Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Αϊνστάιν’

Αντιπροπαραμονιάτικα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 22 Δεκέμβριος, 2018

Φέτος τα Χριστούγεννα πέφτουν την Τρίτη, οπότε η Δευτέρα είναι η παραμονή, η Κυριακή η προπαραμονή, σήμερα Σάββατο δε η αντιπροπαραμονή. Πιο πέρα δεν θα το πάμε, αλλά δεν βλάφτει να πλουτίσουμε την υπερτρισχιλιετή μας με μιαν ακόμα λέξη -που, προς το παρόν, δεν γκουγκλίζεται.

Ή αλλιώς, τα σημερινά είναι τα προτελευταία μεζεδάκια της χρονιάς, αφού τα τελευταία θα είναι το επόμενο Σάββατο. Και, μια και είπα «της χρονιάς», να σας υπενθυμίσω ότι συνεχίζεται η ψηφοφορία για τη «Λέξη της χρονιάς 2018» και όσοι δεν έχετε ακόμα ψηφίσει μπορείτε να ψηφίσετε εδώ.

* Ποιος είναι ο κ. Merise;

Μάλλον κάποιος επιφανής κάτοικος της Νομανσλάνδης. Θα κατοικεί στην καινούργια συνοικία της πόλης, που χτίστηκε από τις μεταφραστικές εμπνεύσεις του Google Translate και των άλλων μεταφραστηριών.

Ή αλλιώς, δείτε τι μου έβγαλε το Google Translate όταν έβαλα «Κύριε ελέησον».

Ίσως να επηρεάζει και το ότι έχω τις υπηρεσίες του Google στα γαλλικά. Εσεις τι παίρνετε όταν του ζητάτε να σας μεταφράσει στα αγγλικά το «Κύριε ελέησον»;

* Από τους δικηγόρους έχουμε μεγαλύτερες απαιτήσεις στον χειρισμό του λόγου, έτσι δεν είναι;

Όπως μου γράφει φίλος, ένα από τα προβεβλημένα κείμενα αυτών των ημερών είναι και η ανακοίνωση της Συντονιστικής Επιτροπής της Ολομέλειας των Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων της χώρας, η οποία ξεκινά ως εξής:

«Η μαζική αθρόα αποστολή μη ζητηθέντων επιστολών από δικηγορικά γραφεία προς κατηγορίες Ελλήνων πολιτών και δη εργαζομένων και συνταξιούχων, με τις οποίες τους ενημερώνουν για τις δυνατότητες δικαστικής διεκδίκησης περικοπών μισθών, συντάξεων, δώρων εορτών και επιδομάτων αδείας, οι οποίοι δεν είναι εντολείς τους και δεν συνδέονται συμβατικά μαζί τους ούτε έχει ζητηθεί από αυτούς, είτε ατομικά είτε μέσω των συλλογικών φορέων εκπροσώπησής τους και θέτουν στη διάθεσή τους τις υπηρεσίες τους για την ανάληψη των σχετικών δικαστικών ή άλλων ενεργειών, συνιστά ανεπίτρεπτη επαγγελματική πρακτική και αθέμιτη διαφήμιση και μειώνει το κύρος και την αξιοπρέπεια του δικηγορικού λειτουργήματος».

Το «μη ζητηθέντων επιστολών» είναι βέβαια αρκετά διαδεδομένο λάθος, αλλά όσο κι αν έχουμε συνηθίσει να το βλέπουμε αντί για τη σωστή γενική «μη ζητηθεισών επιστολών» που όπως έχουμε πει μάς φαινεται αχώνευτη, δεν μπορούμε να το συγχωρήσουμε σε δικηγόρους και μάλιστα σε εξέχοντες εκπροσώπους τους.

Αλλά γενικά το κείμενο έχει τα χάλια του, αφού το μακρινάρι που παρέθεσα πιο πάνω αποτελεί μία μόνο αλλά εξαιρετικά κακογραμμένη πρόταση, όπου χάνει η μάνα το παιδί και το παιδί τη μάνα. Ποιοι είναι τάχα «οι οποίοι»; Οι Έλληνες πολίτες, λογικά, αλλά τότε η αναφορική αντωνυμία βρίσκεται σε λάθος θέση.

