχα, ότι οι συμφοιτητές του είχαν κομπιουτεράκια που ενοχλούσαν με το θόρυβο των πλήκτρων τους; (Κι έκαναν θόρυβο τα κομπιουτεράκια; Είχα κι εγώ, αλλά ένα κλικ θυμάμαι πως έκαναν).

Θα προσέξατε πάντως και ότι η επίπληξη ήταν «έμμεση και ευγενή». Εμένα μ’ αρέσει κι έτσι.

* Κι άλλο ένα με επίθετο της ίδιας κατηγορίας. Σε δελτίο τύπου του υπουργείου Παιδείας, γίνεται λόγος για πρόγραμμα «ασφαλής πλοήγησης» στο Διαδίκτυο. Συνδυάζοντας με το προηγούμενο, έχουμε πλήρες το κλιτικό υπόδειγμα: η ασφαλή της ασφαλής, και βέβαια ο ασφαλής του ασφαλή. Εμένα μού αρέσει, ξαναλέω, μόνο να το βάλουμε και στη γραμματική να μη σκοντάφτουν τα παιδιά. (Ο πληθυντικός παραμένει ως έχει).

* Θα προσέξατε ίσως, ότι το ρεπορτάζ που συνοδεύει την είδηση ξεκινάει με τη φράση: Το λάθος είναι εναρμονισμένο με την ανθρώπινη φύση, ωστόσο όταν εντοπίζεται σε ανακοίνωση του υπουργείου Παιδείας, σίγουρα προκαλεί εντύπωση… Ταιριάζει η λέξη αυτή; Όχι «είναι σύμφυτο»; Ακούω γνώμες.

* Και κλείνω όπως άρχισα, με Αμφίπολη. Αλλά εδώ έχουμε άλλης τάξης μεζεδάκι -τι μεζεδάκι, πιάτο ολόκληρο βγαίνει, αλλά επιβάλλεται να χρησιμοποιηθεί η προειδοποίηση που μπαίνει σε ποτά και άλλα: Με ρέγουλα.

Λοιπόν, ο τάφος της Αμφίπολης δεν είναι τάφος. Χαρακτηριστικό απόσπασμα: Από την λέξη σκιά προέρχεται και η λέξη θρησκεία, που ασφαλώς δεν έχει καμία σχέση με την σημερινή έννοια της θρησκείας. Η σκιά της πυραμίδας ήταν ιερή και απαγορεύονταν να αλλοιωθεί το σχήμα της, γι΄αυτό και η λέξη θρη-σκια, σημαίνει: «θύω την σκιά», θυσιάζω στην σκιά για να κρατήσω σταθερό τον χρησμό.

Περισσότερα, θαρρώ, δεν χρειάζονται.

* Και σε παράρτημα δυο αναγγελίες για μελλοντικές εκδηλώσεις σε εξωτικά μέρη. Θα τις ξαναθυμίσω βέβαια όταν θα πλησιάζουν οι μέρες, αλλά να ξέρετε ότι στις 31 Οκτωβρίου θα είμαι στη Δράμα, καλεσμένος του Συνδέσμου Φιλολόγων, όπου θα μιλήσω για την ελληνική γλώσσα, ενώ στις 4 Νοεμβρίου το απόγευμα θα παρουσιάσω μαζί με τον Δ. Κερασίδη το βιβλίο μου Οπωροφόρες λέξεις στην Κηφισιά.

Posted in Αναγγελίες, Γραμματική, Κοτσανολόγιο, Λατινικά, Μαργαριτάρια, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , | 146 Σχόλια »

ΕΝΦΙΑ στον Τύμβο

Posted by sarant στο 8 Σεπτεμβρίου, 2014

Tο άρθρο που ακολουθεί δημοσιεύτηκε χτες, πρώτη Κυριακή του μήνα, στα Ενθέματα της Αυγής, στην ταχτική μηνιαία στήλη μου «Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία». Ο πίνακας που συνοδεύει το άρθρο είναι επιλογή των Ενθεμάτων. Στο τέλος του άρθρου, προσθέτω μερικά πράγματα για τον τονισμό των ακρωνύμων, παρμένα (και) από μια συζήτηση που κάναμε πρόσφατα στη Λεξιλογία.

donato-creti

Μέγας Αλέξανδρος του Ντονάτο Κρέτι (1671-1749)

Η στήλη έκανε διακοπές τον Αύγουστο, με αποτέλεσμα να έχουν μαζευτεί κάμποσες λέξεις που ακούστηκαν αρκετά το προηγούμενο διάστημα και που διεκδικούν την προσοχή μας, διαψεύδοντας τον Ουμπέρτο Έκο που ισχυρίζεται ότι τον Αύγουστο δεν υπάρχουν ειδήσεις. Προς στιγμή σκέφτηκα να αφιερώσω το σημείωμα στο ρωσικό εμπάργκο και στα ροδάκινα, που αντί να διοχετευτούν στη ρωσική αγορά κατέληξαν στις χωματερές προς δόξαν των ευρωπαϊκών μας δεσμεύσεων (έχομεν Ζάλογγα εμείς στην ιστορία μας, είχε πει σε ανάλογη περίσταση ο Παν. Κανελλόπουλος), αλλά τελικά προτίμησα δυο άλλες λέξεις που έμμεσα συνδέονται μεταξύ τους.

