Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘ανασχηματισμός’

Ποσοστώσεις, σεξισμός και ανασχηματισμός

Posted by sarant στο 30 Αυγούστου, 2018

΄Στο σημερινό άρθρο αισθάνομαι κάπως σαν να προχωράω αντίστροφα από το κανονικό. Συνήθως, πρώτα γράφω το άρθρο για το ιστολόγιο, το πρωί δημοσιεύεται εδώ και λίγο αργότερα το αναδημοσιεύω στη σελίδα μου στο Φέισμπουκ. Όμως το σημερινό άρθρο, κατ’ εξαίρεση, αν και όχι για πρώτη φορά, βασίζεται σε κάτι που έγραψα χτες στον τοίχο μου στο Φέισμπουκ και που ήδη συζητήθηκε αρκετά εκεί. Άρα, υπάρχει μια αίσθηση πρωθύστερου.

Ο λόγος, για τον χτεσινό ανασχηματισμό της κυβέρνησης Τσίπρα.

Εγώ δεν θέλω να αναφερθώ στον ανασχηματισμό καθαυτόν, επειδή όμως θα αναφερθείτε εσείς στα σχόλιά σας πρέπει να πω κι εγώ επιτροχάδην τη γνώμη μου για να μη λέτε ότι λουφάρω.

Πολλοί φίλοι μου ήταν επικριτικοί για ορισμένα πρόσωπα που μπήκαν στο καινούργιο κυβερνητικό σχήμα, ιδίως την υφυπουργό κ. Κ. Παπακώστα, τη θέση «υφυπουργού Θρησκευμάτων» στο ΥΠΕΞ και για κάποιους προερχόμενους από το ΠΑΣΟΚ.

Ούτε εγώ συμφωνώ με όλες τις επιλογές. Και παρόλο που το χαρτοφυλάκιο του κ. Μπόλαρη υπήρχε και στις προηγούμενες κυβερνήσεις, το να ονομαστεί έτσι είναι ασφαλώς μια δυσάρεστη εξέλιξη. Δεν μου άρεσε η υπουργοποίηση της κ. Παπακώστα, που εξακολουθεί να τη βαραίνει το ρατσιστικό της σχόλιο για τις κατσαρίδες. Για να είμαστε δίκαιοι όμως ας επισημάνουμε ότι το σχόλιο αυτό έγινε το 2012 και ότι η κ. Π. υπήρξε η μόνη στα κοινοβουλευτικά έδρανα του κόμματός της που διαμαρτυρήθηκε για το ακροδεξιό ρεσάλτο του Άδωνη και της παρέας του στη ΝΔ -και το πλήρωσε με τη διαγραφή της.

Αρνητικό είναι επίσης ότι αυξήθηκε ο συνολικός αριθμός των υπουργών -το νέο σχήμα έχει 52 άτομα μαζί με τον πρωθυπουργό (αν τα βγάζετε 53 στο μέτρημα, ίσως μετράτε δυο φορές τον Δραγασάκη, που είναι Αντιπρόεδρος και Υπουργός ταυτόχρονα).

Αντιθέτως, βρίσκω θετικό ότι αρκετοί υπουργοί που απέτυχαν στο έργο τους ή που προκάλεσαν αρκετές τριβές έχασαν τη θέση τους.

Όμως, στο σημερινό άρθρο θέλω να αναδείξω ένα στατιστικό στοιχείο που για μένα είναι πολύ σημαντικό, και που ισχύει αυτοτελώς, ανεξάρτητα από το αν ο προχτεσινός ανασχηματισμός ήταν καλός ή κακός.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δύο φύλα, Επικαιρότητα, Μεταμπλόγκειν, Πολιτική | Με ετικέτα: , , , , , | 220 Σχόλια »

Μινιανασχηματισμένα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 3 Μαρτίου, 2018

