Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Απ. Διαμαντής’

Ο Βύρων πήρε τ’ όπλο του, κρυφτείτε γλωσσολόγοι!

Posted by sarant στο 18 Ιουλίου, 2012

Κανονικά, μετά την κατηγορηματική δήλωση των αρμοδιότερων επιστημόνων που διαθέτει η χώρα, δηλαδή των 140 γλωσσολόγων, αλλά και ξεχωριστά του καθηγητή Γ. Μπαμπινιώτη και του καθηγητή Γ. Καζάζη (προέδρου του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας), ο θόρυβος σχετικά με τη νέα Γραμματική του δημοτικού, που ξεκίνησε με το γράμμα της δασκάλας από τη Ραφήνα, θα έπρεπε να έχει κλείσει. (Αν μόλις επιστρέψατε από το εξωτερικό και δεν είχατε καμιά επαφή με το Διαδίκτυο το τελευταίο δεκαήμερο, σας παραπέμπω σε προηγούμενα άρθρα του ιστολογίου για το θέμα: τον αρχικό σχολιασμό του γράμματος της δασκάλας και μετά μερικά λόγια για τη συνέχιση της ιστορίας).

Ωστόσο, το θέμα δεν έχει κλείσει, όχι μόνο επειδή το συντηρούν διάφορα πατριδοκαπηλικά ιστολόγια, με εμπρηστικά άρθρα που συχνά στοχοποιούν τους συγγραφείς του βιβλίου ή τους 140 γλωσσολόγους, αλλά και επειδή ο σκοταδισμός βρήκε έναν όχι απροσδόκητο σύμμαχο στο πρόσωπο του βουλευτή της Νέας Δημοκρατίας Βύρωνα Πολύδωρα.

Ο κ. Πολύδωρας, αφού πρώτα κατέθεσε ερώτηση στη Βουλή, στην οποία ερωτά τον Υπουργό Παιδείας αν θα επιτρέψει την κυκλοφορία του βιβλίου (το οποίο κυκλοφορεί), στη συνέχεια, μετά τη δημοσιοποίηση της επιστολής των 140 γλωσσολόγων και των δηλώσεων Μπαμπινιώτη και Καζάζη, εξέδωσε το εξής πολεμικό ανακοινωθέν:

«Μετά λύπης μου, όπως διαβάζω στις εφημερίδες »Δημοκρατία», »Ελεύθερο Τύπο», »Αδέσμευτο Τύπο», »Εστία», »Βραδυνή», »Έθνος» και »Νέα» πρόκειται περί οργανωμένου σχεδίου.
Η διάλυση της γραμματικής και της γλώσσας γίνεται με… »επιστημονική» υποστήριξη βαρέος πυροβολικού 140 πανεπιστημιακών! Δεν είναι λάθος ή αμέλεια. Είναι »προμελέτη».
Μας λέγουν με πρωτοφανή οίηση: »Πώς τολμάτε, εσείς οι μη λέκτορες, οι μη ειδικοί, οι μη γλωσσολόγοι, οι αγράμματοι, μ’ ένα λόγο να αντιστέκεσθε;».

Επομένως, ΠΟΛΕΜΟΣ! Γρηγορείτε Συνέλληνες!»

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Advertisements

Posted in Γραμματική, Γλωσσικό ζήτημα, Γλωσσικοί μύθοι, Εκπαίδευση, Ορθογραφικά | Με ετικέτα: , , , , | 398 Σχόλια »

Σκόρπια για την 25η Μαρτίου

Posted by sarant στο 25 Μαρτίου, 2011

Ετοίμαζα κάτι για την 25η Μαρτίου να το ανεβάσω χτες, αλλά για τεχνικούς λόγους, όπως λέμε, δεν μπόρεσα να το τελειώσω. Παίρνει σειρά για άλλοτε, ίσως του χρόνου. Οπότε, μαζεύω δυο τρία θεματάκια, που όλα τους αναφέρονται με τον ένα ή τον άλλο τρόπο στο ιδρυτικό γεγονός της νεότερης Ελλάδας, το 1821.

* Στο ταξί τις προάλλες, φυσικά το ράδιο έπαιζε Σκάι, και πέφτει διαφήμιση για κάποια εκπομπή,  ανακεφαλαίωση του πολύκροτου ντοκιμαντέρ για το 21 ή επισκόπηση ή κάτι τέτοιο, δεν πρόσεξα, οπότε ο ταξιτζής: Δεν ντρέπονται, βγάλανε πούστη τον Κολοκοτρώνη και το συζητάνε τώρα; Τον ρώτησα και προέκυψε ότι δεν είχε δει κανένα από τα ντοκιμαντέρ, αλλά πίστευε πράγματι ότι η σειρά του Σκάι είχε ασχοληθεί με το αν ο Κολοκοτρώνης ήταν γκέι.

