Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘αποστροφομανία’

Μεζεδάκια της Λαμπρής

Posted by sarant στο 7 Απριλίου, 2018

Δεν ήταν πολύ εύκολο, αλλά βρήκα έναν τίτλο για τα μεζεδάκια του Μεγάλου Σαββάτου που να μην τον έχω χρησιμοποιήσει άλλη φορά (λαμπριάτικα, πάντως, τα έχω πει). Και επειδή είναι χρονιάρες μέρες, ίσως η συγκομιδή μας να μην είναι και τόσο πλούσια.

Αλλά ας ξεκινήσουμε με τη γενικομανία της (μεγαλο)βδομάδας.

* Σε άρθρο για τη σύλληψη του Ερβέ Φαλσιανί, διαβάζουμε ότι: «[…] είναι Γάλλος πολίτης και απέφευγε έως τώρα της σύλληψης μένοντας εκτός Ελβετίας».

Προφανώς ο συντάκτης είχε στο νου του το «διαφεύγω», το οποίο μερικοί το συντάσσουν με γενική (πάντως δεν είναι λάθος, ισως μάλιστα είναι και σωστότερο, να το συντάσσουμε με αιτιατική, όπως έκαναν άλλωστε και οι αρχαίοι: διέφευγε τη σύλληψη). Σε κάθε περίπτωση, το «αποφεύγω» είναι εντελώς κωμικό με γενική.

* Η ακλισιά της εβδομάδας, από την ΕΡΤ την περασμένη Κυριακή το βράδυ: «…της σοπράνο Μυρσίνη Μαργαρίτη».

Να το χρεώσουμε στον προφορικό λόγο; Ή έχουμε το ανυπότακτο θηλυκό γένος;

* Ένας φίλος του ιστολογίου μου είχε στείλει πριν από λίγο καιρό ένα ορθογραφικό λαθάκι του in.gr, που έλεγε για «την οικεία» κάποιου (αντί για την οικία του).

Σήμερα στέλνει άλλο λινκ, πάλι από το in.gr, με το αντίστροφο, μπορούμε να πούμε, λαθάκι. Σε άρθρο για τους λεγόμενους στρατηγικούς κακοπληρωτές, διαβάζουμε:

Ακόμη και αν ο δανειολήπτης προσέλθει στην τράπεζα οικιοθελώς, μετά την αναγγελία του εκπλειστηριασμού του ακινήτου του….

Έχει ένα πρόβλημα με τις οικίες ο συγκεκριμένος ιστότοπος, συμπεραίνει ο φίλος μου.

* Κοτσάνα σε τίτλο τρομολαγνικού άρθρου:

ΦΡΙΚΗ: Πτώμα κείτεται νεκρό στη μέση του δρόμου στο κέντρο της Αθήνας.

Και πτώμα αλλά και νεκρό! Ο Μποστ είχε γράψει για «δύο πτώματα νεκρά«, αλλά το έκανε για πλάκα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γλωσσικοί μύθοι, Εκπαίδευση, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Ορθογραφικά, Φωτογραφίες | Με ετικέτα: , , , , | 129 Σχόλια »

Μεζεδάκια των Βαγιών

Posted by sarant στο 31 Μαρτίου, 2018

Θα μπορούσα να τα πω και «Μεζεδάκια του Λαζάρου», αλλ’ αυτόν τον τίτλο τον χρησιμοποίησα πέρσι και πρόπερσι, που το Σάββατο του Λαζάρου έπεφτε πάλι Σάββατο. Οπότε, των Βαγιών, που βολεύει περισσότερο από «των Βαΐων» αν δεν ξέρεις ποιο πλήκτρο βγάζει γιώτα με τόνο και διαλυτικά.

* Και ξεκινάμε με ένα κρούσμα σχιζολεξίας, που το αλίευσε φίλος στην ομάδα Υπογλώσσια του Φέισμπουκ.

Τίτλος επιστημονικής εργασίας: Γιατί οι ηθικές βελτιώσεις είναι κατά δικασμένες να αποτύχουν;

Πηγή, το περιοδικό Βιοηθικά, (Μάρτιος 2018), σ. 18.

Μαζεύω αρκετά χρόνια σχιζολεκτικά κρούσματα, αλλά ομολογώ ότι το συγκεκριμένο δεν το είχα ξαναδεί. Και τώρα το εν-τοπίζουμε όχι σε δια-φημιστική κατα-χώριση, αλλά σε πρωτό-τυπη επιστημονική ανα-κοίνωση!

Δεν αποκλείεται για κάποιες σχιζολεξίες να φταίει ο κορέκτορας. Από την άλλη, είναι εντυπωσιακό ότι επιστημονικές εργασίες δημοσιεύονται οφθαλμοφανώς ανεπιμέλητες.

* Και μετά τη σχιζολεξία, η αποστροφομανία. Άρθρο του Δημ. Καμπουράκη είχε τίτλο: Μαυρογιαλούροι εν’ όψει φθινοπωρινών εκλογών.

Δεν μας έφτανε η περιττή απόστροφος που βάζουν κάμποσοι στο εξ’, τώρα βάζουν απόστροφο και στο εν!

Βέβαια, να πω ότι στον αρχικο ιστότοπο η κοτσάνα διορθώθηκε σε «ενόψει», που είναι απολυτα σωστό, παρέμεινε όμως σε αναδημοσιεύσεις.

