Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Γιάννης Χάρης’

Αφορά το ή αφορά στο;

Posted by sarant στο 22 Ιουνίου, 2018

Το σημερινό άρθρο αφορά ένα γλωσσικό ερώτημα που διατυπώνεται συχνά τα τελευταία χρόνια, και στο οποίο, περιέργως, δεν έχουμε αφιερώσει άρθρο στο ιστολόγιο. Αντί όμως να γράψω εγώ τη γνώμη μου για το δίλημμα του τίτλου, θα αναδημοσιεύσω ένα πρόσφατο άρθρο του φίλου μου του Γιάννη Χάρη, το οποίο δημοσιεύτηκε αρχικά πριν από δυο βδομάδες στη σαββατιάτικη στήλη του στην Εφημερίδα των Συντακτών -και στη συνέχεια θα γράψω και μερικά δικά μου σχόλια για το θέμα.

Έγραψε λοιπον ο Γιάννης Χάρης:

Φιλίπ ντε Σαμπαίν (1602-1674), «Ο Μωυσής με τις Δέκα Εντολές» (η εικόνα είναι παρμένη από το ιστολόγιο του Γ. Χάρη)

«Ένα φιλί τεράστιο στην Πόλυ μου, μπράβο Πόλυ!, από τις ελάχιστες ραδιοφωνικές παραγωγούς που ξέρουν ότι το ρήμα “αφορά” συντάσσεται με το “εις το”: “αφορά εις το”, και όχι “αφορά το” –σε λάτρεψα!» έβγαλε την κορόνα του τις προάλλες στο ραδιόφωνο ο πληθωρικός συνθέτης, παρουσιάζοντας σαν θέσφατο ιερό και άρα απαραβίαστο τη σύνταξη του ρ. αφορά με πρόθεση. Οπότε εξυπακούεται πως όσοι χρησιμοποιούν τη σύνταξη με σκέτη αιτιατική διαπράττουν λάθος μέγα, είναι –αν μπορώ να εικάσω τους ηπιότερους χαρακτηρισμούς του συνθέτη– αστοιχείωτοι, αδαείς.

Ας ανατρέξουμε όμως στη Νεοελληνική Γραμματική του Αγαπητού Τσοπανάκη (β΄ έκδ. 1994, σ. 596), γραμματική που έχει μάλιστα χαρακτηριστεί συντηρητική:

«Η σύνταξη του αφορά σε κάτι, σε κάποιον εμφανίζεται στα αρχαία ελληνικά ύστερα από την σύνταξη με αιτιατική […] και αυτή είναι η σύνταξη [=η σύνταξη χωρίς την πρόθεση] που διέσωσε η προφορική παράδοση της γλώσσας μας, όπως φαίνεται από την πρόταξη του αντικειμένου: αυτό το πρόβλημα δεν με, σε, τον αφορά· αυτόν αφορά, και όχι εμένα· την κυβέρνηση αφορά και όχι τους κατοίκους (κανένας δεν είπε ούτε έγραψε ποτέ, σε μένα κτλ. αφορά, που το πιπιλίζουν τα τηλεοπτικά μέσα)».

Στην αρχή δηλαδή, όταν το αφορώ σήμαινε: βλέπω, διακρίνω κάτι από μακριά, συντασσόταν με απλή αιτιατική (Ηρόδοτος, οι βάρβαροι […] απώρων [=αφεώρων] το ιερόν· Δημοσθένης, και την πατρίδ’ εντεύθεν […] αφορώ· Αριστοφάνης, ίνα τηλεφανείς σκοπιάς αφορώμεθα…). Όταν αργότερα σημαίνει: στρέφω τους οφθαλμούς σε κάτι, όταν ταυτίζεται με τα συνώνυμα: αποβλέπω, αποσκοπώ κτλ., παίρνει από αυτά ακριβώς την πρόθεση εις/σε: αφορώντες εις τον της πίστεως αρχηγόν […] Ιησούν, όπως διαβάζουμε στην Προς Εβραίους. Όσο όμως παύουμε να στρέφουμε τους οφθαλμούς κττ., όσο το αφορά σημαίνει πια κυρίως: αναφέρεται…, ενδιαφέρει…, περιορίζεται έως εξαφανίζεται η εμπρόθετη σύνταξη –ώς πρόσφατα ακόμα.

Ντιπ αστοιχείωτοι δηλαδή φαίνεται πως υπήρξαμε κάτι αιώνες τώρα, σίγουρα τους τελευταίους, αν θεωρήσουμε ότι μάλλον πιστά αποτυπώνουν τη γλωσσική πραγματικότητα τα νεότερα λεξικά, το Μείζον Τεγόπουλου-Φυτράκη, του Κριαρά και του Ιδρύματος Τριανταφυλλίδη, που καταγράφουν ακριβώς τη γενικευμένη απρόθετη σύνταξη του αφορά, σε όλες του τις σημασιολογικές διακρίσεις.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Advertisements

Posted in Αναδημοσιεύσεις, Γενικά γλωσσικά, Γλωσσοδιορθωτές, Εφημεριδογραφικά | Με ετικέτα: , , , , , , | 227 Σχόλια »

Ο άνθρωπος δεν θρώσκει

Posted by sarant στο 21 Φεβρουαρίου, 2018

Διαξιφισμοί και δημόσιες αντιπαραθέσεις ανάμεσα σε πνευματικούς ανθρώπους συμβαίνουν συχνά, διαξιφισμοί για θέμα γλωσσικό κάπως σπανιότερα, καβγά με θέμα την ετυμολογία δεν θυμάμαι να έχουμε δει εδώ και μερικά χρόνια. Καθώς είμαστε γλωσσικό ιστολόγιο, το θέμα καταρχην μάς ενδιαφέρει. Βέβαια, έχουμε ήδη αναφερθεί παρεμπιπτόντως, σε σχόλια, στη δημόσια αντιπαράθεση ανάμεσα στον Γιάννη Χάρη και στον Γιώργο Κιμούλη, επειδή όμως στη συζήτηση θίχτηκαν ορισμένα γενικότερα ζητήματα έκρινα ότι αξίζει να τους αφιερώσουμε ειδικό άρθρο, μεταξύ άλλων επειδή από καιρό ήθελα να συζητήσω την ετυμολογια της λέξης «άνθρωπος».

Πριν ξεκινήσω, να προειδοποιήσω ότι ο Γιάννης Χάρης είναι φίλος μου, κι έτσι μπορεί να κατηγορηθώ για μεροληψία. Ας είναι. Πάντως, επειδή εκτιμώ τον Γιώργο Κιμούλη, ελπίζω να διατηρήσω την αντικειμενικότητά μου.