Ανασχηματισμένα τα είχα πει αρχικά, αφού προχτές έγινε ο μικρός έστω ανασχηματισμός της κυβέρνησης μετά τις παραιτήσεις λόγω επιδόματος ενοικίου. Ωστόσο, διαπίστωσα ότι τον ίδιο τίτλο τον έχουμε χρησιμοποιήσει άλλες δυο φορές, το 2013 και το 2016, για άλλους ανασχηματισμούς, τούτης και της προηγούμενης κυβέρνησης. Και για να μην τριτώσει ο ίδιος τίτλος, και αφού σε καναδυο δελτία άκουσα να χαρακτηρίζεται «μίνι ανασχηματισμός» ο προχτεσινός, είπα να πλάσω μια λέξη, «μινιανασχηματισμένα». Δεν μου φαίνεται βέβαια και πολύ σόι ο σχηματισμός της λέξης, αλλά πώς αλλιώς θα πιάσουμε τα 5 εκατομμύρια λέξεις;

Θα μπορούσα ίσως να τα πω και «κουβελικά» μεζεδάκια, αφού από τις νέες παρουσίες στην κυβέρνηση αυτή που μονοπώλησε τις συζητήσεις ήταν η τοποθέτηση του Φώτη Κουβέλη στη θέση του αναπληρωτή υπουργού Άμυνας (στη θέση του Δ. Βίτσα, που μετακινήθηκε στο υπουργείο μεταναστευτικής πολιτικης στη θέση του Γ. Μουζάλα).

Και βέβαια, επειδή ο κ. Κουβέλης, ως επικεφαλής της ΔΗΜΑΡ είχε πάρει μέρος στη συγκυβέρνηση Σαμαρά-Βενιζέλου για έναν χρόνο, και τότε είχαν ειπωθεί και σκληρά λόγια, πολλοί βρηκαν και πρόβαλαν παλιές τοποθετήσεις Συριζαίων εναντίον Κουβέλη, ή το αντίστροφο, ενώ πολύ κυκλοφόρησε το τιτίβισμα που βλέπετε αριστερα, από τον Μάιο του 2012, πριν ακόμα από τις πρώτες εκλογές.

Πολιτικά σχόλια δεν κάνουμε σήμερα, εγω τουλάχιστον, οπότε απλώς θα επισημάνω το «δεν την νοούμαι» που μάλλον είναι «δεν τη νοούμε» εννοώντας «δεν την κατανοούμε» ή «δεν τη διανοούμαστε». Μπορεί επίσης να ήθελε να γράψει «δεν τη διανοούμαι».

Συζητήθηκε επίσης κάτι που ανάρτησε η κ. Μαρία Κουβέλη, κόρη του νέου υπουργού, στον τοίχο της στο Φέισμπουκ.

Δεν παρακολουθώ τις δημοσιεύσεις της, αλλά υποθέτω ότι δεν ανεβάζει συνταγές κάθε μέρα, άρα η ανάρτηση ισοδυναμεί, εμμέσως πλην σαφώς (ένα κλισέ τη μέρα…) με την προτροπή «Ξίδι!» με την οποία δηλώνουμε περιφρονητική αδιαφορία για τον θυμό κάποιου -δεν με νοιάζει που θύμωσε, ας πιει ξίδι να του περάσει.

Ενδεικτικό ειναι ότι σε δύο διαφορετικές ηλεπαρέες όπου συζήτησα την ανάρτηση αυτή, και στις δύο η συζήτηση περιστράφηκε γύρω από την ορθογραφία της λέξης ξίδι.

Η κ. Κουβέλη χρησιμοποιεί την παλιά ορθογραφία, που δεν έχει ετυμολογική βάση. Γράφουμε ξίδι όχι από μανία απλοποίησης αλλά επειδή η λέξη σχηματίστηκε από το όξος -> οξίδιον -> ξίδι, και όχι απο το οξύς. Για τον ιδιο λόγο γράφουμε και ξινός, όχι ξυνός. Ωστόσο, δεν γράφουμε «οξίδιο» στη χημεία, ίσως επειδή οι τύποι αυτοί (οξείδιο, οξειδωση κτλ.) εχουν καθιερωθεί πια με -ει-. Δεν γράφουμε, εννοώ εμένα και το ΛΚΝ. Ο Μπαμπινιώτης προτείνει οξίδιο, οξίδωση, οξιδώνω. Πάντως υπήρχε και γραφη «οξείδιον» στα ελληνιστικά χρόνια.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δύο φύλα, Επιγραφές, Εκδηλώσεις, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Ορθογραφικά, Περιαυτομπλογκίες | Με ετικέτα: , , , , , | 183 Σχόλια »