Αυτά παθαίνει οποιος προσπαθεί να στριμώξει πολλά σε μία κύρια πρόταση. Πιο εύληπτη και στρωτή θα ήταν να σπάσει η άγαρμπη πρόταση στα δύο.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Advertisements

Posted in Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , | 245 Σχόλια »

Προπαραμονιάτικα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 23 Δεκέμβριος, 2017

Μεθαύριο έχουμε Χριστούγεννα, αύριο έχουμε παραμονή, οπότε ο τίτλος του πολυσυλλεκτικού μας άρθρου είναι νομίζω ευεξήγητος. Για να πω την αλήθεια, στην αρχή είχα σκεφτεί το πιο πεζό «προχριστουγεννιάτικα», που το έχουμε ήδη χρησιμοποιήσει άλλη μια φορά, το 2013, αλλά ένα σχόλιο της φίλης μας της Έφης έδωσε αυτή την πολύ καλύτερη λύση που ακόμα είναι αχρησιμοποίητη. Τα φετινά Χριστούγεννα, πρέπει να πω, είναι τα ένατα (!) που τα γιορτάζουμε στο ιστολόγιο, ζωή να’χουμε.

* Και ξεκινάμε με ένα ακόμα μεταφραστικό αριστούργημα, σταλμένο από μια φίλη. Μάλλον το οφείλουμε σε μεταφραστήρι κακής ποιότητας.

Πρόκειται για οδηγίες για την τοποθέτηση των μπαταριών σε κάποια συσκευή, αλλά εξαιτίας της κακής μετάφρασης οι πεζές εντολές και προειδοποιήσεις απέκτησαν εντελώς πρωτοφανέρωτες διαστάσεις.

Το χοντρό μαργαριτάρι έρχεται με το καλημέρα, όταν οι μπαταρίες τύπου ΑΑΑ μεταφράζονται «μπαταριες Αντιαεροπορικού Πυροβολικού» επειδή το ΑΑΑ σημαίνει, ανάμεσα σε πολλά άλλα, Anti-Airforce Artillery.

Θα ήταν κριμα όμως να ξεφύγουν κι άλλα διαμαντάκια, όπως «Γυρίστε το μακρινό πλεόνασμα» (σχόλιο για την οικονομική πολιτική; ) ή «εάν μπαταρία είναι τυχαία, συμβουλεύομαι ένας γιατρός αμέσως!» (ποια λέξη αποδόθηκε με το ‘τυχαία’; ) ή ο «κίνδυνος του σκάωυπάρχων».

Γελάμε βέβαια με τις ασυναρτησίες αυτές, αλλά, αν πράγματι οι οδηγίες έχουν κάποιον λόγο ύπαρξης, δεν θα έπρεπε άραγε να απαγορευτεί η εισαγωγή της συσκευής με αυτή τη λειψή τεκμηρίωση; Πώς μπορεί να καταλάβει ο καταναλωτής αν «μπαταρία είναι τυχαία» ώστε να καλέσει αμέσως γιατρό;

* Ένας σχεδον απαράβατος νόμος της ελληνικής δημοσιογραφίας είναι θαρρώ και ο εξής: Αν κάποιος επώνυμος δώσει συνέντευξη και τύχει και αναφερθεί έστω και παρεμπιπτόντως στη γλώσσα από συντηρητική-κινδυνολογική σκοπιά (η γλώσσα μας απειλείται, τα γκρίκλις τούτο και κείνο κτλ.) ο δημοσιογράφος με μαθηματική ακρίβεια θα διαλέξει αυτή την αναφορά για τίτλο της όλης συνεντευξης.

Ο νόμος επιβεβαιώθηκε στην πρόσφατη συνέντευξη της Γιώτας Νέγκα στο Πρωταγών, που πήρε τον τίτλο «Ας σώσουμε το μεγαλείο της γλώσσας μας«.

Σε σχετική συζήτηση κάπου στο Φέισμπουκ, ο γλωσσολόγος Γιάννης Ανδρουτσόπουλος πρότεινε την ονομασία «Νόμος του γλωσσικού πανικού», που μου φαίνεται εύστοχη.

