Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Αφγανιστάν’

Η Αφγανιστανούπολη και πάλι

Posted by sarant στο 26 Αυγούστου, 2015

Το σημερινό άρθρο το επαναλαμβάνω όχι μόνο επειδή, καθώς βρίσκομαι ακόμα σε διακοπές, δεν προλαβαίνω να συντάξω καινούργια κείμενα, αλλά και διότι, δυστυχώς, δεν έχει χάσει την επικαιρότητά του. Το αρχικό άρθρο το είχα δημοσιεύσει πριν από 5 χρόνια και μία μέρα, σε ανύποπτο χρόνο δηλαδή, ενώ σήμερα το πρόβλημα των μεταναστών στην Ευρώπη και των προσφύγων από τον εμφύλιο της Συρίας στα νησιά μας έχει οξυνθεί πολύ περισσότερο απ’ όσο πριν από πέντε χρόνια.

Κάποιοι κάπηλοι πολιτικάντηδες, σαν τον κ. Λοβέρδο αλλά και τον τάχαμ αξιοπρεπέστερο κ. Κ. Μητσοτάκη, υποστήριξαν ότι αυτή η όξυνση του μεταναστευτικού/προσφυγικού οφείλεται στη χαλαρή πολιτική που ακολούθησε η αριστερή κυβέρνηση, εφόσον «δεν έχει συμβεί κάποιο γεωπολιτικό γεγονός στην ευρύτερη περιοχή, γεγονός που να δικαιολογεί αυτήν την αύξηση των ροών που παρατηρούμε τους τελευταίους μήνες«, ένα επιχείρημα που γελοιοποιείται από τα πράγματα αν δούμε την τεράστια αύξηση της μεταναστευτικής ροής και στην Ιταλία ή σε άλλες χώρες. Αλλά η δεξιά μας ήταν ανέκαθεν αντιπροσφυγική, ακόμα και τότε (ή ίσως: ιδίως τότε) που οι πρόσφυγες ήταν Έλληνες, το 1922 -όπως θα δούμε στο σημερινό μας άρθρο που το παραθέτω αυτούσιο όπως είχε αρχικά δημοσιευτεί.

Φυλλομετρούσα (ηλεκτρονικώς) τις προάλλες μερικά φύλλα της εφημ. Βραδυνή, από το 1923, κάτι άλλο ψάχνοντας, κι έπεσε το μάτι μου στα χρονογραφήματα και τα «παραπολιτικά» σχόλια και μου έκανε εντύπωση το μίσος των χρονογράφων και σχολιογράφων για τους πρόσφυγες που είχαν κατακλύσει την Αθήνα μετά τη μικρασιατική καταστροφή. Και δεν μπόρεσα να μην κάνω παραλληλισμούς με τη σημερινή αντιμεταναστευτική ρητορική των ακροδεξιών από το Διαδίκτυο.

afgan

Να πούμε εδώ για την ιστορία ότι μετά το αποτυχημένο φιλομοναρχικό πραξικόπημα Γαργαλίδη-Λεοναρδόπουλου-Μεταξά τον Οκτώβριο του 1923, παύθηκαν όλες οι αντιβενιζελικές εφημερίδες, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί πρόβλημα ανεργίας των δημοσιογράφων. Οι άνεργοι δημοσιογράφοι σχημάτισαν συνεταιρισμό, ο οποίος εξέδωσε τη Βραδυνή, η οποία εκείνο τον πρώτο καιρό έβγαινε με υπότιτλο «Εφημερίδα των συντακτών». Πιο σωστά των αντιβενιζελικών συντακτών, αφού στον συνεταιρισμό μόνο αυτοί γίνονταν μέλη. Βέβαια, αργότερα η εφημερίδα απέκτησε κανονικόν ιδιοκτήτη και σιγά-σιγά η στελέχωσή της έπαψε να είναι μονολιθική, όσο κι αν η πολιτική της γραμμή παρέμεινε πάντοτε στη δεξιά ή την κεντροδεξιά πτέρυγα. Όμως, τον πρώτο καιρό, που  η εφημερίδα ήταν το μοναδικό έντυπο της δεξιάς παράταξης, η Βραδυνή είχε δημοσιογραφική σύνθεση αμιγώς αντιβενιζελική -και γραμμή αμιγώς αντιπροσφυγική.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επαναλήψεις, Εφημεριδογραφικά, Εθνικισμός, Μετανάστες, Πρόσφατη ιστορία | Με ετικέτα: , , , , , , | 86 Σχόλια »

Η συκοφαντία για το 9χρονο κοριτσάκι που το έβγαλαν τάχα σε δημοπρασία στο Αφγανιστάν

