Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Αργεντινή’

Το Καταραμένο μουντιάλ

Posted by sarant στο 14 Νοεμβρίου, 2022

Την Κυριακή αρχίζει στο Κατάρ το 22ο Παγκόσμιο Κύπελλο, που εμείς εδώ στην Ελλάδα συνήθως να το λέμε Μουντιάλ (ως γνωστόν, το Μουντιάλ είναι ελληνική λέξη). Το Μουντιάλ του Κατάρ θα είναι μοναδικό από πολλές απόψεις, και όχι μόνο -ή όχι κυρίως- επειδή είναι το πρώτο παγκόσμιο κύπελλο που θα φιλοξενηθεί από μουσουλμανική χώρα.

Η ιδιαιτερότητα που χτυπάει στο μάτι, βέβαια, είναι ότι την Κυριακή έχουμε 20 Νοεμβρίου -πράγματι, το αλ Μουντιάλ (το προηγούμενο το είχα πει Μουντιαλόφσκι) θα διεξαχθεί από τις 20 Νοεμβρίου έως τις 18 Δεκεμβρίου, για πρώτη φορά χειμώνα (ή έστω χειμώνα για το βόρειο Ημισφαίριο).

Αυτό ήταν απαραίτητο, από τη στιγμή που αποφασίστηκε να γίνουν οι αγωνες στο Κατάρ, όπου τον Ιούνιο, που είναι ο συνηθισμένος μήνας τέλεσης του Παγκοσμίου Κυπέλλου, ψήνει ο ήλιος το ψωμί και λιώνει την πέτρα. Η κατά τα άλλα λογική αυτή μετάθεση προκάλεσε βέβαια ένα άνευ προηγουμένου ανακάτωμα στα ποδοσφαιρικά πρωταθλήματα όλων των χωρών του κόσμου, ή τουλάχιστον της Ευρώπης -την Κυριακή που μας πέρασε έγιναν οι τελευταίοι αγώνες πρωταθλημάτων στην Ελλάδα και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Θα διακοπούν για ένα μήνα και θα ξαναρχίσουν λίγο πριν από τα Χριστούγεννα. Δεν ξέρω τι θα κάνουν οι χώρες εκείνες (πχ Γαλλία, Γερμανία) οι οποίες ήδη συνήθιζαν να διακόπτουν το χειμώνα (συνήθως μέσα Δεκεμβρίου με μέσα Ιανουαρίου) τα πρωταθλήματά τους.

Αυτή ήταν η ιδιαιτερότητα που χτυπάει στο μάτι, αλλά δεν είναι η μόνη. Για να χτιστούν τα στάδια στο Κατάρ, όπου η ποδοσφαιρική υποδομή γενικά απουσίαζε, και μάλιστα να χτιστούν ολοκαίνουργα και με την τελευταία λέξη της τεχνολογίας, δούλεψαν σε συνθήκες κόλασης δεκάδες χιλιάδες κολασμένοι. Οι κατασκευές έγιναν με πολύ εντατικούς ρυθμούς και σε συνθήκες πλήρους απαξίωσης των εργατικών δικαιωμάτων και των κανόνων ασφαλείας. Χιλιάδες άνθρωποι, σύγχρονοι σκλάβοι από την Ινδία, το Νεπάλ, την Σρι Λάνκα και το Μπαγκλαντές, πέθαναν κατά την κατασκευή των γηπέδων και εξ αιτίας αυτής: οι νεκροί υπολογίζονται σε 6500. Η ΦΙΦΑ αδιαφόρησε προκλητικά. Ο Πρόεδρός της Ινφαντίνο δήλωσε χαρακτηριστικά «Όταν δίνεις δουλειά σε κάποιον, ακόμα και σε σκληρές συνθήκες, του δίνεις αξιοπρέπεια και υπερηφάνεια. Δεν κάνεις φιλανθρωπία, δεν είναι φιλανθρωπία». Ακόμα και τώρα, η ΦΙΦΑ αρνείται να αποζημιώσει αξιοπρεπώς τις οικογένειες των νεκρών εργατών.

