Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Αριστούλα Ελληνούδη’

Εικοσιτέσσερα χρόνια χωρίς τον Μάνο Χατζιδάκι

Posted by sarant στο 15 Ιουνίου, 2018

Συμπληρώνονται σήμερα εικοσιτέσσερα χρόνια από τον θάνατο του μεγάλου συνθέτη Μάνου Χατζιδάκι. Το ιστολόγιο δεν έχει ασχοληθεί με το έργο του, ίσως επειδή εμεις εδώ ασχολούμαστε κυρίως με τη γλώσσα και τη λογοτεχνία -καιρός λοιπόν να διορθώσουμε την παράλειψη αυτή και ταυτόχρονα να παρουσιάσουμε μια μάλλον άγνωστη πτυχή της ζωής του.

Βέβαια, ασχοληθήκαμε με μια πτυχή της δραστηριότητας του Μάνου Χατζιδάκι, πριν από τέσσερα χρόνια, πάλι την επέτειο του θανάτου του, όταν παρουσιάσαμε τη σύγκρουσή του με τον θριαμβεύοντα αυριανισμό της δεκαετίας του 1980. Τότε, ο μεγάλος συνθέτης είχε μπει στο στόχαστρο της εφημερίδας του Ταύρου και είχε δεχτεί τόνους δύσοσμης λάσπης από την Αυριανή. Το χειρότερο όμως είναι ότι δεκάδες πολιτικοί, και όχι μόνο από την τότε κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ, είχαν συνταχθεί με την αυριανική επίθεση εναντίον του Μάνου Χατζιδάκι, ανάμεσά τους ακόμα και η Μελίνα Μερκούρη ή ο Μανώλης Γλέζος. Προς τιμήν της, η Αριστερά, και ιδίως το ΚΚΕ, συμπαραστάθηκαν στον Μάνο Χατζιδάκι. Το δισέλιδο της ντροπής, με τίτλο «Ολοι εναντίον του Χατζιδάκι» μπορείτε να το δείτε εδώ (πρώτη και δεύτερη σελίδα). Και επειδή το κασέ της εφημερίδας φαινόταν να αποδίδει στον Φώτη Κουβέλη τις φιλοαυριανιστικές δηλώσεις ενός βουλευτή του ΠΑΣΟΚ, χρειάστηκε να γράψουμε και δεύτερο άρθρο.

Αλλά Χατζιδάκις σημαίνει τραγούδια. Θα βάλω ένα μόνο τραγούδι του Χατζιδάκι -περιμένω στα σχόλιά σας από ένα δικό σας. (Και χρειάζεται αυτή η ανάπαυλα από την όξυνση της πρότασης ευπιστίας).

Θα διαλέξω ένα τραγούδι από τον δίσκο Τα παράλογα (1976) σε στίχους Νίκου Γκάτσου, το Cundu luna vini, Κούντου λούνα βίνι. Ο τίτλος είναι στα βλάχικα, σημαίνει «Όταν βγαίνει το φεγγάρι».

Όταν οι κόρες μου ήταν μικρές, τις νανούριζα τραγουδώντας τους το Κούντου λούνα βίνι, με αλλαγμένους στίχους, που δεν είναι ανάγκη να τους δημοσιεύσω εδώ, και το τραγούδι αυτό, το δικό τους, το έμαθαν και το έλεγαν ώσπου μεγάλωσαν. Όταν συνειδητοποίησαν ότι ήταν κανονικό, υπαρκτό τραγούδι, κάπως απογοητεύτηκαν γιατί ως τότε νόμιζαν πως ήταν γραμμένο ειδικά γι’ αυτές.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αθησαύριστα, Επετειακά, Εθνική αντίσταση, Εις μνήμην, Παιδικά, Ποίηση, Τραγούδια | Με ετικέτα: , , , , , , , | 117 Σχόλια »

Καψαλισμένα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 19 Αύγουστος, 2017

Όχι επειδή τα άφησα στον φούρνο περισσότερη ώρα απ’ όσο έπρεπε, αλλά επειδή τη βδομάδα που μας πέρασε, που υποτίθεται πως δεν υπάρχουν ειδήσεις, είχαμε τις σοβαρότερες δασικές πυρκαγιές του φετινού καλοκαιριού, ιδίως επειδή χτύπησαν και την Αττική όπου, καλώς ή κακώς, χτυπάει η καρδιά της χώρας.