* Άρθρο Καμπουράκη στο protagon.gr με τίτλο «Τα Tod’s του Ανδρούτσου» (έμαθα και μια καινούργια λέξη). Ξεκινάει: Εμείς οι  Έλληνες δεν ξέρουμε την ιστορία μας. Δεν επιθυμούμε επίσης να τη μάθουμε. Και στο τέλος του άρθρου το αποδεικνύει, μια και αναφέρεται στον «φονιά Μπούρα» που δολοφόνησε τον Οδυσσέα Ανδρούτσο. Ωστόσο, κάνει μερικές σωστές παρατηρήσεις για όσους αρνούνται να διαβάσουν ιστορία αλλά εξεγείρονται όταν κάποιος αμφισβητήσει τους εθνικούς μύθους.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in 1821, Ιστορία | Με ετικέτα: , , , , , , | 354 Σχόλια »

Πολλά και διάφορα…

Posted by sarant στο 14 Οκτώβριος, 2009

Πολλά και διάφορα…

Τέλειωσε πιο γρήγορα απ’ όσο λογάριαζα το ποιητικό κουίζ, ας όψεται ο μνήμων Καλοπροαίρετος που το θυμήθηκε, ο αθεόφοβος (μισέω μνάμονα συμπόταν, έλεγαν οι αρχαίοι, κάτι ήξεραν), οπότε πρόχειρα σερβίρω μεζεδάκια μετεκλογικά που έχω στο ψυγείο, το καθένα με το ενδιαφέρον του, ελπίζω.

Ξεκινώντας με τα ορντέβρ, πρόσεξα ότι στο κυριακάτικο άρθρο του στην Καθημερινή ο ελληνομέτρης κ. Γιανναράς αποδεικνύεται και σχιζολέκτης, αφού γράφει: Σώζεται ακόμα ένα φθίνον γλωσσικό ιδίωμα, μια ρητορική και ευτελισμένη «εθνική ιδεολογία», κάποιο φολκ-λορ γραφικών ιδιαιτεροτήτων. Τον ίδιο φριχτό διαμελισμό της αθώας λέξης φολκλόρ, και μάλιστα χωρίς παύλα, είχε διαπράξει και σε προηγούμενο άρθρο του, εκείνο στο οποίο είχε προφητέψει (για νιοστή φορά) το τέλος του ελληνισμού: την ελληνική ταυτότητα μεταποιημένη σε φολκ λορ και ιδεολόγημα. (Και μη με ψέξετε που από τόσο «βαρυσήμαντα» άρθρα επιλέγω να σχολιάσω το αν χωρίζει τις λέξεις· δεν νομίζω ότι αξίζουν περισσότερη προσοχή).

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Εφημεριδογραφικά, Κοτσανολόγιο, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , , , , , , | 126 Σχόλια »

Ο Μάνος Λοΐζος, το χρυσό πέταλο και η καραβίδα

Posted by sarant στο 10 Οκτώβριος, 2009

Τι σχέση έχει ο αξέχαστος Μάνος Λοΐζος με το χρυσό πέταλο και την καραβίδα; Εκ πρώτης όψεως καμιά, και εκ δευτέρας το ίδιο –τελικά όμως κάποια σχέση έχουν αφού αναφέρονται σε τρία διαφορετικά στιγμιότυπα που έχουν να κάνουν με το λάθος, το ψέμα και την αλήθεια.

Χρονολογικά, προηγήθηκε η καραβίδα –αν ήταν καραβίδα και όχι κάποιο άλλο θαλασσινό. Ήταν ένα ανέκδοτο που έλεγε ο παππούς μου, ότι κάποιος γάλλος εγκυκλοπαιδιστής ανάθεσε στον βοηθό του να συντάξει το λήμμα «καραβίδα» της εγκυκλοπαίδειας. Αυτός έγραψε: «Η καραβίδα είναι ένα μικρό κόκκινο ψάρι που κινείται προς τα πίσω». Ο εγκυκλοπαιδιστής του απάντησε ότι αν εξαιρέσουμε πως η καραβίδα δεν είναι πάντοτε μικρή, δεν είναι κόκκινη και δεν είναι ψάρι, και επίσης δεν κινείται προς τα πίσω, το άρθρο ήταν τέλειο! Δεν θυμάμαι αν ο εγκυκλοπαιδιστής κατονομαζόταν ή αν το περιστατικό έχει συμβεί, και ίσως το λήμμα να αφορούσε άλλο θαλασσινό διότι εγώ τις καραβίδες κόκκινες τις ξέρω, πάντως την κεντρική ιδέα του ανέκδοτου την πιάνετε: πρόκειται για μια πρόταση που όλες οι πληροφορίες που δίνει είναι λάθος.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γενικά γλωσσικά, Γκας Πορτοκάλος, Ευτράπελα | Με ετικέτα: , , | 142 Σχόλια »

