Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Γ. Δαμιανός’

Το πρώτο αυτοκινητ(ιστ)ικό α/δυστύχημα

Posted by sarant στο 29 Ιανουαρίου, 2013

autoromios

Από τον Ρωμιό του Σουρή (φ. 982, 10.3.1907)

Διάβαζα τις προάλλες στη σελίδα του Δημοκίδη μια συζήτηση για έναν γνωστό δημοσιογράφο που παρέσυρε και σκότωσε με το αυτοκίνητό του «έναν ανθρωπάκο» (έτσι είπε) στη γειτονιά μου, Ποσειδώνος και Ζαΐμη -τον αντιστασιακό συγγραφέα Στάθη Μάρα, που το έργο του θα διαβάζεται κι όταν πια κανείς δεν θα θυμάται κάποιον δημοσιογράφο Δημήτρη Ρίζο, αλλά δεν είναι εκεί το θέμα μου. Χρησιμοποίησε λοιπόν ο αρθρογράφος τη λέξη «αυτοκινητιστικό δυστύχημα», και κάποιος σχολιαστής τον διόρθωσε έμμεσα: Μήπως ήθελες να πεις «αυτοκινητικό»; Οπότε ο Δημοκίδης παρέθεσε μια συζήτηση στη Λεξιλογία, στην οποία είχα πάρει κι εγώ μέρος, κι αφού λογάριαζα από καιρό να γράψω ένα άρθρο για το αν είναι σωστό να λέμε «αυτοκινητικός» ή «αυτοκινητιστικός» βρίσκω αφορμή για το σημερινό άρθρο.

Φυσικά, ο πολύς κόσμος λέει «αυτοκινητιστικός», π.χ. αυτοκινητιστικό ατύχημα ή δυστύχημα (περισσότερα γι’ αυτό, παρακάτω). Κι εγώ έτσι λέω. Το λεξικό Μπαμπινιώτη διαφωνεί. και μάλιστα σε ειδικό πλαίσιο υποστηρίζει ότι το σωστό δεν είναι το αυτοκινητιστικό αλλά το αυτοκινητικό δυστύχημα, δηλαδή δυστύχημα που προκαλείται από αυτοκίνητο ή αναφέρεται σε αυτοκίνητο, και όχι κατ’ ανάγκην στον οδηγό του αυτοκινήτου. Και επισημαίνει ότι «αυτοκινητιστής» δεν είναι κάθε οδηγός αυτοκινήτου, αλλά κυρίως ο επαγγελματίας οδηγός αυτοκινήτου ή φορτηγού.

Δεν συμφωνώ με τον Μπαμπινιώτη. Σε έναν φίλο που με είχε ρωτήσει ποιο από τα δύο (αυτοκινητικό ή αυτοκινητιστικό) είναι το σωστό, είχα απαντήσει: Το ΛΚΝ (λεξικό ιδρύματος Τριανταφυλλίδη) θεωρεί τις δυο λέξεις (αυτοκινητικό και αυτοκινητιστικό) συνώνυμες στην πράξη, αλλά λημματογραφεί ως κύριο λήμμα το «αυτοκινητιστικός». Προσωπικά συμφωνώ με το ΛΚΝ διότι η χρήση προκρίνει τον τύπο «αυτοκινητιστικό ατύχημα».

Πιθανόν στην αρχή του 20ού αιώνα, όταν εμφανίστηκαν τα πρώτα αυτοκίνητα στην Ελλάδα, να εμφανίστηκε πρώτος ο τύπος «αυτοκινητικός» για κάθε τι που αναφέρεται στα αυτοκίνητα (δεν το έχω ψάξει), αλλά ερευνώντας τα σώματα κειμένων βρίσκω αφθονότατες ανευρέσεις του τύπου «αυτοκινητιστικός» από δόκιμους συγγραφείς (έως και ακαδημαϊκούς, δηλ. μέλη της Ακαδημίας Αθηνών) στις πρώτες δεκαετίες κιόλας του 20ού αιώνα.