Να προσθέσουμε εδώ ότι το Κατάρ είναι καθεστώς αυταρχικό, όπου η εστεμμένη φαμίλια των Αλ Θάνι έχει εκτεταμένο έλεγχο στη χώρα κι έτσι βρίσκεται πιο κοντά σε απόλυτη μοναρχία παρά σε συνταγματική μοναρχία, και ότι έχουν εκφραστεί πολύ έντονες διαμαρτυρίες για την καταπάτηση δικαιωμάτων των ΛΟΑΤΚΙ+.

Θα μου πείτε, πρώτη φορά είναι, που διοργανώνεται Παγκόσμιο Κύπελλο σε χώρα που δεν ανταποκρίνεται στα δημοκρατικά στάνταρ; Όχι, δεν είναι η πρώτη φορά. Μάλιστα, το δεύτερο κιόλας Μουντιάλ, το μακρινό 1934, διεξήχθη στη φασιστική Ιταλία (η οποία και το κέρδισε). Κι αν αυτό δεν πιάνεται, όσοι είναι της γενιάς μου ή μεγαλύτεροι θα θυμούνται το Μουντιάλ του 1978, που έγινε στην Αργεντινή τον καιρό που βρισκόταν στην εξουσία η χούντα του στρατηγού Βιντέλα. Τότε υπήρχαν εκκλήσεις για μποϊκοτάζ από φιλελεύθερους και αριστερούς στην Ευρώπη, όπως και στη χώρα μας (θυμηθείτε το τραγούδι του Βασίλη Νικολαΐδη) αν και το ΚΚΕ, επειδή ο στρατηγός Βιντέλα είχε κάνει κάποια ανοίγματα προς την ΕΣΣΔ, ήταν αντίθετο και υποστήριζε (ο αείμνηστος Κώστας Κάππος είχε αναγκαστεί να το πει) πως ο Βιντέλα ήταν κεντρώος δικτάτορας τάχα. Και άλλες φορές εκφράστηκαν αντιρρήσεις για τη φιλοξενία του Μουντιάλ στη μία ή στην άλλη χώρα, πιο πρόσφατα στο αμέσως προηγούμενο Μουντιάλ της Ρωσίας.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Advertisement

Posted in ποδόσφαιρο, Επί της διαδικασίας, Εργατικά, μέσα κοινωνικής δικτύωσης | Με ετικέτα: , , , , , , , | 199 Σχόλια »

Μπιανκοσελέστε ή αλμπισελέστε;

Posted by sarant στο 30 Ιουνίου, 2014

230px-Afa_logo.svgΤην ώρα που γράφω το άρθρο δεν έχει ακόμα παίξει η Εθνική Ελλάδος με την Πλούσια Ακτή (το γράφω έτσι για να μοιάζει με την Ακτή Ελεφαντοστ0ύ και να πάει γούρι), και βέβαια δεν έχω όρεξη να ξενυχτήσω ώστε να είναι το άρθρο μου απόλυτα επίκαιρο. Μουντιάλ έχουμε και συνεχίζω σήμερα με άλλο ένα γλωσσικοποδοσφαιρικό άρθρο, αυτή τη φορά γεννημένο από την απορία ενός άλλου επισκέπτη σε ένα ιστολόγιο που παρακολουθώ. Βέβαια, αν η Ελλάδα περάσει σήμερα από την Κόστα Ρίκα, κι αν περάσει και το επόμενο παιχνίδι της (με Ολλανδία ή Μεξικό, δεν έχουν ακόμα παίξει), δεν αποκλείεται να αντιμετωπίσει (στα ημιτελικά) την αλμπισελέστε -αν βέβαια η Αργεντινή περάσει το Βέλγιο.

Και εδώ ανακύπτει το… φλέγον ερώτημα: Αλμπισελέστε ή μπιανκοσελέστε; Παλιότερα, το θυμάμαι καλά, οι Έλληνες εκφωνητές την εθνική Αργεντινής την αποκαλούσαν «μπιανκοσελέστε» (ή «μπιανκοτσελέστε») ενώ στο φετινό Μουντιάλ, όπως μου λένε, έχει επικρατήσει το «αλμπισελέστε». Βέβαια, σε αθλητικούς και άλλους ιστότοπους βρίσκει κανείς πολλές αναφορές σε «μπιανκοσελέστε» (εννοώντας την εθνική Αργεντινής), όπως για παράδειγμα εδώ, ενώ το γκουγκλ δίνει και ανευρέσεις από παλιότερα Μουντιάλ, ακόμα και από γνωστούς αθλητικογράφους.

