Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Γ. Ιωάννου’

Ο Ροβιόλης κατοικεί στην οδό Γραφημώνος

Posted by sarant στο 24 Ιανουαρίου, 2011

Το σημείωμα αυτό, που το υποσχέθηκα πριν από μερικές μέρες, αναβιώνει ένα παλιότερο σημείωμά μου, για το ραμόνι και τα λουμπέσα, που εδώ και καιρό λογάριαζα να το ξαναπαρουσιάσω, μια και έχει περάσει πολύς καιρός από τότε που είχε πρωτοεμφανιστεί και πολλοί φίλοι του ιστολογίου δεν το έχουν διαβάσει (όταν το δημοσίεψα, το ιστολόγιο δεν είχε κλείσει δέκα μέρες ζωής και δεν ήταν πολύ γνωστό) και, το κυριότερο, δεν έχουν συνεισφέρει τα σχόλιά τους.

Κατά σύμπτωση, τις προάλλες ήρθε στο προσκήνιο η θρυλική Νομανσλάνδη, και μου φάνηκε πως πολλά «ραμόνια» μπορούν να πολιτογραφηθούν αμέσως Νομανσλανδιανοί, κι έτσι μ’ ένα σμπάρο χτυπάμε πολλά τρυγόνια. Επειδή όμως μας διαβάζουν και φίλοι που δεν καταλαβαίνουν την ορολογία, πρέπει να εξηγηθώ. Τι είναι ραμόνι;

Το ραμόνι είναι λέξη παιδική, περίπου ιδιωτική, και στην προκειμένη περίπτωση δική μου. Μικρός, άκουγα τους γονείς μου να τραγουδούν Θεοδωράκη, τον Επιτάφιο, και να λένε:

Μα το καράβι βούλιαξε κι έσπασε το τιμόνι
και στου πελάγου το βυθό πλανιέμαι τώρα μόνη.

Ίσως επειδή δεν μου πήγαινε να συνδέσω την αρρενωπή φωνή του Μπιθικώτση με θηλυκό επίθετο (τώρα μόνη), το παράκουσα: πλανιέμαι το ραμόνι, κι έπλασα με το νου μου κάποιο μικρό ανυπεράσπιστο ζωάκι που περιπλανιέται στο βυθό του πελάγου. Και, «μπαμπά, τι είναι το ραμόνι;» οπότε έγινε μεγάλο γέλιο.

Τέτοια παρακούσματα είναι πολύ διαδεδομένα, ο καθένας έχει τα δικά του και περιμένω να τα αναφέρετε εδώ. Αποφάσισα να τα λέω ραμόνια, όχι μόνο επειδή το ραμόνι είναι δικό μου, αλλά διότι το ραμόνι χτυπάει πάντα δυο φορές. Τι εννοώ; Πριν από λίγο καιρό, συζητώντας με συνάδελφο που είναι καμιά δεκαριά χρόνια μικρότερος, βρήκα ότι κι εκείνος είχε, σαν παιδί, πλάσει το δικό του ραμόνι, κι εκείνος από τραγούδι του Μίκη, αλλά όχι από τον Επιτάφιο, παρά από τα Τραγούδια του αγώνα -λογικό άλλωστε, αφού είναι μικρότερος δέκα χρόνια. Και στον Ωρωπό, εκεί που λέει: Κλαίει η μάνα τώρα μόνη, κλαιν τα δέντρα τα βουνά, ο φίλος μου συγκινιόταν για το καημένο το ραμόνι που το έκλαιγε η μάνα του. Ίσως επειδή είχε χαθεί και περιπλανιόταν στου πελάγου το βυθό!

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Advertisements

Posted in Αναμνήσεις, Γλωσσικά ευτράπελα | Με ετικέτα: , , , | 295 Σχόλια »

Καλή χρονιά και κουράγιο! (πάλι)

Posted by sarant στο 1 Ιανουαρίου, 2011

Μπορεί να με κατηγορήσετε για έλλειψη πρωτοτυπίας, διότι το σημερινό πρωτοχρονιάτικο άρθρο είναι αντίγραφο, θα έλεγε κανείς, του περυσινού -σε σημείο που έχει και τον ίδιο περίπου τίτλο. Βρίσκω όμως ότι ο περυσινός τίτλος («Καλή χρονιά και κουράγιο») ταιριάζει και για φέτος, και μάλιστα επαυξημένος.

Και το θέμα του άρθρου θα είναι το ίδιο. Δεν έχω σκοπό, χρονιάρα μέρα, να σας σκοτίσω με ετυμολογικά άρθρα ή περισπούδαστες αναλύσεις. Θα σας παρουσιάσω λοιπόν μερικές πρωτοχρονιάτικες γελοιογραφίες από προηγούμενα χρόνια -και μια και φέτος αλλάζουμε δεκαετία, θα δούμε γελοιογραφίες από την πρώτη μέρα προηγούμενων δεκαετιών.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γελοιογραφίες, Επικαιρότητα, Πρόσφατη ιστορία | Με ετικέτα: , , , , , , , | 39 Σχόλια »

Πόσα είναι τα μισά της χιλιάδας;

Posted by sarant στο 30 Απρίλιος, 2010

Φυσικά, τα μισά της χιλιάδας είναι πεντακόσια. Όμως, αυτή η αναντίρρητη μαθηματική αλήθεια είναι επίσης και παροιμιακή φράση, που τη λέμε σε κάποιον που αφαιρείται ξαφνικά, που βυθίζεται σε σκέψεις ενώ συζητάμε ή διασκεδάζουμε ή τρώμε. Καλοπροαίρετο πείραγμα είναι· εννοούμε ότι, αν η αιτία που βυθίστηκε σε σκέψεις είναι το… δυσεπίλυτο μαθηματικό πρόβλημα της διαίρεσης 1000 δια 2, του δίνουμε την απάντηση ώστε να ησυχάσει και να συμμετάσχει ξανά στη συζήτηση ή τη διασκέδαση.

Την έκφραση δεν την έχω βρει σε συλλογές παροιμιακών εκφράσεων, ούτε στον Μπαμπινιώτη, αλλά την έχει το ΛΚΝ, αν και με ελαφρώς (ή και αρκετά) διαφορετικό ορισμό. Τη λέμε, λέει, για κάποιον που δείχνει μεγάλη αδιαφορία, αφηρημάδα ή άγνοια. Ο Δημητράκος έχει επίσης τη φράση, θεωρώντας ότι σημαίνει «μη χάνεις τον καιρό σου σε άσκοπους υπολογισμούς, έσο αμέριμνος». Περίπου αυτή είναι και η δική μου εντύπωση.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αριθμοί, Περιαυτομπλογκίες, Φρασεολογικά, Uncategorized | Με ετικέτα: , , , , | 113 Σχόλια »