Ανασχηματισμένα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 5 Νοεμβρίου, 2016

Το άρθρο άρχισε να γράφεται την ώρα που αναμενόταν να ανακοινωθεί ο ανασχηματισμός της κυβέρνησης -γι’ αυτό και ο αρχικός του τίτλος ήταν «ανασχηματιζόμενα» μεζεδάκια. Ύστερα διέκοψα διότι είχαμε να πάμε να δούμε κάτι φίλους, και επιστρέφοντας έμαθα ότι ο ανασχηματισμός είχε συντελεστεί -κι έτσι ο τίτλος άλλαξε σε «ανασχηματισμένα».

Έκανα το εξής σχόλιο στο Φέισμπουκ, που το αναπαράγω εδώ:

Παρόλο που ο Κώστας Γαβρόγλου που τον αντικαθιστά είναι σοβαρός άνθρωπος και σημαντικός διανοητής, θέλω να δηλώσω τη βαθύτατη απογοήτευσή μου για την απομάκρυνση του Νίκου Φίλη από το υπουργείο Παιδείας και από την κυβέρνηση, απογοήτευση που επιστεγάζεται με την αποχώρηση και της Σίας Αναγνωστοπούλου.

Δυστυχώς, ο πρωθυπουργός εισάκουσε τις παραινέσεις των εθνικιστών, πρώτα και κύρια του αγ. Ιερώνυμου. Απόψε ο σκοταδισμός και ο εθνικισμός κατήγαγαν μια σημαντική νίκη.

Δεν μπορώ παρά να εκφράσω την αποδοκιμασία μου, έστω κι αν αρκετές τοποθετήσεις στο νέο σχήμα είναι καλοδεχούμενες. Κρίμα.

Και, χαίρε Νίκο Φίλη!

Πράγματι, δεν μπορώ να ξεχάσω ότι τον Νίκο Φίλη προχτές μόλις τον χαρακτήρισε «προβληματικό» ο αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος αλλά και «ανελλήνιστο, μισαλλόδοξο και μισάνθρωπο» ο εθνικιστής σκιτσογράφος Στάθης Σταυρόπουλος. Το ιστολόγιο δεν αλλάζει την τοποθέτησή του, αλλά αίρει την εκ των προτέρων ευμενή διάθεσή του προς την κυβέρνηση.

Η σημερινή πιατέλα με τα μεζεδάκια δεν είναι τόσο φορτωμένη όσο συνήθως, για λόγους προσωπικούς -είχα ταξίδια αυτή την εβδομάδα και δεν πρόλαβα να μαζέψω αρκετά. Για να τα λέμε όλα, φταίτε κι εσείς που δεν στείλατε. 🙂

Και η επόμενη βδομάδα θα είναι δύσκολη για το ιστολόγιο, διότι έχω και πάλι ταξίδι, αυτή τη φορά στη Μάλτα. Δεν ξέρω αν θα έχω τον καιρό ή τις υλικές δυνατότητες (σύνδεση κτλ.) να ανεβάζω άρθρα καθημερινά, αν και θα προσπαθήσω να μη σπάσει το σερί της καθημερινής δημοσίευσης το οποίο κρατάει από τα τέλη Ιανουαρίου του 2014. Βέβαια, θα βάλω και καναδυό άρθρα ‘ταξιδιωτικού’ χαρακτήρα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεταμπλόγκειν, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , , , | 279 Σχόλια »

Τα αλαμπουρνέζικα ρητά του (υφυπουργού πλέον) Κ. Κουκοδήμου

Posted by sarant στο 10 Ιουνίου, 2014

Άλλο θέμα είχα διαλέξει για το σημερινό άρθρο και είχα ξεκινήσει να το γράφω, όταν μαθεύτηκαν  τα νέα για τον ανασχηματισμό της κυβέρνησης. Βέβαια, ο ανασχηματισμός ήταν αναμενόμενος, κανείς όμως δεν μπορούσε να φανταστεί ότι ύστερα από κυοφορία τόσων ημέρων το τελικό αποτέλεσμα θα ήταν τόσο κωμικοτραγικό. Αισθάνθηκα λοιπόν μεγάλο πειρασμό να αλλάξω θέμα και να σχολιάσω τον ανασχηματισμό, και τελικά ακολούθησα τη σοφή συμβουλή του Όσκαρ Ουάιλντ, που έλεγε ότι ο καλύτερος τρόπος για να απαλλαγείς από έναν πειρασμό είναι να ενδώσεις σε αυτόν.