Αν το πάμε με το γκουγκλ, το «αλμπι(τ)σελέστε» έχει περισσότερες αναφορές, περίπου διπλάσιες από το «μπιανκο(τ)σελέστε», αλλά η διαφορά δεν είναι συντριπτική. Λοιπόν; Ποιο είναι το σωστό -ή μήπως είναι και τα δύο;

Το σωστό είναι το αλμπισελέστε, albiceleste, έτσι είναι το παρατσούκλι της εθνικής Αργεντινής. Το δεύτερο συνθετικό, το σελέστε, που είναι κοινό και στις δύο εκδοχές, είναι το χρώμα του ουρανού, το γαλάζιο. Σκέτο Σελέστε, άλλωστε, είναι το παρατσούκλι μιας άλλης παγκόσμιας πρωταθλήτριας, της Ουρουγουάης, που αποχαιρέτησε τη διοργάνωση προχτές. Celeste θα πει και ουράνιος, αν δεν κάνω λάθος, και ανάγεται στο λατινικό caelum, ουρανός, από το οποίο προέρχονται οι λέξεις των ρωμανικών γλωσσών (π.χ. ciel στα γαλλικά, cielo ισπανικά-ιταλικά).

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in ποδόσφαιρο, Ετυμολογικά, Ιστορίες λέξεων, Συγκριτικά γλωσσικά, Χρώματα | Με ετικέτα: , , , | 187 Σχόλια »

Οι ατομικές λύσεις δεν αντιμετωπίζουν το ζήτημα

Posted by sarant στο 6 Οκτωβρίου, 2010

Αυτό το άρθρο του πατέρα μου, Δημ. Σαραντάκου, δημοσιεύτηκε χτες, 5.10.2010, στην εφημερίδα ΕΜΠΡΟΣ της Μυτιλήνης.

Όλους μάς απασχολεί σήμερα το πώς πρέπει να αντιμετωπίσουμε την κρίση που περνάμε. Οι μισθοί και οι συντάξεις περικόπτονται, οι φόροι αυξάνονται, οι τιμές των αγαθών πήραν τον ανήφορο. Καθώς δε τις αποφάσεις για όλα αυτά τα μέτρα τις παίρνουν κάποια ξένα κέντρα εξουσίας και η κυβέρνηση της χώρας τις εφαρμόζει πειθήνια, ο κάθε πολίτης αναρωτιέται τι θα πρέπει να κάνει για να αντιμετωπίσει τη δύσκολη αυτή κατάσταση.
Μ’ όλο που την εποχή της Κατοχής και της Πείνας ήμουν 12 χρονών, θυμάμαι καλά πως και τότε οι άνθρωποι είχαν βρεθεί μπροστά σε πολύ δύσκολα προβλήματα. Μέσα σε λίγους μήνες, πρώτα τα τρόφιμα και μετά τα απαραίτητα εμπορεύματα (ρούχα, παπούτσια κ.λπ.), χάθηκαν από τα ράφια των καταστημάτων, ο καλπάζων πληθωρισμός μείωνε σταθερά το εισόδημα των μισθωτών αλλά και των μικροεπαγγελματιών. Οι άνθρωποι δεν ξέρανε τι να κάνουν για να τα βγάλουνε πέρα. Όσες λύσεις, σε ατομικό ή οικογενειακό επίπεδο, δοκίμασαν, δεν οδήγησαν πουθενά.
Τότε άρχισαν να αντιμετωπίζουν το πρόβλημα ομαδικά. Αναπτύξανε μεγάλη αλληλεγγύη και αλληλοβοήθεια. Φτιάξανε συσσίτια στα σχολεία για τα παιδάκια που πέφτανε κάτω στο δρόμο από την πείνα. Κάνανε καταναλωτικούς συνεταιρισμούς που αγόραζαν τα τρόφιμα κατ’ ευθείαν από τους παραγωγούς, παρακάμπτοντας τους ενδιάμεσους μεταπράτες, με δυο λόγια άρχισαν να αντιστέκονται.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Πολιτική, Φιλοξενίες | Με ετικέτα: , , , , | 7 Σχόλια »