Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘δήλωση Κίσινγκερ’

Μπρεξιταρισμένα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 20 Φεβρουαρίου, 2016

Το 1998 το Λεξικό Μπαμπινιώτη συμπεριέλαβε το λήμμα «εξιτάρω» με τη σημείωση ότι πρόκειται για αργκό των νέων. Το νεότερο Χρηστικό Λεξικό της Ακαδημίας επίσης περιλαμβάνει το λήμμα αυτό. Αντιθέτως, λήμμα «μπρεξιτάρω» δεν υπάρχει, όπως δεν υπάρχει και λήμμα «γκρεξιτάρω» -αν πάντως το βάλουμε στόχο να φτιάχνουμε αβέρτα λέξεις για να φτάσουμε τα 5 εκατομμύρια, μπρεξιτάρω θα μπορούσε να σημαίνει «ερεθίζω, διεγείρω κάποιον με την ιδέα του μπρέξιτ». Και αφού τα μεζεδάκια γράφονται ενώ συνεχίζεται η μαραθώνια σύνοδος κορυφής που είναι αφιερωμένη στο μπρέξιτ, δηλαδή στην έξοδο της Βρετανίας από την ΕΕ, σκέφτηκα να νεολογίσω στον τίτλο, αν και τελικά μαθαίνω ότι στη σύνοδο τα βρήκαν με τη Βρετανία, χωρίς αυτό βέβαια να σημαίνει ότι αποτράπηκε ο κίνδυνος του μπρέξιτ.

Τα μεζεδάκια, εννοείται, δεν έχουν σχέση είτε με το μπρέξιτ είτε με τη σύνοδο κορυφής, απλώς συμπίπτουν χρονικά.

* Και ξεκινάω με μιαν ακόμα περίπτωση γραμματικής μπούρκας, που μας έρχεται από την Κύπρο. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, υπάρχει αίτημα του Προέδρου Αναστασιάδη «για παύση της διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας». Σε άλλα κυπριακά μέσα η μπούρκα διατηρείται, αλλά με καθαρευουσιάνικη δαντέλα: της διοικητού.

Ασφαλώς, «της διοικήτριας», όπως θα λέγαμε και «της διευθύντριας». Έχω πάντως προσέξει ότι οι κουμπάροι στην Κύπρο προτιμούν τους επίκοινους τύπους περισσότερο από εμάς. Από την άλλη, έχουν διοικήτρια στην κεντρική τους τράπεζα, έστω κι αν την αποκαλούν «διοικητή».

* Η ακλισιά της εβδομάδας, από άρθρο της ΕφΣυν για τον Άγιο Γεώργιο, το νησάκι που βρίσκεται πλάι στη Σαλαμίνα -αν και δεν είναι πια νησάκι, αφού, όπως βλέπω στο χάρτη, ενώνεται με τη Σαλαμίνα με ένα είδος προβλήτα(ς).

Το νησάκι αυτό χρησίμευε τον 19ο αιώνα για λοιμοκαθαρτήριο, για καραντίνα -οπότε ο αρθρογράφος το παρομοιάζει με τη Σπιναλόγκα αν και, όπως κι ο ίδιος αναγνωρίζει, υπάρχουν αρκετές διαφορές στον ρόλο που έπαιξαν. Ωστόσο, μας λέει «Οι ομοιότητες των δύο μικρών νησιών, της Σπιναλόγκα και του Αγίου Γεωργίου, είναι πολλές».

Εδώ τα χαλάμε. Γιατί άκλιτη η Σπιναλόγκα; Για να δείξουμε ότι ξέρουμε πως είναι δάνειο; Σουσουδισμός απαράδεκτος.

* Ύστερα από τόσον καιρό που ψαρεύω τα μαργαριτάρια του, ας πω και ένα μπράβο για τον Κώστα τον Μπογδάνο, ο οποίος την Τρίτη (αν δεν κάνω λάθος) χρησιμοποίησε στην εκπομπή του τον αναλογικό τύπο «έχει ανάξει» αντί του αμαληκιτικού «έχει αναγάγει». Νομίζω μάλιστα πως με κοιτούσε την ώρα που το έλεγε 🙂

* Ενδιαφέρουσα ακυρολεξία στις δηλώσεις του παραιτηθέντος υφυπουργού κ. Παν. Σγουρίδη. Δήλωσε: «Αν δεν τάξεις, δεν σε ψηφίζει. Όταν σου μιλάει κάποιος ορθολογιστικά, δεν είναι καλός. Επειδή είμαι παλιά καραβάνα και επειδή δεν φείδομαι των λόγων μου, πρέπει κάποια στιγμή να πούμε την αλήθεια. Αυτή είναι η αλήθεια»

Άλλο ήθελε να πει ο κ. Υπουργός. Προφανώς ήθελε να πει ότι μιλάει πάντα με παρρησία, ότι δεν κρύβεται, ότι δεν μασάει τα λόγια του. Προτίμησε το «δεν φείδομαι» που όμως σημαίνει δεν οικονομώ τα λόγια μου, είμαι φλύαρος. Βέβαια, αλήθεια έλεγε -αλλά δεν νομίζω ότι είναι να παινεύεται γι’ αυτό!