* Δεν το λες και επικαιρότητα, αλλά ανήμερα της 25ης Μαρτίου δημοσιεύτηκε στο in.gr άρθρο για τη μετακομιδή των λειψάνων του πατριάρχη Γρηγορίου Ε’ στην Αθήνα, που έγινε στις 25 Απριλίου 1871. Ανάμεσα στ’ άλλα, και το συνηθισμένο ορθογραφικό λαθάκι:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γκας Πορτοκάλος, Επιγραφές, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Ορθογραφικά | Με ετικέτα: , , , , , , | 142 Σχόλια »

Ετεροχρονισμένα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 2 Σεπτεμβρίου, 2012

Ετεροχρονισμένα διότι, όπως είπαμε και χτες, το Σάββατο που είναι η συνήθης μέρα που σερβίρονται τα μεζεδάκια έτυχε να είναι και πρώτη του μηνός, η μέρα του Μηνολογίου, και κάποιος έπρεπε να υποχωρήσει. Οπότε, μετατέθηκαν κατά μία ημέρα τα μεζεδάκια (και ματαιώθηκε το λογοτεχνικό θέμα της Κυριακής) και με την ευκαιρία μάζεψα κι ένα ακόμα.

Το φρέσκο μεζεδάκι, που μόλις μάζεψα, προέκυψε από τη χτεσινή (αιφνιδιαστική χαρακτηρίστηκε) επίσκεψη του πρωθυπουργού και του υπουργού κ. Δένδια στο κέντρο της Αθήνας. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της εφημερίδας, ο κ. Δένδιας δήλωσε μετριόφρονα: «Υπάρχουν πολλά πράγματα που μπορεί να γίνουν ακόμη. Θα πάρει καιρό. Αλλά υπάρχει και μια δραματική βελτίωση την οποία είδατε κι εσείς. Ο κόσμος τα αναγνωρίζει».

Δραματική βελτίωση; Αυτό στα ελληνικά είναι οξύμωρο, σαν τον γιγαντόσωμο νάνο. Η λέξη δραματικός, σύμφωνα με το λεξικό ΛΚΝ, σημαίνει κάτι πολύ δυσάρεστο που συγκλονίζει ή πολύ κρίσιμο, που δημιουργεί μεγάλη ένταση· λέτε ο κ. Δένδιας να κάνει υπόγεια κριτική στο έργο της κυβέρνησης -και στο δικό του το έργο; Δεν φαντάζομαι -απλώς, μεταφέρει στα ελληνικά το αγγλικό dramatic improvement. Πρόκειται για μιαν ακόμα περίπτωση «ετερογονίας» (έτσι το είχε πει ο Θ. Τάσιος), με ελληνογενή αγγλική λέξη που έχει όμως πάρει διαφορετική σημασία από την υποτιθέμενη πανομοιότυπη αντίστοιχη ελληνική. Κι όπως το empathy δεν μεταφράζεται «εμπάθεια» (αλλά περίπου το αντίθετο) και ο sycophant δεν είναι ο συκοφάντης αλλά ο κόλακας (ο κατάλογος θα μπορούσε να συνεχιστεί για πολύ ακόμα), έτσι και το dramatic στην προκειμένη περίπτωση δεν μεταφράζεται «δραματικός», αλλά «εντυπωσιακός». Βέβαια, ο κ. υπουργός δεν μετέφραζε από τα αγγλικά.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Κοτσανολόγιο, Μαργαριτάρια, Μεζεδάκια, Περιαυτομπλογκίες | Με ετικέτα: , , , , , | 139 Σχόλια »

Σαββατιάτικα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 3 Δεκεμβρίου, 2011

 

Μερικά σκόρπια μεζεδάκια για σήμερα, μαζεμένα όπως συνήθως από τα αχανή μαργαριτολίβαδα των εφημερίδων και του Διαδικτύου. Στο τέλος έχω και μια ερώτηση προς τη συλλογική σας σοφία και ενημέρωση.

Θα ξεκινήσω με ένα φρέσκο, που μου το έστειλε χτες το βράδυ ένας φίλος. Φρέσκο αλλά όχι καινούργιο, με την έννοια ότι πρόκειται για μαργαριτάρι που το βλέπουμε αρκετά συχνά και που αντέχει στον χρόνο, ή μάλλον ολοένα και συχνότερο γίνεται καθώς αυξάνεται η αγγλομάθεια (και διάφορες άλλες λέξεις με την ίδια κατάληξη, θα έλεγε κάποιος γκρινιάρης). Εννοώ τον Γαλαξία και τον Μίλκι Γουέι (ή Ουέι). Βέβαια, ξέρουμε όλοι ότι στα αγγλικά Milky Way είναι απλώς η ονομασία του Γαλαξία, δηλαδή του γαλαξία μας, του γαλαξία στον οποίο ανήκει το ηλιακό μας σύστημα. Σε πρόσφατο άρθρο στο in.gr, ενώ ο τίτλος είναι «βλέπουν καθαρά τον Γαλαξία», μέσα στο κείμενο βρίσκει κανείς κάμποσες αναφορές στον Μίλκι Ουέι, ακόμα και «στον δικό μας Μίλκι Ουέι», αλλά και σε Γαλαξία και γαλαξίες, λες και είναι κάτι άλλο, ή λες και υιοθετήσαμε την αγγλική ορολογία επειδή δεν έχουμε δική μας. Για το θέμα αυτό είχα γράψει παλιότερα, πριν ανοίξω το ιστολόγιο, κατά σύμπτωση και πάλι από άρθρο του in.gr.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Απορίες, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , | 263 Σχόλια »