Στην τακτική σαββατιάτικη στήλη του «Ασκήσεις μνήμης» στην Εφημερίδα των Συντακτών, μια στήλη που τη διαβάζω ανελλιπώς και που τη συστήνω και σε σας, ο Γιάννης Χάρης δημοσίευσε το προπερασμένο Σάββατο ένα άρθρο στο οποίο αναφέρθηκε και σε συνέντευξη που είχε δώσει μερικές μέρες νωρίτερα στην ίδια εφημερίδα ο Γιώργος Κιμούλης.

Η λέξη γάιδαρος, έλεγαν κάποτε, βγαίνει απ’ το αεί δαίρω· το φιτίλι, τότε μάλιστα που γραφόταν με -υ: φυτίλι, απ’ το φωτός ύλη· ενώ άνθρωπος, το δημοφιλέστερο, είναι τάχα ο άνω θρώσκων, που πηδάει προς τα πάνω, που τραβάει τ’ αψήλου.

Πάει καιρός που η επιστήμη, είτε βρήκε τη σωστή προέλευση μιας λέξης, το έτυμο, είτε δεν τη βρήκε, αποφάνθηκε πάντως πως όλα τα παραπάνω, και άπειρα άλλα, εννοείται, είναι παραετυμολογία. Η οποία πάει μαζί με την παραεπιστήμη. Η οποία ξέρουμε πια πού διακονείται και τι σκοπούς υπηρετεί –όταν γλωσσολογίζεται ο Αδωνης, λόγου χάρη, πως από το πλ πλ πλ που κάνει το κύμα βγήκε η λ. πέλαγος!

Φυσικά και δεν μπορεί να ξέρει ο καθένας, ακόμα και επιστήμονας, την ετυμολογία μιας λέξης, την εξέλιξη της επιστήμης κτλ. Διαβάζει όμως, οφείλει να διαβάζει, ιδίως όταν μιλάει από δημόσιο βήμα και δημοσίως στοχάζεται.

Οπως ο Γιώργος Κιμούλης, που θέλησε να στοχαστεί τις προάλλες από εδώ (27.1.18) με ετυμολογίες, όπου οι δύο στις τρεις ήταν παραετυμολογίες (ασήμαντη λεπτομέρεια για την τρίτη: το σχήμα δεν βγαίνει από τον αόριστο έσχον του ρ. έχω, αλλά από τον μέλλοντα: σχήσω).

Ας δούμε τα σοβαρά όμως, με τον αντίλογο να έρχεται από τον Μπαμπινιώτη, που αντιπροσωπεύει τη συντηρητικότερη σχολή της γλωσσολογίας, πέρα από την οποία υπάρχει μόνο η παραγλωσσολογία των Αδώνηδων.

«Τι είναι αυτός ο Αλλος, μιας και ξένος δεν υπάρχει» φιλοσοφεί ο Κιμούλης. «Ο ξένος προκύπτει από το “ξοινός” που σημαίνει κοινός. Κοινή είναι η γη, δεν ανήκει μόνο σ’ εμένα και σε κανέναν άλλον.»

Ομως ο Μπαμπινιώτης: «από το αρχαίο ξένος/ξείνος, από το *ξένFος, αβέβαιου ετύμου».

«Η ταυτότητά μας είναι μία: άνθρωπος» φιλοσοφεί και πάλι ο Κιμούλης. «Και εκ των πραγμάτων αυτή η διαβολεμένη ταυτότητα της ύπαρξής μας κουβαλάει τον κίνδυνο της έπαρσης, από το όνομά του και μόνο: “άνω θρώσκω”, πηδώ προς τα πάνω. Προς τα πού; Πουθενά.»

Ομως ο Μπαμπινιώτης: «αρχαίο, αβέβαιου ετύμου, πιθανώς από το *άνδρ-ωπος, από το ανήρ, ανδρός + -ωπός […], με τη σημασία “ο έχων ανδρική όψη, αυτός που μοιάζει με άνδρα”, όπου άνδρας σημαίνει γενικότερα τον άνθρωπο […]. Ας σημειωθεί ότι αρχικώς η λέξη χρησιμοποιήθηκε κυρίως με μειωτική κάπως σημασία, για να δηλώσει την τάξη των θνητών ανθρώπων, εν αντιθέσει με εκείνη των θεών. Είναι προφανές ότι η σύνδεση με το αρχαίο αναθρώσκω “αναπηδώ” είναι παρετυμολογική και επιστημονικώς αβάσιμη».

Μπορεί δηλαδή να αναθρώσκει κάποιος, όχι όμως γιατί αυτό σημαίνει τάχα τ’ όνομά του, η λέξη «άνθρωπος». Κι όταν πηδάει έτσι στον βρόντο, πηδάει στο πουθενά, όπως είπε μόνος του ο Κιμούλης. Με άλλα λόγια: πλ πλ πλ, αλήθεια πέλαγος, βαθύ.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Ετυμολογικά, Εφημεριδογραφικά, Παρετυμολογία | Με ετικέτα: , , , , | 235 Σχόλια »

Εάν αποσυνδέσεις ή αν αποσυνθέσεις την Ελλάδα;

Posted by sarant στο 22 Ιανουαρίου, 2018

Ένα απόφθεγμα του Οδυσσέα Ελύτη που το ακούμε να επαναλαμβάνεται αρκετά συχνά, και μάλιστα έχει δώσει και αφορμή να δημιουργηθούν και παρωδίες του, είναι:

Εάν αποσυν*έσεις την Ελλάδα, στο τέλος θα δεις να σου απομένουν μια ελιά, ένα αμπέλι κι ένα καράβι. Που σημαίνει: με άλλα τόσα την ξαναφτιάχνεις.

Το απόφθεγμα εμφανίζεται στον Μικρό Ναυτίλο, στην ενότητα XIV η οποία ξεκινάει ως εξής: Τα ανώτερα μαθηματικά μου τα έκανα στο Σχολείο της θάλασσας. Ιδού και μερικές πράξεις για παράδειγμα:

Και η πρώτη «μαθηματική πράξη» είναι αυτή που είδαμε με την Ελλάδα, την ελιά, το αμπέλι και το καράβι.

