Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Βατερλό’

Ηλιοστασιακά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 20 Ιουνίου, 2015

Οι αστρονομούντες θα μας πουν πότε ακριβώς, πάντως ή σήμερα ή αύριο ή μεθαύριο έχουμε το θερινό ηλιοστάσιο, τη μεγαλύτερη μέρα της χρονιάς, που από τα πανάρχαια χρόνια είχε ιδιαίτερη σημασία για τους ανθρώπους, οπότε είπα να αποκαλέσω έτσι τα μεζεδάκια μας. Και για να προλάβω σχόλια, η λέξη «ηλιοστασιακός» φαίνεται να υπάρχει, αφού την καταγράφει τουλάχιστον το ηλελεξικό της live-pedia, ενώ τη βρίσκω επίσης σε αστρολογικά συμφραζόμενα. [Με ειδοποίησαν ότι το ηλιοστάσιο θα είναι αύριο 21/6 στις 19.38 ώρα Ελλάδος -δηλαδή την ώρα της συγκέντρωσης στο Σύνταγμα].

redishΑρκετά μεζεδάκια θα μπορούσε να ψαρέψει κανείς από τα ομοιόμορφης κατασκευής μικρά πλακάτ που κρατούσαν αρκετοί από τους διαδηλωτές της συγκέντρωσης των φιλοευρωπαϊστών την περασμένη Πέμπτη (λες κι εμείς είμαστε αντιευρωπαϊστές, αλλά τέλος πάντων).

Το καλυτερότερο πάντως είναι αυτό που βλέπετε αριστερά, που καταφέρνει να στριμώξει αρκετά λάθη σε έξι λέξεις. Υποθέτω πως ήθελε να πει reddish αντί για redish, κοκκινωπό δηλαδή (και όχι κόκκινο -θυμίζει λίγο εκείνο το κοκκινομπορντοροδί της κυρίας που πουλάει χαλιά) αλλά το cliantel είναι πολλαπλό λάθος διότι δεν είναι σαφές ποια λέξη ήθελε να βάλει ο αστοιχείωτος που το έγραψε. Πελατειακό κράτος, αλλά τότε είναι clientelist, διότι το client state είναι άλλο πράγμα.

Δύσκολες λέξεις, κίνδυνος για λάθη. Καλά έκανε ο άλλος που διάλεξε το πλακάτ No to Stalinism.

.

* Και πόσοι τάχα πήραν μέρος στη συγκέντρωση εκείνη; Εδώ η Lifo είχε την απάντηση που πάει με όλα, αφού στην αρχική μορφή του άρθρου της μίλησε για «Ευάριθμο πλήθος στην πλατεία Συντάγματος». Ύστερα, κάποιος άνοιξε το λεξικό, είδε ότι «ευάριθμος» σημαίνει «ολιγάριθμος», και το διόρθωσαν. Για του λόγου το αληθές:

lifosynt2

* Συνεχίζουμε με άλλα θέματα και με ένα εισαγόμενο μαργαριτάρι. Γιατί εισαγόμενο; Διότι στην αγγλική έκδοση του Πρώτου Θέματος γράφτηκε κάτι για το σουβλάκι που φτιάχνεται με εισαγόμενο (σε μεγάλο βαθμό) κρέας, και εκεί διαβάζουμε ότι A large portion of souvlaki meet is imported. Πέρα από αυτό, το άρθρο μιλάει, αν κατάλαβα καλά, για γύρο, ενώ η φωτογραφία έχει καλαμάκια (με την αθηναϊκή έννοια του όρου).

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Το είπε/δεν το είπε | Με ετικέτα: , , , , , , | 287 Σχόλια »

Η λέξη του Καμπρόν

Posted by sarant στο 23 Απριλίου, 2013

skata

Διαβάζω ότι την Κυριακή που μας πέρασε η Κ. Ελευθεροτυπία επρόκειτο να κυκλοφορήσει με πρωτοσέλιδο τίτλο ΣΚΑΤΑ! ως σχόλιο για τα αποτελέσματα δημοσκόπησης, σύμφωνα με την οποία σημαντικό ποσοστό συμπολιτών μας απάντησαν ότι στη χούντα ήταν καλύτερα. Τελικά όμως το πρωτοσέλιδο (που δεν το βρίσκω και τόσο τολμηρό) αποσύρθηκε ύστερα από έντονη διαμαρτυρία πολλών συντακτών της εφημερίδας, και προκρίθηκε ένα άλλο που κάνει λόγο για απέραντο φρενοκομείο (Ρήση του Κ. Καραμανλή).

Δεν θα μπω στην ουσία, δηλαδή δεν θα σχολιάσω τα αποτελέσματα της δημοσκόπησης αυτής, ή τη διατύπωση της ερώτησης. Θα πάρω όμως αφορμή για να λεξιλογήσω, έστω και σε δύσοσμο θέμα, να αναφερθώ δηλαδή στη λεξούλα με τα πέντε γράμματα που θεωρήθηκε, σωστά ή όχι, ανάρμοστη για πρωτοσέλιδο, έστω και σαν έκφραση αγανάκτησης, δυσαρέσκειας ή οργισμένης απόρριψης.

Είναι βέβαια μια λέξη που, ενώ τη λέμε συχνά, δεν την γράφουμε και πολύ, τουλάχιστον όχι σε τόσο περίοπτη θέση. Σε μια άλλη περίπτωση, πριν από καμιά τριανταριά χρόνια, η Μαριέττα Ριάλδη είχε τιτλοφορήσει έτσι το έργο που ανέβαζε στο Πειραματικό Θέατρο. Όταν η λογοκρισία της διαμήνυσε πως αποκλείεται να το επιτρέψει, αφαίρεσε από τη μαρκίζα τα τρία γράμματα και ο τίτλος του έργου, που γνώρισε μεγάλη επιτυχία, έμεινε ΣΚ… (το πρόφερναν Σίγμα Κάπα). Και σήμερα, όταν θέλουμε να γράψουμε «σκατά» πολυ΄συχνά καταφεύγουμε στον οπτικό ευφημισμό σκ… (εμείς οι παλιότεροι· οι νέοι μπορεί να βάλουν παπάκια, εννοώ @, αντί για τα άλφα).

Ένας άλλος ευφημισμός, παλιομοδίτικος αλλά κομψός, είναι να πεις «η λέξη του Καμπρόν». Την έκφραση αυτή την είχαμε συναντήσει πριν από λίγο καιρό, σε ένα καβαφικό ποίημα του Βάρναλη, όπου υπάρχει και το τετράστιχο:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αθυροστομίες, Ετυμολογικά, Εφημεριδογραφικά, Ποίηση | Με ετικέτα: , , , , , | 140 Σχόλια »