Οπότε, το σημερινό άρθρο αφιερώνεται στον χτεσινό ανασχηματισμό, που βέβαια τον σχολιάσαμε και από χτες το βράδυ. Παρόλο που ο ανασχηματισμός έγινε ανήμερα του Αγίου Πνεύματος, το αποτέλεσμά του μπορεί άνετα να χαρακτηριστεί «Το μεγάλο μας τσίρκο», αφού το νέο κυβερνητικό σχήμα είναι πολύ χειρότερο από το προηγούμενο, με αρκετά φαιδρά πρόσωπα στους υπουργικούς θώκους και με έναν από τους ελάχιστους αθόρυβους και σοβαρούς υπουργούς του προηγούμενου σχήματος (εννοώ τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης) να αποχωρεί, θύμα των ποσοστώσεων ανάμεσα στους δυο εταίρους.

Όπως έλεγε κι ένας φίλος, φαίνεται πως είναι μνημονιακή υποχρέωση της χώρας το υπουργείο Υγείας να το παίρνει ακροδεξιός (στον επόμενο ανασχηματισμό να περιμένουμε Θ. Πλεύρη, εκτός αν ο Κασιδιάρης έχει ως τότε κάνει την υπέρβαση), καθώς και να αναλαμβάνει υπουργός Οικονομικών κάποιος φίλος του Κ. Σημίτη. Παρατηρούμε επίσης πως όσοι υπερεκτίθενται και γίνονται βασιλικότεροι του βασιλέως συχνά παίρνουν για αμοιβή του ζήλου τους τα παπούτσια στο χέρι, όπως ο Άδωνης ή ο Σίμος Κεδίκογλου. Ας το έχουν αυτό υπόψη τους όσοι ορκιστούν σήμερα.

Η αποπομπή του Άδωνη Γεωργιάδη από την κυβέρνηση λέγεται πως προκάλεσε τις έντονες διαμαρτυρίες του Συλλόγου Επιθεωρησιογράφων και Ευθυμογράφων, οπότε για αντιστάθμισμα ο πρωθυπουργός έσπευσε να υπεραναπληρώσει τον δημοφιλή πολιτικό, τοποθετώντας στην κυβέρνηση τον κ. Ντινόπουλο και τον κ. Γιακουμάτο. Όχι τυχαία, στα κοινωνικά μέσα ήταν πάρα πολλά τα σχόλια του τύπου «Πείτε μου ότι κάνετε πλάκα» ή «Εντάξει, καλό, πες μας τώρα την πραγματική σύνθεση της κυβέρνησης», ενώ η τοποθέτηση του κ. Λοβέρδου στο υπουργείο Παιδείας προκάλεσε το ερώτημα αν θα διαπομπεύονται οι μαθητές που πιάνονται να αντιγράφουν.

Ακόμα και σε σαμαρικούς ιστότοπους όπως το antinews τα περισσότερα σχόλια ήταν ή οργισμένα ή ειρωνικά, ενώ «Άφωνος» δήλωσε στο τουίτερ ο Ευάγγελος Αντώναρος. Η πιο μελαγχολική ίσως διαπίστωση είναι ότι πολλά από τα φαιδρά πρόσωπα που υπουργοποιήθηκαν είναι τακτικοί θαμώνες των τηλεοπτικών καναλιών και παραθύρων -μ’ άλλα λόγια, η τηλεοπτική προβολή, εκτός του ότι εξασφαλίζει, όπως είναι γνωστό, θέση στα βουλευτικά (και ευρωβουλευτικά) έδρανα, φαίνεται ότι έχει μετατραπεί σε διαβατήριο για υπουργικούς θώκους.