Θα προσέξατε όμως ότι το πρώτο ρήμα του αποφθέγματος το έγραψα χρησιμοποιώντας τον αστερίσκο για μπαλαντέρ: αποσυν*εσεις. Που σημαίνει: αποσυνδέσεις ή αποσυνθέσεις;

Ε, αυτό θα είναι το θέμα του σημερινού μας σημειώματος.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γλωσσικά ευτράπελα, Διαδίκτυο, Ποίηση | Με ετικέτα: , , , , | 184 Σχόλια »

Η Γαλλίδα Emily Brontë και το test-άκι (άρθρο του Γιάννη Χάρη)

Posted by sarant στο 27 Μαρτίου, 2017

Αναδημοσιεύω σήμερα ένα άρθρο του φίλου Γιάννη Χάρη, που αρχικά ειχε δημοσιευτεί στην Εφημερίδα των Συντακτών το Σάββατο 18 του μηνός. Για τα θέματα αυτά έχω γράψει κι εγώ στο ιστολόγιο, αλλά ο Χάρης τα γράφει πολύ ωραία, οπότε αξίζει θαρρώ η αναδημοσίευση.

Βασικά, αν προσπεράσουμε το μαργαριτάρι με τη… Γαλλίδα Έμιλι Μπροντέ (Αγγλίδα ήταν!) το άρθρο θίγει τρία ζητήματα:

  • Την τάση αρκετών να αφήνουν αμετάγραφτα τα ξένα κύρια ονόματα, στο λατινικό αλφάβητο.
  • Το φαινόμενο να γράφουν κάποιοι με το λατινικό αλφάβητο λέξεις που έχουν ενσωματωθεί προ πολλού στη γλώσσα μας
  • Το ακόμα πιο εξωφρενικό (κατ’ εμέ, τουλάχιστον) φαινόμενο να γράφουν κάποιοι μια λέξη κατά το ήμισυ με το λατινικό αλφάβητο, όπως το testάκι του τίτλου.

Κατά τη γνωμη μου, υπάρχουν αρκετές δικαιολογίες για να αφήσει κάποιος αμετάγραφτο ένα ξένο κύριο όνομα. Μπορεί να μην είναι σαφές το πώς προφέρεται ή μπορεί η καθιερωμένη απόδοση να μην αντιστοιχεί με την προφορά στην ξένη γλώσσα και ο συντάκτης να μη θέλει να πάρει θέση στο δίλημμα αν π.χ. η Claudia στα ελληνικά πρέπει να μεταγραφει Κλαούντια ή Κλάουντια, αν θα βάλει Κούμπρικ ή Κιούμπρικ, Τσέρτσιλ ή Τσόρτσιλ, Κίσιντζερ ή Κίσινγκερ. Προσωπικά, νομίζω πως είναι καλύτερο να μεταγράφουμε τα κύρια ονόματα σε ένα δημοσιογραφικό άρθρο, ενώ σε ένα βιβλίο πρέπει την πρώτη φορά να βάζουμε και τις δύο μορφές, π.χ.. «Όπως τόνισε ο Τζον Πέρσι (John Percie)….» για να μπορεί ο αναγνώστης αν χρειαστεί να ξέρει πώς θα ανατρέξει στη διεθνή βιβλιογραφία (και να βρει τον Percie και όχι τον Percy).

Ωστοσο, δεν βρίσκω κανεναν απολύτως λόγο να γράφουμε στο λατινικό αλφάβητο λέξεις που έχουν μπει στην ελληνική γλώσσα. Το βρίσκω μάλιστα και παραπλανητικό διότι αν π.χ. γράψεις «επιδόθηκε σε συνεχή sabotage εναντίον του προϊσταμένου του», πώς θα το προφέρεις; Με ζ παχύ σαν τη Ντόρα Μπακογιάννη; Ή με ζ ελληνικό; Αν το προφέρεις με ζ ελληνικό πρέπει να το γράψεις και με ελληνικά στοιχεία.

Εξίσου αδικαιολόγητες βρίσκω τις υβριδικές γραφές του τύπου googleάρω ή testάκι. Το να φτιάξει μια δάνεια λέξη παράγωγα χρησιμοποιώντας ελληνικά επιθήματα και προθήματα, είναι η ανώτατη απόδειξη της απόλυτης ενσωμάτωσής της στη γλώσσα -αυτή την ενσωμάτωση θα έρθουμε να την αναιρέσουμε γράφοντας τη μισή λέξη στο λατινικό αλφάβητο; Είναι κωμικό (αν και ευτυχώς δεν έχω δει ακόμα τέρατα τύπου *χασοgoalης!)

Και ύστερα απ’ αυτόν τον όχι και τόσο σύντομο πρόλογο, ας δούμε το άρθρο του Γιάννη Χάρη:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αναδημοσιεύσεις, Γενικά γλωσσικά, Μεταγραφή ξένων ονομάτων | Με ετικέτα: , , | 175 Σχόλια »

Ο δικός μας Άδωνης είναι καλύτερος

Posted by sarant στο 24 Νοέμβριος, 2016

Ο τίτλος του άρθρου είναι δανεικός από το πρόσφατο άρθρο του φίλου Γιάννη Χάρη «Ο δικός μας Άδωνης«, που είναι γραμμένο για τον, υφυπουργό Παιδείας πλέον, Κώστα Ζουράρι.

Καθώς είμαστε ιστολόγιο που ασχολείται με τη γλώσσα, έχουμε αφιερώσει κι άλλα άρθρα στον Κ. Ζουράρι από τότε που εξελέγη, τον Γενάρη του 2015, στη Βουλή των Ελλήνων και προκάλεσε αίσθηση με κάποιες αγορεύσεις του που συζητήθηκαν πολύ, όπως τότε που είχε μιλήσει για τον αρχέκακο όφι τον Αλεμανό (σχολιασμός εδώ) κι έπειτα στη συζήτηση για τις γερμανικές αποζημιώσεις, την ακόμα πιο πολυσυζητημένη ομιλία για τα μέζεα (σχολιασμός εδώ) που χάρισε στην αργκό μας μια καινούργια λέξη, αφού τώρα μπορούμε να γράφουμε εαυτούς και αλλήλους στα μέζεά μας,  καμαρώνοντας ότι είμαστε τρισχιλιετείς. Βέβαια, όπως είχα γράψει και παλιότερα, πολυσυζητημένες ομιλίες δεν θα πει ουσιαστικές, βαρυσήμαντες, καίριες ή εύστοχες -θα πει απλώς ότι έκαναν ντόρο. Θόρυβο κάνει και ο ντενεκές που δένανε παλιά οι πιτσιρικάδες στις εξατμίσεις των αυτοκινήτων, κρότο κάνει και η στρακαστρούκα -και μετά δεν μένει παρά λίγος καπνός που κι αυτός διαλύεται αμέσως.