Η πρώτη από αυτές δεν είναι κανονική λέξη, είναι ακρώνυμο ή αρκτικόλεξο: πρόκειται για τον Ενιαίο Φόρο Ιδιοκτησίας Ακινήτων, τον ΕΝΦΙΑ, που ήρθε να αντικαταστήσει το χαράτσι κι έχει κάνει πολλούς μικροϊδιοκτήτες ακινήτων να χάσουν τον ύπνο τους, αφού καλούνται να πληρώσουν πολλαπλάσια ποσά. Δόθηκαν κάποιες νεφελώδεις υποσχέσεις για διόρθωση των λαθών, αλλά τίποτα το συγκεκριμένο –και τότε επιστρατεύτηκε ως αντιπερισπασμός το θέμα που θα δώσει τη δεύτερη λέξη του σημειώματός μας, οι ανασκαφές της Αμφίπολης, στον τύμβο του λόφου Καστά, τις οποίες θέλησε κι ο ίδιος ο πρωθυπουργός να… επιβλέψει ελπίζοντας ότι ένα εντυπωσιακό εύρημα θα μπορούσε να αποσπάσει την προσοχή της κοινής γνώμης από την καταστροφική πολιτική του.

Τύμβος και ΕΝΦΙΑ λοιπόν οι δυο σημερινές μας λέξεις. Η μια πανάρχαιη, η άλλη νεόκοπη –τόσο καινούργια που ακόμα δεν έχουμε καταλήξει πώς θα το προφέρουμε το ανοικονόμητο αυτό ακρώνυμο που βάλθηκε να μας ξετινάξει οικονομικά. Κανόνας δεν υπάρχει στον τονισμό των ακρωνύμων· τα περισσότερα τονίζονται στη λήγουσα, όπως άλλωστε και ο προκάτοχος του ΕΝΦΙΑ (Εετηδέ) αλλά είναι και πολλά που τονίζονται στην παραλήγουσα ή την προπαραλήγουσα, ανάμεσά τους κι ένα πολύ ελπιδοφόρο (Σύριζα). Στα περισσότερα δελτία ειδήσεων το ακρώνυμο προφέρεται προπαροξύτονο (ένφια) αλλά πολύς κόσμος το χρησιμοποιεί και ως οξύτονο (ενφιά). Στην παραλήγουσα (ενφία) δεν το τονίζει κανένας, και κρίμα, γιατί συμπίπτει με την προστακτική του πορτογαλικού ρήματος enfiar, που θα μπορούσε να μεταφραστεί, μεταξύ άλλων, «βάλε, χώσε». Να πούμε βέβαια ότι οι φθόγγοι ν και φ δεν συνδυάζονταν καλά στα παλιότερα ελληνικά κι έτσι, ας πούμε, το εν και η φιάλη έδωσαν την εμφιάλωση, αλλά στα νεότερα χρόνια ατόνησε αυτός ο φωνητικός κανόνας, και λέμε π.χ. φανφαρόνος ή κονφορμιστής — οπότε θα δεχτούμε και τον ΕΝΦΙΑ και μακάρι ο μεγαλύτερος καημός μας να ήταν σε ποια συλλαβή τονίζεται.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Ετυμολογικά, Ιστορίες λέξεων | Με ετικέτα: , , , , , | 159 Σχόλια »

Αντιρατσιστικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 6 Σεπτεμβρίου, 2014

Ο τίτλος του σημερινού άρθρου δεν αναφέρεται στο περιεχόμενό του, αλλά στο ότι γράφονται ενώ στη Βουλή συζητιέται το αντιρατσιστικό νομοσχέδιο (για το οποίο γράψαμε χτες). Βέβαια, τα περισσότερα από τα μεζεδάκια της πιατέλας δεν είναι αλιευμένα από την κοινοβουλευτική συζήτηση του νομοσχεδίου αλλά δεν πειράζει.

Πάντως, έχουμε και μεζεδάκια από τη συζήτηση του αντιρατσιστικού. Για παράδειγμα, άκουσα τον ανεξάρτητο (πρώην ΝΔ) βουλευτή Κασαπίδη, ο οποίος επιστράτευσε τον απόστολο Παύλο για να χαρακτηρίσει ανώμαλους τους ομοφυλόφιλους, ενώ αποκάλεσε «εξέχων προσωπικότητα» τον υπουργό Δικαιοσύνης. Παρατήρησα επίσης αγαστή σύμπνοια του Άδωνη Γεωργιάδη, του κοινοβουλευτικού εκπροσώπου της ΧΑ κ. Ματθαιόπουλου και του ομολόγου του των Ανέλ κ. Καπερνάρου στην υπεράσπιση του όρου λαθρομετανάστης -ο τελευταίος μάλιστα ισχυρίστηκε ότι οι Έλληνες μετανάστες ουδέποτε υπήρξαν παράνομοι, αγνοώντας προφανώς ότι οι πρώτες εμφανίσεις των όρων «λαθρομετανάστης» και «λαθρομετανάστευση» στην ελληνική γλώσσα αφορούσαν, ακριβώς, Έλληνες μετανάστες προς την Αμερική.