Μεγάλη τηλεοπτική προβολή πάντως δεν νομίζω να έχει ο νέος υφυπουργός Παιδείας, ο βουλευτής Κ. Κουκοδήμος, παλιός πρωταθλητής του άλματος σε μήκος. Για τον κ. Κουκοδήμο είχα γράψει παλιότερα, πριν ακόμα ανοίξω το ιστολόγιο. Τότε, ο βουλευτής Πιερίας είχε εμπλακεί στη λεγόμενη υπόθεση Κλαδά, η οποία πάντως τέθηκε στο αρχείο. (Είχε καταγγελθεί από τον Μάκη Τριανταφυλλόπουλο ότι του μετέφερε πρόταση συναλλαγής). Με την ευκαιρία εκείνη, ο Κ. Κουκοδήμος είχε κάνει επίδειξη της… αρχαιομάθειάς του, καθώς, βγαίνοντας από τον ανακριτή, είχε απαντήσει στις ερωτήσεις των δημοσιογράφων με ένα ανύπαρκτο αρχαιοελληνικό ρητό.  Μερικοί φίλοι θυμήθηκαν εκείνο το παλιό άρθρο και κάποιοι ζήτησαν να το αναδημοσιεύσω, αφενός επειδή δεν έχει δημοσιευτεί στο ιστολόγιο ποτέ (παρά μόνο στον παλιό μου ιστότοπο) και αφετέρου επειδή δεν αποκλείεται ο διορισμός του Κ. Κουκοδήμου στο Υπ. Παιδείας να οφείλεται ακριβώς στις επιδόσεις του στα αρχαία ελληνικά.

Αναδημοσιεύω λοιπόν το παλιό άρθρο, αφαιρώντας μερικές παλιές ιστορίες. Πάντως, εκτός από την υπόθεση Κουκοδήμου καθαυτή, το άρθρο κάνει και μερικές σκέψεις σχετικά με τη μαγική, θα λέγαμε, χρήση αρχαίων ελληνικών φράσεων και αποφθεγμάτων στη δημόσια ζωή μας.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αρχαία ελληνικά, Επικαιρότητα, Κοτσανολόγιο | Με ετικέτα: , , , , , , | 189 Σχόλια »

Ανασχηματισμένα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 29 Ιουνίου, 2013

Τα ταχτικά σαββατιάτικα μεζεδάκια μας λογικό είναι να τα πούμε ανασχηματισμένα, αφού είναι τα πρώτα μεζεδάκια μετά τον ανασχηματισμό της Δευτέρας,  αν και θα μπορούσαμε επίσης να τα πούμε και «μεζεδάκια του TAP» ή «μεζεδάκια του αγωγού», αφού χτες ανακοινώθηκε, με πολλές τυμπανοκρουσίες, η επιλογή του αγωγού TAP για τη μεταφορά του αζέρικου φυσικού αερίου, που θα μας φέρει δεκάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας και θα τρώμε όλοι με χρυσά κουτάλια.

tap 942913_10151661069298830_307128550_nΑυτό το TAP είναι με το λατινικό αλφάβητο, αν και δεν του φαίνεται, και προφέρεται ΤΑΠ, ακρώνυμο του Trans Adriatic Pipeline, Αδριατικός Αγωγός ας πούμε (ή Υπεραδριατικός). Αλλά για τον αγωγό θα τα πούμε άλλη φορά, προς το παρόν δείτε αριστερά μια εικόνα που την έκλεψα από την Καλύβα, το ιστολόγιο του Πάνου Ζέρβα. Η λεζάντα που συνοδεύει την εικόνα θα μπορούσε να είναι: «Μικρές αλλαγές ζήτησε ο πρωθυπουργός στη χάραξη του ΤΑP». Τα μεγάλα πνεύματα συναντώνται, διότι παρόμοιο θέμα είχε και μια γελοιογραφία του Πετρουλάκη στην Καθημερινή.

Πάντως, παρά τον τίτλο του άρθρου, τα μεζεδάκια μας δεν είναι όλα σχετικά με τον ανασχηματισμό. Ξεκινάω όμως με ένα που μπορούμε από κάθε άποψη να το πούμε ανασχηματισμένο ή ίσως μη ανασχηματισμένο. Διαβάζω στην ηλέκδοση των Νέων τον τίτλο: Βορίδης: Δεν πικράθηκα, επειδή δεν υπουργοποιήθηκα. Ας πούμε ότι δεν ξέρουμε πρόσωπα και πράγματα. Τι καταλαβαίνετε εσείς; Εγώ καταλαβαίνω ότι δεν πικράθηκε και αυτό οφείλεται στο ότι δεν υπουργοποιήθηκε. Αν τον έκαναν υπουργό, θα πικραινόταν. Καταλαβαίνω λάθος;
Θα διορθωνόταν η κατάσταση αν έλειπε το κόμμα; Αν ναι, είναι αρκετή προφύλαξη ένα κόμμα;

