Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘γκάλοπ’

Γκάλοπ, ένα νεανικό διήγημα

Posted by sarant στο 27 Σεπτεμβρίου, 2015

Σε ένα άρθρο που είχα ανεβάσει την τελευταία βδομάδα πριν από τις εκλογές, που είχε ως αντικείμενο δημοσκοπήσεις, σφυγμομετρήσεις και γκάλοπ, αναφέρθηκε στα σχόλια ένα παλιό διήγημά μου για τα γκάλοπ, και ζήτησαν κάποιοι φίλοι να το δημοσιεύσω εδώ -αλλά βέβαια, τα διηγήματα τα βάζουμε τις Κυριακές, και η περασμένη Κυριακή ήταν εύλογα αφιερωμένη στις εκλογές, οπότε το διήγημα πήρε αναβολή για τούτην εδώ την Κυριακή -σκέφτηκα ότι έτσι κι αλλιώς ένα διήγημα δεν το διαβάζουμε μόνο για την επικαιρότητα του.

Λοιπόν, θα σας παρουσιάσω το διήγημά μου «Γκάλοπ», που περιλαμβάνεται στη δεύτερη έκδοση της πρώτης μου συλλογής διηγημάτων «Για μια πορεία«, που κυκλοφόρησε το 1988 από τις εκδόσεις Σύγχρονη Εποχή και δεν ξέρω αν έχει πια εξαντληθεί. Λέω «στη δεύτερη έκδοση», διότι, πράγμα κάπως ανορθόδοξο, η πρώτη έκδοση της συλλογής, που βγήκε το 1984, είχε εννιά διηγήματα, ενώ η δεύτερη έχει έντεκα. Βλέπετε, μετά την κυκλοφορία της πρώτης έκδοσης έγραψα κι άλλα δυο διηγήματα, ιδίου κλίματος με αυτά της πρώτης συλλογής, οπότε, όταν έγινε η δεύτερη έκδοση (και ενώ είχε κυκλοφορήσει και η δεύτερη συλλογή μου, Μετά την αποψίλωση, με φανταρίστικα διηγήματα) είπα να τα βάλω κι αυτά, να μη μείνουν απάντρευτα. Καλή ιδέα ήταν, μια και από τότε σταμάτησα να γράφω λογοτεχνία κι έτσι αν δεν τα είχα βάλει εκεί θα είχαν μείνει στο συρτάρι, ενώ δεν είναι άσκημα -μάλιστα το άλλο, που ίσως το παρουσιάσω κάποια άλλη φορά, έχει μεταφραστεί και στα γερμανικά (με λάθος στον τίτλο!)

Με αυτή τη δεύτερη έκδοση συνέβη και κάτι αστείο. Στην πρώτη έκδοση του βιβλίου είχα ακολουθήσει (και περιέργως είχα πείσει τους εκδότες και το δέχτηκαν) ένα ιδιόρρυθμο (και ανόητο) σύστημα ορθογραφίας, όπου το «κι» το κολλούσα στην επόμενη λέξη (κιαν, κιάλλο, κιέπειτα), το απ’ το έγραφα χωρίς απόστροφο και άλλες τέτοιες εκκεντρικότητες. Όταν ήρθε ο καιρός της δεύτερης έκδοσης, είχα σοβαρευτεί και είχα υιοθετήσει τη συνήθη ορθογραφία (δεν είχε ακόμα βγει κι ο Μπαμπινιώτης να σπείρει καινά δαιμόνια). Αλλά από τον εκδοτικό οίκο μου είπαν ότι δεν γίνεται να έχει το βιβλίο δυο διαφορετικά ορθογραφικά συστήματα, κι έτσι μ΄ ανάγκασαν να γράψω και τα δυο πρόσθετα διηγήματα με την ιδιόρρυθμη ορθογραφία που είχα εγκαταλείψει. Αλλά πολλά είπα, να και το διήγημα:

