Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘αρβανίτες’

Παλιά ονόματα και υποκοριστικά (μια συνεργασία του Άρη Γαβριηλίδη)

Posted by sarant στο 28 Σεπτεμβρίου, 2020

Το σημερινό άρθρο είναι μια συνεργασία του φίλου μας Άρη Γαβριηλίδη, που κι άλλη φορά έχουμε δημοσιευσει κείμενά του, ένα διήγημα πέρυσι και ένα άρθρο για τις μωρουδίστικες λέξεις πριν από δυο μήνες.

Με τη σημερινή συνεργασία, που μου την έστειλε πριν από μερικές μέρες, με προλαβαίνει στη στροφή, που λέμε. Πράγματι, είχα σκοπό αυτές τις μέρες να γράψω ένα άρθρο για την προϊούσα εξαφάνιση των χαϊδευτικών-υποκοριστικών ονομάτων, που θα το τιτλοφορούσα «Ο θάνατος του Αλέκου». Ωστόσο, βλέπω ότι ο Άρης εξετάζει το θέμα από ελαφρώς διαφορετική γωνία, οπότε χαίρομαι που με πρόλαβε, αφού μου αφήνει τη δυνατότητα και για το δικό μου άρθρο αλλά και καλύπτει πτυχές που εγώ δεν θα τις έπιανα. Έτσι κι αλλιώς, το ιστολόγιο έχει γνωστό ενδιαφέρον για τα ονόματα, οπότε δεν πειράζει να έχουμε πολλά άρθρα για το θέμα.

Αυτή είναι η δική μου εισαγωγή. Δίνω τον λόγο στον Άρη και σας προτρέπω (αν και είναι περιττό) να προσθέσετε τις δικές σας συμπληρώσεις. Λίγα δικά μου σχόλια είναι κλεισμένα [σε αγκύλες].

Ονομάτων «επίσκεψις»

Παλιά υποκοριστικά και ονόματα

Αν πας σε μια παιδική χαρά και ακούσεις τις μαμάδες να φωνάζουν τα αγόρια τους θα νομίσεις ότι βρίσκεσαι σε βασιλική αυλή γεμάτη γαλαζοαίματους: Κωνσταντίνε, από εδώ, Αλέξανδρε, από εκεί. Κώστας ή Αλέκος πουθενά!

Τα υποκοριστικά, στα μέσα του περασμένου αιώνα που γεννήθηκα και πολλά χρόνια μετά, ήσαν πολλά, ποικίλα και διαφορετικά. Ας δούμε μερικά, από τα σήμερα θεωρούμενα «λαϊκά», που σήμερα ακούγονται από σπάνια έως καθόλου:

Αντρίκος

Μήτσος

  • Παρτσαλίδης, πολιτικός,
  • Λυγίζος, σκηνοθέτης,
  • Κασόλας, λογοτέχνης,
  • Ευθυμιάδης, θεατρικός συγγραφέας,
  • Έγινε και η ταινία «Μήτσος ο ρεζίλης» με Μουστάκα και Φωτόπουλο, που δεν σημείωσε όμως επιτυχία.
  • Έχουμε και τους «Δέκα μικρούς Μήτσους», κατ’ απομίμησιν των «Δέκα μικρών νέγρων» (Ten Little Indians), της Αγκάθα Κρίστι. Εδώ ο Λαζόπουλος επέλεξε αυτό το όνομα για να τονίζει το λαϊκό στοιχείο των Μήτσων του.

  Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Ονόματα, Συνεργασίες, Υποκοριστικά | Με ετικέτα: , , , | 545 Σχόλια »

Έλληνες γρηγορείτε: οι βρικόλακες ξανάρχονται

Posted by sarant στο 30 Μαρτίου, 2010

Το άρθρο που ακολουθεί είναι του πατέρα μου, Δημ. Σαραντάκου, και δημοσιεύεται σήμερα στην εφημερίδα Εμπρός της Μυτιλήνης.

Καμιά φορά από μικρές λεπτομέρειες μπορείς να βγάλεις γενικότερα συμπεράσματα. Έτσι, και το πρωτοφανές περιστατικό: να παρελαύνουν στρατιωτικά τμήματα σε εθνική εορτή, κραυγάζοντας συνθήματα, δείχνει το γενικό ξεχαρβάλωμα του κράτους, γιατί μαρτυρεί πως κάθε ανεγκέφαλος καραβανίσκος μπορεί να επιβάλει τις απόψεις του, χωρίς να ρωτάει κανέναν. Δεν υπερβάλλω. Αυτό που έγινε προχτές στην Αθήνα κατά την παρέλαση της 25ης Μαρτίου δεν έχει ξαναγίνει. Και έχω παρακολουθήσει παρελάσεις και παρελάσεις στη ζωή μου. Επί 4ης Αυγούστου, μάλιστα, μαθητής ακόμα, παρέλαυνα κι εγώ.

Ανεξαρτήτως όμως από τις επιφυλάξεις που μπορεί να έχω για τη σκοπιμότητα και τον τρόπο που γίνονται οι παρελάσεις (φερ΄ειπείν είμαι κατηγορηματικά αντίθετος να παρελαύνουν μαθητές και το έχω γράψει πολλές φορές), οι παρελάσεις στρατιωτικών τμημάτων στις επίσημες εθνικές γιορτές, είναι ένας θεσμός, που πρέπει να σεβόμαστε, όπως όλους τους θεσμούς.

Αυτό λοιπόν που έγινε στην παρέλαση της 25ης Μαρτίου, από τμήμα βατραχανθρώπων του Λιμενικού, ήταν καταρράκωση του θεσμού. Ούτε επί 4ης Αυγούστου, ούτε επί Χούντας, σε περιόδους δηλαδή επισημοποιημένης ανωμαλίας, δεν είχε συμβεί κάτι τέτοιο. Μου φάνηκε σαν ένστολος χουλιγκανισμός και αναλογικά μου θύμισε τις αθλιότητες που γίνονται στις ποδοσφαιρικές συναντήσεις, ιδίως με ξένες ομάδες, από ντοπαρισμένους χουλιγκάνους, οι οποίοι μεταχειρίζονται άλλον ένα σεβαστό θεσμό, την ελληνική σημαία, σαν κασκόλ, σαν κουκούλα του κεφαλιού, σα σαρίκι  ή σαν ξεσκονόπανο.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Εθνικισμός, Φιλοξενίες | Με ετικέτα: , , , | 325 Σχόλια »