Μια λύση θα ήταν το ουσιαστικό: Δεν πικράθηκα από τη μη υπουργοποίησή μου. Μια άλλη: Δεν με πίκρανε το ότι δεν υπουργ./έγινα υπουργός. Και η απλούστερη, με τις λιγότερες αλλαγές: Δεν πικράθηκα που δεν υπουργοποιήθηκα. Αλλά το άγιο «που» το αποφεύγουν οι γλαφυροί, το θεωρούν χυδαίο.

Κι άλλο ένα σχετικό με τον ανασχηματισμό. Πρόσφατο άρθρο του Αλέξη Παπαχελά στην Καθημερινή, ξεκινάει ως εξής: Όποιος θέλει να καταλάβει τον θυμό του Έλληνα πολίτη με το πολιτικό σύστημα δεν έχει παρά να μπει στα «παπούτσια» ενός άνεργου ή υπερφορολογημένου ανθρώπου το βράδυ της περασμένης Δευτέρας. Μέσα στα δικά του άγχη και τις αγωνίες του συνειδητοποίησε ότι υπάρχουν μεγαλύτερες αγωνίες, που κάνουν τις δικές του να μοιάζουν ταπεινές, τιποτένιες. Καταρχάς, εξακολουθεί να με ενοχλεί ο αγγλισμός «να μπει στα παπούτσια» (Λέω «εξακολουθεί» επειδή και πριν από τέσσερα χρόνια είχαμε ξανασυζητήσει την έκφραση, πάλι από τον κ. Παπαχελά).  Στα ελληνικά έχουμε άλλες εκφράσεις: να μπει στη θέση του, να μπει στο πετσί του. Κι έπειτα, αν θέλει σώνει και καλά να μεταχειριστεί τον αγγλισμό, γιατί τα εισαγωγικά στα παπούτσια; Ή θα το βάλει σε όλη την έκφραση («να μπει στα παπούτσια») ή καθόλου. Και τέλος, βρίσκω πολύ περίεργο τον ετεροχρονισμό: Όποιος θέλει…. δεν έχει παρά να μπει… το βράδυ της Δευτέρας. Με μηχανή του χρόνου άραγε;

Ενδιαφέρουσα ανορθογραφία σε σουρεαλιστική θεολογική συζήτηση σε πρωτοκλασάτη στήλη του Βήματος (που κάποιοι πληρώνουν συνδρομή για να τη διαβάζουν νωρίτερα από τους άλλους, άβυσσος η ψυχή του ανθρώπου):  Ο Κάπτεν Γουέι Τζαφού υποσχέθηκε ότι θα πάει στο γήπεδο Καραϊσκάκη και ο κ. Σταυρίδης πανευτυχής τότε αναφέρθηκε στην επένδυση λέγοντας ότι «είναι ευλογία Θεού η επένδυση των Κινέζων στο λιμάνι». Κάποιος από το ΤΑΙΠΕΔ είπε «μα δεν έχουμε τον ίδιο Θεό με τους Κινέζους», ο ισχυρός άνδρας της Cosco προσπαθούσε να καταλάβει τι γινόταν με τον Θεό και τον Ολυμπιακό, οπότε ανέλαβε ο πρόεδρος του ΤΑΙΠΕΔ να δώσει λύση: «Δεν έχει σημασία σε τι Θεό πιστεύουμε. Άλλωστε ο θεός είναι το υπέρτατο Ων». Και η συζήτηση έληξε εκεί. Μόνο ο Ων; Ο Ων, ο Ην και ο Ερχόμενος. Αλλά και το υπέρτατο Ον.

Όσο για τον «Κάπτεν» Γουέι Τζαφού, γιατί έχουν αφήσει αμετάφραστο το Captain; Φαντάζομαι πως στα κινέζικα δεν είναι έτσι, και γενικά τους τίτλους τους μεταφράζουμε, αν ήταν κύριος δεν θα τον λέγαμε «μίστερ Γουέι». Το συζητήσαμε και στο ιστολόγιο και προέκυψε ότι το δικό μας αντίστοιχο είναι Καπετάν (Καπετάν Αντρέα Ζέππο, ας πούμε).