Τέλος, ο (και αντιπρόεδρος της Βουλής) κ. Αναστάσιος Νεράντζης μάλλον κερδίζει το βραβείο της χαμέρπειας, αφού έσπευσε να εξομοιώσει την ομοφυλοφιλία με την κτηνοβασία και την παιδοφιλία. Αν το μεταφέρω σωστά, είπε: Υπάρχουν κόμματα στην Ολλανδία που αναγνωρίζουν την παιδοφιλία. Τι θα κάνουμε θα το υιοθετήσουμε και εμείς; Υπάρχουν επίσης και οίκοι ανοχής που επιτρέπουν την κτηνοβασία. Τι θα κάνουμε θα το υιοθετήσουμε και εμείς; Ε λοιπόν, το σύμφωνο συμβίωσης δεν μπορεί να βρει θέση σε εμάς. Μέχρι πού θα φτάσουμε για την πρόοδο;

Ο κ. Νεράντζης παραπληροφορεί. Δεν υπάρχουν κόμματα στην Ολλανδία που αναγνωρίζουν την παιδοφιλία. Είχε γίνει προσπάθεια να ιδρυθεί ένα τέτοιο κόμμα, το 2006, αλλά δεν συγκέντρωσε τις υπογραφές που ήταν απαραίτητες για να πάρει μέρος στις εκλογές και από το 2010 το κόμμα, που μόνο τρία μέλη του είχαν εμφανιστεί, έπαψε να ισχύει με απόφαση Δικαστηρίου (περισσότερα εδώ). Το θλιβερό είναι ότι πρώτη (μεταξύ των πολιτικών) πλάσαρε τον άθλιο αυτό μύθο η Λιάνα Κανέλλη (όπως και τόσους άλλους, ακούω κάποιον να λέει).

* Κατά σύμπτωση, τα περί παιδοφιλίας και κτηνοβασίας σε Ολλανδία και Γερμανία τα είχε αναφέρει πρόσφατα και ο βουλευτής Νικ. Νικολόπουλος, αυτός που πριν από καμιά δεκαριά μέρες ρεζίλεψε τη χώρα μας σε όλη την Ευρώπη.

* Και περνάμε τώρα στα… εξωκοινοβουλευτικά μεζεδάκια μας, ξεκινώντας με Χρήστο Γιανναρά, ο οποίος τις προάλλες σύστησε στους αναγνώστες του να διαβάσουν «το μελέτημα του Hering Gannard, «Oικουμενικό Πατριαρχείο και Eυρωπαϊκή Πολιτική 1620 – 1638» (Eκδόσεις MIET)». Με τη διαφορά ότι αν το αναζητήσουν με βάση το ονοματεπώνυμο του συγγραφέα δεν θα το βρουν, διότι στην πραγματικότητα λέγεται Gunnar Hering, ή τέλος πάντων λεγόταν πριν αφήσει τον μάταιο τούτο κόσμο.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Βουλή, Δικαιώματα, Μαργαριτάρια, Μεζεδάκια, Φωτογραφίες | Με ετικέτα: , , , | 144 Σχόλια »

Τα τελευταία μεζεδάκια του Αυγούστου

Posted by sarant στο 30 Αύγουστος, 2014

Τα σημερινά είναι τα πέμπτα και τελευταία μεζεδάκια του Αυγούστου, και αρχικά η πιατέλα ήταν παραφορτωμένη, χάρη στα ρεζιλίκια του βουλευτή Νικολόπουλου (εννοώ βέβαια το ομοφοβικό του ξέσπασμα για τον επικείμενο γάμο του πρωθυπουργού του Λουξεμβούργου) αλλά τελικά για το θέμα αυτό έγραψα χτες, οπότε ελάφρυνε το μενού για σήμερα.

Ας αρχίσουμε λοιπόν, και ξεκινάμε μ’ ένα μαργαριτάρι πρωθυπουργικό. Στο μήνυμά του για το θάνατο του μεγάλου Εμμανουήλ Κριαρά (γράψαμε την περασμένη Κυριακή) ο Αντώνης Σαμαράς ανέφερε: «Καθηγητής της Φιλοσοφίας, ο Εμμανουήλ Κριαράς σφράγισε με την παρουσία και τη δράση του δύο αιώνες πνευματικών και πολιτικών αγώνων, διδάσκοντας ήθος και σεβασμό στις πανανθρώπινες αξίες». Όμως ο Κριαράς δεν ήταν καθηγητής της φιλοσοφίας, ήταν καθηγητής της Φιλοσοφικής Σχολής (του ΑΠΘ), όπου δίδαξε (μεσαιωνική) φιλολογία. Άλλο φιλοσοφία κι άλλο φιλολογία, αλλά αυτές οι διακρίσεις είναι ψιλά γράμματα, όπως φαίνεται, για τους λογογράφους του πρωθυπουργού, οι οποίοι με άλλα προσόντα επιλέχτηκαν για τη θέση αυτή.

kriarasphilosopherΕίχε βέβαια προηγηθεί ο ΔΟΛ, αφού Βήμα και in.gr αναγόρευσαν πρώτα φιλόσοφο τον Κριαρά, αλλά στο Βήμα κατάλαβαν το λάθος τους και το διόρθωσαν ενώ στο in.gr, ίσως επειδή το λάθος δεν ήταν στον τίτλο αλλά στο κυρίως κείμενο, που δεν το βλέπει η πεθερά, ο Κριαράς εξακολουθεί και τώρα που γράφω να λογαριάζεται φιλόσοφος.

