Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘δαμαλισμός’

Λεξιλογικά των εμβολίων

Posted by sarant στο 19 Απριλίου, 2021

Προχτές τιτλοφόρησα «εμβολιασμένα» τα μεζεδάκια του Σαββάτου -και σε σχόλιό του ο φίλος μας ο Spiridione ρώτησε αν θα έχουμε άρθρο για τα λεξιλογικά των εμβολίων.

Πολύ λογική η ερώτηση -ένα χρόνο και κάτι που βαστάει η πανδημία, έχουμε λεξιλογήσει για τις περισσότερες από τις νέες λέξεις που έφερε στο προσκήνιο (που μακάρι ποτέ να μην ερχόταν και να μην τις έφερνε). Πώς έγινε και μας ξέφυγε το εμβόλιο, που αποτελεί μάλλον την πρωταγωνίστρια λέξη της δεύτερης πανδημικής χρονιάς;

Ο λόγος που δεν είχα βάλει άρθρο για τα λεξιλογικά των εμβολίων είναι, όπως απάντησα και στον Spiridione, ότι σε ανύποπτο χρόνο, το 2017, πολύ πριν ενσκήψει η πανδημία, είχαμε δημοσιεύσει ένα άρθρο που είχε βασικό αντικείμενο τους αντιεμβολιαστές και τους μύθους που διαδίδουν, αλλά έθιγε και τα λεξιλογικά των εμβολίων.

Όμως χρειάζεται και αυτόνομο άρθρο -που θα μας δώσει έναυσμα να συζητήσουμε τα των εμβολίων. Οπότε, για να μη με πουν αντιεμβολιαστή, σήμερα θα λεξιλογήσω για τα εμβόλια. Αναγκαστικά, θα επαναλάβω κάποια πράγματα από το προηγούμενο άρθρο (και από τα σχόλιά του).

Λοιπόν, η λέξη «εμβόλιο» είναι αρχαία, εμβόλιον, υποκοριστικό του «έμβολον». Η λέξη έμβολο χρησιμοποιήθηκε για οτιδήποτε αιχμηρό, ειδικότερα δε για τις χάλκινες προεξοχές των πολεμικών πλοίων -τα οποία, να θυμηθούμε, στις ναυμαχίες διεμβόλιζαν τα αντίπαλα σκάφη. Οπότε, η υπουργός εκείνη (της σημερινής νομίζω κυβέρνησης) που είχε μιλήσει στην τηλεόραση για «εμβολιασμό πλοίου» δεν ήταν τόσο άστοχη από ετυμολογική άποψη.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Ετυμολογικά, Ιστορίες λέξεων, Πανδημικά, Υγεία | Με ετικέτα: , , , , | 165 Σχόλια »

Εμβόλια και μύθοι

Posted by sarant στο 24 Μαΐου, 2017

Το ιστολόγιο έχει σκοπό του, ανάμεσα στ’ άλλα, να ανασκευάζει γλωσσικούς και άλλους μύθους, οπότε και το σημερινό μας θέμα κάθε άλλο παρά άσχετο είναι, έστω κι αν βγαίνει από τα χωράφια μας, της γλώσσας και της λογοτεχνίας και μπαίνει σε θέματα δημόσιας υγείας -εννοώ τα εμβόλια και τους σχετικούς μύθους που διαδίδονται και επιχειρούν -και έχουν σε σημαντικό βαθμό καταφέρει- να κάνουν πολλούς γονείς να διστάζουν να εμβολιάσουν τα παιδιά τους, ή ακόμα χειρότερα να μην τα εμβολιάζουν.

Παρακολούθησα τις προάλλες μια ιδιαίτερα φορτισμένη αντιπαράθεση σε έναν φιλικό τοίχο στο Φέισμπουκ ανάμεσα σε αντιεμβολιαστές και σε καναδυό λογικούς ανθρώπους που προσπαθούσαν να τους συνεφέρουν. Από την διατύπωσή μου αυτή θα καταλάβατε ότι δεν είμαι ουδέτερος, γι’ αυτό και δεν λέω «ανάμεσα σε οπαδούς των εμβολίων και αντιεμβολιαστές» όπως και δεν θα έλεγα «ανάμεσα σε υποστηρικτές της ιστορικότητας του Ολοκαυτώματος και σε αρνητές του Ολοκαυτώματος».

Στη συζήτηση εκείνη, που δυστυχώς δεν μπορώ να την βρω πια ώστε να την παραθέσω, γινόταν λόγος για το «ντοκιμαντέρ» (τα εισαγωγικά δεν είναι τυχαία ούτε περιττά) Vaxxxed, που το γύρισε ο βρετανός Andrew Wakefield και υποτίθεται ότι αποκαλύπτει φοβερά μυστικά των υγειονομικών αρχών, που αποκρύπτουν στοιχεία για τη βλαβερή δράση των εμβολίων.

Το όνομα Andrew Wakefield δεν λέει πολλά σε μας, αλλά είναι διάσημο στη Μεγάλη Βρετανία. Το 1998, αυτός ο Βρετανός γιατρός δημοσίευσε μια μελέτη στο έγκυρο περιοδικό Lancet που άφηνε να εννοηθεί ότι το τριπλό εμβόλιο MMR (ιλαρά, παρωτίτιδα και ερυθρά) θα μπορούσε να προκαλέσει αυτισμό. Παρόλο που το δείγμα του ήταν μικροσκοπικό (12 παιδιά) και παρόλο που κουβαλούσε εγγενώς ένα κάρο μεροληψίες, και παρόλο που δόθηκαν επιστημονικές απαντήσεις, προκλήθηκε μεγάλος πανικός, με αποτέλεσμα στα επόμενα χρόνια τα ποσοστά εμβολιασμού παιδιών ηλικίας 2 ετών με το MMR στην Αγγλία να μειωθούν κάτω από το 80%.

Αργότερα ήρθαν στην επιφάνεια ατράνταχτα στοιχεία από τα οποία προέκυπτε οτι ο Wakefield κάθε άλλο παρά αμερόληπτος ήταν, αφού είχε υποβάλει αίτηση για δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για δικό του εμβόλιο ιλαράς ενώ ταυτόχρονα είχε πληρωθεί από δικηγορική εταιρεία που φιλοδοξούσε να μηνύσει εταιρείες παραγωγής του εμβολίου MMR. Τελικά το Lancet απέσυρε το άρθρο του Wakefield το 2010 και το Ιατρικό Συμβούλιο του Η.Β. αφαίρεσε από τον Wakefield την άδεια άσκησης του ιατρικού επαγγέλματος, ενώ εκτενείς μελέτες και μετα-αναλύσεις έδειξαν πειστικά ότι δεν υπάρχει καμιά σύνδεση ανάμεσα σε MMR και αυτισμό.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Ετυμολογικά, Μύθοι, Υγεία | Με ετικέτα: , , | 333 Σχόλια »