Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Δίων Κάσσιος’

Κολέγιο θα το κάνουμε εδωπέρα;

Posted by sarant στο 1 Μαρτίου, 2010

Πριν από καμιά εικοσπενταριά χρόνια, όταν ήμουν φαντάρος, αυτή ήταν η μόνιμη επωδός των περισσότερων αξιωματικών, όταν διέβλεπαν κίνδυνο να χαλαρώσει ανεπανόρθωτα η πειθαρχία ή όταν έκριναν πως εμείς οι φαντάροι παραείχαμε πολλές ανέσεις (και δικαιώματα) σε σύγκριση με τα παλιότερα χρόνια. Και, για κολέγιο το περάσατε; ή κολέγιο θα το κάνουμε εδώ πέρα; ρητορικά ρωτούσαν –χωρίς, εννοείται, να περιμένουν ή να ανέχονται απάντηση. Αν εξακολουθεί να χρησιμοποιείται αυτή η λέξη στο στρατό δεν το ξέρω, παρακαλώ οι νεότεροι να με πληροφορήσουν. Τότε το κολλέγιο γραφόταν με δύο λάμδα, σήμερα πια όλες οι ξένες λέξεις ορθογραφούνται με τον απλούστερο δυνατό τρόπο, χωρίς διπλά σύμφωνα και ήτα-ύψιλον-ωμέγα, ή τουλάχιστον έτσι λέει ο κανόνας.

Αρχή σοφίας ονομάτων επίσκεψις, και το college το αγγλικό ετυμολογείται από το λατινικό collegium, «όμιλος προσώπων που έχουν το ίδιο αξίωμα», αρχικά «ένωση σχηματισθείσα βάσει του νόμου», από το con που θα πει ‘συν’ και το lex, νόμος. Στα μεσαιωνικά χρόνια λοιπόν, το collegium, είχε την έννοια του σώματος αξιωματούχων (ιερωμένων, δικαστικών κτλ.). Αργότερα, πήρε τη σημασία του εκπαιδευτικού ιδρύματος και με τον καιρό αυτή η δεύτερη σημασία έγινε η πιο διαδεδομένη στις δυτικές γλώσσες, χωρίς όμως να πάψει και η πρώτη να υπάρχει. Στα ελληνικά, βέβαια, το δανεικό κολέγιο (ή κολλέγιο αν θέλετε την παλιότερη ορθογραφία) σήμαινε στα νεότερα χρόνια αποκλειστικά το εκπαιδευτικό ίδρυμα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Εφημεριδογραφικά, Ιστορίες λέξεων, Ορθογραφικά, Ορολογία | Με ετικέτα: , , , | 90 Σχόλια »