Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Γκας Πορτοκάλος’

Το μπουχαρί μας βάζει σε μπελάδες

Posted by sarant στο 9 Ιουνίου, 2011

Κανονικά δεν είχα σκοπό να ανεβάσω άρθρο σήμερα, αλλά έπεσα πάνω σ’ ένα μπουχαρί και θέλω να σας ρωτήσω δυο πράγματα και να σας πω μερικά άλλα, οπότε σας φορτώνομαι. Οι απορίες που έχω είναι στο τέλος.

Η λέξη «μπουχαρί» δεν υπάρχει σχεδόν σε κανένα λεξικό. Δεν υπάρχει στον Μπαμπινιώτη, δεν υπάρχει στο ΛΚΝ, δεν υπάρχει στο Μείζον Τεγόπουλου-Φυτράκη, δεν υπάρχει στο λεξικό του Παπύρου  (τάχαμου όλης της ελληνικής), δεν υπάρχει στο Λεξικό του Δημητράκου το πολύτομο (ξανατάχαμου όλης της ελληνικής, που έχει όποια απίθανα άπαξ λεγόμενα  κατέγραψε ο Ησύχιος αλλά στα νεοελληνικά σφυρίζει αδιάφορα). Ωστόσο, αν γκουγκλίσετε, θα προσανατολιστείτε περίπου τι είναι.

Μπουχαρί είναι η καμινάδα. Συχνά, είναι ειδικώς η πετρόχτιστη καμινάδα,  όπως στη φωτογραφία, που τη βρήκα σ’ αυτό το ζαγορίσιο μπλογκ, σε άρθρο με τον ωραίο τίτλο «Η τέχνη του μάστορα στο μπουχαρί φαίνεται». Όπως βρήκα, είναι λέξη κυρίως της Θεσσαλίας και της Ηπείρου, αλλά και της υπόλοιπης βόρειας Ελλάδας, Μακεδονίας και Θράκης, ενώ υπάρχει και στη Λέσβο. Σε πολλά μέρη, ας πούμε στο Πήλιο, το λένε επίσης «ο μπουχαρής», που κάπως με παραξενεύει.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Όχι στα λεξικά, Απορίες, Ετυμολογικά | Με ετικέτα: , , , , , , , | 207 Σχόλια »

Φαιδρά πορτοκάλεια

Posted by sarant στο 8 Ιουνίου, 2011

Αν και σε καθεστώς υπολειτουργίας του ιστολογίου, πήρα τις προάλλες ένα ηλεμήνυμα από έναν καλό φίλο (στον οποίο οφείλω και τον ευρηματικό τίτλο) και το μετατρέπω σε αρθράκι -όλο το υλικό όμως προέρχεται από αλλού, εγώ κλέβω έτοιμη δουλειά.

Συγκεκριμένα, κλέβω μια παλιά ανάρτηση στο ιστολόγιο του φίλου μας του Στέλιου. Αλλά ας τον αφήσω να τα διηγηθεί:
Ήμουν σε ένα τραπέζι πριν κάποιες εβδομάδες, και δεν θυμάμαι πως πήγε η κουβέντα στην λέξη «άτι», οπότε τελείως αθώα εγώ τους λέω ότι προέρχεται από την τουρκική «at».
Ε δεν μπορείτε να φανταστείτε τι έγινε! Δύο κυρίες του τραπεζιού (δικηγόροι αμφότερες) αντέδρασαν λες και τις έβρισα!
«Όχι βέβαια, κάνεις μεγάλο λάθος» μου λέει η μία «είναι αρχαίο ελληνικό!», και η άλλη συμπληρώνει «και στον Όμηρο αναφέρεται: γοργοπόδαρα άτια»
Μάταια προσπάθησα να ψελίσω ότι απ’ ότι θυμόμουν, έτσι αναφερόταν στη μετάφραση και όχι στο γνήσιο, και ότι απ’ότι ήξερα το αρχαίο ήταν «ίππος», αμέσως με κατακεραύνωσαν «όχι όχι, οι Τούρκοι το πήραν από μας! Είναι αρχαίο!»

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γλωσσικοί μύθοι, Ετυμολογικά, Μεταμπλόγκειν, Πορτοκαλισμοί | Με ετικέτα: | 380 Σχόλια »