Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Γιώργος Κοροπούλης’

Άδεια κατσαρόλα

Posted by sarant στο 4 Ιουλίου, 2016

Το άρθρο που διαβάζετε σήμερα δημοσιεύτηκε χτες στην κυριακάτικη Αυγή, στο νέο ένθετο Υποτυπώσεις, με υπεύθυνο τον ποιητή Γιώργο Κοροπούλη, ένθετο που διαδέχτηκε τα Ενθέματα όπου υπεύθυνος ήταν ο φίλος Στρατής Μπουρνάζος. Μια και είναι η πρώτη εμφάνιση της στήλης στο νέο ένθετο, χρειάστηκε μια εισαγωγική παράγραφος. Και επειδή η εφημερίδα εξακολουθεί να βάζει αδήριτα όρια στην έκταση των κειμένων της, αναγκαστικά οι ευχαριστίες προς τον Στρατή Μπουρνάζο ήταν λακωνικές.

Το ένθετο είναι καινούργιο, αλλά η στήλη είναι παλιά. Πράγματι, η μηνιαία στήλη «Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία» άρχισε να δημοσιεύεται τον Σεπτέμβριο του 2008 στα Ενθέματα της Αυγής. Από τότε, την πρώτη Κυριακή κάθε μήνα εξετάζουμε μία ή περισσότερες λέξεις που ακούστηκαν αρκετά στον μήνα που πέρασε. Τώρα που οι Υποτυπώσεις διαδέχτηκαν τα Ενθέματα είμαι βέβαιος ότι η συνεργασία θα είναι εξίσου γόνιμη και ανέφελη όπως ήταν με τον Στρατή Μπουρνάζο –που με αυτή την ευκαιρία θέλω να τον ευχαριστήσω για μια ακόμη φορά.

Ο Ιούνιος έκλεισε κάτω από τον αστερισμό του βρετανικού δημοψηφίσματος και του Μπρέξιτ, όμως διάλεξα για το εναρκτήριο άρθρο στις Υποτυπώσεις κάτι λιγότερο επίκαιρο, μια λέξη που αναφέρεται σε κάτι που συνέβη όχι στο τέλος παρά στη μέση –ακριβώς!- του μήνα, σε ένα γεγονός και σε μια λέξη που θα μπορούσαν αλλά δεν κατάφεραν να σημαδέψουν την επικαιρότητα. Εννοώ τη συγκέντρωση με το σύνθημα «Παραιτηθείτε!» που οργανώθηκε από δήθεν υπερκομματικούς πολίτες στις 15 Ιουνίου με αίτημα την παραίτηση της κυβέρνησης. Και επειδή η συγκέντρωση αυτή χαρακτηρίστηκε «συγκέντρωση-κατσαρόλα» από τους επικριτές της, διάλεξα να παρουσιάσω σήμερα αυτή τη λέξη, την κατσαρόλα, μια και έχει αρκετά ενδιαφέρουσα ιστορία, τόσο σε καθαρά γλωσσικό επίπεδο όσο και σε πολιτικό.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Advertisements

Posted in Αντιδάνεια, Επικαιρότητα, Ιστορίες λέξεων, Πρόσφατη ιστορία, Σουρής | Με ετικέτα: , , , , , , , , , , | 289 Σχόλια »

Μια ποιητική τρίλιζα

Posted by sarant στο 1 Ιουλίου, 2012

Τρίλιζα στα μαθητικά μας χρόνια ήταν ένα παιχνίδι, που σχεδιάζαμε ένα πλέγμα τρία επί τρία στο τετράδιό μας, δηλαδή εννιά τετραγωνάκια, και μετά ο κάθε παίχτης εκ περιτροπής έβαζε το σύμβολό του σε ένα τετραγωνάκι, ο ένας το Χ και ο άλλος το Ο, και προσπαθούσαμε να φτιάξουμε τριάδα, είτε οριζόντια είτε κατακόρυφη είτε διαγώνια, και να εμποδίσουμε τον αντίπαλο να σχηματίσει τριάδα εκείνος. Ήταν μάλλον βαρετό παιχνίδι, γιατί αφού την πάθεις καναδυό φορές μετά βρίσκεις τις απαντήσεις, και αν κι οι δυο παίχτες παίζουν καλά είναι αδύνατο να βγει νικητής και έχει πολύ περιορισμένους συνδυασμούς: δεν είναι σκάκι.

