Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Γ. Βαλέτας’

Μετά την Ισλανδία, ο Σουρής

Posted by sarant στο 7 Ιουνίου, 2012

Το σημερινό άρθρο είναι ιδιόρρυθμο, μεταξύ άλλων επειδή ουσιαστικά λίγα έχω να πω εγώ και περιμένω περισσότερα από εσάς, ρίχνοντας κατά κάποιον τρόπο άδεια για να πιάσω γεμάτα. Στο χτεσινό μας άρθρο είδαμε πώς η συλλογική σοφία της μπλογκόσφαιρας μπόρεσε να φέρει στην επιφάνεια την αλήθεια σχετικά με την κατάσταση σε μια μακρινή χώρα, την Ισλανδία. Σκέφτηκα λοιπόν μήπως με τη βοήθειά σας βρούμε άκρη σχετικά με ένα θέμα που με απασχολεί, όχι πια για την Ισλανδία αλλά σχετικά με τον Γεώργιο Σουρή, τον παλιό σατιρικό ποιητή.

Ο Σουρής έγραφε πολύ -όχι μόνο έγραψε σχεδόν μόνος του τα 1442 φύλλα του Ρωμηού, της έμμετρης εφημερίδας του, που την έβγαζε από το 1883 έως το 1918, αλλά συνεργαζόταν και με άλλες εφημερίδες (π.χ. το Άστυ), ενώ και τα άλλα του ποιήματα, τα εκτός εφημερίδων, πιάνουν κάμποσους τόμους. Αυτή η ευκολογραφία, για την οποία είχε θαυμαστεί αλλά και επικριθεί στον καιρό του, μας δυσκολεύει σήμερα, διότι βέβαια το έργο του δεν είναι πουθενά συγκεντρωμένο -όσο κι αν είχε εκδώσει ο Βαλέτας παλιότερα τα ‘Απαντά του σε 5 ή 6 τόμους.

Επειδή ο Σουρής είναι ο πρώτος σατιρικός ποιητής που έρχεται στο νου, υπάρχει η συνήθεια, όποιο αστείο ή σκαμπρόζικο στιχάκι κυκλοφορεί στο Διαδίκτυο, να το αποδίδουν στον Σουρή. Πριν από μερικούς μήνες είχαμε ένα τέτοιο άρθρο, όταν σε άρθρο γνωστού αρθρογράφου αποδόθηκαν στον Σουρή κάποιοι διάσημοι στίχοι του Αλ. Σούτσου. Εκεί, η ανασκευή ήταν εύκολη μια και οι στίχοι του Σούτσου (είν’ ελεύθερος ο Τύπος, φθάνει μόνον να μη γράψεις) ήταν γνωστοί. Στα σχόλια του προηγούμενου άρθρου έγινε λόγος και για ένα ακόμα ποίημα, που αποδίδεται στον Σουρή ενώ δεν είναι ολόκληρο δικό του, και για το οποίο θα σας μιλήσω σήμερα, ζητώντας τη βοήθειά σας. Πρόκειται για το εξής:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Απορίες, Ποίηση, Σατιρικά, Σουρής, Τραγούδια | Με ετικέτα: , , , , , | 67 Σχόλια »

Να γυρίσουμε στην εκπαίδευση του 1955;

Posted by sarant στο 29 Αυγούστου, 2011

Το σαββατιάτικο άρθρο του Κ. Γεωργουσόπουλου στα Νέα, με τίτλο «Ολική επαναφορά«, περιέχει αναμνήσεις του αρθρογράφου από την εποχή που έδωσε εισαγωγικές εξετάσεις στη Φιλοσοφική Σχολή, το 1955. Ο Κ.Γ. αφηγείται παραστατικά το κλίμα που επικρατούσε το πρώτο μισό της δεκαετίας του 1950 στην επαρχιακή πόλη στην οποία τελείωσε το εξατάξιο γυμνάσιο (δεν την κατονομάζει, αλλά πρέπει να είναι η Λαμία), αμέσως μετά τον εμφύλιο:

Γυμνάσιο αρρένων με τμήματα 80-90 μαθητές το καθένα, αλλά και μερικοί (όχι λίγοι πάντως) φωτισμένοι καθηγητές (…) Σε μια εποχή που στην πόλη όπου μεγάλωνα δεν υπήρχε δημοτική ή άλλη βιβλιοθήκη, ούτε ωδείο, ούτε μουσείο, ούτε μια αίθουσα τελετών, όπου μας τρομοκρατούσαν ο χωροφύλακας και ο παπάς ώστε να μην πηγαίνουμε σινεμά (εκτός ομαδικά με το σχολείο) και να πηγαίνουμε – με ποινή, αν δεν γραφόμασταν, αποβολή – στο κατηχητικό σχολείο, όταν για να γράψουμε διαγωνίσματα φέρναμε από το σπίτι τις κόλλες, πληρώναμε τα σχολικά βιβλία και κουρευόμαστε σαν γίδια με την ψιλή. Οταν η κυκλοφορία ήταν επιτρεπτή τον χειμώνα έως τις εννέα το βράδυ και φορούσαμε υποχρεωτικά πηλήκια με τον αριθμό μαθητολογίου στο γείσο, όταν σε κάθε εκατό νοικοκυριά υπήρχε τηλέφωνο και σε κάθε 300 σπίτια ραδιόφωνο, μάθαμε γράμματα γερά και πολλά.

