Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Βραζιλία’

Προπρωτομαγιάτικα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 29 Απρίλιος, 2017

Δεν είναι ό,τι το πιο εύηχο αυτή η επανάληψη του /pro/ στην αρχή της λέξης αλλά δεν έβρισκα άλλον τίτλο για το σημερινό μας άρθρο. Πάντως, ο τίτλος που διάλεξα έχει το πλεονέκτημα ότι μας βοηθάει να φτάσουμε τα 5 εκατομμύρια λέξεις για να μας χαρίσει το ΔΝΤ το χρέος και να τρώμε με χρυσά κουτάλια -και εκτός αυτού είναι και ακριβής αφού φέτος η Πρωτομαγιά κάνει τριήμερο, το οποίο θα εκμεταλλευτώ για μια εκδρομή στο περβόλι με τις φοράδες.

* Tο περασμένο σαββατοκύριακο είχαμε γαλλικές προεδρικές εκλογές, το επόμενο σαββατοκύριακο έχουμε γαλλικές προεδρικές εκλογές, τούτο εδώ είναι το ανάμεσα, που δεν έχουμε -όπως δεν θα έχουμε και στα επόμενα διακόσα πενήντα, εκτός απροόπτου. Αλλά η εκλογική αναμέτρηση παραμένει ψηλά στην επικαιρότητα. Πολύ συζητήθηκε στα κοινωνικά μέσα η διαφορά ηλικίας του Εμανουέλ Μακρόν από τη σύζυγό του, πολύ λιγότερο βέβαια από του Τραμπ με την πρώτη κυρία των Ηνωμένων Πολιτειών.

Ανάμεσα σε όσα γράφτηκαν από επώνυμους, ένα από τα πιο ανόητα ήταν και το τουήτ του Νίκου Δήμου.

Ενδιαφέρον είναι ότι ύστερα από την κατακραυγή που προκάλεσε το ανόητο σχόλιό του, ο Ν.Δ. το απέσυρε και ζήτησε συγγνώμη. Αλλά το καταχωρούμε στα μεζεδάκια επειδή αποτελεί και μια (μικρούλα, έστω) επιβεβαίωση του νόμου του Μέφρι.

Διότι βέβαια, ο Ν. Δήμου, που τον εκτιμώ και τον διαβάζω, στην ίδια παράγραφο όπου αποκαλεί αμόρφωτον κάποιον άλλο, διαπράττει ο ίδιος ορθογραφικό λάθος -η κνίτισσα, όπως και η μαγείρισσα, η αρχόντισσα και η βασίλισσα και όλα τα ανάλογα θηλυκά ουσιαστικά, γράφεται με δύο σίγμα. Θα μου πείτε ότι το ένα ορθογραφικό λάθος (ή και τα ορθογραφικά λάθη γενικώς) δεν είναι δείκτης αμορφωσιάς -και θα συμφωνήσω. Και άλλα δεν είναι.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in τούρκικα, Βουλή, Γαλλία, Γκας Πορτοκάλος, Εκλογές, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , , , , | 166 Σχόλια »

Ισημεριακά μεζεδάκια πάλι

Posted by sarant στο 21 Μαρτίου, 2015

Ισημεριακά, απλώς και μόνο διότι βρισκόμαστε πάνω στην εαρινή ισημερία. Θα μπορούσαμε να τα πούμε και ποιητικά, αφού σήμερα είναι η μέρα της ποίησης -αλλά μπορούσε να σκεφτεί κανείς ότι το άρθρο αποτελείται από ανθολογημένα δίστιχα και τετράστιχα. Οπότε, ισημεριακά, παρόλο που έχω χρησιμοποιήσει ξανά αυτόν τον τίτλο (πριν από τρία χρόνια, τότε για τη φθινοπωρινήν ισημερία).

* Την περασμένη Κυριακή βρέθηκε, όχι μακριά από τη σχολή του, το πτώμα του Βαγγέλη Γιακουμάκη, που είχε χαθεί τόσες μέρες. Τον πενθήσαμε κι εδώ.

Ωστόσο, επειδή η αστυνομία του γλωσσικού ευπρεπισμού έχει απαγορέψει εδώ και μερικά χρόνια τη λέξη «πτώμα», κανένα μέσο ενημέρωσης δεν ανάγγειλε έτσι την είδηση, δηλαδή ότι βρέθηκε το πτώμα του: όλα  είπαν ότι βρέθηκε η σορός του. (Στο θέμα έχουμε αφιερώσει ειδικό άρθρο, ενώ, κατά σύμπτωση, στο ίδιο θέμα είχε αναφερθεί παρεμπιπτόντως, μια μέρα νωρίτερα, και ο Γιάννης Χάρης).

* Μια φίλη με την οποία συζητούσα μου είπε ότι η λέξη «πτώμα» είναι «κρύα» και γι’ αυτό αποφεύγει να τη χρησιμοποιεί. Μπορεί, μπορεί να είναι και δυσοίωνη. Ευτυχώς πάντως, αυτό δεν μας εμποδίζει να λέμε «είμαι πτώμα» όταν έχουμε κουραστεί πολύ -και όχι… «είμαι σορός».

* Και βέβαια, το κακό με τον τύπο «η σορός» είναι ότι έχει σχεδόν αξεδιάλυτα μπερδευτεί πια με τον σωρό, αφού, όλο και περισσότερο εμφανίζονται τύποι «η σωρός» (αντί για «το πτώμα»), καμιά φορά μάλιστα και σε αρσενικό γένος (και πάντοτε με τη σημασία «πτώμα»).

