Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Βαλερί Ζισκάρ ντ’ Εστέν’

Ο Μποστ για την επίσκεψη του ντε Γκολ πριν από 55 χρόνια

Posted by sarant στο 18 Μαΐου, 2018

Ο Μποστ αρέσει στο ιστολόγιο και, ελπίζω, σε αρκετούς αναγνώστες και φίλους. Στο ιστολόγιο έχουμε παρουσιάσει πολλά σκίτσα του, σχεδόν πάντα σχολιασμένα ώστε να αναδεικνύουμε στοιχεία της επικαιρότητας που δεν είναι γνωστά στον σημερινό αναγνώστη.

Από το 2014 ως το 2016 παρουσίασα σκίτσα του Μποστ που σχολίαζαν γεγονότα που συνέβηκαν πριν από 50 χρόνια (εδώ το τελευταίο άρθρο αυτής της σειράς). Το καλοκαίρι του 2016 η επετειακή αυτή σειρά πήρε τέλος, αφού ο Μποστ, κουρασμένος από την καθημερινή δουλειά της εφημερίδας, είχε σταματήσει τη συνεργασία με την Αυγή στα τέλη Ιουλίου του 1966 και είχε αφιερωθεί στο μαγαζί του («Λαϊκέ εικόνε», στην οδόν Ομήρου). Ύστερα ήρθε η δικτατορία.

Πέρυσι άρχισα να παρουσιάζω σκίτσα του Μποστ που αναφέρονταν σε γεγονότα που συνέβησαν πριν από 55 χρόνια, αλλά δεν φάνηκα πολύ επιμελής. Η σειρά αυτή είχε 4 σκίτσα μόνο, με τελευταίο το σκίτσο για την υπόθεση των αεροπόρων. Μετά από πολύμηνη διακοπή, συνεχίζω σήμερα με τον σκιτσογραφικό σχολιασμό του Μποστ για την επίσκεψη του Σαρλ ντε Γκολ, του προέδρου της Γαλλίας, στην Ελλάδα.

Σχετικά προσφατα είχαμε την επίσκεψη του προέδρου Μακρόν στη χώρα μας, όμως όλοι οι Γάλλοι πρόεδροι της τελευταίας πεντηκονταετίας έχουν επισκεφτεί την Ελλάδα (αν και κάποιοι στο πλαίσιο συνεδριάσεων της ΕΕ). Οι άνθρωποι της ηλικίας μου θα θυμούνται περισσότερο την επίσκεψη του Ζισκάρ ντ’Εστέν, την εποχή της ένταξης στην τότε ΕΟΚ, όμως ειχε προηγηθεί η επίσκεψη του ντε Γκωλ, το 1963, πριν από 55 χρόνια.

Ήταν μια επισκεψη σημαδιακή, αφού συνδέθηκε έμμεσα με ένα από τα κορυφαια συμβάντα της μεταπολεμικής νεοελληνικής ιστορίας, τη δολοφονία του Γρηγόρη Λαμπράκη. Κατά την επίσκεψη εφαρμοστηκαν πρωτοφανή μέτρα ασφαλείας, διότι, μετα την παραχώρηση ανεξαρτησίας στην Αλγερία το 1962, η παραστρατιωτική οργάνωση OAS, εξαγριωμένη, είχε ηδη κάνει μια απόπειρα δολοφονίας κατά του ντε Γκολ που τον θεωρούσε προδότη της υπόθεσης της «γαλλικής Αλγερίας».

