Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Αριστέας ο Προκοννήσιος’

Σχίζοντας τις γραμμές των οριζόντων (Δημ. Σαραντάκος) 4 – Οι πρώτες ελληνικές εξερευνήσεις

Posted by sarant στο 11 Σεπτεμβρίου, 2018

Πριν από ενάμιση μήνα ξεκινήσαμε να δημοσιεύουμε αποσπάσματα από το βιβλίο του πατέρα μου, του Δημήτρη Σαραντάκου, Σχίζοντας τις γραμμές των οριζόντων, μια ιστορία των εξερευνητών του αρχαίου κόσμου. Η τρίτη συνέχεια βρίσκεται εδώ. Σήμερα περνάμε στο 2ο κεφάλαιο, «Οι πρώτες καταγραμμένες εξερευνήσεις» και δημοσιεύουμε την τέταρτη συνέχεια. Να σημειωθεί ότι ο πατέρας μου αν και έχει γράψει μυθιστόρημα για τον Αριστέα τον Προκοννήσιο και το Έπος των Αριμασπών, που έχει παρουσιαστεί και εδώ, σε αυτό το βιβλίο του δεν το αναφέρει.

Οι πρώτες ελληνικές εξερευνήσεις

Το ταξίδι του Αριστέα του Προκοννήσιου

Ουσιαστικά, οι πρώτες εξερευνήσεις των Ελλήνων της αρχαϊκής εποχής ξεκινούν με το ταξίδι του Αριστέα του Προκοννήσιου, ο οποίος, λάτρης ο ίδιος του Απόλλωνα, θέλησε να πάει στη χώρα των Υπερβορείων, οι οποίοι ήταν πιστοί του Φοίβου και έστελναν κάθε εφτά χρόνια τα δώρα τους στη Δήλο. Ο Αριστέας ξεκίνησε το ταξίδι του στα μέσα του 7ου αιώνα, αλλά δεν το ολοκλήρωσε γιατί, φθάνοντας στη χώρα των Αριμασπών, εμποδίστηκε από τον πόλεμο που είχαν αυτοί ξεκινήσει με τους Γρύπες, τους φύλακες του χρυσού του βορρά. Επιστρέφοντας, ύστερα από πολλά χρόνια στην Προκόννησο, δημοσίευσε το έπος «Αριμάσπεια» που αναφέρεται σ΄αυτό το ταξίδι.

Το έπος του Αριστέα έχει χαθεί, το μνημονεύουν όμως πολλοί αρχαίοι συγγραφείς. Σ΄ αυτό ο Αριστέας αναφέρει τις χώρες από τις οποίες πέρασε και τους λαούς που κατοικούσαν σ΄αυτές. Από τους ιστορικούς και τους μεταγενέστερους σχολιαστές, οι χώρες που διέτρεξε ο Αριστέας έχουν ταυτιστεί με αυτές που βρίσκονται στην αχανή έκταση που απλώνεται από τις βόρειες ακτές της Μαύρης θάλασσας ως  τη σημερινή Κίνα. Οι χώρες των Σκυθών εκτείνονταν στα βόρεια του Ευξείνου Πόντου, ως τον ποταμό Βόλγα. Οι χώρες των Σαυροματών βρίσκονταν μεταξύ Βόλγα και Ουραλίων (των Ριπαίων όπως αναφέρονται στο έπος), ανατολικότερά τους ζούσαν οι Αργιππαίοι και οι Θυσσαγέτες και ακόμα πιο ανατολικά, ως τα σύνορα της Κίνας, οι Ισσηδόνες.  Η χώρα των Αριμασπών τοποθετείται στη σημερινή Μογγολία και πέρα από αυτούς, στις ακτές της Ετέρας θάλασσας (του Ειρηνικού ωκεανού) κατοικούσαν οι Υπερβόρειοι. (Σημείωση: Ο συγγραφέας Δαμάστης ο Σιγιεύς αναφέρει πως οι Υπερβόρειοι κατοικούσαν στις ακτές της Ετέρας θάλασσας. Εφόσον οι Έλληνες ονόμαζαν τη Μεσόγειο Έσω Θάλασσα, τον Ατλαντικό Έξω θάλασσα, οι μελετητές πιστεύουν πως Ετέρα Θάλασσα ήταν ο Ειρηνικός).

