Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Αντρέα Καμιλέρι’

Θωμαδικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 4 Μαΐου, 2019

Ή αλλιώς, του Θωμά, αφού αύριο είναι η Κυριακή του Θωμά (για όσους γιορτάζουν, έχουμε βάλει άρθρο για το όνομα) ενώ μεθαύριο έχουμε την αποφράδα Δευτέρα του Θωμά -αποφράδα για τους μαθητες βεβαίως, τουλάχιστον όταν ήμουν εγώ, αφού τότε πηγαίναμε σχολείο μετά τις διακοπές του Πάσχα, και νομίζω ότι και τώρα αυτό ισχύει.

Αν όμως θέλαμε να φτιάξουμε έναν μονολεκτικό όρο, είτε επειδή τον είχαμε ανάγκη είτε επειδή είχαμε βάλει στόχο να φτάσουμε τα 5.000.000 λέξεις και να τρώμε ολοι με χρυσά κουτάλια, πώς θα λέγαμε αυτόν που αναφέρεται στον Θωμά;

Οι Άγγλοι έχουν το Thomasian, που μας οδηγεί στο Θωμασιανός. Δεν γκουγκλίζεται. Εγώ σκέφτηκα το «Θωμαδικός» κατ’ αναλογία προς το «Νουμαδικός» που λεγόταν την εποχή που έβγαινε η εφημερίδα Νουμάς, όργανο του μαχητικού δημοτικισμού, και εννοούσε τους ανθρώπους που έγραφαν στο περιοδικό ή που συμμερίζονταν τη γλωσσική ιδεολογία του. Το Θωμαδικός στραβογκουγκλίζεται (δηλ. βρίσκεις ανευρέσεις του τύπου: Θωμά, δικό σου είναι) αλλά για κάποιο λόγο το προτιμώ.

* Μια και μιλάμε για καινούργιες λέξεις, στο πασχαλινό ρεπορτάζ επισήμανα μιαν ακόμα λέξη που δεν την ήξερα, τη λέξη «πάνσεκτος». Τη βρήκα στη δήλωση του κ. Δαμιανού, που είναι ο Έξαρχος του Πανάγιου Τάφου στην Ελλάδα, ο οποίος, με την ευκαιρία της άφιξης του Αγίου Φωτός είπε τα εξής στο ΑΠΕ/ΜΠΕ:

Από την ‘Αγια Πόλη των Ιεροσολύμων, τη σεπτή εγκρίσει και ευλογία του Μακαριωτάτου Πατριάρχη Ιεροσολύμων κ.κ. Θεόφιλου Γ’ , μεταφέρουμε το ‘Αγιο Φως στη φίλτατη πατρίδα Ελλάδα. Εκ του πανσέκτου πανίερου Ναού της Αναστάσεως, το κοσμοχαρμόσυνο μήνυμα του της Θεού Χριστού Αναστάσεως μεταβαίνει σε όλα τα μήκη και πλάτη της οικουμένης.

Θα το καταλάβατε, η καινούργια λέξη που μόλις γεννήθηκε είναι άκυρη, πρόκειται για ανεμογκάστρι ή πιο σωστά για τυπογραφικό λάθος: πάνσεπτος είναι ο πανίερος Ναός, όχι πάνσεκτος, δεν έχει σχέση με σέχτες ή τουλάχιστον δεν το λέει.

Λάθος είναι βέβαια και η συνεχιζόμενη υποδοχή του Αγίου Φωτός με τιμές αρχηγού κράτους από μια αριστερή κυβέρνηση, αλλά αυτό είναι άλλη συζήτηση (είχαμε, πάντως, γράψει).

* Ένα πασχαλινό που ψάρεψα στο Τουίτερ. Ο Τζέφρι Πάιατ, ο Αμερικανός πρέσβης, ανεβάζει μια φωτογραφία (μάλλον από τον εορτασμό στην Κέρκυρα) και γράφει «Xronia polla!»

Οπότε ο ντόπιος φωστήρας δημοσιογράφος ανταποδίδει τη φιλοφρόνηση: Xronia polla and to you!

Διοτι, αφού στα ελληνικά θα λέγαμε «και σε σένα», στα αγγλικά πρέπει να πούμε and to you, έτσι δεν είναι; Όλα από εμάς τα πήρανε, αφού!

* Το επόμενο μαργαριτάρι είναι μεταφραστικό, και κάθε άλλο παρά φρέσκο είναι. Αλλά είναι γουστόζικο και είναι και σοβαρό, αφού πρόκειται για μεταφραστικό  λάθος σε τίτλο βιβλίου.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Advertisements

Posted in Γκας Πορτοκάλος, Λουξεμβούργο, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Ορθογραφικά, Τίτλοι | Με ετικέτα: , , , , , , , | 175 Σχόλια »

Η γραφή των Μινούτων και άλλα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 10 Αύγουστος, 2011

Είπαμε, το καλοκαίρι σερβίρουμε λιγοστό φαγητό και ελαφρύ –δηλαδή μεζεδάκια. Φροντίζετε γι’ αυτό κι εσείς, που μου στέλνετε συνεχώς νέα δείγματα. Για παράδειγμα, για να ξεκινήσω μ’ ένα ορντέβρ, τα χτεσινά Νέα έγραψαν για την ετήσια γιορτή των Περσιδών. Όμως είναι των Περσίδων –είτε επειδή ξέρουμε τον κανόνα ότι τα παλιά τριτόκλιτα δεν κατεβάζουν τον τόνο (έτσι: των πατρίδων, των ελπίδων, των ακτίνων, κι ας το κοκκινίζει το σπελτσέκερ του Γουόρντ) είτε επειδή μας έρχεται φυσικό. Ή όχι;  [Εδώ όμως την πάτησα κι εγώ και δεν έχω και τη φατσούλα που κοκκινίζει. Το λάθος που με μπέρδεψε κι εμένα είναι ότι, όπως επισήμανε στο πρώτο σχόλιο ο φίλος Αθανάσιος, πρόκειται για Περσείδες, που σωστά κλίνονται των Περσειδών, αφού είναι πρωτόκλιτες. Αν ήταν περσίδες ή Περσίδες, θα κρατούσαν τον τόνο στην παραλήγουσα]

Δεύτερο μεζεδάκι, από τον skai.gr. Γέλασα πολύ όταν είδα στον τίτλο το «τσέχας συγγραφέος» -ένας φίλος σχολίασε ότι μπορεί ο δημοσιογράφος να είχε γράψει, σε προηγούμενο άρθρο, κάτι σαν «βαρέως τύπου» και να του το διόρθωσαν, οπότε να συμπέρανε πως όλα τα –έως πρέπει να γίνουν –έος! Αλλά ας το προσπεράσουμε κι ας το θεωρήσουμε τυπογραφικό λάθος. Εκείνο που δεν μπορεί να χρεωθεί σε τυπογραφικό λάθος είναι ότι ο σύζυγος της… συγγραφέος είχε «υποστεί μαχαιριές».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Εφημεριδογραφικά, Κοτσανολόγιο, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , | 97 Σχόλια »