* Πιο σωστό βέβαια θα ήταν να πω «του υπό παραίτηση υπουργού». Επειδή ο Αλέξης Τσίπρας βρίσκεται στις Βρυξέλλες για το μπρέξιτ, δεν έχει ασχοληθεί με το θέμα.

* Οι σπαμαδόροι βελτιώνονται. Βλέπω στη σπαμοπαγίδα του ιστολογίου τρία-τέσσερα σπαμ που λένε περίπου το εξής:

«Ψαγμενο κειμενο παιδια. Συνεχίστε να ανεβαζεται τετοια κειμενα να εχουμε και κατι της προκοπης να χαζευουμε».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Ακλισιά, Μύθοι, Μαργαριτάρια, Μεζεδάκια, Μουστάκια της Τζοκόντας | Με ετικέτα: , , , , | 302 Σχόλια »

Ο άνθρωπος που πήγε στην κηδεία του και άλλα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 21 Ιανουαρίου, 2012

Σε μια παλιά ελληνική ταινία, ο Λάμπρος Κωνσταντάρας παίζει το ρόλο του καπετάνιου, που ναυαγεί και τον έχουν για πνιγμένο. Στο νησί του, συγγενείς, επιτήδειοι και προικοθήρες τού τρώνε την περιουσία και του ετοιμάζουν ένα περίλαμπρο μνημόσυνο, έχοντας παραπετάξει την αγαπημένη του και τον πιστό του βοηθό (φυσικά, τον ρόλο παίζει ο Λαυρέντης Διανέλλος). Ξάφνου, στο μνημόσυνο παρουσιάζεται φάντης μπαστούνι ο καπετάνιος, πετάει έξω τους λυμεώνες και αποκαθιστά την τάξη. Αυτά, στις ταινίες. Στην πραγματική ζωή είναι κάπως πιο δύσκολο να παρευρεθεί κάποιος στο μνημόσυνό του ή στην κηδεία του, όμως κάτι τέτοιο έγινε (έστω και προς στιγμή) στις ιστοσελίδες του ηλεΒήματος τις προάλλες, όταν δημοσιεύτηκε το ρεπορτάζ που βλέπετε αριστερά, για την κηδεία του Ραούφ Ντενκτάς.

Προσέξτε καλά τη φωτογραφία -ποιος είναι ο φαλακρός κύριος που προσεύχεται στο αριστερό άκρο της φωτογραφίας; Το βρήκατε, είναι ο Ραούφ Ντενκτάς!

Υπεύθυνος για το θαύμα, βέβαια, είναι ο δαίμων του φωτογραφικού αρχείου, που συνδύασε το ρεπορτάζ της κηδείας του Ντενκτάς με μια φωτογραφία από την κηδεία του Ετσεβίτ -κι αν προσέξετε, πάνω στο φέρετρο γράφει 1921-2006.

Πρέπει βέβαια να πούμε ότι οι υπεύθυνοι της ηλεφημερίδας αμέσως μόλις αντιλήφθηκαν το λάθος το διόρθωσαν, κι έτσι αν επισκεφθείτε τώρα τη σελίδα θα δείτε πως η φωτογραφία έχει αλλάξει. Ωστόσο, ο δαιμόνιος Δρ. Ζίμπενμαλ της Λεξιλογίας είχε προλάβει να αποθηκεύσει την πρώτη μορφή, που τη βλέπετε στη φωτογραφία αριστερά -με τον άνθρωπο που προσεύχεται πλάι στο φέρετρό του.

