Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘αντεπεξέρχομαι/ανταπεξέρχομαι’

Δυο-τρία για το δρόμο

Posted by sarant στο 26 Νοεμβρίου, 2011

Από σήμερα το πρωί και για τρεις-τέσσερις μέρες θα είμαι εκτός έδρας, στην εξωτική Θεσσαλονίκη, οπότε το σημερινό άρθρο θα είναι κάπως πρόχειρο, με ό,τι μεζεδάκια έχω μαζέψει, που αν τα κρατήσω για μετά την επιστροφή μου θα μπαγιατέψουν. Να σημειώσω ότι αύριο και μεθαύριο θα ανέβει άρθρο, κανονικό, χάρη στον αυτόματο πιλότο, και κατά πάσα πιθανότητα θα έχω σύνδεση με το Διαδίκτυο, αλλά δεν ξέρω αν θα έχω καιρό να συμμετέχω όσο συνήθως στη συζήτηση.

Το πρώτο μεζεδάκι μού το έστειλε πριν από μερικές μέρες ένας φίλος, που επισήμανε δυο λάθη σε άρθρο του ηλεΒήματος -ωστόσο, υπάρχουν λάθη και λάθη. Αυτά που επισήμανε ο φίλος, εγώ δεν τα θεωρώ αξιοσημείωτα, θα ‘λεγα μάλιστα πως δεν τα θεωρώ λάθη, ενώ πολύ αξιοπρόσεκτο βρίσκω κάτι άλλο που ο φίλος το θεώρησε σωστό. Κατά τον φίλο μου, τα «λάθη» στο άρθρο είναι τα εξής:

α) δύο πρωτοβουλίες που θεωρούνται εκ των ουκ άνευ… Ο φίλος μου το θεωρεί λάθος επειδή η πλήρης αρχαία φράση είναι «εκ των ων ουκ άνευ». Στην πραγματικότητα, η ακόμα πιο πλήρης αρχαία φράση είναι «όρος εκ των ων ουκ άνευ εστί» (προϋπόθεση από εκείνες που δεν είναι δυνατόν να μην υπάρχουν), που λέγεται για πράγματα απολύτως απαραίτητα. Η φράση είναι ήδη ελλειπτική, χωρίς ρήμα, οπότε δεν βρίσκω τόσο μεγάλο λάθος να παραλείπεται αυτό το όχι αυτονόητο σήμερα «ων». Υπάρχει μια σχολή σκέψης που θέλει τα απολιθώματα να τα χρησιμοποιούμε ή ολόκληρα ή καθόλου. Εγώ δεν είμαι τόσο άκαμπτος: δεν θα διόρθωνα το «είναι εκ των ουκ άνευ» αλλά και δεν θα το χρησιμοποιούσα. Εδώ που τα λέμε, ούτε και τη «σωστή» έκφραση θα χρησιμοποιούσα. Θυμάμαι πάντως κάποιον που έλεγε «εσύ παιδί μου είσαι ουκ άνευ», προφανώς πιστεύοντας ότι σημαίνει κάτι σαν «άνω ποταμών».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Εφημεριδογραφικά, Κοτσανολόγιο, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , | 130 Σχόλια »

Πώς αντΑπεξέρχεται ο λαός ποιητής;

Posted by sarant στο 14 Ιανουαρίου, 2011

Στην χτεσινή Καθημερινή, στη στήλη της αλληλογραφίας των αναγνωστών, δημοσιεύτηκε μια επιστολή με γλωσσικό ενδιαφέρον –ο επιστολογράφος, που είναι κατά κάποιο τρόπο και συνάδελφός μου, καθότι χημικός μηχανικός στο επάγγελμα (σε μιαν άλλη ζωή είχα πάρει πτυχίο χημικού μηχανικού) επικρίνει δυο γλωσσικά λάθη. Ολόκληρη την επιστολή μπορείτε να τη διαβάσετε εδώ, εγώ θα σταθώ στο πρώτο από τα δύο λάθη (ή «λάθη»).

Αφορμή για την παρούσα ήταν άρθρο στην πρώτη σελίδα της «Κ» της Κυριακής 9/1/11 με υπότιτλο «Η χώρα αδυνατεί να ανταπεξέλθει στον όγκο των λαθρομεταναστών»…

Κάποτε στα Ελληνικά υπήρχε ένα πανέμορφο ρήμα που σήμαινε τα βγάζω πέρα.
Δέστε τι σοφά το είχε σμιλέψει το γλωσσικό ένστικτο του λαού – ποιητή.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Ετυμολογικά, Λαθολογία | Με ετικέτα: , , , | 106 Σχόλια »