Όσο για «τον» προβλήτα, που έχει βαλθεί να λέει ο Σκάι τις τελευταίες μέρες, δεν υπάρχει κανένας λόγος για αλλαγή φύλου. Ο τύπος «η προβλήτα» είναι ο συχνότερος, μάλιστα το λεξικό Μπαμπινιώτη δίνει μόνο αυτόν, μπορούμε να τον διατηρήσουμε. Στα αρχαία, υπήρχαν και οι δυο τύποι (ο προβλής, η προβλής) γιατί η λέξη είχε θέση επιθέτου (στην Οδύσσεια κιόλας έχουμε τρεις φορές «ακταί προβλήτες», που προεξέχουν, που προβάλλουν).

Μια και είπα για το λεξικό Μπαμπινιώτη, να σας βάλω ένα μαθηματικό πρόβλημα: Πόσο κάνει 999.000 + 1; Προφανώς 999.001, έτσι; Κι όμως το λεξικό Μπαμπινιώτη, όπως μου επισήμανε προχτές ένας φίλος, στο λήμμα «εκατομμύριο» (τουλάχιστον στην τρίτη έκδοση) δίνει τον εξής ορισμό: «εννιακόσιες ενενήντα εννέα χιλιάδες συν ένα, ο αριθμός 1.000.000«. Εντάξει, απλή απροσεξία είναι, ας το διορθώσουν (αν δεν το έχουν ήδη διορθώσει στην τέταρτη έκδοση, που δεν την έχω, επειδή δεν μπορώ να σκάω κάθε τόσο κι ένα ογδοντάευρο -δεν το έχουν διορθώσει, λέει ο Ν. Λίγγρης).

Κρούσμα ωσεοπάθειας, της ασθένειας που μας κάνει να αποφεύγουμε το «σαν» όπως ο διάβολος το λιβάνι, και να βάζουμε παντού «ως», ακόμα κι όταν είναι σκέτη παρομοίωση, από το Βήμα. Μιλώντας για την ΑΕΚ, και έναν επιθετικό που θέλει να πάρει: Έναν αυθεντικό και δοκιμασμένο σκόρερ που θα τη βοηθήσει να περάσει ως «τρένο» από τις μικρότερες κατηγορίες επιχειρώντας την γρήγορη επιστροφή της στη Σούπερ Λίγκα.

Κι ένα μεζεδάκι αλιευμένο μια μέρα πριν από τον ανασχηματισμό, από άρθρο του Θανάση Καρτερού: Με 4% στις δημοσκοπήσεις το ΠΑΣΟΚ απαιτεί τώρα όχι μόνο την αντιπροεδρία -αυτή δεν κοστίζει και τίποτε στον Σαμαρά- αλλά και την καρέκλα του υπουργού Εξωτερικών και θέσεις υπουργών και υφυπουργών για ευάριθμα στελέχη του -τόσο ευάριθμα, ώστε να υπάρχει προβληματισμός πώς θα λειτουργεί η κοινοβουλευτική ομάδα όταν τόσοι πολλοί βουλευτές θα είναι υπουργοί και υφυπουργοί. Ευάριθμος υποτίθεται ότι σημαίνει «ολιγάριθμος», επειδή είναι αυτός που αριθμείται εύκολα. Η λέξη έχει όμως χάσει την ετυμολογική της διαφάνεια, κι επειδή το αρχικό «ευ» θυμίζει σε πολλούς το μεγάλο πλήθος (παρόλο που «ουκ εν τω πολλώ το ευ» 🙂 ), πολύς κόσμος τη χρησιμοποιεί με τη σημασία «πολυάριθμος» -όπως εδώ ο Θ.Κ. Αλλά αυτά τα έχουμε ξαναπεί –είναι μια λέξη που καλύτερα να την ξεχάσουμε.