Τσεγκιές

Posted by sarant στο 8 Απρίλιος, 2009

dimitris_glinos_portraitΠριν από μερικά χρόνια, ο ψυχίατρος Ιωάννης Τσέγκος έκανε μια έρευνα στην οποία «απέδειξε» ότι το μονοτονικό φταίει για την αύξηση της δυσλεξίας των παιδιών και ότι τα παιδιά που διδάσκονται πολυτονικό αναπτύσσουν γρηγορότερα τις αντιληπτικές τους ικανότητες. Για το αν η έρευνα ήταν επιστημονική όπως διατείνεται ο κ. Τσέγκος δεν μου πέφτει λόγος, αν και με το φτωχό μου το μυαλό παρατηρώ ότι μαθητές που διδάχτηκαν επί ένα χρόνο δυο ώρες την εβδομάδα αρχαία ελληνικά επόμενο είναι να έχουν αποκτήσει επιπλέον δεξιότητες σε σχέση με άλλη ομάδα μαθητών που δεν διδάσκονταν τίποτε την ίδια περίοδο. Το σωστό πείραμα, λέω με το φτωχό μου το μυαλό, θα ήταν να βρεθεί μια άλλη ομάδα που να διδάσκεται, επίσης επί ένα χρόνο και δυο ώρες την εβδομάδα, κάτι άλλο: αγγλικά, μαθηματικά, υπολογιστές, πιάνο, σκάκι, ακουαρέλα. Το πιο περίεργο είναι, όπως επισημαίνει η καθηγήτρια Άννα Ιορδανίδου, ότι οι μαθητές της ομάδας Τσέγκου (που διδάσκονταν τα αρχαία) παρουσίασαν επιπλέον δεξιότητες σε μη λεκτικές οπτικοαντιληπτικές δοκιμασίες, όπως η συναρμολόγηση αντικειμένων, αλλά στις δοκιμασίες γλωσσικών δεξιοτήτων οι επιδόσεις τους ήταν ίδιες με της ομάδας που δεν διδάχτηκαν τίποτε επιπλέον. Μήπως πρέπει να συμπεράνουμε πως η διδασκαλία των αρχαίων δεν βοηθάει να αποκτήσει το παιδί γλωσσικές δεξιότητες;

Αλλά αυτά τα αφήνω στους ειδικούς. Εμένα μου κίνησε το ενδιαφέρον μια συνέντευξη την οποία παραχώρησε ο κ. Τσέγκος στον κ. Απ. Διαμαντή στο Ε της Ελευθεροτυπίας, πιθανώς με αφορμή την έκδοση του νέου βιβλίου του κ. Τσέγκου «Κατά μονότονων και πνευματοκτόνων». Περσινά ξινά σταφύλια, βέβαια, αφού η συνέντευξη δόθηκε τον Νοέμβριο (του 2008), αλλά θέλω να θίξω ένα θέμα που αφενός ξεπερνάει τον Τσέγκο και αφετέρου δείχνει την επιστημονική εντιμότητα του ανδρός. Εξάλλου, τη συνέντευξη αυτή την είδα αναδημοσιευμένη πρόσφατα. Ο τίτλος της είναι εύγλωττος: «Με το μονοτονικό, το ‘αβγό’ γίνεται ‘αγαπώ’! Ένα και το αυτό».

Δεν θα παραθέσω ολόκληρη τη συνέντευξη, όμως μπορείτε να τη διαβάσετε στο φόρουμ της Λεξιλογίας (διότι το «Ε» της Ελευθεροτυπίας δεν υπάρχει σε ψηφιακή μορφή). Ο Νίκος Λίγγρης που επιμελήθηκε την αναδημοσίευση, όχι μόνο παραθέτει το πλήρες κείμενο της συνέντευξης, αλλά και «διαδικτυογραφία» (παναπεί άλλα διαδικτυακά δημοσιεύματα σχετικά με το θέμα) καθώς και σκαναρισμένες τις σελίδες του περιοδικού σε πεντεφάκι.

Λοιπόν, χωρίς να στέκομαι σε όσα λέει ο κ. Τσέγκος για άλλα θέματα, επικεντρώνω στο εξής απόσπασμα της συνέντευξης:

Πότε και από ποιους ξεκινάει το πρόβλημα; [ενν. του μονοτονικού]
«Κυρίως απ’ τον Μεσοπόλεμο και μετά. Από μια μερίδα των λεγόμενων προοδευτικών – όχι όλων, όμως. Επικεφαλής ήταν ο Δημήτρης Γληνός, που ήταν εκπρόσωπος στην Ελλάδα του αμερικανικού ιδρύματος Κάρνεγκι».

Αριστερό εκπρόσωπο είχαν οι Αμερικανοί στην Ελλάδα;
«Αυτό να το απαντήσετε εσείς, οι ιστορικοί. Εγώ τι να πω; Εξάλλου οι ίδιοι τα λένε. Ο Φίλιππος Ηλιού και ο Αντώνης Λιάκος. Πως εκπρόσωπος του ιδρύματος Κάρνεγκι στην Ελλάδα ήταν ο Γληνός».
Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Λαθροχειρίες, Μονοτονικό | Με ετικέτα: , , , , , , , | 154 Σχόλια »