Αλλά εδώ και λίγον καιρό ο κ. Ζουράρις είναι υπουργός, οπότε το σημερινό άρθρο είναι το πρώτο που ασχολείται με τον Κ. Ζουράρι με τη νέα του ιδιότητα. Ο υπουργός Κ. Ζουράρις λοιπόν έδωσε πρόσφατα μια συνέντευξη σε βορειοελλαδίτικο ραδιοφωνικό σταθμό, στην οποία υποστήριξε, ανάμεσα στ’ άλλα, ότι μελετάει μια πρόταση διδασκαλίας των αρχαίων ελληνικών με τον στόχο να δημιουργηθεί, σε ορίζοντα δεκαετίας, μια βάση 100.000 ανθρώπων που να μιλούν και να γράφουν αρχαία ελληνικά.

Τουλάχιστον αυτός ήταν ο τίτλος στα άρθρα των διάφορων ιστότοπων που κάλυψαν το θέμα (παράδειγμα). Επειδή έχω πικρή πείρα από τον τρόπο με τον οποίο οι δημοσιογράφοι μερικές φορές απομονώνουν και προβάλλουν μια φράση που δεν είναι αντιπροσωπευτική της συνέντευξης, αναζήτησα και βρήκα με τη βοήθεια ενός ιντερνετικού φίλου το ηχητικό αρχείο της συνέντευξης και το ανέβασα για να το ακούσετε κι εσείς αν θέλετε:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αρχαία ελληνικά | Με ετικέτα: , , | 256 Σχόλια »

Και πάλι, ίσως και της ψυχής μου νίψω λίγα μίση

Posted by sarant στο 31 Ιουλίου, 2016

Και σήμερα βάζω επανάληψη, όχι μόνο επειδή είναι καλοκαίρι και το καλοκαίρι βάζουμε επαναλήψεις, αλλά και επειδή το αρχικό άρθρο, που είχε δημοσιευτεί όταν το ιστολόγιο βρισκόταν ακόμα στον τέταρτο μήνα της ζωής του (σήμερα διάγουμε το όγδοό μας έτος), είχε περάσει μάλλον απαρατήρητο. Βέβαια, πρέπει να σας προειδοποιήσω ότι το σημερινό άρθρο έχει πονηρά υπονοούμενα, είναι δηλαδή σόκιν όπως λέγαμε τα παλιά χρόνια -οπότε μην το δείξετε στη μαμά σας. Επίσης, έχω προσθέσει στο τέλος μερικές ακόμα γυμνασιακές αθυροστομίες, που δεν υπήρχαν στο αρχικό άρθρο.

Και μια έκκληση για εθελοντές ή μάλλον για έναν εθελοντή -ζητάω κάποιον να μου πληκτρολογήσει ένα αξιοπερίεργο για την επόμενη Κυριακή, τρεις μεγάλες (αλλά όχι πυκνοτυπωμένες) σελίδες παλιού περιοδικού. Ή και δύο, αν το μοιράσουμε. Θα τηρηθει σειρά προτεραιότητας 🙂

Πριν από κάμποσα χρόνια, ο φίλος Γιάννης Χάρης είχε δημοσιέψει στο ιστολόγιό του την εξής διασκεδαστική ιστορία που έχει και φιλολογικό ενδιαφέρον:

…και μια παλιά ιστορία, από τις άπειρες που μου ‘λεγε ο αλεξανδρινός συγγραφέας Μανόλης Γιαλουράκης (1921-1987) -τη γράφω πριν την ξεχάσω εντελώς, ήδη δεν είμαι σίγουρος για όλες τις λεπτομέρειές της, έψαξα και στο ίντερνετ, τίποτα σχετικό, μακάρι να βρεθεί κάποιος που να ξέρει και να συμπληρώσει ή να διορθώσει:

Κάποια εποχή λοιπόν ο Λαπαθιώτης που ήταν τσακωμένος με τον Πέτρο Χάρη (ψευδώνυμο, ε; μην το ξεχνάμε) έστειλε στη Νέα Εστία ένα ποίημα. Κολακεύτηκε ο Πετροχάρης που ο ποιητής τού ξεθύμωσε και του έστειλε και ποίημα, και το έβαλε στην πρώτη σελίδα (ή ίσως και στο εξώφυλλο;). Το ποίημα είχε τίτλο «Καρκινική επιγραφή», τέλειωνε με κάτι σαν απόφαση του ποιητή να επισκεφτεί την περίφημη κρήνη, όπου -έλεγε ο τελευταίος στίχος-

ίσως και της ψυχής μου νίψω λίγα μίση

[διαβάστε φωναχτά, και θα καταλάβετε το τι χαμός έγινε μόλις κυκλοφόρησε το τεύχος…]

Να πω εδώ ότι ο Πέτρος Χάρης (1902-1998) λεγόταν στην πραγματικότητα Ιωάννης Μαρμαριάδης, οπότε ο Γιάννης Χάρης είναι και συνονόματος με τον παλιό λόγιο (στο πραγματικό του ονοματεπώνυμο) αλλά και συνεπώνυμός του (στο ψευδώνυμό του).

Επειδή μελετάω τον Λαπαθιώτη, όταν διάβασα την ανάρτηση αυτή έγραψα στον Γιάννη Χάρη, αλλά δεν θυμόταν κάτι περισσότερο από τα παραπάνω. Στο μεταξύ, τα περισσότερα τεύχη της Νέας Εστίας υπάρχουν σε ηλεκτρονική μορφή στο ΕΚΕΒΙ, αλλά τέτοιο πρωτοσέλιδο ποίημα δεν φαίνεται να υπάρχει. Ούτε μ’ αυτό τον τίτλο, ούτε μ’ αυτό τον τελευταίο στίχο. Άρα; Πλαστή η ιστορία του Γιαλουράκη; Απλώς μπεντροβάτη; Όχι αναγκαστικά.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αθυροστομίες, Επαναλήψεις, Λαπαθιώτης, Φάρσες | Με ετικέτα: , , , | 119 Σχόλια »

Δεκαπενταυγουστιάτικα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 15 Αύγουστος, 2015

Πέρυσι τέτοιον καιρό, τα αντίστοιχα μεζεδάκια τα είχα τιτλοφορήσει «δεκαπενταυγουστιανά» και μάλιστα είχα προβληματιστεί μήπως θα έπρεπε να τα πω «δεκαπενταυγουστιάτικα» -οπότε, φέτος υιοθετώ αυτόν τον τίτλο που δεν έχω χρησιμοποιήσει άλλη φορά, παρόλο που τούτος είναι ο έβδομος Δεκαπενταύγουστος του ιστολογίου.