 

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Advertisements

Posted in Γεωγραφία, Δημήτρης Σαραντάκος, Εξερευνήσεις | Με ετικέτα: , , , | 161 Σχόλια »

Τα έπη των Αριμασπών – 1 (Δημήτρης Σαραντάκος)

Posted by sarant στο 19 Ιουλίου, 2016

Όταν ζούσε ο πατέρας μου, ο αξέχαστος Δημήτρης Σαραντάκος, κάθε Τρίτη δημοσίευε επιφυλλίδες του στην εφημερίδα Εμπρός της Μυτιλήνης, που τις αναδημοσίευα εδώ στο ιστολόγιο. Μετά τον θάνατο του πατέρα μου, τον Δεκέμβριο του 2011, άρχισα να δημοσιεύω εδώ αποσπάσματα από τα βιβλία του, αλλά κάθε δεύτερη Τρίτη, για να κρατήσουν περισσότερο.

Τις προηγούμενες εβδομάδες παρουσίασα εδώ τρεις νουβέλες από τη συλλογή «Γιατί η θεία μου μπορεί και να πήγε στον Παράδεισο» και από σήμερα θα αρχίσω να δημοσιεύω σε συνέχειες το μυθιστόρημα «Τα έπη των Αριμασπών», που εκδόθηκε το 2004 από τις εκδόσεις Βιβλιοπέλαγος.

Επειδή η έναρξη της δημοσίευσης γίνεται μέσα στην καλοκαιρινή περίοδο, όπου η επικαιρότητα είναι (θεωρητικά) πιο αραιή, σκέφτομαι να γίνεται η δημοσίευση κάθε Τρίτη, τουλάχιστον τις πρώτες εβδομάδες. Αλλά μπορεί να αλλάξω γνώμη στην πορεία.

Δημοσιεύω αρχικά τον πρόλογο του πατέρα μου, που κατατοπίζει τον αναγνώστη για το θέμα του βιβλίου.

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

mimis_jpeg_χχsmallΓια τον Αριστέα τον Προκοννήσιο, το θρύλο των Υπερβορείων και τα Έπη των Αριμασπών, πρωτοάκουσα από τον πατέρα μου, πριν από πολλά χρόνια. Αργότερα ζήτησα να μάθω περισσότερα, ανατρέχοντας σε ειδικά βιβλία, αλλά με έκπληξή μου διαπίστωσα πως η σύγχρονη ελληνική βιβλιογραφία η σχετική με τα τρία αυτά θέματα είναι εξαιρετικά φτωχή.

Κατέφυγα τότε στις πηγές, δηλαδή στους αρχαίους συγγραφείς (Ηρόδοτο, Στράβωνα, Παυσανία, Πλίνιο, Πλούταρχο, λεξικό Σουίδα κ.ά.). και βρήκα περισσότερες, αλλά αποσπασματικές και σύντομες πληροφορίες, σύμφωνα με τις οποίες ο Αριστέας Καϋστροβίου Προκοννήσιος ήταν μια κάπως θολή προσωπικότητα του 7ου αιώνα. Γεννήθηκε στην Προκόννησο, ιωνική αποικία στην Προποντίδα και ήταν νεώτερος από τον Ησίοδο, σύγχρονος με τον Αρχίλοχο τον Πάριο και παλαιότερος από τη Σαπφώ, τον Πεισίστρατο, τον Σόλωνα και τον Θαλή. Ήταν επικός ποιητής και του αποδίδεται μεταξύ άλλων και μία Θεογονία. Κυρίως όμως ήταν μεγάλος ταξιδευτής. Φαίνεται πως ταξίδεψε στα βάθη της Ασίας, φτάνοντας ως τη χώρα των Αριμασπών, που νεώτεροι ερευνητές τοποθετούν στη σημερινή Μογγολία. Από τα ταξίδια του αυτά γεννήθηκαν τα Αριμάσπεια Έπη, που αναφέρονται στις σχέσεις των Υπερβορείων με το Αιγαίο και συγκεκριμένα με τη Δήλο, όπου έστελναν τα δώρα τους προς τον Απόλλωνα.

Το έπος αυτό, όπως και όλα τα έργα του Αριστέα, έχει χαθεί. Διασώθηκαν μόνο από έξι στίχοι, που αναφέρει ο Τζέτζης και άλλοι τόσοι, που έχει καταγράψει ο Λογγίνος, (για την ύπαρξη του οποίου επίσης υπάρχουν αμφιβολίες). Το ήξεραν όμως καλά και το μνημονεύουν  ο Ηρόδοτος, ο Στράβων, ο Διονύσιος ο Αλικαρνασσέας και το λεξικό Σουίδα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αρχαία γραμματεία, Δημήτρης Σαραντάκος, Εμφύλιος, Μυθιστόρημα | Με ετικέτα: , , , | 148 Σχόλια »