Βέβαια, οι άνθρωποι του ηλεΒήματος έσπευσαν μεν να διορθώσουν τη λάθος φωτογραφία, αλλά άφησαν απείραχτη, στη δεύτερη αράδα, την «ταφή της σΩρού» να βγάζει μάτι. Είναι αυτό που λέμε «δημοσιογραφία του σωρού»…

Βλέπετε, οι γαζεταζήδες (για να θυμηθώ μια παλιά λέξη) απολύσανε τους διορθωτές και προσλάβανε τον κ. Σπελ Τσέκερ στον οποίο ανέθεσαν τις διορθώσεις -αλλά το μηχανάκι είναι χαζό, δεν ξέρει να ξεχωρίσει τη σορό από τον σωρό….

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δαίμων του τυπογραφείου, Εφημεριδογραφικά, Μύθοι, Μαργαριτάρια, Μεταμπλόγκειν, Μεζεδάκια, Περιαυτομπλογκίες | Με ετικέτα: , , , , , | 127 Σχόλια »

O χρόνος στο Διαδίκτυο, η Έλενα Ακρίτα και ο Κίσινγκερ

Posted by sarant στο 13 Φεβρουαρίου, 2011


Για όποιους κυκλοφορούν στο Διαδίκτυο, ο χρόνος τρέχει διαφορετικά, τα συμβάντα χάνουν τη διάσταση του χρόνου, θα έλεγε κανείς γίνονται άχρονα. Στον έξω κόσμο, τα περίπτερα πουλάνε τη σημερινή εφημερίδα, το ραδιόφωνο και η τηλεόραση λένε τις σημερινές ειδήσεις. Όταν διαβάσετε στην εφημερίδα ή δείτε στην τηλεόραση ότι π.χ. «παραιτήθηκε ο Μουμπάρακ» αυτό σημαίνει ότι χτες ή πριν από λίγη ώρα παραιτήθηκε ο Αιγύπτιος πρόεδρος (ή δικτάτορας, δεν θα τα χαλάσουμε εκεί) Χόσνι Μουμπάρακ. Αύριο το συγκεκριμένο φύλλο της εφημερίδας δεν θα υπάρχει πια, παρά μόνο στα αρχεία.  Στο Διαδίκτυο, η ιστοσελίδα που γράφει «παραιτήθηκε ο Μουμπάρακ» θα μείνει έτσι πολλές μέρες ακόμα, ίσως στον αιώνα τον άπαντα. Κι αν το γεγονός δεν είναι πασίγνωστο, μόνο όποιος προσέχει την ημερομηνία θα καταλάβει ότι δεν είναι πρόσφατο –και μόνο αν στην ιστοσελίδα δηλώνεται ημερομηνία.

Δεν γκρινιάζω. Αυτές οι διαφορές των δύο μέσων –εφημερίδας και Διαδικτύου– πηγάζουν από τη φύση τους. Και είναι γεγονός ότι στις αναζητήσεις, π.χ. μέσω γκουγκλ, συνήθως τα πιο πρόσφατα γεγονότα εμφανίζονται πρώτα, και εκτός αυτού υπάρχει τρόπος να εμφανίσει κανείς μόνο τις πρόσφατες σελίδες (αν και δεν είναι αλάνθαστα τα αποτελέσματα).

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γλωσσικοί μύθοι, Διαδίκτυο, Εφημεριδογραφικά, Λερναίο κείμενο, Ορθογραφικά | Με ετικέτα: , , , , | 151 Σχόλια »

Χριστουγεννιάτικο Λερναίο

Posted by sarant στο 21 Δεκεμβρίου, 2009

Για να λέμε την αλήθεια, χριστουγεννιάτικο δεν είναι, είναι παλιότερο, και το έχουμε κιόλας συζητήσει εδώ, αν και όχι σε δικό του θέμα παρά στα σχόλια άλλης δημοσίευσης. Ωστόσο, χτες μού το έστειλε ένας φίλος, που μου είπε ότι το πήρε από μια ηλεκτρονική λίστα συζητήσεων την οποία παρακολουθεί. Ποια λίστα, θα σας το πω μετά.

Το μήνυμα συνδυάζει ένα πραγματικό γεγονός (την πρόταση Ματσάκη) με έναν μύθο (της δήλωσης Κίσινγκερ) και σερβίρει το σύνολο με μπόλικη σάλτσα γλωσσικής κινδυνολογίας. Θα έλεγα μάλιστα ότι και το πραγματικό γεγονός έτσι όπως παρουσιάζεται σήμερα αρχίζει να παίρνει διαστάσεις μύθου. Αλλά ας δούμε περί τίνος πρόκειται, αν και πάω στοίχημα ότι οι περισσότεροι θα το έχετε ήδη δει:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γλωσσικοί μύθοι, Λερναίο κείμενο, Ορθογραφικά | Με ετικέτα: , , | 44 Σχόλια »