Posted by sarant στο 2 Οκτωβρίου, 2013

dimoprasia_9hronoy_koritsioy_previewΛένε πως μια φωτογραφία αξίζει όσο χίλιες λέξεις, αλλά συχνά λίγες λέξεις μπορούν να αλλάξουν εντελώς τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε μια φωτογραφία και τα συμπεράσματα που βγάζουμε. Το Διαδίκτυο είναι γεμάτο όχι μόνο από παραποιημένες φωτογραφίες, αλλά και από φωτογραφίες αυθεντικές μεν αλλά που συνοδεύονται από παραπλανητικές λεζάντες ώστε να οδηγήσουν όποιον τις βλέπει σε ένα ορισμένο συμπέρασμα. Αυτό γίνεται πολύ συχνά για προπαγανδιστικούς σκοπούς -θα θυμάστε για παράδειγμα τη φωτογραφία που έδειχνε γαμπρούς με παρανυφάκια στη Μέση Ανατολή, και που παρουσιάστηκε, από τα ιστολόγια του μίσους και της ψευτιάς, ότι τάχα παρουσιάζει παιδεραστικούς γάμους, ότι δηλαδή τα παρανυφάκια ήταν νύφες. Μια άλλη ανάλογη περίπτωση, με την οποία είχαμε επίσης ασχοληθεί στο ιστολόγιο, ήταν το οχτάχρονο αγόρι που το έπιασαν τάχα να κλέβει και του σύνθλιψαν το χέρι, βάζοντας ένα αυτοκίνητο να περάσει από πάνω -στην πραγματικότητα, το αγόρι έδινε υπαίθρια παράσταση.

Κάτι ανάλογο συμβαίνει τις τελευταίες μέρες και με τη φωτογραφία που βλέπετε, που κι εμένα μου την έστειλε προχτές ένας φίλος ρωτώντας με αν είναι αυθεντική, μια φωτογραφία που δείχνει… τι δείχνει άραγε; Σύμφωνα με όσους χάλκευσαν την είδηση ή την αναπαράγουν ανεξέταστα, δείχνει «δημοπρασία 9χρονου κοριτσιού» στο Αφγανιστάν ή στο Πακιστάν. Στη βασική παραλλαγή του μύθου, αυτή που κυκλοφορεί περισσότερο, (π.χ. εδώ από το inews), το εννιάχρονο κοριτσάκι το έχουν βγάλει σε δημοπρασία και αυτό κρύβει από ντροπή και απόγνωση το πρόσωπό του -και με κάποιο περίεργο τρόπο αυτό συνδέεται με την είδηση ότι η Μαντόνα εκποίησε πρόσφατα έναν πίνακα της συλλογής της, προκειμένου να διαθέσει τα έσοδα (7 εκατ. δολάρια) για την κατασκευή σχολείων για κορίτσια στο Πακιστάν και το Αφγανιστάν. Χρειάζονται πολλά περισσότερα στο Αφγανιστάν μέχρι να φθάσουμε στα σχολεία για κορίτσια, αποφαίνεται βαθυστόχαστα ο χαλκευτής.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Ισλάμ, Λαθροχειρίες, Μύθοι | Με ετικέτα: , | 71 Σχόλια »

Ο Μποστ στην Ολυμπιάδα (της Μόσχας)

Posted by sarant στο 3 Αυγούστου, 2012

Συχνά πυκνά βάζω σκίτσα του Μποστ, οπότε, μια και συνεχίζονται οι ολυμπιακοί αγώνες, σκέφτηκα να βάλω ένα ελάχιστα γνωστό σκίτσο του με ολυμπιακά συμφραζόμενα. Να πούμε εδωπέρα ότι ο Μποστ δεν έχει ασχοληθεί με πολλές ολυμπιάδες. Έκανε μερικά ωραία σκίτσα για την Ολυμπιάδα της Ρώμης, που όμως θα τ’ αφήσω για άλλη φορά, μια και είναι σχετικά γνωστά (υπάρχουν στο δεύτερο άλμπουμ του). Το 1964 δεν αφιέρωσε κανένα σκίτσο στους Ολυμπιακούς του Τόκιο, το 1968 και το 1972 είχαμε χούντα, το 1976 δεν συνεργαζόταν με καθημερινή εφημερίδα. Το 1979 άρχισε να συνεργάζεται με την Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία -ήταν η τελευταία μακρόχρονη συνεργασία του με εφημερίδα (η εντελώς τελευταία ήταν το 1981 με τον Ριζοσπάστη, αλλά δεν κράτησε πολύ). Και παρόλο που όταν άρχισαν οι Ολυμπιακοί της Μόσχας η συνεργασία του Μποστ με την εφημερίδα είχε τερματισθεί, πρόλαβε ωστόσο να αφιερώσει σκίτσο στη διοργάνωση -αν και όχι στο αγωνιστικό αλλά στο πολιτικό της σκέλος.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αθλήματα, Γελοιογραφίες, Μποστ, Πρόσφατη ιστορία | Με ετικέτα: , , , , , , , | 53 Σχόλια »

Κροατικές γραβάτες

Posted by sarant στο 11 Ιουνίου, 2012

Το σημερινό άρθρο είναι επικαιρανεπίκαιρο -δηλαδή αναφέρεται σε κάτι που ειπώθηκε σχετικά πρόσφατα, που με την ευρύτερη έννοια θα μπορούσε να θεωρηθεί σχετικό με την προεκλογική περίοδο, αλλά που -επειδή ήταν γλωσσικό θέμα- δεν έμεινε στην επικαιρότητα κι έτσι τώρα που το σχολιάζω έχει ήδη γίνει ανεπίκαιρο.