Επομένως: δεν είναι λάθος το «αυτοκινητικό δυστύχημα» αλλά ούτε το «αυτοκινητιστικό» είναι λάθος. Αν δεχτούμε ότι ζούμε σε έναν μπαμπινιωτικό κόσμο αποκλειστικής διάζευξης, όπου μόνο το ένα είναι σωστό, θα διαλέξω το «αυτοκινητιστικό», αλλά μέχρι να έρθει εκείνη η μέρα δέχομαι και τους δύο τύπους και θεωρώ ότι πρόκειται για θέμα προσωπικής προτίμησης. Κάποιοι άλλοι για να μη μπουν σε τέτοια διλήμματα προτιμούν να λένε «τροχαίο ατύχημα».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γελοιογραφίες, Εφημεριδογραφικά, Λαθολογία, Πρόσφατη ιστορία, Σουρής | Με ετικέτα: , , , , , , | 187 Σχόλια »

Η συνέντευξη στα 24 Γράμματα

Posted by sarant στο 11 Ιανουαρίου, 2013

 

Με τον Γ. Δαμιανό

Με τον Γ. Δαμιανό

Τα 24 Γράμματα είναι ένα αξιόλογο ηλεκτρονικό περιοδικό (ηλεπεριοδικό που το λέω εγώ), που μετράει κάμποσα χρόνια παρουσίας στο ελληνικό Διαδίκτυο. Η ύλη του είναι ποικίλη και πλούσια και ανανεώνεται κάθε βδομάδα. Γράφουν πολλοί συνεργάτες (ανάμεσά τους και ο Γ. Πρίμπας που σχολιάζει και εδώ πότε-πότε) με τον γενικό συντονισμό του Γ. Δαμιανού, που θα τον λέγαμε αρχισυντάκτη ή διευθυντή σε ένα συμβατικό περιοδικό. Συνεργάζομαι και εγώ, με την έννοια ότι έχω δώσει στους ανθρώπους του περιοδικού το ελεύθερο να αναδημοσιεύουν όποιο άρθρο του ιστολογίου θέλουν. Εδώ και λίγον καιρό, τα 24 Γράμματα έχουν αρχίσει να κάνουν βήματα και στη διαδικτυακή τηλεόραση, όχι μόνο παρουσιάζοντας βίντεο γυρισμένα από άλλους, αλλά και με δικές τους παραγωγές.

Πριν από μερικές μέρες, ο Γ. Δαμιανός μού πρότεινε να συμμετάσχω στην ηλεκπομπή «Συνομιλίες» των 24 Γραμμάτων, που είναι μια σειρά από βιντεοσκοπημένες συνεντεύξεις του με συγγραφείς, καλλιτέχνες, πανεπιστημιακούς (εδώ υπάρχει κατάλογος των συνεντεύξεων). Τη συζήτηση αυτή, που έχει ήδη ανέβει στον ιστότοπο των 24 Γραμμάτων, την παρουσιάζω τώρα και εδώ. Ίσως δεν πέφτει πολύ καλά, με την έννοια ότι μόλις προχτές παρουσίασα άλλη μια συνέντευξή μου, και δικαίως θα λέτε ότι τα παραευλόγησα τα γένια μου, αλλά αφού τώρα δημοσιεύτηκε δεν μπορώ να την παρουσιάσω σε δέκα-δεκαπέντε μέρες. Όμως, έχω ένα καλό νέο, ότι προς το παρόν οι περιαυτομπλογκίες σταματούν, καθώς δεν έχω άλλη συνέντευξή μου να παρουσιάσω (εκτός από ένα ντοκιμαντέρ, στο οποίο όμως μιλάω για τον Λαπαθιώτη, και το οποίο δεν ξέρω πότε θα προβληθεί). Να σημειώσω ότι όλα τα περιαυτολογικά υπάρχουν συγκεντρωμένα στη σελίδα About του ιστολογίου.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Μύθοι, Περιαυτομπλογκίες, Συνεντεύξεις | Με ετικέτα: , | 74 Σχόλια »