Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Γιάννης Διακογιάννης’

Μουντιαλόφσκι

Posted by sarant στο 11 Ιουνίου, 2018

Μπήκαμε πια στην τελική ευθεία για το φετινό Μουντιάλ, καιρός λοιπον να βάλει το ιστολόγιο ένα μουντιαλικό άρθρο, για να εκφραστούν νομίμως τα φίλαθλα αισθήματα του φιλοθεάμονος κοινού.

Το Μουντιάλ του 2018 είναι το τρίτο Παγκόσμιο Κύπελλο που διοργανώνεται όσο υπάρχει το ιστολόγιο και είχαμε και στο παρελθόν ασχοληθεί, με περισσότερα από ένα άρθρα μαλιστα, πολύ περισσότερο που το 2010 και το 2014 είχαμε και ελληνική συμμετοχή. Μοιραία, θα επαναλάβω σήμερα υλικό από ένα άρθρο που είχα βάλει και το 2010 και το 2014, φυσικά με τις απαραίτητες προσαρμογές. Γκάλοπ για το Μουντιάλ δεν θα κάνω τώρα, ίσως όμως βάλω ένα πριν αρχίσει η φάση των 16. Πρέπει πάντως να ομολογήσω ότι τον τελευταίο καιρό δεν παρακολουθώ και πολύ ποδόσφαιρο και μάλιστα τώρα συνειδητοποιησα ότι για τη μέρα του τελικού (που γίνεται και νωρίς, στις 6 το απόγευμα) έχω κανονίσει εκδρομή.

Το φετινό Μουντιάλ γίνεται στη Ρωσία, πρώτη φορά σε χώρα του πρωην υπαρκτού σοσιαλισμού -που, όσο υπήρξε, πρόφτασε να φιλοξενήσει μόνο την Ολυμπιάδα του 1980. Ο επίσημος τίτλος της διοργανωσης είναι 2018 FIFA World Cup και σε κάποιες ραδιοφωνικές διαφημισεις για κληρώσεις με βραβείο εισιτηρια για κάποιο παιχνιδι της διοργάνωσης άκουσα να χρησιμοποιείται αυτό το άκρως δυσκολοπρόφερτο μακρινάρι (το «2018» στα ελληνικά, το υπολοιπο αγγλιστί).

Ο ρώσικος τίτλος είναι Чемпиона́т ми́ра по футбо́лу 2018, και αναγνωρίζετε την πρώτη λέξη, τσεμπιόνατ, εδώ (που μοιαζει με γαλλικό δάνειο, αλλά μάλλον είναι αγγλικό, από το champion) και την τελευταία, φουτμπόλ. Η δεύτερη λέξη, μιρ, ειναι ο κόσμος -και η ειρήνη, мир: μιρ μίρου που το λέγαμε παλιότερα θα πει «ειρήνη στον κόσμο». Οι Ρώσοι, δηλαδή, μιλούν για παγκόσμιο πρωτάθλημα, όπως και οι Γερμανοί (Fußball-Weltmeisterschaft) ενώ στις περισσότερες άλλες γλώσσες μιλάνε για Κύπελλο. Παρεμπιπτόντως, στα τούρκικα η επίσημη ονομασία του παγκοσμίου κυπέλλου θυμίζει εκείνα τα ανέκδοτα με τις ψευτοτουρκικές λέξεις, αφού είναι ΦΙΦΑ Ντουνιά Κουπασί (ντουνιάς ο κόσμος, κούπα το κύπελλο, βέβαια).

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Advertisements

Posted in ποδόσφαιρο, Επαναλήψεις, Επικαιρότητα, Ιστορίες λέξεων, Ρωσικά | Με ετικέτα: , , , | 244 Σχόλια »

Το Μουντιάλ είναι ελληνική λέξη

Posted by sarant στο 12 Ιουνίου, 2014

 

mundial1Απόψε ξεκινάει το Μουντιάλ, όπως λέμε στα… ελληνικά το Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου. Χτες άλλωστε είχα ένα άρθρο για να συζητήσουμε τις πολιτικές πτυχές της διοργάνωσης.  Όμως, είμαστε γλωσσικό ιστολόγιο κι έτσι δεν θα μπορούσαμε ν’ αφήσουμε να έρθει το Μουντιάλ χωρίς να το σχολιάσουμε γλωσσικά ή ιστορικά, οπότε αναδημοσιεύω, επικαιροποιημένο κάπως, το άρθρο που είχα ανεβάσει εδώ πριν από τέσσερα χρόνια και δυο μέρες.