Εννοώ το «Γραβάτας εγκώμιον» που δημοσίευσε στα Νέα, πριν από καμιά δεκαριά μέρες, ο Θ. Πάγκαλος (διαβάστε το από τον προσωπικό του ιστότοπο). Βέβαια, από μιαν άποψη θα έλεγα ότι προσωπικά είμαι εντελώς ακατάλληλος να μιλήσω για γραβάτες, μια και πρόκειται για ένα είδος ρουχισμού που δεν το χρησιμοποιώ παρά πολύ-πολύ σπάνια και που αισθάνομαι ευτυχία που δεν το χρησιμοποιώ καθημερινά. Γραβάτα έμαθα να δένω, θυμάμαι, στον στρατό, αλλά οι φορές που φόρεσα ως πολίτης  (στον γάμο μου, ας πούμε) είναι μετρημένες στα δάχτυλα, κι έτσι όταν θα ξαναφορέσω (π.χ. στον γάμο των κοριτσιών μου) θα χρειαστεί να με βοηθήσει κάποιος. Όμως εδώ λεξιλογούμε και δεν ενδυματολογούμε, οπότε θα μιλήσουμε για τα γλωσσικά της γραβάτας και όχι για τα ζαμπουνικά της. Μας δίνει άλλωστε την πάσα το άρθρο του Θ. Πάγκαλου, αφού αναφέρεται ρητά στην ιστορία της λέξης.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Ανέκδοτα, Ετυμολογικά, Ιστορίες λέξεων, Πρόσφατη ιστορία | Με ετικέτα: , , , | 105 Σχόλια »

Λίγα λόγια για το Αφγανιστάν

Posted by sarant στο 18 Οκτωβρίου, 2011

Το άρθρο αυτό του πατέρα μου, του Δημήτρη Σαραντάκου, δημοσιεύτηκε σήμερα 18.10.2011 στην εφημερίδα Εμπρός της Μυτιλήνης.

Μια που στο προηγούμενο σημείωμά μου είχα καταπιαστεί με τις εξελίξεις σε ξένες χώρες (Ισλανδία, Αργεντινή κ.ά), ας μου επιτρέψετε να σας πω δυο κουβέντες για το Αφγανιστάν. Αφορμή γι΄ αυτό στάθηκε το διάβασμα ενός αξιόλογου βιβλίου, που τιτλοφορείται «Χαρταετοί πάνω από την πόλη» του Καλέντ Χοσεϊνί (μετάφραση Βαγγέλη Κατσάνη – εκδόσεις Ψυχογιός). Ο συγγραφέας του, που τα τελευταία τριάντα χρόνια ζει στην Αμερική, ανήκει στο πλειοψηφούν εθνικό στοιχείο της χώρας στους Παστούν και όπως φαίνεται στην ανώτερη κοινωνική τάξη.

Το βιβλίο περιέχει προφανώς πολλά αυτοβιογραφικά στοιχεία και μας δίνει την ιστορία της πολύπαθης αυτής χώρας από το 1973, όταν ανατράπηκε η μοναρχία του Ζαχίρ Χαν, ως τις μέρες μας. Είναι καλογραμμένο βιβλίο και διαβάζεται ευχάριστα. Ο συγγραφέας δεν είναι φανατικός, ούτε θρησκόληπτος, οπωσδήποτε όμως δεν είναι αμερόληπτος. Διαβάζοντας το βιβλίο του διαπιστώνεις την τάση του να προβάλει την εθνική περηφάνια για τη χώρα του και τους Παστούν,  την εθνοτική ομάδα στην οποία ο ίδιος ανήκει.

Ο πατέρας του αφηγητή, που είναι ουσιαστικά η κυριαρχούσα μορφή στο μυθιστόρημα, ανήκε στην άρχουσα τάξη της χώρας και είχε σπουδάσει στο πανεπιστήμιο. Άνθρωπος επιβλητικός και περήφανος, δεν έχασε την αξιοπρέπειά του ούτε την περηφάνια του, ακόμα και όταν η φορά των πραγμάτων τον κατάντησε μικροπωλητή σε υπαίθρια αγορά μιας μικρής πόλης της Καλιφορνίας. Στην αρχή του βιβλίου αναφέρονται, κάπως υπαινικτικά, οι πολιτικές εξελίξεις που ταλαιπώρησαν την πολύπαθη αυτή χώρα, από την εποχή που καταργήθηκε η μοναρχία ως την εποχή της εισβολής των σοβιετικών στρατευμάτων. Στο μεγαλύτερο όμως μέρος του η αφήγηση επικεντρώνεται στη δράση των Ταλιμπάν, των «μαθητών με τα καλάσνικοφ».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Παρουσίαση βιβλίου, Φιλοξενίες | Με ετικέτα: , , , | 65 Σχόλια »