Και κλείνουμε με μιαν εύθυμη νότα, από μια ιστοσελίδα ρεφλεξολόγων: Η ίδια η λέξη Επίδαυρος μας επιτρέπει να κατανοήσουμε, αν ξέρουμε τον τρόπο, την λειτουργία του χώρου και την διαδικασία της ίασης. Όπως πρώτη αποκαλύπτει η ερευνήτρια Αλτάνη, αν αναγραμματίσουμε την λέξη ΕΠΙΔΑΥΡΟΣ, η ίδια η λέξη μας εξηγεί το νόημά της καθώς η Επίδαυρος ΔΡΑ ΕΠΙ ΑΥΡΑΣ. Με την λέξη αύρα στην αρχαία Ελλάδα εννοούσαν την ίδια μας την ψυχή. Επομένως αντιλαμβανόμαστε ότι οι θεραπείες που γινόταν στην Επίδαυρο, ήταν πρωτίστως θεραπείες ψυχής.

Δεν ξέρω, και δεν θέλω να μάθω, τι είναι η «ερευνήτρια Αλτάνη», ξέρω όμως ότι με τη λέξη «αύρα» στην αρχαία Ελλάδα εννοούσαν το ίδιο που λέμε και σήμερα, το δροσερό αεράκι. Ξέρω επίσης ότι αν αναγραμματίσουμε τη λέξη ΕΠΙΔΑΥΡΟΣ δεν θα βγάλουμε «ΔΡΑ ΕΠΙ ΑΥΡΑΣ», αλλά «ΔΡΑ ΕΠΙ ΥΟΣ». Υς, γενική υός, στα αρχαία ήταν το γουρούνι, άρα το μόνο που μπορούμε να συμπεράνουμε αν εφαρμόσουμε τη μέθοδο της ερευνήτριας ήταν ότι γουρούνια θεράπευαν στην Επίδαυρο!

Posted in Κοτσανολόγιο, Μαργαριτάρια, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , , , | 126 Σχόλια »

Ανασχηματισμός πλήρους ευθύνης

Posted by sarant στο 24 Ιουνίου, 2013

Τρίτη μέρα του εορταστικού τριημέρου δεν είναι για να γράφουμε πολλά, οπότε το σημερινό σημείωμα θα είναι σύντομο. Έτσι κι αλλιώς, και από πολιτική άποψη η σημερινή μέρα είναι μεταβατική, καθώς συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των δύο πλέον κυβερνητικών εταίρων για το μοίρασμα των υπουργικών θώκων, διότι δεν πρόκειται απλώς να αντικατασταθούν οι δυο υπουργοί (και δυο υφυπουργοί) της ΔΗΜΑΡ που παραιτήθηκαν, αλλά, όπως τουλάχιστον λέγεται, θα δημιουργηθούν και άλλες θέσεις υπουργών και υφυπουργών προκειμένου να δοθούν ως έπαθλο στα εναπομείναντα στελέχη του ΠΑΣΟΚ, έτσι ώστε να είναι «εταίρος πλήρους ευθύνης» όπως τόνισε και ο πρωθυπουργός σε προχτεσινή συνέντευξή του.

Αλλά αυτά ενδιαφέρουν όσους πολιτικολογούν ή, το πολύ, όσους κουμαρτζήδες έχουν βάλει στοίχημα για τη σύνθεση του νέου υπουργικού συμβουλίου. Εμείς εδώ, ως γνωστόν, λεξιλογούμε, οπότε στο σημερινό άρθρο θα εξετάσουμε, με λίγα λόγια, την ιστορία ακριβώς της λέξης ανασχηματισμός, που είναι εκ των πραγμάτων η λέξη της ημέρας. Βέβαια, στα σχόλιά σας μπορείτε ελεύθερα να κάνετε προβλέψεις για τα ονόματα των νέων υπουργών ή σχόλια εφόσον ανακοινωθεί το νέο κυβερνητικό σχήμα. Όσο για τη λέξη «θώκος», που και αυτή αναμένεται να ακουστεί πολύ σήμερα-αύριο, αφού είναι κλισέ οι υπουργικοί θώκοι, θυμίζω πως την έχουμε συζητήσει στο ιστολόγιο πριν από ένα χρόνο και δυο μέρες, με αφορμή τον σχηματισμό της τρικομματικής κυβέρνησης.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Ιστορίες λέξεων | Με ετικέτα: , , | 137 Σχόλια »