Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Βασίλειος Κιατίπης’

Το λένε χιλιάδες πουλιά

Posted by sarant στο 14 Αυγούστου, 2014

Αύριο έχουμε Δεκαπενταύγουστο, της Παναγίας, και γιορτάζει πολύς κόσμος: ο Παναγιώτης και η Παναγιώτα, βέβαια, αλλά και η Δέσποινα, καθώς και μερικά σπανιότερα ονόματα που δεν ξέρω αν συνδέονται όλα με την Παναγία (Καθολική, Γεθσημανή, Κρουστάλλω, Σιμέλα). Και βέβαια, γιορτάζει και η Μαρία, το συχνότερο γυναικείο όνομα, οπότε λέω να αφιερώσω το σημερινό άρθρο στις Μαρίες του ιστολογίου και του καθενός μας -χωρίς αυτό να σημαίνει ότι το ιστολόγιο δεν εύχεται επίσης χρόνια πολλά και σ’ όλες και σ’ όλους που γιορτάζουν επίσης σήμερα, πολύ περισσότερο που έχουμε εκλεκτούς Πάνους στο ιστολόγιο, με κεφαλαία και με πεζά. Νομίζω ότι σήμερα γιορτάζει και ο Μάριος, παρόλο που ετυμολογικά δεν συνδέεται με τη Μαρία.

Θα μου πείτε πως η γιορτή είναι αύριο, και βέβαια δίκιο θα’χετε, αλλά αύριο είναι αργία, ίσως να αναπαυθεί και ο ιστολόγος (ή ίσως βάλει μιαν επανάληψη), καλύτερα να δώσουμε από σήμερα το δώρο, να φτουρήσει, να το δουν περισσότεροι. Θα μου πείτε επίσης ότι δεν γιορτάζει μόνο αύριο η Μαρία, αλλά και άλλες φορές μέσα στον χρόνο, κυρίως στις 21 Νοεμβρίου που είναι τα Ισόβια της Θεοτόκου, όπως έλεγε κάποιος τα Εισόδια. Μάλιστα υπάρχει και καταμερισμός, αφού οι παντρεμένες Μαρίες γιορτάζουν αύριο και οι ανύπαντρες τον Νοέμβρη, αν τα θυμάμαι καλά, όμως σε πολλά μέρη, ας πούμε στην Κρήτη, το έχουν ανάποδα και γιορτάζουν αύριο τις ανύπαντρες. Τέλος πάντων, αυτό είναι και θέμα οικογενειακής παράδοσης, οπότε περιμένω διευκρινίσεις για το θέμα από τις επισκέπτριες.

Το όνομα Μαρία, λέει το λεξικό, είναι εβραϊκής προέλευσης, από το Marjam, που αποδόθηκε από τους Εβδομήκοντα, όταν μετέφρασαν την Παλαιά Διαθήκη, ως «Μαριάμ». Πιθανή σημασία του Μαριάμ, λέει το λεξικό, «πικρή, ανυπότακτη», αν και σύμφωνα με άλλη άποψη το όνομα συνδέεται με αιγυπτιακή ρίζα που σημαίνει «δυνατή, εύφορη, γόνιμη». Πρακτικό αυτό, έχουμε δίπορτη ερμηνεία. Ο Μάριος, που είπαμε παραπάνω, έχει υποθέτω λατινική την αρχή, άρα δεν συνδέεται με τη Μαρία ετυμολογικά.

Το όνομα Μαρία είναι το συχνότερο γυναικείο όνομα, παλιότερα με μεγάλη διαφορά -αν και τον τελευταίο καιρό επειδή θεωρείται μπανάλ μπροστά στη Φαίδρα και στη Νεφέλη πρέπει να έχει αρκετά υποχωρήσει στις μικρές ηλικίες. Τώρα τελευταία ακούς συχνά να το συνδυάζουν και με άλλα ονόματα -έκανε μεγάλη ζημιά ο Ελύτης με τη Μαρία Νεφέλη. Σε μερικές χώρες οι καθολικοί, που συνηθίζουν τα πολλαπλά βαφτιστικά ονόματα, δίνουν σχεδόν πάντα κι ένα Μαρία στα κορίτσια τους -για παράδειγμα, όσες Πορτογαλέζες έχω γνωρίσει όλες λέγονταν (και) Μαρία, άσχετο αν αρχικά μού τις σύστησαν Ζάιντα, Τερέζα ή Λουίζα. Μάλιστα, το «Μαρία» μπορεί να το έχει σαν δεύτερο όνομα και άντρας -πρόχειρα να θυμίσω τον Έριχ Μαρία Ρέμαρκ, τον Κλάους Μαρία Μπραντάουερ και τον (σκατά στα μούτρα του) Ζαν-Μαρί Λεπέν.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γιουτουμπάκια, Ονόματα, Φρασεολογικά | Με ετικέτα: , , , , | 182 Σχόλια »