Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘βλασφημία’

Το Σαρλί Εμπντό και η ελευθερία

Posted by sarant στο 24 Σεπτεμβρίου, 2020

Εδώ και αρκετές μέρες γίνεται στο Παρίσι η δίκη για τη δολοφονική επίθεση στο σατιρικό περιοδικό Σαρλί Εμπντό, τότε που οι φανατικοί ισλαμιστές αδελφοί Κουασί εισέβαλαν στα γραφεία του περιοδικού σε ώρα σύσκεψης του επιτελείου του και δολοφόνησαν πολλά στελέχη του περιοδικού, ανάμεσά τους και τον 80χρονο διάσημο γελοιογράφο Ζορζ Βολίνσκι. Είχαμε γράψει τότε στο ιστολόγιο.

Κατηγορούμενοι είναι συγγενείς και φίλοι των (φερόμενων ως) δραστών, που μόνο βοηθητικό ρόλο έπαιξαν στο μακελειό, αφού οι φερόμενοι ως δράστες σκοτώθηκαν στη συνέχεια (όχι αμέσως, αλλά μερικές μέρες μετά) από την αστυνομία. Έτσι, η δίκη δεν έχει φοβερό ποινικό ενδιαφέρον αλλά οπωσδήποτε φέρνει ξανά στις μνήμες το απαίσιο εκείνο έγκλημα.

Με την ευκαιρία της δικης, το περιοδικό κυκλοφόρησε στις αρχές του μηνός έχοντας στο εξώφυλλό του τις γελοιογραφίες για τον Μωάμεθ που αποτέλεσαν την αρχική αιτία του μακελειού -αφού πρώτα δημοσιεύτηκαν από τη δανέζικη Jyllands Post και στη συνέχεια από το γαλλικό περιοδικό- και με μεγάλα στοιχεία, σε μαύρο φόντο, τη φράση Tout ça pour ça, «Όλα αυτά γι’ αυτό». Όλα αυτά: το μακελειό, το κυνηγητό, οι απειλές, η δαμόκλεια σπάθη που κρέμεται τόσα χρόνια πάνω από το κεφάλι όσων επέζησαν κι όσων πήραν τη θέση των δολοφονημένων.

Η αναδημοσίευση, όπως θα μπορούσε κανείς να περιμένει, προκάλεσε καινούργιες απειλές. Προχτές η επικεφαλής του τμήματος προσωπικού του περιοδικού, που επί πέντε χρόνια ζει με αστυνομική φρούρηση, αναγκάστηκε να φύγει εσπευσμένα από το σπίτι της για να ζει στο εξής κρυμμένη.

Στο τεύχος του που κυκλοφόρησε χτες, το περιοδικό έχει στην πρώτη του σελίδα μια έκκληση που την υπογράφουν πολλά γαλλικά έντυπα και μέσα ενημέρωσης. Πιο κάτω αναδημοσιεύω και το χτεσινό εξώφυλλο.

Η έκκληση συντάχθηκε με πρωτοβουλία του Riss, του σημερινού διευθυντή του περιοδικού, που το 2015 είχε τραυματιστεί με σφαίρα στον ώμο.

Σε ένδειξη αλληλεγγύης, μετέφρασα και δημοσιεύω την έκκληση, μια και δεν την βρήκα πουθενά μεταφρασμένη ολόκληρη.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γαλλία, Ελευθερία του λόγου, Θρησκεία, Ισλάμ | Με ετικέτα: , , , | 232 Σχόλια »

Τι παστίτσιο είναι αυτό;