Γκάλοπ

Ήτανε έξι· δηλαδή, ο έκτος είχε μόλις έρθει, οι πέντε όμως ήσαν από ώρα στο καφενείο, ο Στρατής με το Μήτσο να παίζουνε τάβλι τους καφέδες και γύρω τους οι άλλοι τρεις, ο Λεφτέρης να διαβάζει εφημερίδα, ο Μηνάς να καθοδηγεί το Μήτσο στο τάβλι, κι ο Γιάννης (αντίστοιχα) το Στρατή. Πλακωτό παίζανε, κι ο τρό­πος που έπαιξε το -ζόρικο είν’ η αλήθεια- ασόδυο ο Στρατής προκάλεσε την κατακραυγή της τετράδας. «Τι κάνεις ρε; Με έξι- δύο σου πιάνει παραμάνα», επιτίμησε το σύμμαχό του ο Γιάννης. «Τρίχες, δεν υπάρχει τέτοιος συνδυασμός στο τάβλι», τον καθησύ­χασε αυτάρεσκα ο παίχτης. Φυσικά, ο Μήτσος έφερε το φονικό έξι-δύο και ο Στρατής νεύριασε και τ’ άφησε διπλό· αλλά και με πεντάρες του αλλουνού, πάλι θα έχανε, όπως υπολόγισε ο οξυδερ­κής Λεφτέρης. Κείνη την ώρα μπήκε λοιπόν στο μαγαζί ο έκτος, ο Σακαλής. Πήρε καρέκλα κι έκατσε, βαρύς κι ασήκωτος, συλλογισμένος. Διάταξε μέτριο, άναψε τ’ άφιλτρο και καθόταν να παρακο­λουθεί την παρτίδα από απόσταση· παίζανε πόρτες τώρα. Για κά­μποση ώρα ακούγονταν μονάχα τα βροντοχτυπήματα απ’ τα πούλια.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Διηγήματα, Λογοτεχνία, Περιαυτομπλογκίες | Με ετικέτα: , , | 84 Σχόλια »

Δημοσκοπήσεις, σφυγμομετρήσεις και γκάλοπ

Posted by sarant στο 16 Σεπτεμβρίου, 2015

Την Κυριακή ψηφίζουμε και, όπως βλέπω, οι δημοσκοπήσεις προβλέπουν ότι η μάχη θα κριθεί πάνω στο νήμα, ότι θα έχουμε θρίλερ μέχρι την τελευταία στιγμή, όπως λέει το κλισέ, ή, ακόμα χειρότερα «το απόλυτο θρίλερ». Δεν είναι αυτή η δική μου αίσθηση, νομίζω πως ο ΣΥΡΙΖΑ έχει προβάδισμα, αλλά δεν είμαι αμερόληπτος και κάλλιστα μπορεί να πέφτω έξω. Πάντως, και τα αγγλικά γραφεία στοιχημάτων, που όσο και να πεις έχουν συμφέρον να σταθμίσουν σωστά την κατάσταση, δίνουν νίκη του ΣΥΡΙΖΑ.

Γκάλοπ κάνουμε και εμείς στο ιστολόγιο, όπου σας έχω καλέσει να δηλώσετε τι θα ψηφίσετε στις εκλογές της Κυριακής, και μέχρι στιγμής πάνω από 1500 φίλοι έχουν «ψηφίσει» (αν θέλετε, μπορείτε κι εσείς να ψηφίσετε μέχρι την Παρασκευή). Ώστόσο, το δικό μας το γκάλοπ έχει στόχο απλώς να αποτυπώσει τις προτιμήσεις των αναγνωστών και επισκεπτών του ιστολογίου, και όχι να προβλέψει το τελικό αποτέλεσμα -είναι μάλλον βέβαιο ότι τα αποτελέσματα της κυριακάτικης κάλπης θα απέχουν πολύ από της δικής μας σφυγμομέτρησης.

Στις εκλογές του Γενάρη και στο δημοψήφισμα του Ιούλη οι εταιρείες δημοσκοπήσεων δεν τα πήγαν πολύ καλά -αν και δεν έχω τα στοιχεία πρόχειρα, η εντύπωσή μου είναι ότι και στις δυο περιπτώσεις έπεσαν αρκετά έξω: αν θυμάμαι καλά, τον Γενάρη οι τελευταίες δημοσκοπήσεις, της Παρασκευής πριν από τις εκλογές, έδιναν αμφίρροπη αναμέτρηση ή μικρό προβάδισμα του ΣΥΡΙΖΑ -και τελικά η νίκη του ΣΥΡΙΖΑ ήταν καθαρή, ενώ τον Ιούλιο πρόβλεπαν και πάλι σχεδόν ισοψηφία και τελικά το ΟΧΙ θριάμβευσε. (Στις εκλογές του 2012 ίσχυε απαγόρευση δημοσίευσης δημοσκοπήσεων το τελευταίο 15θήμερο).