Κι όμως, έμαθαν γράμματα γερά και πολλά, μας λέει. Επομένως, παραθέτω το τέλος του άρθρου, η λύση είναι να γυρίσουμε στο 1955 ή έστω στο 1965:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Εφημεριδογραφικά, Εκπαίδευση, Λαθολογία | Με ετικέτα: , , , , , , | 331 Σχόλια »

Σε δύσκολους καιρούς, μνημονεύετε Παπαδιαμάντη

Posted by sarant στο 18 Ιανουαρίου, 2011

Το άρθρο αυτό του πατέρα μου, του Δημ. Σαραντάκου, θα δημοσιευτεί στο μυτιληνιό περιοδικό «Α Σελάνα». (Στο Εμπρός ξαναδημοσιεύεται το άρθρο της προηγούμενης εβδομάδας γιατί είχε κάποια λάθη). Συμπληρώνω το άρθρο στο τέλος με μερικά λινκ σε κείμενα του Παπαδιαμάντη από τον παλιό μου ιστότοπο. Πληκτρολογήθηκαν χάρη στην ανεκτίμητη βοήθεια φίλων εθελοντών.

Ωστόσο, θα ήθελα να προσανατολίσω τη συζήτηση, αν μου επιτρέπετε, στο αν διαβάζεται σήμερα ο Παπαδιαμάντης (ας απαντήσουν, έστω, οι φίλοι που έχουν γεννηθεί μετά το 1980, αν παρακολουθεί κανείς τόσο νέος εκτός από τον φίλο μας που γράφει σε πολυτονικό) και αν απορρίπτουμε συλλήβδην τις μεταγλωττίσεις παλιότερων κειμένων. Πριν από μερικά χρόνια είχα επικρίνει μια συγκεκριμένη μεταγλώττιση της Πάπισσας Ιωάννας επειδή είχα κρίνει (όχι άδικα) ότι είχε γίνει στο γόνατο -αλλά τη μεταγλώττιση από τον Βερέττα που έγινε με το ροϊδικό κείμενο αντικριστά τη θεωρώ πολύ καλή ιδέα. Τέλος πάντων, πολλά είπα και δίνω τη σκυτάλη στον πατέρα μου.
Αυτές τις μέρες ο νους μου πάει στον Παπαδιαμάντη, για δύο λόγους.
Ο ένας είναι γιατί φέτος, και συγκεκριμένα στις 3 Ιανουαρίου, συμπληρώθηκαν 100 χρόνια από τον θάνατό του και ο άλλος, γιατί από οικογενειακή παράδοση, τις χρονιάρες μέρες συνηθίζουμε να διαβάζουμε Παπαδιαμάντη. Από τότε που ήμουν παιδί θυμάμαι πως ο πατέρας μου, ένθερμος θαυμαστής του Μεγάλου των γραμμάτων μας, συνήθιζε τέτοιες μέρες να μας διαβάζει κάποιο από τα «Χριστουγεννιάτικα Διηγήματά» του. Τον μιμήθηκα όταν μεγάλωσα κι απόχτησα δικά μου παιδιά και αποτόλμησα να επαναλαμβάνω την ανάγνωση στις εγγόνες μου.
Κατά σύμπτωση, φέτος επίσης, συμπληρώνονται, 160 χρόνια από τη γέννησή του Παπαδιαμάντη. Τη διπλή αυτή επέτειο το Υπουργείο Πολιτισμού (ας το πούμε έτσι) την αγνόησε, όπως άλλωστε είχε παραλείψει πριν δέκα χρόνια να τιμήσει τα 150 χρόνια από τη γέννηση του μεγάλου Σκιαθίτη. Είχε τότε ανακηρυχτεί το 2001 «έτος Εμπειρίκου» γιατί είχαν συμπληρωθεί 100 χρόνια από τη γέννησή του. Στην πραγματικότητα όμως το 2001 έγινε ντε φάκτο έτος Παπαδιαμάντη (από πλευράς εκδόσεων και εκδηλώσεων).
Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Παπαδιαμάντης, Φιλοξενίες | Με ετικέτα: , , , , | 193 Σχόλια »