Posted by sarant στο 25 Σεπτεμβρίου, 2012

Όταν τις προάλλες έγραφα για τις γελοιογραφίες του Μωάμεθ, είχα προσθέσει στο τέλος του άρθρου και μια «εύθυμη νότα», ότι οι εγχώριοι σαλαφιστές (δηλ. οι Χρυσαυγίτες) ζήτησαν με επερώτηση στη Βουλή «να αφαιρεθεί το προφίλ “Γέροντας Παστίτσιος” από το Φέισμπουκ, διότι προσβάλλει τη μνήμη του Γέροντα Παΐσιου (που δεν ξέρω ακριβώς τι είναι, πάντως φαίνεται ότι έκανε θαύματα ή προφητείες)». Και είχα προσθέσει ότι «Κι αν πεις ότι θαύματα δεν γίνονται στις μέρες μας, κι ότι δεν μπορεί να δακρύζει η εικόνα της Παναγίας, ασφαλώς κάποιου τα θρησκευτικά αισθήματα θα θίξεις και κάποιος θα θεωρήσει ότι δυσφήμησες τις θρησκείες…».

Την ώρα που τα έγραφα αυτά, η Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος είχε ήδη βρει τα ίχνη του διαχειριστή της «βλάσφημης» σελίδας κι έτσι την Παρασκευή 21.9 το πρωί πήγαν στο σπίτι του στα Ψαχνά Ευβοίας και τον συνέλαβαν -είναι, μάθαμε, 27χρονος ημεδαπός και κατηγορείται για «κακόβουλη βλασφημία» και «καθύβριση των θρησκευμάτων».  Φυσικά, η είδηση προκάλεσε μεγάλο θόρυβο στα κοινωνικά δίκτυα και γενικότερα στον Ιστό, ακόμα και εκτός ελληνόφωνου Διαδικτύου, αφού η σύλληψη του νεαρού θεωρήθηκε (όχι άδικα, πιστεύω), ανελεύθερη εκτροπή, πολύ περισσότερο που η αστυνομία έσπευσε κατά τα φαινόμενα να πειθαρχήσει στα κελεύσματα της ακροδεξιάς Χρυσής Αυγής. Η συσχέτιση με τις μουσουλμανικές διαμαρτυρίες για τις γελοιογραφίες του Μωάμεθ ήταν αναπόφευκτη και πολλοί χρήστες στα κοινωνικά μέσα έγραψαν ότι με κάτι τέτοια η Ελλάδα θα γίνει Ιράν ή ίσως ήδη έγινε.

Επειδή έχουν γράψει πολλοί και πολλά, θα προσπαθήσω να είμαι σύντομος, γιατί έχω κατά νου να πω και μερικά άσχετα με το θέμα στο τέλος. Καταρχάς, με προβληματίζει η σύλληψη που, αν δεν κάνω λάθος, προϋποθέτει πως γινόταν κακούργημα. Ωστόσο, η βλασφημία δεν νομίζω να είναι κακούργημα, αφού τιμωρείται με φυλάκιση έως 2 ετών, και παρακαλώ τους νομικούς  επισκέπτες του ιστολογίου να απαντήσουν στην απορία μου.

Κατά δεύτερον, διαβάζοντας τον Ποινικό Κώδικα  δεν βλέπω πώς στοιχειοθετούνται τα αδικήματα αυτά, έστω και όχι ως κακουργήματα:

Άρθρο 198. Κακόβουλη βλασφημία. 1. Με φυλάκιση μέχρι δύο ετών τιμωρείται όποιος δημόσια και κακόβουλα βρίζει με οποιονδήποτε τρόπο το Θεό. 2. Όποιος, εκτός από τη περίπτωση της παρ.1, εκδηλώνει με βλασφημία έλλειψη σεβασμού προς τα θεία, τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι τριών μηνών.

Άρθρο 199. Καθύβριση θρησκευμάτων. Όποιος δημόσια και κακόβουλα καθυβρίζει με οποιονδήποτε τρόπο την Ανατολική Ορθόδοξη Εκκλησία του Χριστού ή άλλη θρησκεία ανεκτή στην Ελλάδα τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι δύο ετών.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αντιδάνεια, Γλωσσικά συμπόσια, Επικαιρότητα, Ετυμολογικά, Ελευθερία του λόγου, Ιστορίες λέξεων, Μεταμπλόγκειν, Νομικά, Σατιρικά | Με ετικέτα: , , , | 542 Σχόλια »