Κακώς χρησιμοποίησα τον αόριστο πιο πάνω: η τρίλιζα είναι παιχνίδι, υποθέτω δηλαδή πως και σήμερα τα παιδιά εξακολουθούν να παίζουν τρίλιζα, είτε πάνω σε χαρτί στα σχολεία, είτε σε επιτραπέζιο, διότι και στην εποχή μου αλλά και όταν ήταν μικρότερες οι κόρες μου τρίλιζα υπήρχε και σε επιτραπέζιο, συνήθως βέβαια μαζί με άλλα επιτραπέζια παιχνίδια, διότι, όπως είπαμε, η χάρη της γρήγορα ξεθυμαίνει.

Αυτά ισχύουν για την πραγματική τρίλιζα, όχι για την ποιητική. Η Τρίλιζα η ποιητική, που η χάρη της δεν ξεθυμαίνει, είναι ένα βιβλιαράκι που κυκλοφόρησε τις προάλλες σε δυο μορφές, ηλεκτρονική και έντυπη, και περιέχει τρία επί τρία ποιήματα, δηλαδή ποιήματα τριών ποιητών, από τρία του καθενός, σύνολο εννιά. Οι τρεις ποιητές είναι ο Θάνος Γιαννούδης, η Σοφία Κολοτούρου και ο Ααρών Μνησιβιάδης.

Η Τρίλιζα με τη μορφή αυτή είναι συνειδητός φόρος τιμής σε ένα άλλο μικρό βιβλιαράκι που είχε κυκλοφορήσει πριν από 21 (τρία επί εφτά) χρόνια, το Τριώδιο. Εκεί, τρεις νέοι τότε ποιητές, ο Διονύσης Καψάλης, ο Γιώργος Κοροπούλης και ο Ηλίας Λάγιος (που δεν ζει πια) δημοσίευαν από μια μπαλάντα τους, γραμμένη σε παραδοσιακό στίχο, με μέτρο και με ρίμα. Ήταν μια κίνηση συμβολική, ήθελαν να δείξουν πως έμμετρη (παραδοσιακή, ισόμετρη) ποίηση δεν είχε πάψει να γράφεται, παρά την επικράτηση του ελεύθερου στίχου τις προηγούμενες δεκαετίες.

Τώρα η Τρίλιζα κλείνει το μάτι (με σεβασμό, όμως) στο Τριώδιο, με τρία επί τρία ποιήματα τριών επίσης νέων ποιητών: τρία σονέτα, τρεις μπαλάντες, τρία τετράστιχα. Προηγήθηκε η ηλανθολογία (ξέρετε δα ότι το πρόθεμα ηλ- και ηλε- είναι το αντίστοιχο του αγγλικού e-!) Νέοι ήχοι στο παμπάλαιο νερό της Σοφίας Κολοτούρου και του Κώστα Κουτσουρέλη, που πρόσφατα ξανάρχισε να δημοσιεύει ύστερα από διάλειμμα σχεδόν δύο χρόνων.

Προσωπικά, η νεότερη ισόμετρη ποίηση με ενθουσιάζει και νομίζω ότι χάρη στο Διαδίκτυο, απαλλαγμένη από το άγχος του έντυπου εκδότη (διότι «η ποίηση δεν πουλάει») έχει βρει μια αξιοθαύμαστη αμεσότητα, στον σχολιασμό των επίκαιρων και στην επαφή με το κοινό. Αλλά εγώ ειδικός δεν είμαι, απλώς απολαμβάνω.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Ποίηση, Στρατός | Με ετικέτα: , , , , , , , | 67 Σχόλια »