Μαζί με τον Γάλλο Πρόεδρο ήρθαν και οι σωματοφύλακές του, και απο τότε είναι που η ελληνική γλώσσα πλουτίστηκε με τη σημασία αυτή της λέξης ‘γορίλας’, αλλά χρειάστηκαν και έκτακτοι, και η επίσκεψη του ντε Γκωλ στη Θεσσαλονίκη έδωσε την ευκαιρία να επαναδραστηριοποιηθούν τα παρακρατικά δίκτυα και να εφοδιαστούν με ταυτότητες έκτακτου φύλακα οι παρακρατικοί -τρεις μέρες μετα την αναχώρηση του ντε Γκολ έγινε η μοιραία ομιλία του Γρηγόρη Λαμπράκη που κατέληξε στη δολοφονία του. Τη συσχετιση της επίσκεψης ντε Γκολ με τη δολοφονία Λαμπράκη την αξιοποιεί λογοτεχνικά ο Γιώργος Σκαμπαρδώνης στο βιβλίο του «Πολύ βούτυρο στο τομάρι του σκύλου», που όμως δεν το έχω διαβάσει.

Αλλά αυτά έγιναν μετά την επίσκεψη. Ας επιστρέψουμε στον Μποστ.

Η γελοιογραφία δημοσιευτηκε στις 19 Μαΐου 1963 στην Ελευθερία, με την οποία συνεργαζόταν τότε (αλλά όχι για πολύ ακόμα) ο Μποστ.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γαλλία, Γελοιογραφίες, Μποστ, Μονοτονικό, Πρόσφατη ιστορία | Με ετικέτα: , , , , , | 104 Σχόλια »

Το δώρο του Καίσαρα από λεξιλογική άποψη

Posted by sarant στο 14 Απριλίου, 2016

coverΕδώ και ενάμιση περίπου χρόνο έχω αρχίσει να παρουσιάζω, κάθε δυο μήνες, από μία περιπέτεια του Αστερίξ, ενός από τα πιο αγαπημένα μου κόμικς.

Όπως έχω πει, με μια δόση υπερβολής βέβαια, οι 24 τόμοι του Αστερίξ (εννοώ την κοινή δημιουργία του Ρενέ Γκοσινί και του Αλμπέρ Ουντερζό) είναι μια από τις σημαντικότερες προσφορές της Γαλλίας στον παγκόσμιο πολιτισμό μεταπολεμικά. Τουλάχιστον η γενιά μου, που γνώρισε τον Αστερίξ στα φοιτητικά της χρόνια, τον αγάπησε σχεδόν ομόθυμα -και η ανταπόκρισή σας σε αυτές τις δημοσιεύσεις ήταν πολύ θετική, οπότε είχα πει ότι θα αρχίσω να παρουσιάζω στο ιστολόγιο, έναν προς έναν, τους 24 τόμους του Αστερίξ, κάτι που, με μια συχνότητα έναν τόμο κάθε δίμηνο (και εφόσον δεν κάνω παρασπονδίες, όπως τον Αύγουστο), θα μας πάρει τέσσερα χρόνια.

Ξεκινήσαμε τον Οκτώβριο του 2014, με μια παρουσίαση της περιπέτειας Αστερίξ στους Βρετανούς και μετά με μια γενική παρουσίαση των πρωταγωνιστών του κόμικς. Τον Δεκέμβριο είχαμε τη δεύτερη περιπέτεια, την Κατοικία των θεών, τον Φλεβάρη 2015 είδαμε τον Μάγο (ή Μάντη) ενώ στα τέλη Απριλίου παρουσίασα τον «Αστερίξ στη χώρα των Ελβετών». Τέλη Ιουνίου παρουσιάστηκε Ο αγώνας των αρχηγών, η πέμπτη περιπέτεια της σειράς, αλλά στα τέλη Αυγούστου δεν είχαμε περιπέτεια για τεχνικούς λόγους. O κύκλος συνεχίστηκε στα μέσα Οκτωβρίου με τον Αστερίξ στην Κορσική και η τελευταία δημοσίευση για το 2015 ήταν την παραμονή των Χριστουγέννων με τον Αστερίξ Λεγεωνάριο. Το 2016 ξεκίνησε με την περιπέτεια Οβελίξ και σία τον Φλεβάρη, και σήμερα θα παρουσιάσουμε την ένατη περιπέτεια της σειράς, ίσως λίγο νωρίτερα από το συνηθισμένο, αφού συνήθως η αστεριξολογική δημοσίευση γίνεται στο τελευταίο δεκαήμερο των ζυγών μηνών.