Οι γελοιογραφίες του Μωάμεθ και η ελευθερία του λόγου

Posted by sarant στο 21 Σεπτεμβρίου, 2012

 

Σήμερα Παρασκευή, μέρα της μεγάλης προσευχής για τους μουσουλμάνους, και σε 20 μουσουλμανικές χώρες οι γαλλικές πρεσβείες, τα προξενεία, αλλά και τα μορφωτικά ιδρύματα θα μείνουν κλειστά, για τον φόβο επεισοδίων. Φοβούνται τα επεισόδια οι Γάλλοι, επειδή το γαλλικό σατιρικό περιοδικό Charlie Hebdo, συνεχίζοντας μια μακρόχρονη παράδοση εικονοκλαστικού και προβοκατόρικου χιούμορ, δημοσίεψε μια σειρά από γελοιογραφίες του Μωάμεθ, τη στιγμή που ήδη σε όλο τον μουσουλμανικό κόσμο γίνονται διαδηλώσεις διαμαρτυρίας εναντίον μιας ακραίας αντιισλαμικής ταινίας που αποσπάσματά της έχουν ανεβεί στο Γιουτούμπ, διαδηλώσεις που στοίχισαν ως τώρα κάμποσους νεκρούς διαδηλωτές, αλλά και τη ζωή του Αμερικανού πρέσβη στη Λιβύη -ο οποίος είχε περίπου το τέλος του Καντάφι από τους ανθρώπους ακριβώς που ο ίδιος βοήθησε να βγάλουν απ’ τη μέση τον Καντάφι (άμα τα γράψει κανείς αυτά σε μυθιστόρημα, θα θεωρηθεί τερατολόγος).

Την ταινία που προκάλεσε όλο αυτό το μακελιό δεν την έχει δει σχεδόν κανείς στον κόσμο -μόνο δυο 14λεπτά τρέιλερ έχουν ανεβεί στο Γιουτούμπ, κι ενώ για καναδυό μήνες πέρασαν μάλλον απαρατήρητα, στη συνέχεια μεταγλωττίστηκαν στα αραβικά και από τότε άρχισε ο χαμός. Είδα το ένα από αυτά τα τρέιλερ: πρόκειται για μια χονδροειδέστατη κατασκευή, πρωτόγονη στην τεχνική και φαρμακερή στο περιεχόμενο. Παρουσιάζει τον Μωάμεθ σαν απατεώνα, παιδόφιλο, αιμοχαρή, και ακόμα χειρότερα τους ακολούθους του. Από την άλλη, είναι τόσο κακογυρισμένη που καταντάει κωμική, για παράδειγμα ο ηθοποιός που παίζει τον Μωάμεθ έχει μονίμως μια χαζή έκφραση σαν να αναρωτιέται τι κάνει εκειμέσα. Ίσως βέβαια αυτό να εξηγείται από το γεγονός ότι οι ηθοποιοί άλλη ταινία νόμιζαν ότι γύριζαν -και ο αντιισλαμικός διάλογος προστέθηκε μετά, με ντουμπλάρισμα -τουλάχιστον έτσι κατάγγειλαν αρκετοί από τους ηθοποιούς. Η ταινία ήταν εξαρχής σχεδιασμένη να προκαλέσει και να εξαγριώσει -και όπως τώρα ξέρουμε, πέτυχε στο ακέραιο τον σκοπό των εμπνευστών της. Ποιων εμπνευστών; Παραγωγός είναι κάποιος Sam Bacile, που αρχικά είχε δηλώσει αμερικανοεβραίος αλλά τελικά είναι Κόπτης της Αιγύπτου, μετανάστης στην Καλιφόρνια και το πραγματικό του όνομα είναι Nakoula Basseley Nakoula (τα στοιχεία από το άρθρο της Βικιπαίδειας).

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Ελευθερία του λόγου, Θρησκεία, Ισλάμ | Με ετικέτα: , , , | 367 Σχόλια »