Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Γωγώ’

Η Γωγού και το Μάστερ Σεφ

Posted by sarant στο 8 Μαρτίου, 2018

Το έχω ξαναγράψει, τηλεόραση ελάχιστα βλέπω, κι έτσι στην αρχή δεν μπορούσα να καταλάβω τι είδους μανία είχε πιάσει τους φίλους μου στο Φέισμπουκ να ρωτάνε αν είναι σωστή η γενική «της Γωγούς» ή να μέμφονται την ακλισιά του ονόματος «Τιμολέων» (π.χ. του Τιμολέων). Δεν καταλάβαινα γιατί τους απασχολούσαν ειδικά αυτά τα δύο ονόματα.

Ύστερα πληροφορήθηκα ότι υπάρχει εκπομπή ονόματι Μάστερ Σεφ -ή μάλλον να το λατινογράψω, Master Chef, μια και είμαι βέβαιος πως όσοι το γράφουν έτσι το προφέρουν με ένα παχύτατο σίγμα, σαν τη Ντόρα Μπακογιάννη όταν λέει τη λέξη chοκολάτα -δεν λέω για τον γέρο Καραμανλή για να μην προδώσω την ηλικία μου.

Αλλά πλατειάζω. Υπάρχει λοιπόν αυτη η εκπομπή, που δεν την έχω δει ποτέ αλλά υποθέτω πως είναι η μαγειρική παραλλαγή των παιχνιδιών «ανάδειξης ταλέντων», όπου συμμετέχουν η Γωγώ και ο Τιμολέων, που τα ονόματά τους κακοπαθαίνουν, του ενός επειδή μένει άκλιτο και της άλλης επειδή αρχαιοκλίνεται.

Το Σαββάτο που μας πέρασε, παρέθεσα την άποψη μιας φίλης που είδα στο Φέισμπουκ και που με βρισκει σύμφωνο, οπότε την επαναλαμβάνω:

«Της Γωγούς και του Τιμολέων» ακούω όλη την ώρα στο Μάστερ Σεφ και πραγματικά αναρωτιέμαι πώς γίνεται από το αρχαιόπληκτο «της Γωγούς» να πηγαίνουμε στο λανθασμένο γραμματικά ακόμη και σήμερα, τουλάχιστον με τους τυπικούς κανόνες, «του Τιμολέων». Και μάλλον καταλήγω στο εξής: ότι και τα δύο έχουν την ίδια ρίζα αρχαιοπληξίας. Τα ονόματα, καθότι δεν ακολουθούν τους γνωστούς μηχανισμούς κλίσης της νέας ελληνικής, είναι αδιαφανή. Έτσι, σε ένα περιβάλλον που κυριαρχεί το «εμπρός-πίσω» στη γλωσσική συζήτηση, που θεωρείται δηλαδή ότι το ομιλούν πρόσωπο κερδίζει πόντους αν μιλήσει αρχαιοπρεπώς (είναι αστείο ότι τα περισσότερα «αρχαιοπρεπή» είναι λανθασμένα), σε ένα περιβάλλον που προτιμά να λέει «της Σαπφούς» από «της Σαπφώς», «τα mails» από «τα μέιλ», τα «bars» από τα «μπαρ», γιατί να μην προτιμάει να λέει «της Γωγούς» και γιατί να μην προτιμάει να λέει «του Τιμολέων»; Ακούγονται τόσο όμορφα αρχαία και τα δύο.

Για την ακλισιά του Τιμολέοντα δεν έχω να πω πολλά. Πέρα από τον παράγοντα που επισήμανε η φίλη, ότι δηλαδή το «Τιμολέων» ακουγεται πολύ επίσημο και γκλαμουράτο,  ο άλλος παράγοντας που συμβάλλει στο να αφήνεται άκλιτο το όνομα είναι ότι δεν συμμορφώνεται με κάποιο συνηθισμένο κλιτικό υπόδειγμα όπως βλεπουμε και στην επισημοποιημένη πλέον ακλισία ανάλογων επωνύμων π.χ. του συγγραφέα Μάνου Κοντολέων. Βέβαια, το όνομα «Τιμολέων» μέχρι πρότινος θα έμενε θαμμένο στα επίσημα κατάστιχα, διότι μέχρι πρότινος κανένας λογικός άνθρωπος νέας ηλικίας δεν θα σκεφτόταν να αυτοαποκαλείται και να αυτοσυστήνεται έτσι -θα το έκανε Τίμος, κάτι που δεν εμπόδισε τον φιλο μου στο δημοτικό να γίνει καθηγητής πρώτα στο ΕΜΠ και μετά στη Μελβούρνη. Αλλά με το θέμα του εξοβελισμού των συντομευμένων μορφών θα ασχοληθούμε σε αλλο άρθρο.

Οπότε αφηνουμε ήσυχο τον… Τιμολέων και περναμε στη Γωγώ. Η γενική «της Γωγούς», που όπως ακούω δίνει και παίρνει στο Μάστερ Σεφ, μου θύμισε ένα από τα βιβλία που κληρονόμησα από τον παππού μου, ένα θεατρικό έργο του 19ου αιώνα, μια φάρσα του Άννινου, στο οποίο υπάρχει μια πολύ διασκεδαστική σκηνή ανάμεσα σε έναν δάσκαλο, που μιλάει καθαρεύουσα, και στην υπηρέτρια του σπιτιού, τη Μαριγώ. Η Μαριγώ έχει παρακαλέσει τον δάσκαλο να της κάνει μια εξυπηρέτηση, και ο δάσκαλος λέει:

– Ας ικανοποιήσω την επιθυμίαν της αγαπητής μου Μαριγούς

– Δεν με λένε Mαριγού, Μαριγώ με λένε, διορθώνει η κοπέλα.

– Ναι, καλή μου, αλλά κλίνεσαι!

– Και γιατί να κλείνομαι; Καμιά ασκημομούρα είμαι;

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Advertisements

Posted in Θηλυκό γένος, Μεταμπλόγκειν, Νεοκαθαρεύουσα, Ονόματα, Τηλεοπτικά | Με ετικέτα: , , , , , | 151 Σχόλια »