* Τα μεζεδάκια επισημαίνουν λάθη διαφόρων ειδών, λάθη που παραδοσιακά τα χρεώναμε στον δαίμονα του τυπογραφείου (κάποτε θα παρουσιάσω ένα σχετικό άρθρο). Ωστόσο, αν στα παραδοσιακά τυπογραφεία υπήρχε ένας δαίμονας, η σύγχρονη παραγωγή κειμένων ταλανίζεται από πλήθος διαβολάκια -και πρόσφατα αντιλήφθηκα μιαν καινούργια ποικιλία, τον δαιμονάκο του Οσιάρ.

Σε κείμενο για τη βόμβα του Ναγκασάκι, διαβάζουμε (πριν από τη φωτογραφία) ότι η βόμβα ονομαζόταν «Ραΐ Μαη (Χοντρός)», ενώ «ο Γρούμαν ξαναζήτησε την παράδοση της Ιαπωνίας». Ως πηγή δίνεται το βιβλίο του Michael Lee Lanning “Οι 100 μεγαλύτερες μάχες όλων των εποχών”-εκδόσεις Ενάλιος. Προφανώς, τα σφάλματα αυτά δεν υπάρχουν στο βιβλίο. Μάλλον στο πρόγραμμα αναγνώρισης χαρακτήρων (Οσιάρ το λέω εγώ, OCR) πρέπει να χρεωθούν.Έτσι εξηγείται ότι το Fat Man έγινε Ραΐ Μαη -ένα παράδειγμα της φράσης του δαίμονα του Οσιάρ.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Βουλή, Γραμματική, Λαθολογία, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Νομανσλάνδη | Με ετικέτα: , , , | 110 Σχόλια »

Η ρύθμιση των ήχων και οι ζωές των άλλων

Posted by sarant στο 13 Μαΐου, 2015

Τον παλιό καιρό, θυμάμαι, τότε που άκουγα φανατικά ραδιόφωνο, στην αρχή ή στο τέλος κάθε εκπομπής, εκεί που αναφέρονταν οι συντελεστές της, ακουγόταν και η στερεότυπη αναφορά: «Στη ρύθμιση του ήχου ο τάδε».Τώρα ακούω σπανιότερα ελληνικό ραδιόφωνο -και κυρίως από τον υπολογιστή- αλλά, στο Κόκκινο 105,5 τουλάχιστον, η στερεότυπη αναφορά έχει τροποποιηθεί: στη ρύθμιση των ήχων ο τάδε. Πάλι από το ραδιόφωνο, ακούω πολύ συχνά ότι την τάδε ώρα ο τάδε «διαλέγει/βάζει μουσικές», ενώ στα νιάτα μου διάλεγε τη μουσική, έβαζε μουσική ή, στον πληθυντικό, έβαζε τραγούδια.

Έχουν βέβαια προηγηθεί οι πολιτικές, οι τακτικές, οι δράσεις, όλοι αυτοί οι (να ‘μαι κι εγώ) ευρωπληθυντικοί, αφού από μεταφρασμένα κείμενα της ΕΟΚ (νυν ΕΕ) έγινε μαζική διείσδυση τέτοιων τύπων στα ελληνικά πριν από εικοσιπέντε-τριάντα χρόνια. Είναι και η επιρροή των αγγλικών, διότι στα αγγλικά λες στο αντικείμενο του πόθου σου ότι θες να ζήσετε μαζί for the rest of our lives, δηλαδή κατά λέξη «για το υπόλοιπο των ζωών μας», ενώ στα ελληνικά λέμε «για την υπόλοιπη ζωή μας» (ή, πιο απλά, «για όλη μας τη ζωή»). Το παράδειγμα το παίρνω από ένα παλιότερο άρθρο του φίλου Γιάννη Χάρη, στο οποίο παραπέμπει και η της πιο πρόσφατη επιφυλλίδα του στην ΕφΣυν. Όπως σωστά σημειώνει ο Χάρης, «στη γλώσσα μας «υπόλοιπες ζωές» έχουν μονάχα οι οπαδοί της μετενσάρκωσης και οι γάτες»

Κάτι παρόμοιο είχε ειπωθεί πριν από μερικά χρόνια για τον τίτλο της ταινίας «Οι ζωές των άλλων», όπου χρησιμοποιήθηκε αυτός ο κάπως αφύσικος για τα ελληνικά πληθυντικός, κατά μίμηση του αγγλικού τίτλου The lives of others (και όχι του πρωτότυπου γερμανικού, που ήταν στον ενικό: Das Leben der Anderen).

Πράγματι, υπάρχουν ουσιαστικά για τα οποία ο πληθυντικός φαίνεται καταχρηστικός -υπάρχει μόνο σε ειδικές χρήσεις. Ας πούμε, η πείνα, που, όπως πάλι λέει ο Χάρης, σε πληθυντικό θα μπορούσε να σταθεί μόνο σε εκφράσεις του τύπου «έχω κάτι πείνες που δεν βλέπω μπροστά μου».

Αλλά ας δώσω τον λόγο στον Χάρη -θα παραθέσω ολόκληρο το άρθρο του:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αναδημοσιεύσεις, Γραμματική, Νεολογισμοί | Με ετικέτα: , , , | 166 Σχόλια »

220 τούρκικες λέξεις

Posted by sarant στο 24 Απρίλιος, 2013

Ένας φίλος μού έστειλε ένα λινκ προς τις «200 τούρκικες λέξεις που χρησιμοποιούμε καθημερινά» και μου έκανε μερικές ερωτήσεις για τον κατάλογο αυτό. Επειδή το θέμα έχει ενδιαφέρον, γράφω το σημερινό άρθρο.

Αν κλικάρετε στον παραπάνω σύνδεσμο, θα δείτε έναν κατάλογο λέξεων και, ως εισαγωγή, το εξής σύντομο προχειρογραμμένο κείμενο:

Καθημερινά χρησιμοποιούμε πολλές δεκάδες λέξεις οι οποίες είναι τουρκικές και έχουν παρεισφρύσει στη γλώσσα μας χωρίς να γνωρίζουμε την προέλευσή τους και την αντίστοιχη ελληνική έννοια.

