Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Βροντάδος’

Χαράλαμπος Κανόνης (Δημ. Σαραντάκος) 15 – Το τέλος

Posted by sarant στο 29 Οκτώβριος, 2019

Εδώ και κάμποσο καιρό άρχισα να δημοσιεύω, σε συνέχειες, το βιβλίο του πατέρα μου «Χαράλαμπος Κανόνης. Η ζωή και ο θάνατος ενός Ανθρώπου», το πρώτο μη επιστημονικό βιβλίο του.

Ο Κανόνης ήταν Μυτιληνιός, γεωπόνος, υπάλληλος της ΑΤΕ, συνάδελφος και επιστήθιος φίλος του παππού μου, στέλεχος του ΕΑΜ και του ΚΚΕ. Βρήκε μαρτυρικό θάνατο τον Μάρτιο του 1948 στη Χίο, στον εμφύλιο.

Κανονικά οι δημοσιεύσεις γίνονται κάθε δεύτερη Τρίτη. Η προηγούμενη συνέχεια βρίσκεται εδώ. Η σημερινή δέκατη πέμπτη συνέχεια είναι η προτελευταία -ουσιαστικά μάλιστα είναι η τελευταία, αφού θα δούμε τον βραχύβιο εμφύλιο πόλεμο στη Χίο και το μοιραίο τέλος της ζωής του Κανόνη και θα απομένει απλώς ο επίλογος του βιβλίου.

Στις 14 του Φλεβάρη 1948 δεκατέσσερις από τους συλληφθέντες εκτοπίζονται στον Αη Στράτη, ενώ οχτώ άλλοι παραπέμπονται στο έκτακτο στρατοδικείο της Αθήνας με την κατηγορία ότι περιέθαλπαν τους «συμμορίτες». Μόνο που οι «συμμορίτες» είναι άφαντοι. Τα αποσπάσματα της Χωροφυλακής, που αλωνίζουν το νησί πάνω σε φορτηγά αυτοκίνητα και τζιπ δε μπορούν να τους εντοπίσουν. Άλλωστε όλοι μαζί δεν ξεπερνούν τους πενήντα.

Έχουν συγκροτηθεί σε δυο ομάδες, του Μιχάλη Βορριά, που κινείται βόρεια της Χίου και του Γιώργου Μαυράκη, που βρίσκεται στο κέντρο του νησιού. Ο Κανόνης, που κρύβεται συνήθως στο Βροντάδο, για να είναι κοντά στο τυπογραφείο, ενώνεται συχνά με την ομάδα του Βορριά, στις εξορμήσεις της στα χωριά ανάμεσα στη Χίο και στα Καρδάμυλα.

Η ομάδα του Μαυράκη στις 29 του Φλεβάρη 1948 μπήκε στη Λαγκάδα, με σκοπό να συγκεντρώσει τους κατοίκους και να τους μιλήσει για τον αγώνα του Δημοκρατικού Στρατού. Οι ένοπλοι περικύκλωσαν το σταθμό της Χωροφυλακής του χωριού και κάλεσαν τους χωροφύλακες να παραδοθούν. Στη συμπλοκή που ακολούθησε σκοτώθηκε ένας χωροφύλακας και οι ένοπλοι αφού πήραν τρόφιμα και άλλα εφόδια κινήθηκαν προς τα Βορειόχωρα.

Οι αρχές σ’ απάντηση της επίθεσης των ανταρτών στη Λαγκάδα έπιασαν πολλούς αριστερούς, που τους εκτόπισαν στον ‘Αη Στράτη. Ταυτόχρονα ο νομάρχης Σβώκος μπαίνει επικεφαλής των «επιχειρήσεων». Θέλει να αποχτήσει και στρατιωτικές περγαμηνές. Με τις δυνάμεις της Χωροφυλακής συνεκστρατεύουν και χιώτες αξιωματικοί του Στρατού, που βρίσκονται με άδεια στη Χίο και δε βρίσκουν καλύτερο τρόπο να περάσουν τις διακοπές τους από το ανθρωποκυνηγητό συμπολιτών τους.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Βιογραφίες, Δημήτρης Σαραντάκος, Εμφύλιος | Με ετικέτα: , , , | 195 Σχόλια »