Θυμίζω ότι οι περιπέτειες του Αστερίξ κυκλοφόρησαν σε αυτοτελείς τόμους στα ελληνικά πρώτη φορά στα τέλη της δεκαετίας του 1970 από τις εκδόσεις Ψαρόπουλου (σε μετάφραση αρχικά του Κώστα Ταχτσή και μετά του Αργύρη Χιόνη) ενώ αργότερα κυκλοφόρησαν σε νέα μετάφραση (της Ειρήνης Μαραντέι) από τις εκδόσεις Μαμούθ, που είναι και η έκδοση που (νομίζω πως) βρίσκεται αυτή τη στιγμή στο εμπόριο.

Εγώ έχω γαλουχηθεί με τις μεταφράσεις του Ψαρόπουλου, και ομολογώ πως τις βρίσκω καλύτερες, αλλά αυτό μπορεί να οφείλεται στο ότι τις έχω συνηθίσει. Από την άλλη, ο δεύτερος μεταφραστής βρίσκεται σε δύσκολη θέση, διότι ίσως αισθάνεται αναγκασμένος να αποφύγει τα λογοπαικτικά ευρήματα του πρώτου. Ένα σταθερό χαρακτηριστικό των παρουσιάσεων που κάνω εδώ είναι η σύγκριση των δύο ελληνικών μεταφράσεων, Ψαρόπουλου και Μαμούθ. Η κυρία Ιρένε Μαραντέι, που έχει κάνει τις μεταφράσεις της σειράς Μαμούθ, μάς έκανε την τιμή να σχολιάσει εδώ και να επισημάνει ότι δεν προσπάθησε να αποφύγει τις μεταφραστικές επιλογές του Αργύρη Χιόνη, όπως είχα υποθέσει.

Την περιπέτεια, όπως εκδόθηκε από τον Ψαρόπουλο, τη σκανάρισε ο φίλος μας ο Γ. (νομίζω, αν κάνω λάθος ας διαμαρτυρηθεί ο Καίσαρας). Την ανέβασα σε έναν ιστότοπο φιλοξενίας, απ’ όπου μπορείτε να την κατεβάσετε ή να τη διαβάσετε ονλάιν.

(**Προσθήκη: Με ενημέρωσαν ότι λείπουν οι δύο τελευταίες σελίδες! Τις σκανάρισα πρόχειρα από το δικό μου τεύχος και τις ανέβασα εδώ: σελίδα 47, σελίδα 48. Χίλια συγνώμη!)

Το Δώρο του Καίσαρα είναι η 21η από τις 24 περιπέτειες του Αστερίξ από το δίδυμο Γκοσινί-Ουντερζό. Παρουσιάστηκε σε συνέχειες στην εφημερίδα Μοντ το 1974 (η πρώτη περιπέτεια που δεν προδημοσιεύτηκε στο περιοδικό Πιλότ) και τον ίδιο χρόνο κυκλοφόρησε σε αυτοτελή τόμο. Είναι μια από τις «καθιστικές» περιπέτειες -δηλαδή δεν έχουμε κάποιο ταξίδι των ηρώων μας σε μακρινό μέρος. Η δράση εκτυλίσσεται στο χωριό και γύρω από αυτό, με εξαίρεση το προοίμιο της ιστορίας. Είναι επίσης μια από τις λίγες περιπέτειες όπου οι Ρωμαίοι δεν σχεδιάζουν κάτι εναντίον του ανυπόταχτου γαλατικού χωριού.

Η υπόθεση της περιπέτειας:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αστερίξ, Εκλογές, Κόμικς, Λογοπαίγνια, Μεταφραστικά | Με ετικέτα: , , , , , , , , | 201 Σχόλια »