Σε αλφαβητική σειρά, μερικές από τις τουρκικές λέξεις που χρησιμοποιούμε συχνότερα:

Πριν περάσουμε στον κατάλογο των λέξεων, μερικά εισαγωγικά σχόλια.  Δεν συμφωνώ και τόσο για το «παρεισφρύσει», και όχι τόσο επειδή γράφεται «παρεισφρήσει», αλλά επειδή υποδηλώνει μια λαθραία, κρυφή διείσδυση στη γλώσσα, κάτι που δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Επίσης, είναι ανακρίβεια να λέμε ότι οι λέξεις του καταλόγου είναι «τουρκικές». Το λέμε συχνά, κι εγώ το γράφω πολλές φορές για οικονομία της συζήτησης, αλλά βέβαια ελληνικές είναι, ελληνικότατες, που τις δανειστήκαμε από τα τουρκικά, όμως έχουν ενταχθεί πλήρως στο ελληνικό τυπικό, έχουν σχηματίσει παράγωγα και σύνθετα, έχουν γεννήσει χιλιάδες άλλες λέξεις -σκεφτείτε μόνο πόσες παράγονται από το «χάζι». (Παρόμοια ανακριβές είναι να λέμε π.χ. ‘ελληνικές λέξεις της αγγλικής γλώσσας’ -το democracy είναι αγγλική λέξη, η ελληνική λέξη είναι ‘δημοκρατία’).

Επειδή ο κατάλογος δεν είναι σε αλφαβητική σειρά, έκατσα και τον ταξινόμησα, έβαλα και αρίθμηση, και τον παρουσιάζω παρακάτω ταχτοποιημένο. Για κάποιο λόγο που αγνοώ, οι λέξεις του καταλόγου είναι  ήταν γραμμένες με κεφαλαία, κι έτσι μπερδεύουμε το χάλι με το χαλί· στην αρχή έλεγα να τις ξαναγράψω σε πεζά, αλλά βαρέθηκα. Ευτυχώς βρέθηκε ο φίλος Βιοάννης και έκανε ένα μαγικό κι έτσι έχουμε τον κατάλογο σε πεζά.

Οι εξηγήσεις που δίνονται σε παρένθεση είναι του αρχικού κειμένου, όχι δικές μου, και δεν συμφωνώ πάντοτε, αν και έχουν το προτέρημα ότι είναι σύντομες.

Οι λέξεις του καταλόγου είναι 220 αλλά δύο από αυτές (μπόρα και ταπί) δεν έχουν τουρκική προέλευση, επομένως ο κατάλογος κανονικά έχει 218 λέξεις -το άφησα 220 στον τίτλο για να είναι πιο στρογγυλό. Όταν λέμε «τουρκική προέλευση» συνυπολογίζουμε και την απώτερη αραβική ή περσική προέλευση των λέξεων.

Ο τίτλος του αρχικού άρθρου (Ποιες είναι οι 200 τουρκικές λέξεις που χρησιμοποιούμε καθημερινά) είναι λιγάκι παραπλανητικός, και όχι εξαιτίας της ανακρίβειας που επισήμανα πιο πάνω. Καταρχάς, υποδηλώνει ότι ο αρχικός συντάκτης έκανε κάποια έρευνα συχνότητας ως προς τη χρήση αυτών των δάνειων λέξεων, αλλά ασφαλώς κάτι τέτοιο δεν έχει γίνει.  Έπειτα, αυτό το «χρησιμοποιούμε καθημερινά» είναι υπερβολή. Κάτι σαν «πολύ συχνά» θα ήταν ακριβέστερο. Μια και δεν έχουμε στατιστικές συχνότητας, ο καθένας έχει διαφορετική ιδέα τι είναι συχνό και τι όχι, και ασφαλώς στον κατάλογο των 218 λέξεων είναι και καναδυό λέξεις που τις θεωρώ σπάνιες και δεν θα τις έβαζα (ας πούμε το τσαΐρι, που είναι στις Λέξεις που χάνονται και που δεν είναι καθόλου γνωστό στη νότια Ελλάδα, αν δεν κάνω λάθος) αλλά γενικά βρίσκω πως αυτός που έφτιαξε το λημματολόγιο έχει αίσθηση της γλώσσας.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in τούρκικα, Αντιδάνεια, Γλωσσικά δάνεια, Ετυμολογικά | Με ετικέτα: , , , | 395 Σχόλια »

Ασκήσεις μνήμης (από τον Γιάννη Χάρη)

Posted by sarant στο 11 Απρίλιος, 2013

Πρώτη μέρα του «Χαζάιν (νιε) πιρούιτ» σήμερα, της ολιγοήμερης ανάπαυλας δηλαδή, κατά την οποία δεν θα δημοσιεύω νέα δικά μου άρθρα στο ιστολόγιο. Πολύ κακό για τρεις μέρες αγρανάπαυσης, θα πείτε, και θα έχετε δίκιο ίσως. Τέλος πάντων, ευκαιρία είναι να δούμε και κάτι διαφορετικό, και ξεκινάω με μερικά γλωσσικά σχόλια του Γιάννη Χάρη, παρμένα από τη στήλη «Ασκήσεις μνήμης» η οποία δημοσιεύεται κάθε Σάββατο στην Εφημερίδα των Συντακτών και στη συνέχεια στο ιστολόγιο του συντάκτη της. Προηγουμένως, ο Γ.Χ. έγραφε επί πολλά χρόνια μια περίφημη στήλη στα Νέα, και τα κείμενα αυτά βρίσκονται επίσης στο ιστολόγιό του. Στα Νέα η στήλη του Γ. Χάρη είχε, τον περισσότερο καιρό, αμιγώς γλωσσικό χαρακτήρα, ενώ στην Εφ. Συν. η νέα στήλη αποτελείται από τρία (συνήθως) μεσαίου μεγέθους σχόλια, από τα οποία ένα μόνο ή το πολύ δύο έχουν γλωσσικό χαρακτήρα.
Βέβαια, με τον φίλο Γιάννη Χάρη έχουμε παρόμοιες απόψεις για τα γλωσσικά, αλλά εκείνος τα γράφει καλύτερα. Από την άλλη πλευρά, ο Γιάννης Χάρης έχει κλειστά τα σχόλια στο ιστολόγιό του. Είχε ξεκινήσει με ανοιχτό σχολιασμό, αλλά επειδή δεν προλάβαινε να απαντάει στα σχόλια, τον έκλεισε. Οπότε, η αναδημοσίευση δεν είναι ίσως περιττή.

Δεν διάλεξα πάντως θέματα της πολιτικής επικαιρότητας, αλλά τρία γλωσσικά σχόλια, αφού γλωσσικό ιστολόγιο είμαστε. Όλα δημοσιεύτηκαν το τελευταίο δίμηνο.