* Αλλά ο κύκλος των μαργαριταριών έκλεισε με το αντίστροφο λάθος, που το συνάντησα, κατά διαβολική σύμπτωση, την ίδια μέρα, την περασμένη Κυριακή. Σε ανακοίνωσή της, που τιτλοφορείται «Σοροί τα σκουπίδια στον Πύργο» (πάει, τα σκότωσαν και τα πάνε για κηδεία), η Τοπική Επιτροπή Ηλείας του ΚΚΕ καταγγέλλει την «τραγική κατάσταση που επικρατεί με τις σορούς των σκουπιδιών στον Πύργο» (είπαμε, άμωμοι εν οδώ).

Δηλαδή, όχι μόνο η σορός μπερδεύεται πια ορθογραφικά και σε γραμματικό γένος με τον σωρό, αλλά και ο σωρός με τη σορό. Ασφαλώς θα πρόκειται για καταχθόνιο σχέδιο του Τζορτζ Σόρος!

* Μου γράφει ένας φίλος ενοχλημένος από την εξεζητημένη, όπως τη θεωρεί, μεταγραφή κάποιων βραζιλιάνικων ονομάτων σε ένα άρθρο γνωστού ιστότοπου.  Ο φίλος ενοχλείται από το «Σάου Πάουλου» (αντί για Σάο Πάολο) και το «Ζουάου» (που του θυμίζει το βαρουφάκειο Γουάου!) αντί Ζοάο. Θα συμφωνήσω μαζί του: όταν μεταγράφουμε ξένα ονόματα, συνήθως κάνουμε έναν συγκερασμό ανάμεσα στην προφορά και στη γραφή του ονόματος, το μεταγράφουμε στρογγυλεύοντας μερικές γωνιές.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Βουλή, Ευπρεπισμός, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , , , | 201 Σχόλια »

Να το παρακολουθήσουμε το Μουντιάλ;

Posted by sarant στο 11 Ιουνίου, 2014

Αρχίζει αύριο στη Βραζιλία το παγκόσμιο κύπελλο ποδοσφαίρου, το Μουντιάλ που λέμε στα ελληνικά, και το ιστολόγιο δεν μπορεί να μη συζητήσει το γεγονός. Και επειδή εδώ λεξιλογούμε, αύριο λογαριάζω, αν προλάβω, να ανεβάσω κι ένα άρθρο με τα λεξιλογικά του Μουντιάλ, όπως είχα κάνει πριν από τέσσερα χρόνια.

mundialΌμως, εδώ και καιρό, και περισσότερο όσο πλησιάζει η έναρξή του μεθαύριο, ακούγονται στο Διαδίκτυο καταγγελίες για τις συνθήκες υπό τις οποίες έγιναν τα έργα και θα γίνει η διοργάνωση του φετινού Μουντιάλ, μαζί και εκκλήσεις για μποϊκοτάζ. Για παράδειγμα, η νεολαία του ΣΥΡΙΖΑ επισημαίνει: Αυξήσεις στις τιμές των δημοσίων αγαθών, εκκενώσεις καταλήψεων στέγης από αστέγους, εκδίωξη των ήδη εξαθλιωμένων κατοίκων των παραγκουπόλεων, εκτοπίσεις ιθαγενών πληθυσμών, παιδική και καταναγκαστική πορνεία, εργατικά ατυχήματα για χάρη της επιτάχυνσης των έργων συνθέτουν την πραγματική εικόνα πίσω από την πολυδιαφημισμένη φιέστα και καλεί, μαζί με άλλες οργανώσεις, σε συγκέντρωση διαμαρτυρίας αύριο, Πέμπτη 12 Ιουνίου, μέρα έναρξης του Μουντιάλ δηλαδή, στις 6 μ.μ., έξω από την πρεσβεία της Βραζιλίας (Βασ. Σοφίας 23).

Από πολλές απόψεις η κατάσταση στη Βραζιλία μπορεί να παραλληλιστεί με όσα συνέβαιναν στην Ελλάδα με τους Ολυμπιακούς του 2004, τουλάχιστον όσον αφορά το πάρτι των εργολάβων, την υπέρβαση του προϋπολογισμού, τον πακτωλό που διατέθηκε για να χτιστούν στάδια που σήμερα αραχνιάζουν, τις προσπάθειες ευπρεπισμού, τα μέτρα ασφαλείας. Yπάρχουν όμως και διαφορές στην κατάσταση, και μια από αυτές είναι η στάση των ντόπιων, αφού στη Βραζιλία γίνονται καθημερινά διαδηλώσεις και απεργίες, ενώ στην Ελλάδα το 2004 μόνο κάτι περίεργοι, απειροελάχιστη μειοψηφία, είχαν τολμήσει να πάνε κόντρα στο ρεύμα.

Μια συγκροτημένη παρουσίαση των επιχειρημάτων των Βραζιλιάνων που αντιτίθενται στη διοργάνωση του Μουντιάλ έτσι όπως υλοποιήθηκε, υπάρχει σε ένα σύντομο βίντεο εδώ, που το βρήκα χάρη σε ένα άρθρο στη gazzetta.gr. Προσέξτε όμως ότι το βίντεο των Βραζιλιάνων είναι φτιαγμένο πέρσι τέτοιον καιρό, όχι πριν από λίγες μέρες. Ένα ακόμα βίντεο, εκτενέστερο αυτό, παρουσιάζει την κατάσταση στις περιοχές που χτίστηκαν τα στάδια, όπου οι κάτοικοι έπεσαν θύματα της κερδοσκοπίας στη γη.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in ποδόσφαιρο, Επικαιρότητα, Εργατικά | Με ετικέτα: , , , | 243 Σχόλια »