* Σε άρθρο για τη σιδηροδρομική τραγωδία στις ΗΠΑ διαβάζουμε ότι διήλθαν από την πόλη τάδε και λιγο πιο πριν ότι  «Στις φωτογραφίες που έδωσαν στη δημοσιότητα το υπουργείο Μεταφορών της πολιτείας και η αστυνομία διακρίνονται τουλάχιστον 2 συρμοί να έχουν πέσει και από τις δύο πλευρές της γέφυρας πάνω στο οδόστρωμα στον κεντρικό αυτοκινητόδρομο…»

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αιωνίως θνήσκουσα γλώσσα, Βουλή, Λογοπαίγνια, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Μηχανική μετάφραση | Με ετικέτα: , , | 173 Σχόλια »

Η ισχύς των επιστημονικών θεωριών

Posted by sarant στο 25 Οκτώβριος, 2011

Το άρθρο αυτό του πατέρα μου, Δημήτρη Σαραντάκου, δημοσιεύεται σήμερα, 25.10.2011, στην εφημ. Εμπρός της Μυτιλήνης.

Όπως θα έχετε παρατηρήσει αγαπητοί αναγνώστες, στη στήλη αυτή κατά κανόνα δεν πολιτικολογώ και γενικά αποφεύγω την πολιτικολογία και μάλιστα  την καφενειακού τύπου. Και όχι μόνο εγώ, αλλά και οι φίλοι μου. Στις δύο παρέες, όπου ταχτικά συχνάζω, στους λεγόμενους «Καλλονιάτες», στην Αθήνα και στο «Φιλολογικό Καφενείο» του Μορφωτικού συλλόγου στην Αίγινα, η θεματολογία των συζητήσεων που κάνουμε είναι πολύ μεγάλη, αλλά με σιωπηρή συμφωνία δε συζητούμε για την πολιτική, το ποδόσφαιρο και για οικονομικά θέματα.

Έτσι, και το σημερινό μου σημείωμα δεν έχει σχέση με την πολιτική αλλά με ένα πολύ πιο ενδιαφέρον θέμα: την ισχύ των επιστημονικών θεωριών, γιατί πριν από ένα περίπου μήνα τα ΜΜΕ (το αρκτικόλεξο αυτό πολλές φορές πρέπει να το διαβάζουμε: Μέσα Μαζικού Εκμαυλισμού), με τη σχετική τυμπανοκρουσία, μας πληροφόρησαν πως «ανετράπη η θεωρία της Σχετικότητας του Αϊνστάιν», επειδή ερευνητές ανακάλυψαν πως υπάρχουν νετρίνα που τρέχουν με ταχύτητες μεγαλύτερες από την ταχύτητα του φωτός – οριακή ταχύτητα, κατά τη θεωρία της Σχετικότητας.

Ανεξάρτητα αν επιβεβαιωθεί η παρατήρηση των ερευνητών, η θεωρία της Σχετικότητας δεν έχει καθόλου ανατραπεί, για τον απλούστατο λόγο πως στην Επιστήμη δεν υπάρχουν απόλυτες και αιώνιες αλήθειες. Η Επιστήμη προσπαθεί να προσεγγίσει την αλήθεια ασυμπτωτικώς, ξέροντας πως απόλυτες και αιώνιες αλήθειες δεν υπάρχουν. Όταν από τα πορίσματα πειραματικών ερευνών αποδειχθεί ότι δεν συμφωνούν με μια επιστημονική θεωρία, αυτή απλώς αναθεωρείται.

Εδώ ακριβώς βρίσκεται η διαφορά μεταξύ Επιστήμης και Δόγματος. Τα Δόγματα δέχονται πως υπάρχουν πάγιες αλήθειες, με αιώνια ισχύ, που δεν επιδέχονται ούτε αναθεώρηση ούτε αμφισβήτηση, είτε γιατί τις είπε ο Θεός, δια των προφητών και απεσταλμένων του, είτε γιατί τις διατύπωσαν διάφοροι «κλασσικοί» της φιλοσοφίας. Για την Επιστήμη τέτοιες αλήθειες δεν υπάρχουν. Όλα μπορούν να αναθεωρηθούν, μόλις προκύψουν νέα δεδομένα. Αυτό όμως δε σημαίνει πως οι παλαιές θεωρίες ανατρέπονται, αλλά πως η ισχύς του περιορίζεται σε στενότερα πλαίσια.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Φιλοξενίες | Με ετικέτα: , | 116 Σχόλια »