* Το τηλεοπτικό ρεπορτάζ του χανιώτικου καναλιού βρήκε τη μέση λύση και αποκάλεσε τον Κριαρά «φιλόλογο και φιλόσοφο» και «καθηγητή της φιλολογίας και της φιλοσοφίας». Θα ακούσετε επίσης να λένε για «τη γη που τον γέννησε», ενώ ο Κριαράς γεννήθηκε (από κρητικούς βέβαια γονείς) στη Μήλο.

* Ένα συνηθισμένο λαθάκι που συχνά το βλέπει κανείς σε τέτοιες περιστάσεις είναι τα *συλληπητήρια. Πάει το χέρι φαίνεται, επειδή είναι πολλές οι λέξεις σε -ητήρια, κι έτσι το υ το γράφουμε η. Το λάθος το κάνουν και άνθρωποι πολύ καλλιεργημένοι, όπως μπόρεσα να διαπιστώσω από πρώτο χέρι πριν από μερικά χρόνια. Αλλά αν σε ένα προσωπικό μήνυμα δεν μετράει η αβλεψία, σε έναν επαγγελματικό ειδησεογραφικό ιστότοπο η ανορθογραφία είναι δείγμα λειψού επαγγελματισμού, αφού σημαίνει ότι το άρθρο δεν έχει περάσει ούτε από τον κ. Σπελ Τσέκερ.

* Μέσα στη βδομάδα ανασχηματίστηκε επίσης η γαλλική κυβέρνηση, υπό τον ίδιο πάντοτε πρωθυπουργό, τον Μανουέλ Βαλς. Ο οποίος, το έχουμε ξαναπεί, γράφεται Valls στα γαλλικά (είναι καταλανικής καταγωγής), αλλά στα ελληνικά προφέρεται Βαλς, όπως ο χορός, και όχι Βαλ, όπως τον θέλει το άρθρο του Βήματος εδώ.

* Στον Σκάι έχει πάρει δίωρη ειδησεογραφική εκπομπή ο Κ. Μπογδάνος, που έχει μιαν έφεση στις ελληνικούρες, και κάτι μου λέει πως θα διασκεδάσουμε πολύ. Εγώ τηλεόραση δεν πολυβλέπω, δεν έχω τόση αντοχή, αλλά πότε-πότε κάνω την εξαίρεση. Άλλωστε, την πρώτη περίπτωση μού τη μετέφερε φίλος, κι έτσι δεν βάζω το χέρι μου στη φωτιά για την ακρίβεια της περιγραφής. Μεταφέρω κι εγώ με κοπιπάστη:

Ο άνκορμαν Μπογδάνος, με ύφος χιλίων καπουτσίνων της Αγίας Ειρήνης, επιπλήττει τηλεθεάτρια που δεν ήξερε την έκφραση «καινουργή».
Και μας λέει: «Εκπληγμένη κυρία μάς ρώτησε …»

Έκπληκτη βέβαια, δεν έχουν όλα τα ρήματα μετοχή παρακειμένου στη νεοελληνική -αν το πας στην τρισχιλιετή είναι «εκπεπληγμένη», που βέβαια αν και σωστό ίσως να είναι και χειρότερο.

* Αλλά αυτό δεν είναι και τόσο κατακριτέο, προσπάθησε ο άνθρωπος να σχηματίσει έναν τύπο που απλώς λείπει -σε άλλες περιπτώσεις η παράλειψη του αναδιπλασιασμού μια χαρά λειτουργεί (εκπαιδευμένος, ας πούμε). Την επόμενη ελληνικούρα την άκουσα με τ’ αυτιά μου.

Μιλώντας προχτές το απόγεμα με τον εκπρόσωπο τύπου του κόμματος του Νικολόπουλου, τον ρωτάει: Δηλαδή θεωρείτε ότι η ομοφυλοφιλία είναι κάτι για το οποίο θα πρέπει να σεμνύνεται, να συστέλλεται, να ντρέπεται κανείς;

Αλλά σεμνύνομαι θα πει ‘περηφανεύομαι’ διότι στα αρχαία σεμνός ήταν ο μεγαλοπρεπής! Α ρε τρισχιλιετής, πόσους έχεις πάρει στο λαιμό σου!

* Όταν θέλουμε να πούμε ότι ένα μέγεθος αυξάνεται γρήγορα, συνηθίζουμε να λέμε «με γεωμετρικό ρυθμό», που σημαίνει, αν το πάρουμε στην κυριολεξία του (που βέβαια ποτέ δεν το εννοούμε έτσι) ότι οι τιμές του μεγέθους βρίσκονται σε γεωμετρική πρόοδο, δηλαδή προκύπτουν από πολλαπλασιασμό με έναν αριθμό, 2, 4, 8, 16, 32, και όχι από πρόσθεση που θα έδινε μια πιο αργή πρόοδο, π.χ. 2, 4, 6, 8, 10… Λέμε επίσης «με εκθετικό ρυθμό», το οποίο μαθηματικώς είναι συνώνυμο (αν δεν κάνω λάθος -διορθώστε με) με τον «γεωμετρικό ρυθμό», ή «αυξάνονται εκθετικά».