Τα 121α γενέθλια!

sidney bechet«Η Βραζιλιάνα Μαρία Λουσιμάρ Περέιρα γιορτάζει αύριο τα 121α γενέθλιά της», ολογράφως: τα εκατοστά εικοστά πρώτα γενέθλιά της! Αμ ώσπου να το πούμε έτσι, θα τη χάσουμε την υπεραιωνόβια…
Εντυπωσιακό το πώς ξεκίνησε και πώς εδραιώθηκε μέσα στα λίγα τελευταία χρόνια αυτή η τάση ––στην ουσία δάνειο εκ της αγγλικής. Τι λέγαμε ώς τώρα; Ότι κλείνει αύριο τα 121 (εκατόν είκοσι ένα)· γίνεται αύριο 121 (εκατόν είκοσι ενός) χρονών· ή, αν όντως αναφερόμαστε στον γιορτασμό των γενεθλίων: γιορτάζει αύριο τα 121 της χρόνια.
Ωρύονταν κάποτε οι νεοκαθαριστές ότι σε ποδοσφαιρική αναμετάδοση λ.χ. λέει ο εκφωνητής για το γκολ που σημειώθηκε «στο 85», κι αστειευόμασταν οι άλλοι ότι, αν έλεγε «στο ογδοηκοστό πέμπτο λεπτό», θα έμπαινε κι άλλο γκολ στο μεταξύ, και θα το χάναμε. Όχι, δεν εξαφανίζονταν τα τακτικά αριθμητικά, είναι όμως αλήθεια ότι αποτελούσαν πάντα γλωσσοδέτη, με τις πολλές τους συλλαβές αλλά και με την καθαρεύουσα σκευή τους, αφού π.χ. τα «ογδοηκοστά» βγαίνουν από το «ογδοήκοντα» και μας μπερδεύουν.
Και νά που φύτρωσαν ξαφνικά εκεί που δεν τα χρησιμοποιούσαμε ποτέ, εκεί που καταφανώς δεν μας χρειάζονται:

Posted in Αναδημοσιεύσεις, Γενικά γλωσσικά | Με ετικέτα: , | 97 Σχόλια »

Η Μόνα Οζούφ και η δολοφονηθείς βουλευτής

Posted by sarant στο 19 Ιανουαρίου, 2012

Κάτι άλλο είχα σκοπό να γράψω σήμερα, αλλά δεν μπόρεσα να το τελειώσω, οπότε πήρα από το συρτάρι (δηλαδή από τον παλιό μου ιστότοπο) ένα παλιό αλλά καλό άρθρο, που διατηρεί πιστεύω στο ακέραιο την ανεπικαιρότητά του. Ελπίζω να μην το έχω ξαναδημοσιεύσει στο ιστολόγιο και γίνω ρεζίλι. Θέμα, το θηλυκό γένος (που φταίει για όλα, ως γνωστόν). Στο τέλος έχω υστερόγραφο, ζητάω δυο-τρεις εθελοντές.

Στα νέα ελληνικά βάζουμε πάντοτε άρθρο μπροστά από τα κύρια ονόματα, αλλά αυτό είναι μάλλον δική μας ιδιαιτερότητα· στις περισσότερες ευρωπαϊκές γλώσσες, τα κύρια ονόματα εκφέρονται άναρθρα: ο Παύλος και η Μαρία, αλλά Jack and Jill, Philippe et Catherine, Hänsel und Grethel. Ακόμα και στα αρχαία ελληνικά, η χρήση των άρθρων, όχι μόνο μπροστά από κύρια ονόματα αλλά και γενικότερα, γινόταν με μεγάλη φειδώ· ρίξτε μια ματιά σε ένα αρχαίο κείμενο και θα βεβαιωθείτε.

Τώρα, αυτό που είπα για τις περισσότερες ευρωπαϊκές γλώσσες, ότι δηλαδή εκφέρουν τα κύρια ονόματά τους χωρίς άρθρο, δεν πρέπει να το πάρουμε εντελώς τοις μετρητοίς. Στην πραγματικότητα, κάτι τέτοιο ισχύει για τον ευπρεπισμένο γραπτό λόγο. Στον προφορικό λόγο, και πολύ περισσότερο σε διαλέκτους, τα κύρια ονόματα παίρνουν άρθρο, κυρίως τα θηλυκά, ιδίως στο επίθετο ή το παρατσούκλι. Θυμάμαι τη Λουίζα, δασκάλα των ιταλικών και άριστη κατά τα άλλα, να επιμένει σε σχετική ερώτησή μου ότι όχι, δεν βάζουν στα ιταλικά άρθρο μπροστά από τα γυναικεία επώνυμα, και την ίδια στιγμή από την ανοιχτή τηλεόραση ο εκφωνητής της RAI να ξεσπάει σε κραυγές βλέποντας την αθλήτρια Virdis να κόβει πρώτη το νήμα στο δρόμο των 1.500 μέτρων: La Virdis! La Virdis! Το ερώτημα γιατί να είναι κυρίως τα γυναικεία κύρια ονόματα, και κυρίως τα επώνυμα, που παίρνουν άρθρο, αξίζει χωριστό σημείωμα (ή βιβλίο), οπότε δεν θα το εξετάσουμε εδώ. Να πω μόνο ότι υπάρχει σε όλες τις μεγάλες ευρωπαϊκές γλώσσες· και βεβαίως στα λουξεμβουργιανά, μια επίσημη γλώσσα που είναι διάλεκτος και όπου οι διαλεκτικές ιδιομορφίες αναδεικνύονται με υπερηφάνεια αντί να κρύβονται με ντροπή από το χαλί, τα κύρια ονόματα είναι όλα επισήμως έναρθρα· και πολλοί λουξεμβουργιανοί, αλλά και γάλλοι της Λωρραίνης, όταν μιλούν γαλλικά βάζουν αφειδώς άρθρα στα κύρια ονόματα (και ιδίως στα θηλυκά).

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γενικά γλωσσικά, Θηλυκό γένος, Μεταφραστικά | Με ετικέτα: , , | 228 Σχόλια »

Φονικά τσεκούρια και γύφτικα σκεπάρνια

Posted by sarant στο 5 Δεκέμβριος, 2011

Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε χτες, πρώτη Κυριακή του μήνα, 4.12.2011, στην εφημερίδα Αυγή. Εδώ έχω κάνει μερικές προσθήκες.