Στο πρώτο Μουντιάλ, που έγινε στην Ουρουγουάη το 1930, πήραν μέρος 13 ομάδες, χωρίς προκριματικά: περίπου όποιος είχε λεφτά να πληρώσει το καράβι. Η διοργάνωση φαίνεται να πέρασε σχεδόν απαρατήρητη από τις ελληνικές εφημερίδες. Για παράδειγμα, στο Ελεύθερον Βήμα η είδηση για τον τελικό δημοσιεύεται κάμποσες μέρες μετά, στο κάτω-κάτω μέρος της αθλητικής στήλης, ύστερα από μακροσκελέστατη αναφορά στους αγώνες τένις για το κύπελλο Ντέιβις στο Παρίσι. Η νικήτρια χώρα αναφέρεται ως «Ουραγουάη» και μάλιστα εντός εισαγωγικών. Αν προσέξατε την είδηση από την εφημερίδα, υπάρχει ένα μυστήριο για όσους αρέσκονται να κόβουν τις τρίχες στα τέσσερα. Λέει η είδηση ότι θα γίνει αγώνας για τρίτη θέση (μετά τον τελικό μάλιστα!), όμως στα κιτάπια μου δεν βρίσκω να έγινε τέτοιος αγώνας, και μάλιστα βρίσκω ρητή αναφορά πως ήταν η μοναδική φορά που δεν έγινε μικρός τελικός. Αν έχετε περιέργεια να δείτε φάσεις από τον τελικό του 1930, ιδού.

Στο δεύτερο Μουντιάλ όμως, της Ιταλίας του 1934, τα πράγματα είχαν σοβαρέψει και οι ενδιαφερόμενοι να συμμετάσχουν ήταν πολλοί, οπότε έγιναν προκριματικά –αν και οι αγώνες ήταν μονοί. Η εθνική Ελλάδας κληρώθηκε να παίξει με την Ιταλία στο Σαν Σίρο, πράγμα που μου δημιουργεί την απορία: αν κερδίζαμε, δεν θα έπαιζε η Ιταλία στο Παγκόσμιο Κύπελλο; Φυσικά το ενδεχόμενο αυτό ήταν καθαρά θεωρητικό. Η φασιστική, μην το ξεχνάμε, Ιταλία μάς έριξε τεσσάρα, ανήμερα 25ης Μαρτίου του 1934 και μια μέρα μετά από την έγκριση του φασιστικού καταλόγου στις «εκλογές» με ποσοστό 99,9%.

Σε ελληνική εφημερίδα βρίσκω την εξής περιγραφή… από ραδιοφώνου: Εκ της παρακολουθήσεως του αγώνος εις το ραδιόφωνον, συνάγεται ότι η άμυνα της ελληνικής ομάδος έπαιξε πολύ καλά, διότι διαρκώς ηκούοντο τα ονόματα των Γραμματικόπουλου, Κουράντη και Χρυσαφόπουλου, οι οποίοι απέκρουον. Επανειλημμένως ανεφέρθη το όνομα του Έλληνος τερματοφύλακος επεμβαίνοντος εις κρισίμους στιγμάς δια να σώσει το τέρμα του. Επίσης ανεφέρθη συχνά και το όνομα του Βικελίδη.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in ποδόσφαιρο, Επαναλήψεις, Επικαιρότητα, Ιστορίες λέξεων | Με ετικέτα: , , , , | 248 Σχόλια »

Η βουβουζέλα είναι ελληνική λέξη;

Posted by sarant στο 10 Ιουνίου, 2010

Αύριο ξεκινάει το Μουντιάλ, όπως λέμε στα… ελληνικά το Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου, και ήδη έβαλα ένα ποστ στο οποίο όποιος θέλει μπορεί να ψηφίσει την ομάδα που πιστεύει ότι θα νικήσει ή να εκφράσει οποιαδήποτε ποδοσφαιρική άποψη. Όμως, είμαστε γλωσσικό ιστολόγιο κι έτσι δεν θα μπορούσαμε ν’ αφήσουμε να έρθει το Μουντιάλ χωρίς να το σχολιάσουμε γλωσσικά ή ιστορικά. Βέβαια, προειδοποίησα να κρατάτε μικρό καλάθι, δεν έχω και πάρα πολλά να γράψω ή μάλλον δεν έχω πολλά γλωσσικά.

Στο πρώτο Μουντιάλ, που έγινε στην Ουρουγουάη το 1930, πήραν μέρος 13 ομάδες, χωρίς προκριματικά: περίπου όποιος είχε λεφτά να πληρώσει το καράβι. Η διοργάνωση φαίνεται να πέρασε σχεδόν απαρατήρητη από τις ελληνικές εφημερίδες. Για παράδειγμα, στο Ελεύθερον Βήμα η είδηση για τον τελικό δημοσιεύεται κάμποσες μέρες μετά, στο κάτω-κάτω μέρος της αθλητικής στήλης, ύστερα από μακροσκελέστατη αναφορά στους αγώνες τένις για το κύπελλο Ντέιβις στο Παρίσι. Η νικήτρια χώρα αναφέρεται ως «Ουραγουάη» και μάλιστα εντός εισαγωγικών. Αν προσέξατε την είδηση από την εφημερίδα, υπάρχει ένα μυστήριο για όσους αρέσκονται να κόβουν τις τρίχες στα τέσσερα. Λέει η είδηση ότι θα γίνει αγώνας για τρίτη θέση (μετά τον τελικό μάλιστα!), όμως στα κιτάπια μου δεν βρίσκω να έγινε τέτοιος αγώνας, και μάλιστα βρίσκω ρητή αναφορά πως ήταν η μοναδική φορά που δεν έγινε μικρός τελικός. Αν έχετε περιέργεια να δείτε φάσεις από τον τελικό του 1930, ιδού:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in ποδόσφαιρο, Επικαιρότητα, Ιστορίες λέξεων | Με ετικέτα: , , , | 166 Σχόλια »