Ο αθλητικογράφος του in.gr θέλησε να πρωτοτυπήσει: Ο Απόλλων Λεμεσού έκανε το… θαύμα του μέσα στη Μόσχα και συντρίβοντας 4-1 τη Λοκομοτίβ προκρίθηκε στους ομίλους του Europa League. Ετσι, πρόσθεσε ακόμα ένα κεφάλαιο στις «χρυσές» σελίδες του κυπριακου ποδοσφαίρου, που τα τελευταία χρόνια αυξάνονται με μαθηματικό ρυθμό. Τι θα πει αυτό; Το να περιγράφεται η αύξηση από έναν μαθηματικό τύπο δεν σημαίνει ότι είναι εντυπωσιακή ή γρήγορη. Πάλι καλά που δεν έγραψε «με ιωνικό ρυθμό».

* Κάθε θάμα τρεις ημέρες, το μεγάλο τέσσερις, κι έτσι (μέχρι νεοτέρας) οι ανασκαφές της Αμφίπολης δεν έχουν πια την περίοπτη θέση που είχαν στα δελτία ειδήσεων. Συνειδητοποιήσαμε ότι ακολουθούν τον δικό τους ρυθμό, πολύ πιο βραδύ απ’ όσο θα ήθελαν τα αδηφάγα μέσα. Ωστόσο, εξακολουθούν να γράφονται άρθρα για την Αμφίπολη, ανάμεσα στα οποία διάβασα ένα για τον μεγάλο κίνδυνο που περιμένει τους χριστιανούς του νομού Σερρών από τα δαιμόνια που θα ξεχυθούν ελεύθερα στην επιφάνεια όταν ανοιχτεί ο τάφος της Αμφίπολης! Στην αρχή ήμουν βέβαιος ότι πρόκειται για αριστοτεχνική τρολιά, αλλά (κρίνοντας κι από τα άλλα άρθρα του ιστολογίου) φοβάμαι ότι ο συντάκτης είναι ειλικρινής σε όσα γράφει.

* Στον ενδοσυριζικό διάλογο για θέματα Αγίου Όρους, πρόσεξα δυο παρατονισμούς στον τίτλο ενός άρθρου, που σημαίνει ότι μάλλον ο τίτλος αρχικά είχε γραφτεί με κεφαλαία και ο υλατζής (που είναι άλλος από τον συντάκτη) τον μετέτρεψε σε πεζά, κι έτσι ο ΛΕΝΗΣ έγινε Λένης (ενώ είναι Λενής, το επώνυμο του μητροπολίτη Καλαβρύτων) και ο ΜΑΝΙΧΑΙΟΣ έγινε… Μανιχάιος.

* Μια περίπτωση που μάλλον πρόκειται για «απόφευγμα» (όπως λέμε τα δήθεν αποφθέγματα, που δεν τα έχουν πει εκείνοι στους οποίους αποδίδονται), εντόπισε ο Νίκος Λίγγρης σε πρόσφατο άρθρο του Τάκη Μίχα: Με άλλα λόγια, το βιβλίο του Αυστριακού διανοητή θα μπορούσε να διαβασθεί ως μία οικονομοπολιτική ανάπτυξη της φράσης του Ντοστογιέφσκι «Ο δρόμος προς την Κόλαση είναι στρωμένος με καλές προθέσεις».

Αλλά, όπως αναλυτικά εξηγεί ο Λίγγρης, η φράση που αποδίδεται στον Ντοστογιέφσκι είναι γνωστή αγγλική παροιμία, που καταγράφεται πολύ νωρίτερα. Ο Λίγγρης έψαξε αλλά δεν βρήκε τη φράση σε (αγγλικά) κείμενα του Ντοστογιέφσκι, οπότε, αν και δεν μπορούμε να αποκλείσουμε εντελώς το ενδεχόμενο να την έχει χρησιμοποιήσει ο μεγάλος Ρώσος συγγραφέας σε κάποιο έργο του, μάλλον πρόκειται για απόφευγμα.

* Ρεπορτάζ για το διπλό φονικό της Μάνης αποκαλύπτει μια σπάνια περίπτωση αυτοδιαχείρισης που δεν ξέρω αν την προβλέπει η ποινική μας δικονομία: «Οι κατηγορούμενοι για ανθρωποκτονία από πρόθεση οδηγήθηκαν το πρωί στην ανακρίτρια Καλαμάτας για να απολογηθούν και μαζί με τον εισαγγελέα αποφάσισαν την προφυλάκισή τους».

Δεν είναι πρωτοποριακό να συναποφασίζουν κατηγορούμενοι και δικαστικοί για την προφυλάκισή τους;

* Έχω γράψει ειδικό άρθρο για τη μανία ορισμένων να λένε καλησπέρα με το που θα πάει η ώρα 12 και 5. Με χαρά μου βλέπω ότι κι άλλοι έχουν την ίδια γνώμη και τολμούν να την εκφράσουν.

* Το «κατέληξε στο νοσοκομείο» (όπως στο άρθρο αυτό) είναι ασαφές. Εννοεί ότι «οδηγήθηκε στο νοσοκομείο» ή ότι «πέθανε στο νοσοκομείο»; Το παλιό κλισέ («οδηγήθηκε στο νοσοκομείο όπου και κατέληξε») ήταν τουλάχιστον σαφές.