Τις περισσότερες φορές, κάτι που συνέβη πριν από μερικές εβδομάδες επισκιάζεται από τα πιο πρόσφατα γεγονότα, αλλά κατά τη γνώμη μου η συμμετοχή της άκρας δεξιάς στην κυβέρνηση είναι αναμφίβολα το γεγονός που σημάδεψε (και στιγμάτισε, αν χρησιμοποιήσουμε τη λέξη με τη σωστή της σημασία) το μήνα που μας πέρασε, ιδίως με την ανάδειξη δυο προβεβλημένων στελεχών του ακροδεξιού κόμματος σε υπουργικούς θώκους — δυο στελεχών, από τα οποία ο ένας στα νιάτα του συμμετείχε σε ακροδεξιές ομάδες κρούσης κραδαίνοντας τσεκούρι και μέχρι σχετικά πρόσφατα ήταν ομοτράπεζος του Λεπέν, ενώ ο άλλος, ο εκπρόσωπος του εμπρόθετου και επιδεικτικού καραγκιοζισμού (κατά την εύστοχη έκφραση του Γιάννη Χάρη), καμαρώνει στα υπουργικά έδρανα σαν γύφτικο σκεπάρνι. Από εκεί και ο τίτλος λοιπόν.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Ιστορίες λέξεων, Φρασεολογικά | Με ετικέτα: , , , , | 115 Σχόλια »

Γουαναμπήδες σε τεχνητό κόμμα

Posted by sarant στο 23 Νοέμβριος, 2011

Ο τίτλος ακούγεται πολλά υποσχόμενος, και θα μπορούσα να σας βάλω κι ένα ωραίο, αλλά παραπλανητικό, κουίζ, δηλαδή να σας ρωτήσω τι σας φέρνει στο μυαλό, όμως είμαι υποχρεωμένος να παραδεχτώ ότι είναι προϊόν τεχνητής συγκόλλησης, ο τίτλος εννοώ, από δυο διαφορετικά πράγματα, δυο διαφορετικά μεζεδάκια θα έλεγε κανείς.

Τους γουαναμπήδες τους ανέφερε ο υπουργός Χρ. Παπουτσής που, μιλώντας προχτές για τη διαδοχή στο ΠΑΣΟΚ, είπε:

«Δεν έχει κανένα νόημα σε αυτή την κρίσιμη συγκυρία να εμφανίζονται διάφοροι ως γουαναμπήδες».

Αν δεν κάνω λάθος, wannabe (από το want to be) είναι αυτός που λαχταράει και επιδιώκει να γίνει κάτι, κάτι σπουδαίο, αλλά αποκλείεται να τα καταφέρει διότι δεν έχει τα προσόντα. Ο όρος είναι σαφώς μειωτικός και συχνά συνοδεύεται από ένα ουσιαστικό που προσδιορίζει τι λαχταράει να γίνει ο γουαναμπής, π.χ. a wannabe writer. Ένας επίδοξος συγγραφέας, αλλά βέβαια υπονοούμε ότι δεν θα γίνει, επειδή δεν αξίζει φράγκο, δεν εννοούμε απλώς κάποιον αρχάριο γιατί αρχάριος ήταν κι ο Χεμινγουέι κάποτε. Καμιά φορά στα ελληνικά ίσως ταιριάζει ν’ αποδοθεί με κάποιο μειωτικό υποκοριστικό, π.χ. το a wannabe poet δεν θα ήταν λάθος αν το λέγαμε «ποετάστρος».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γενικά γλωσσικά, Κοτσανολόγιο | Με ετικέτα: , , | 118 Σχόλια »

Επιστολή στα Νέα για τη διακοπή της συνεργασίας με τον Γιάννη Χάρη (επανάληψη)

Posted by sarant στο 18 Σεπτεμβρίου, 2011

Τις προάλλες είχα δημοσιεύσει μια επιστολή διαμαρτυρίας προς την εφημερίδα Τα Νέα για τη διακοπή της συνεργασίας με τον Γιάννη Χάρη και είχα ζητήσει από όσους φίλους θέλουν να την υπογράψουν. Η ανταπόκριση με εξέπληξε, αφού μέσα σε λίγες ώρες πήρα πολλές δεκάδες ηλεμηνύματα, από ανθρώπους που ήθελαν να συνυπογράψουν την επιστολή. Ωστόσο, λίγο μετά τη δημοσίευση του άρθρου, ο ίδιος ο Γιάννης Χάρης με παρακάλεσε να ανασταλεί προς το παρόν η πρωτοβουλία, επειδή γινόταν στην εφημερίδα κάποια συζήτηση για το θέμα (το σχόλιο του Γ.Χάρη, εδώ). Οπότε, παγώσαμε προσωρινά τη διαδικασία συλλογής των υπογραφών (αν και, πρέπει να πω, υπογραφές συνέχισαν να έρχονται όλες τις επόμενες μέρες!)

Δυστυχώς, τελικά η διεύθυνση της εφημερίδας έδειξε στον Γιάννη Χάρη την πόρτα της εξόδου -το πώς και το γιατί το αφηγείται αναλυτικότατα ο ίδιος στο ιστολόγιό του. Δεν θα σταθώ στις λεπτομέρειες, αλλά φαίνεται ότι η διακοπή της συνεργασίας δεν οφείλεται απλώς στην ανάγκη για περικοπές και μείωση κόστους, αλλά και σε μια σαφή διάθεση να χαμηλώσουν την έντασή τους οι «ενοχλητικές» φωνές -τόσο πολιτικά όσο και γλωσσικά ενοχλητικές.

Κατά συνέπεια, πιστεύω ότι η επιστολή διαμαρτυρίας πρέπει να σταλεί. Δεν την αλλάζω για τεχνικούς λόγους, επειδή έχουν ήδη συγκεντρωθεί τόσες υπογραφές. Αναγνωρίζω ωστόσο ότι μπορεί κάποιος, μετά τις εξελίξεις, να κρίνει άσκοπο ή άστοχο να υπογράψει, οπότε αν μου έχετε στείλει ηλεμήνυμα ότι υπογράφετε πρέπει να μου στείλετε καινούργιο όπου να μου λέτε ότι αλλάξατε γνώμη. Αν δεν αλλάξατε γνώμη, δεν είναι ανάγκη να στείλετε νέο μέιλ, έχω τα στοιχεία σας από το παλιό. Εννοείται βέβαια ότι αν θέλετε να υπογράψετε την επιστολή και δεν το είχατε ήδη δηλώσει, πρέπει να στείλετε ηλεμήνυμα, κοινώς ιμέιλ, στο sarant-παπάκι-pt.lu.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γενικά γλωσσικά, Επιστολές σε έντυπα, Εφημεριδογραφικά | Με ετικέτα: , , | 16 Σχόλια »