Μνήμη Χαράλαμπου Κανόνη (1909-1948)

Posted by sarant στο 30 Μαρτίου, 2014

Στις 29 Μαρτίου 1948 βρήκε μαρτυρικό θάνατο στη Χίο ο αγωνιστής Χαράλαμπος Κανόνης, μυτιληνιός γεωπόνος, συνάδελφος και αδελφικός φίλος του παππού μου Νίκου Σαραντάκου, στέλεχος του ΕΑΜ και του ΚΚΕ. Το σημερινό άρθρο είναι αφιερωμένο στη μνήμη του, μέσα από τα γραφτά του πατέρα μου, που έγραψε τη βιογραφία του, και του παππού μου,  που έγραψε ένα σπαραχτικό ποίημα, που θα δούμε πιο κάτω.

Το χρονικό «Χαράλαμπος Κανόνης. Η ζωή κι ο θάνατος ενός ανθρώπου» είναι το πρώτο μη επιστημονικό βιβλίο που έγραψε ο πατέρας μου, το 1987, αφού ταξίδεψε στη Χίο και έκανε επιτόπια έρευνα -ζούσαν ακόμη πολλοί που είχαν πάρει μέρος στα γεγονότα εκείνα. Το βιβλίο έχει εξαντληθεί, οπότε με την ευγενική φροντίδα του γκουρού του ιστολογίου το μετάτρεψα σε pdf και σας το προσφέρω για να το κατεβάσετε.

Από το βιβλίο αντιγράφω το τέλος του Κανόνη, που έρχεται αμέσως μετά από την ανακάλυψη του παράνομου τυπογραφείου στη φουντάνα του Βροντάδου, για την οποία κάναμε λόγο και στο χτεσινό άρθρο:

Εκείνες τις μέρες η Χωροφυλακή ανακρίνοντας κάποιους συλληφθέντες, έμαθε για τη μυστική κρύπτη του τυπογραφείου. Ισχυρό απόσπασμα χωροφυλάκων έφτάσε μπροστά στη δεξαμενή του Βροντάδου. Μη μπορώντας να εισχωρήσουν στο εσωτερικό της από το λαγούμι, οι χωροφύλακες γκρέμισαν τον μπροστινό τοίχο της δεξαμενής, πιάσαν τους έγκλειστους σ’ αυτήν και κατασχέσαν το τυπογραφείο.

Μετά την ανακάλυψη του τυπογραφείου, στις 25 Μαρτίου, ο Κανόνης απομένει ολομόναχος. Όλοι οι συναγωνιστές του έχουν σκοτωθεί ή πιαστεί. Δεν έχει καν πού να μείνει. Στο τελευταίο σπίτι, όπου τον φιλοξενούσαν, του έδειξαν καθαρά πως πρέπει να φύγει. Ο Κανόνης αποφασίζει να κρυφτεί στο δάσος κοντά στο μοναστήρι του Αγίου Στεφάνου, όπου ήξερε πως υπήρχε απομονωμένο ένα καλύβι κάποιου βοσκού. Εκεί κατάφυγε τη νύχτα της 27 προς 28 Μαρτίου. Τη μεθεπόμενη αυτοί που τον έδιωξαν του στέλνουν μ’ ένα μικρό παιδί λίγα τρόφιμα. Το παιδί βρήκε τον Κανόνη νηστικό από δυο μέρες και πολύ λυπημένο. Πήρε τα τρόφιμα και όταν το παιδί κίνησε να φύγει του είπε:

— Έλα παιδί μου να σε φιλήσω, γιατί είσαι ο τελευταίος άνθρωπος, που με βλέπει ζωντανό. Χωρίς να το θέλεις έφερες πίσω σου τους χωροφύλακες.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Άχθος Αρούρης, Βιογραφίες, Δημήτρης Σαραντάκος, Εμφύλιος, Μυτιλήνη, Ποίηση | Με ετικέτα: , , | 59 Σχόλια »