* Τι είναι η «έκκληση ντοπαμίνης»; (σε μεσότιτλο και στο δεύτερο μισό επιστημονικού άρθρου της Καθημερινής) Μάλλον έκκριση, θα έλεγα εδώ, παντρεμένη ίσως με έκλυση. Πιο κάτω όμως βλέπω σκέτη έκλυση -ωστόσο για τις ορμόνες έχουμε συνήθως έκκριση. Δεν προλαβαίνω να κοιτάξω προσεχτικά το άρθρο που μου στέλνει φίλος, αλλά βλέπω και μια «αίσθηση τριπαρίσματος» (trippy sensation στο πρωτότυπο) που δεν ξέρω αν είναι σωστή απόδοση, καθώς και μια «ιδεοσυγκρασιακή» αίσθηση.

* Ευτυχώς το ατύχημα που είχε πρόσφατα ο τραγουδιστής Μ. Λιδάκης πέρασε μόνο με υλικές ζημιές, αλλά η διατύπωση στον τίτλο του ρεπορτάζ σε κάνει να φοβηθείς χειρότερα: Απανωτά χτυπήματα για τον Μανώλη Λιδάκη. Έριξε σε μπάρες το αυτοκίνητό του, κάηκε ολοσχερώς, αλλά κατάφερε να σώσει το σκύλο του.

Ποιος ή τι κάηκε ολοσχερώς; Ευτυχώς το αυτοκίνητο. Επίσης, όταν λέμε για «απανωτά χτυπήματα» συνήθως δεν εννοούμε πράγματα που συνέβησαν την ίδια στιγμή, αλλά διαδοχικά, με κάποια χρονική απόσταση μεταξύ τους.

protothema* Και κλείνω με τις τελευταίες εξελίξεις στην… νικολοπουλιάδα. Ο πρωθυπουργός του Λουξεμβούργου θέλησε να κλείσει το θέμα με ένα ευγενικό τουίτ που το βλέπετε εδώ αριστερά, μαζί με τη μετάφραση από το «Πρώτο Θέμα», όπως την αποθήκευσε φίλος.

Προσέξτε ότι ο μεταφραστής πρόσθεσε το «με τον φίλο μου», ενώ «μετέφρασε» το politician σε «εξτρεμιστή». Αργότερα το διόρθωσαν, αλλά το λινκ προδίδει την αρχική διατύπωση.

* Ο ίδιος ο Νικολόπουλος, επιμένοντας πεισματικά ότι βρέχει και δεν τον φτύνουν, έκανε νέες δηλώσεις και έστειλε επιστολή στον Ξαβιέ Μπέτελ όπου τον καλεί σε… δημόσιο διάλογο. Αναρωτιέμαι αν η επιστολή αρχίζει με την προσφώνηση «Αγαπητέ κίναιδε» ή «Αξιότιμο πουσταριό».

 

* Και με την ευκαιρία της νικολοπουλιάδας, ο Άρης Δημοκίδης έγραψε στη Lifo ένα ενημερωτικό άρθρο για το Λουξεμβούργο. Το βασικό που έχω να παρατηρήσω είναι ότι χαρακτηρίζει τη χώρα «μικροσκοπική», χωρίς να δίνει στον αναγνώστη μιαν ιδέα για την έκτασή της. Αν το Λουξεμβούργο (2586 τ.χ.) είναι μικροσκοπικό, πώς θα χαρακτηρίσουμε το Λιχτενστάιν (160 τ.χ., 15 φορές μικρότερο από το Λουξεμβούργο, ή, πολύ περισσότερο, το Μονακό (2 τ.χ., 1000 φορές μικρότερο από το Λουξεμβούργο); Καλύτερη εικόνα θα έδινε μια σύγκριση με ελληνικά μεγέθη. Το Λουξεμβούργο είναι αρκετά μεγαλύτερο από τη Λέσβο, μεγαλύτερο από τη Φωκίδα, σχεδόν ίσο σε έκταση με τον νομό Καρδίτσας.

Κι άλλα λαθάκια έχει το άρθρο, αναπόφευκτα ίσως -πρόσεξα, ας πούμε, ότι αναφέρει πως ο Πάτον είναι θαμμένος στο στρατιωτικό νεκροταφείο του Σαντβάιλερ. Όχι. Ο Πάττον είναι θαμμένος στο νεκροταφείο του Χαμ. Στο Ζαντβάιλερ, όπου είναι και το μεγάλο κρατικό ΚΤΕΟ, είναι θαμμένοι οι Γερμανοί νεκροί της μάχης των Αρδενών. (Έχει κι άλλα γερμανικά στρατιωτικά νεκροταφεία, μικρότερα, όπως τούτο δω στο Κλάουζεν).

Καλό σαββατοκύριακο και… ραντεβού τον Σεπτέμβρη!