Αλλά παρά τον τίτλο που έβαλα, τα μεζεδάκια δεν αφορούν τις πυρκαγιές -άλλωστε τη μισή βδομάδα έλειπα σε ταξίδι και δεν παρακολουθούσα πολύ τα μέσα ενημέρωσης. Ευτυχώς στείλατε εσείς αρκετό υλικό κι έτσι η πιατέλα γέμισε.

Και ξεκινάμε.

Ξεκινάμε με ένα μεζεδάκι ανεπίκαιρο, που το ψάρεψε φίλος ηθοποιός σε βιβλίο, και συγκεκριμένα στους Μικροαστούς του Γκόρκι, από τις εκδόσεις Κοροντζή, έκδοση περί το 2005.

Όπως βλέπετε, στις σκηνικές οδηγίες αναφέρεται και ένα «παλλαϊκό εκκρεμές σε θήκη». Οι σοβιετικοί είχαν συγκροτήσει, την εποχή του Μπρέζνιεφ, παλλαϊκό κράτος, παλλαϊκό εκκρεμές όμως δεν είχαν, και άλλωστε το έργο του Γκόρκι αναφέρεται στην προσοβιετική εποχή.

Πρόκειται για αστείο τυπογραφικό λάθος, είτε από το διάβασμα των χειρογράφων είτε από τον διορθωτή. Προφανώς η μεταφράστρια είχε γράψει «παλαιικό» ή «παλιακό» και κάποιος άλλος συντελεστής της έκδοσης το διάβασε λάθος.

* Φίλος που παίζει παιχνίδια, στέλνει κριτική από παιχνιδοϊστότοπο, με τη φράση: «Εκεί όμως που ενδεχομένως πέσουν σαγόνια, είναι η 4Κ εκδοχή του παιχνιδιού που θα φέρει τον οπτικά προσδιοριζόμενο τεχνολογικό – φουτουριστικό οργασμό σε ταντρικά μάξιμα».

Αναρωτιέται ο φίλος, τι να είναι τα μάξιμα κι αν είναι μεγαλύτερα από τα δικά μας μέγιστα.

Μεγαλύτερα δεν είναι, λέω, αλλά είναι ταντρικά.

* Τη βδομάδα που μας πέρασε δεν κυκλοφόρησαν τα Νέα και το Βήμα, μια απουσία που αναγγέλθηκε πως θα είναι προσωρινή και απαραίτητη πριν περάσουν οι εφημερίδες του τέως ΔΟΛ και ΔΟΨ στον νέο ιδιοκτήτη, αφού πρώτα όσοι δημοσιογράφοι τις κράτησαν όρθιες απλήρωτοι επί μήνες κλήθηκαν να υπογράψουν τα χαρτιά της απόλυσής τους.

Ίσως συμβολικά, το τελευταίο φύλλο της παλαιάς περιόδου των Νέων, με το αχαρακτήριστο εξώφυλλο για τους «αθεόφοβους» που κυβερνούν (δεν με ενοχλεί η κριτική αλλά η ακροδεξιά οπτική) περιλάμβανε κι ένα κωμικό μαργαριτάρι.

Σε άρθρο για μια ορειβατική περιπέτεια, διαβάζουμε ότι:

Η εξοντωτική επιχείρηση ανάβασης στο Μαύρο Βουνό (Mont Blanc) κρύβει απολαύσεις αλλά και δυσκολίες

Δυσκολίες κρύβει και η εξοντωτική επιχείρηση μετάφρασης των τοπωνυμίων. Το γαλλικό blanc (λευκός) μοιάζει με το αγγλ. black, κι έτσι ο συντάκτης κατάφερε να κάνει το άσπρο μαύρο -και το Λευκό Όρος των Άλπεων να το μετατρέψει σε Μαύρο Βουνό! Κρίμα που δεν συνέχισε να μεταφράζει και τα υπόλοιπα τοπωνύμια κι έτσι π.χ. το καταφύγιο Tête Rousse, στη λεζάντα της φωτογραφίας, το άφησε έτσι αντί να το πει, ας πούμε, «Κεφάλι του Ρώσου» 🙂

Όσο για το Μαύρο Βουνό, ας αποφανθεί η ληξιαρχική υπηρεσία του ιστολογίου αν πρέπει να εγγραφεί στη Νομανσλάνδη ή στην Απωνία.

* Μεταφραστικά μαργαριτάρια σε άρθρο του newsit για τη βασίλισσα Ελισάβετ και το ενδεχόμενο να αφήσει την αντιβασιλεία στον πρίγκιπα Κάρολο.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Εις μνήμην, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Νομανσλάνδη | Με ετικέτα: , , , , | 192 Σχόλια »