Αυτή η αποτυχία των δημοσκόπων έχει σχολιαστεί αρκετά -κάποιοι επισημαίνουν ότι όλο και περισσότεροι πολίτες αρνούνται να απαντήσουν ή και να σηκώσουν το τηλέφωνο (ή δεν έχουν πια σταθερό τηλέφωνο), άλλοι υποθέτουν ότι κάποιοι ερωτώμενοι δίνουν εσκεμμένα λάθος απαντήσεις (τρολάρουν τους δημοσκόπους, θα λέγαμε), ενώ πλανάται πάντοτε και η παλιά, μη αποδειγμένη και ίσως μη αποδείξιμη άποψη ότι όλες οι δημοσκοπήσεις είναι στημένες, χειραγωγημένες με σκοπό τη χειραγώγηση των πολιτών.

Αυτά όλα τα συζητάμε αν θέλετε στα σχόλια. Όμως εμείς εδώ λεξιλογούμε’ κι επειδή χτες είχα ταξίδι (και γενικά αυτές τις μέρες θα έχω πολλά τρεχάματα), δεν είναι άσκοπο να επαναλάβω ένα κομμάτι από ένα παλιότερο άρθρο, γραμμένο λίγες μέρες πριν από τις εκλογές του Ιουνίου 2012, σχετικά με τα λεξιλογικά των δημοσκοπήσεων. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επαναλήψεις, Επικαιρότητα, Ετυμολογικά, Εκλογές, Ιστορίες λέξεων, Λεξικογραφικά | Με ετικέτα: , , , | 145 Σχόλια »

Κυλιόμενες δημοσκοπήσεις, κρυφές σφυγμομετρήσεις και μυστικά γκάλοπ

Posted by sarant στο 14 Ιουνίου, 2012

 

Τις περασμένες εκλογές, στις 6 του Μάη, πήγα να ψηφίσω αργούτσικα, κατά τις 4 η ώρα, κατά σύμπτωση στο δημοτικό σχολείο όπου πήγαινα μικρός. Η Νικοκυρά ψήφιζε στο διπλανό γυμνάσιο, και περιμένοντάς την να βγει έπιασα κουβέντα με κάτι παλιούς γνωστούς μου από τη γειτονιά και συζητούσαμε (τι άλλο;) τις εκτιμήσεις μας για τα αποτελέσματα. Τότε ήρθε το πηγαδάκι μας ένας άλλος παλιός γνωστός, που από το λίγο που τον ξέρω τον έχω ζυγιάσει για καλό παιδί αλλά επιπόλαιο. «Έχω έγκυρες πληροφορίες από το έξιτ πολ», μας είπε. Και χωρίς να περιμένει συνέχισε: Νέα Δημοκρατία 31%, ΠΑΣΟΚ 21%, ΣΥΡΙΖΑ 13%, ΚΚΕ 7%, Καμμένος 6%… (δεν θυμάμαι ακριβώς τα νούμερα, αλλά περίπου έτσι ήταν). Εκεί πάνω βγήκε η Νικοκυρά και φύγαμε. «Γιατί είσαι έτσι σκασμένος;» με ρωτάει. «Τι έγινε;» Της είπα, δεν το πίστεψε. Εγώ το μισοπίστευα, και είχα πάθει σοκ, συν τοις άλλοις επειδή αν επαλήθευε η πληροφορία θα είχα πέσει αποκαρδιωτικά έξω στις εκτιμήσεις μου, τόσο που δεν θα τολμούσα να ξανασχολιάσω την πολιτική (όχι ότι αυτό είναι κακό, βέβαια).

Όπως όλοι ξέρουμε, τα αποτελέσματα των εκλογών ήταν πολύ διαφορετικά από τις «έγκυρες» πληροφορίες του φίλου -ευτυχώς. Αλλά η ιστορία δεν σταματάει εδώ. Τη Δευτέρα ή την Τρίτη μετά τις εκλογές, διάβασα τα αποτελέσματα ενός εκτενούς έξιτ πολ, όπου αναλύονταν οι προτιμήσεις των ψηφοφόρων του δείγματος ανά ηλικία και προηγούμενη ψήφο. Και, όπως πρόσεξα, τα αποτελέσματα της δημοσκόπησης εξόδου για τους μεγαλύτερους των 65 ετών ήταν, πράγματι, ίδια, ίσως ολόιδια, με αυτά που είχε αναφέρει ο επιπόλαιος φίλος. Πράγμα που σημαίνει ότι μπορεί κάλλιστα να ήταν όντως έγκυρες οι πληροφορίες που μας μετέφερε, αλλά να μην πρόσεξε (ή να μην του είπαν) ότι αφορούν το τμήμα των 65+ Είπαμε, είναι επιπόλαιος!

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Ετυμολογικά, Εκλογές, Ιστορίες λέξεων, Λεξικογραφικά | Με ετικέτα: , , , | 56 Σχόλια »