 

 

 

 

 

 

 

Posted in Κοτσανολόγιο, Μαργαριτάρια, Μεζεδάκια, Το είπε/δεν το είπε | Με ετικέτα: , , , , , | 129 Σχόλια »

Σλοβάκικα γατάκια και άλλα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 23 Αύγουστος, 2014

Ο τίτλος έδωσε και ρίμα, και καλύτερα έτσι διότι δεν τολμώ να γράψω, σε τίτλο, την άλλη λέξη, που δεν κάνει και ομοιοκαταληξία. Τα σημερινά μας μεζεδάκια, πάει να πει, έχουν ένα κυρίως πιάτο, που θα το δώσω στο τέλος, αφού πρώτα παρουσιάσω τα ορεκτικά. Πριν όμως προχωρήσω, να σας πω ότι ενώ οι πρωινοί αναγνώστες θα διαβάζετε αυτές τις γραμμές, εγώ θα είμαι καλεσμένος, από τις 9 ως τις 11, στον σταθμό Nova Sport FM στους 94.6, στη μοναδική πολιτιστική εκπομπή αυτού του αμιγώς αθλητικού σταθμού, που έχει τίτλο «Αρσενικοί και παλιά δαντέλα» και την παρουσιάζουν δυο παλιοί γνωστοί.

Να πω επίσης ότι χτες αργά το βράδυ μαθεύτηκε ένα  θλιβερό νέο, ο θάνατος του καθηγητή Εμμανουήλ Κριαρά σε ηλικία 107 ετών. Τελικά, δεν ήταν αθάνατος. Θα βάλω αύριο κάτι δικό του.

Πάμε όμως στα μεζεδάκια. Καθώς συνεχίζεται (και θα συνεχίζεται όσο κρίνεται ότι δεν υπάρχουν ειδήσεις) το σίριαλ με τον τάφο της Αμφίπολης, φυσικό είναι να παράγει και μαργαριτάρια. Ομολογώ ότι δεν πολυπαρακολουθώ δελτία ειδήσεων, αλλά μερικά μου τα μεταφέρετε εσείς, όπως το σουπεράκι που έπεσε (αλλά δεν θυμάμαι σε ποιον σταθμό, μάλλον στον Αντένα) τις προάλλες, ότι «Αποκαλύφθηκαν οι σφήκες» (το βρίσκουμε και σε ιστότοπους), ενώ αλλού διάβασα ότι «σκέπασαν τις σφήκες«. Όμως, άλλο σφήκες (τα έντομα με το κεντρί) κι άλλο σφίγγες (το μυθικό τέρας) αν και, στον προφορικό λόγο, τα έντομα καμιά φορά τα λέγαμε sfiges.

Ίσως βέβαια να μην ήταν σφίγγες αλλά όντως σφήκες, αν πράγματι είχαν ύψος «1,45 εκατοστά» όπως γράφτηκε σε διάφορα μέσα (εδώ η οθονιά από τη ΝΕΡΙΤ). Το σωστό βέβαια είναι 1,45 μέτρα -ή 145 εκατοστά.

Από την άλλη, ένα συνηθισμένο και αστείο λαθάκι που ακούγεται καμιά φορά, όπως εδώ, είναι ότι ο τάφος μπορεί να έχει «συλληφθεί», ή έστω «συληφθεί»: Σε περίπου 20 μέρες μάλιστα που οι αρχαιολόγοι υπολογίζεται πως θα φτάσουν στο επίπεδο του δαπέδου, θα ξέρουν και αν έχει συληφθεί ή όχι ο τάφος. Συληθεί βεβαίως, αλλά το πολύ κοινότερο ρήμα παίρνει τη θέση του σπανιότερου.

* Περνάμε σε άλλο θέμα. Κάτι που με ενοχλεί στην αρθρογραφία είναι όταν διαβάζω ότι «μόνο στην Ελλάδα συμβαίνει αυτό», που λέγεται και για καλά και για κακά πράγματα και που σχεδόν πάντοτε είναι λάθος. Θα μπορούσα να γράψω πολλά γι’ αυτή την πλάνη, που βασίζεται στην καλύτερη περίπτωση στη σύγκριση με 2-3 άλλες χώρες/γλώσσες, αλλά το αφήνω για άλλη φορά. Μια πρόσφατη εκδήλωση αυτής της πλάνης τη συνάντησα σε άρθρο του Νίκου Δήμου γραμμένο για τον θάνατο του Ρόμπιν Γουίλιαμς, στο οποίο ο αρθρογράφος αναρωτιέται για ποιο λόγο «οι έλληνες θεατές αγκάλιασαν τόσο θερμά ένα μέτριο μελόδραμα, έτσι που να μείνει στη μνήμη τους και τώρα, με τον τραγικό θάνατο του πρωταγωνιστή του, να πάρει μυθικές διαστάσεις» ενώ η ταινία «σε άλλες χώρες πέρασε απαρατήρητη, ή εισέπραξε αρνητικά σχόλια».

Είναι όμως έτσι; Σε ποιες άλλες χώρες πέρασε απαρατήρητη η ταινία του Peter Weir; Πάντως όχι στις Ηνωμένες Πολιτείες, αφού μπήκε στη λίστα των Όσκαρ για καλύτερη ταινία και κέρδισε το Όσκαρ σεναρίου. Όχι και στη Μεγάλη Βρετανία, αφού κέρδισε το βραβείο της BAFTA, το αντίστοιχο του Όσκαρ. Όχι και στη Γαλλία, αφού τιμήθηκε με το Σεζάρ καλύτερης ξένης ταινίας, ούτε και στην Ιταλία, αφού πήρε το αντίστοιχο βραβείο της Ιταλικής Ακαδημίας Κινηματογράφου. Δεν αποκλείω σε άλλες χώρες να μην είχε επιτυχία, είναι όμως φανερό πως δεν αποτελεί «ελληνική εξαίρεση» η δημοτικότητα της ταινίας στην Ελλάδα.

