Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Γιάννης Νικολόπουλος’

Η γλώσσα έχει κέφια, ένα καινούργιο βιβλίο

Posted by sarant στο 9 Νοεμβρίου, 2018

Κυκλοφορεί σήμερα από τις Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου το καινούργιο μου βιβλίο «Η γλώσσα έχει κέφια», μια Χαμογελαστή περιπλάνηση στα τοπία της γλωσσικής ελαφρότητας, όπως λέει ο υπότιτλός του, με αυτό το σπιρτόζο εξώφυλλο της αγαπητής φίλης Τέτης Σώλου. Όπως με ενημέρωσε ο Γιάννης ο Νικολόπουλος, που μαζί έχουμε εκδώσει άλλα τέσσερα βιβλία μου για τη γλώσσα, από το απόγευμα θα μπορείτε να το βρίσκετε σίγουρα στα γραφεία του, Ζαλόγγου 9, και από το Σάββατο στα κεντρικά βιβλιοπωλεία -τις επόμενες μέρες θα κατακτήσει όλη την Ελλάδα και οσονούπω και την Ευρώπη.

Παραδέχομαι ότι αντέγραψα ασύστολα τον τίτλο από την κλασική συλλογή ευθυμογραφημάτων του Δημήτρη Ψαθά Η Θέμις έχει κέφια,  Στο βιβλίο του εκείνο ο Ψαθάς συγκέντρωνε ευτράπελα επεισόδια από τις αίθουσες των δικαστηρίων –στο δικό μας, όπως λέει ο υπότιτλος του βιβλίου, συγκεντρώνω όσα τερπνά, ενδιαφέροντα και ευτράπελα έχω συναντήσει κατά την περιπλάνηση στο απέραντο βασίλειο της γλώσσας.  [Όπως θα καταλάβατε, αντιγράφω κομμάτια από τον πρόλογο του βιβλίου!]

Τη γλώσσα τη μελετάμε, διδασκόμαστε τη γραμματική και το συντακτικό της, μαθαίνουμε την ιστορία της, ανιχνεύουμε την προέλευση των λέξεών της και τις μεταβολές των σημασιών τους, χαιρόμαστε την ποικιλία και τη ζωντάνια των διαλέκτων της. Στην ετυμολογία δεν βρίσκουμε βέβαια κάποια αυθύπαρκτη αλήθεια των λέξεων, αλλά μαθαίνουμε πώς σκέφτονταν οι άνθρωποι εκείνοι που έδωσαν ονόματα στα πράγματα. Μελετώντας τα γλωσσικά δάνεια ανιχνεύουμε επαφές ανθρώπων και λαών. Η μελέτη της γλώσσας μπορεί να αποδειχτεί συναρπαστική και να χαρίσει πολλές συγκινήσεις.

Κάποιες από τις συναρπαστικές περιπλανήσεις στα τοπία της γλώσσας προσπάθησα να τις περιγράψω και να τις κάνω ευρύτερα γνωστές στα προηγούμενα γλωσσικά βιβλία μου. Σε τούτο εδώ, θέλω να αναδείξω μια διάσταση που, αν και υπήρχε και σε εκείνα, δεν ήταν πρωτεύουσα: τη γλώσσα σαν πηγή διασκέδασης και γέλιου.

Μπορεί τα ογκώδη και πολύτομα λεξικά να προκαλούν δέος, μπορεί η μελέτη των γραμματικοσυντακτικών φαινομένων να θεωρείται κατεξοχήν βαρετή δραστηριότητα,  μπορεί  η ενασχόληση με τις λεπτές διαφορές των σημασιών να εξομοιώνεται με τον σχολαστικισμό, αλλά η γλώσσα κρύβει μέσα της άφθονα τερπνά, ευτράπελα, διασκεδαστικά και αστεία σημεία και φαινόμενα, που μπορούν να χαρίσουν όχι απλώς σποραδικά χαμόγελα αλλά και βροντερό γέλιο. Θα θυμίσω άλλωστε ότι μεγάλο μέρος των ελληνικών ευτράπελων και ευθυμογραφικών έργων δεν χρησιμοποίησε απλώς ως όχημα τη γλώσσα αλλά επίσης αξιοποίησε γλωσσικά φαινόμενα ως πηγή γέλιου και περιλάμβανε ακραιφνώς γλωσσικά αστεία, από τη Βαβυλωνία ίσαμε τον Μποστ.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Βιβλία, Γενικά γλωσσικά, Γλωσσικά ευτράπελα, Λογολογία, Περιαυτομπλογκίες | Με ετικέτα: , , , | 258 Σχόλια »