Προσοχή, δεν εννοώ ότι ο κριτικός πρέπει να συμμορφώνεται με τη γνώμη του κοινού. Ο κ. Δήμου έχει κάθε δικαίωμα να θεωρεί μέτρια την ταινία που οι περισσότεροι αγάπησαν, και ξέρω κι άλλους, πολύ αξιόλογους ανθρώπους, που δεν την αντέχουν. Εγώ επικρίνω το να θεωρεί ο κ. Δήμου «ελληνική ιδιαιτερότητα» την αποδοχή της ταινίας που δεν του άρεσε!

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Μηχανική μετάφραση | Με ετικέτα: , , | 161 Σχόλια »

Δεκαπενταυγουστιανά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 16 Αύγουστος, 2014

Είναι ο έκτος Δεκαπενταύγουστος του ιστολογίου αλλά περιέργως δεν έχω χρησιμοποιήσει ποτέ αυτό τον τίτλο σε άρθρο, μόνο πρόπερσι είχα βάλει «μεταδεκαπενταυγουστιανά». Αλλά είναι «δεκαπενταυγουστιανά» ή «δεκαπενταυγουστιάτικα»; Ομολογώ ότι δεν το σκέφτηκα πριν γράψω, κι αφού έχουμε «αυγουστιάτικο» φεγγάρι λογικό θα ήταν να πούμε και τα μεζεδάκια δεκαπενταυγουστιάτικα. Λίγο ακόμα και θ’ αλλάξω γνώμη και θα τα πω «αμφιπολίτικα» για να τιμήσω την επικείμενη αρχαιολογική ανακάλυψη που έσπευσε να προαναγγείλει ο πρωθυπουργός μας. Θα έγραφα περισσότερα για την κωμική αυτή πολιτικάντικη ενέργεια, που θυμίζει την παράσταση «Ο Καραγκιόζης και το τάφος του Μεγαλέξαντρου», αλλά δεν είναι σωστό γιατί ο πρωθυπουργός, καθώς γράφω αυτές τις γραμμές, είναι καθηλωμένος στο κρεβάτι από ισχιαλγία -η κατάρα του τάφου, είπαν κάποιοι κακεντρεχείς στο Φέισμπουκ.

* Στο οποίο Φέισμπουκ, είδαμε και πολλές… παραλλαγές της Αμφίπολης, καθώς άλλος έγραφε για τον τάφο της Αμφιλοχίας κι άλλος για την επίσκεψη Σαμαρά στην Αμφίκλεια.

* Πάντως, σύμφωνα με μια εκδοχή, στον τάφο της Αμφίπολης είναι θαμμένος ο πάμπλουτος βασιλιάς της παρετυμολογίας. Διότι, ακούστε τι εξωφρενικό ξεστόμισε η ρεπόρτερ του Σκάι (περίπου στο 7.43 του βιντεακιού) και ενώ αναφέρει «τι λένε οι κάτοικοι της περιοχής»

Μας είπανε μάλιστα, και αυτή είναι πρόσφατη πληροφορία, μην εκπλαγείτε αν βρεθούν πάρα πολλά και σπουδαία χρυσά αντικείμενα, μπορεί να είναι, όπως λέει ο μύθος, ο χρυσός όλης της Περσίας, που φέρανε καραβάνια με πάρα πολλά ζώα, για να μείνουν εδώ στη Μακεδονία, ως απόρροια των εκστρατειών στα βάθη της Ασίας που έκανε ο Μέγας Αλέξανδρος. Και μάλιστα μας το δικαιολόγησαν και με την ονομασία του τύμβου. Μας είπαν, πώς λέγεται ο τύμβος; Καστάς. Το Κασ- προέρχεται από τη ρίζα την αγγλική του cash, που σημαίνει μετρητά, άρα πολύς χρυσός.

Δύσκολο να σκεφτεί κανείς μεγαλύτερη σαχλαμάρα -και ότι το λένε οι κάτοικοι ασφαλώς δεν είναι επαρκής λόγος για να το αναμεταδώσει η ρεπόρτερ και να προσδώσει κύρος στη μπαρούφα. Αφήστε που είναι και… αντεθνική μπαρούφα, αφού δίνει έρεισμα στους Βρετανούς να διεκδικήσουν τον θησαυρό που ΘΑ βρεθεί, ισχυριζόμενοι ότι κάποιος προκατακλυσμιαίος άγγλος ονομάτισε έτσι τον λόφο. Από το cash άλλωστε μπορεί να προέρχεται και το όνομα του Cashανδρου, γιατί όχι;

* Το θλιβερότατο νέο της βδομάδας που πέρασε ήταν ο θάνατος του Ρόμπιν Γουίλιαμς. Στο Διαδίκτυο κυκλοφόρησε ένα τουίτ μιας καλλιτέχνιδας, που θρηνώντας την απώλεια λέει ότι τα τραγούδια του ήταν έμπνευση για εκείνην, δημιουργώντας την υποψία ότι τον μπέρδεψε με άλλον Γουίλιαμς, ίσως και Ουίλιαμς -αλλά δεν ξέρω αν είναι αυθεντικό ή τρολιά.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Μαργαριτάρια, Μεζεδάκια, Παρετυμολογία | Με ετικέτα: , , , , | 238 Σχόλια »