Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Δημήτρης Φύσσας’

Τα σινεμά του Δημήτρη Φύσσα

Posted by sarant στο 12 Νοέμβριος, 2013

Παρά την κρίση, σε ένα μήνα και κάτι έχουμε Χριστούγεννα, και κάθε χρόνο τέτοιον καιρό το ιστολόγιο αρχίζει να μπαίνει στο κλίμα το εορταστικό με τον δικό του τρόπο, δηλαδή με παρουσιάσεις βιβλίων και επομένως το ποσοστό των βιβλιοπαρουσιαστικών άρθρων θα αυξηθεί τούτη την περίοδο (ήδη παρουσιάσαμε την προηγούμενη εβδομάδα το «Μίλα μου για γλώσσα» του Φ. Παναγιωτίδη). Οφείλω να σας προειδοποιήσω ότι θα εκμεταλλευτώ την ευκαιρία για να παρουσιάσω και δυο-τρία δικά μου βιβλία που μόλις εκδόθηκαν ή είναι έτοιμα για έκδοση, διότι αν δεν παινέψεις το σπίτι σου ξέρετε ποιες είναι οι συνέπειες. Επίσης, με την ευκαιρία να αναγγείλω ότι δυο παλιότερα βιβλία μου, που ήταν εξαντλημένα, ανατυπώθηκαν και ήδη βρίσκονται σε πολλά βιβλιοπωλεία. Πρόκειται για τη Γλώσσα μετ’ εμποδίων, βιβλίο του 2007 (προ ιστολογίου δηλαδή), που πολλοί μού το ζητούσαν, και για το νεότερο, αλλά επίσης εξαντλημένο, Λέξεις που χάνονται. Ανατυπώθηκαν και τα δυο, σε ψηφιακή τώρα εκτύπωση, που δίνει τη δυνατότητα για μικρότερο τιράζ. Με ενοχλούσε που τα βιβλία είχαν εξαντληθεί, πίεζα τον εκδότη να τα ανατυπώσει, ελπίζω να μη μείνουν τώρα απούλητα και το μετανιώσει ο άνθρωπος.

Αλλά αυτά είναι απλώς μια αναγγελία, το θέμα του σημερινού άρθρου δεν αφορά δικά μου βιβλία αλλά το βιβλίο ενός άλλου, ένα βιβλίο αλλιώτικο απ’ τ’ άλλα. Καταρχάς, όχι ακριβώς βιβλίο, αλλά ηλεβιβλίο, ελληνιστί e-book, αλλά και πάλι όχι ακριβώς ηλεβιβλίο, διότι δεν κυκλοφορεί (απ’ όσο ξέρω) σε μορφή epub ή σε κάποιον άλλον ηλεβιβλιακό μορφότυπο που εκμεταλλεύεται τις δυνατότητες των συσκευών ηλανάγνωσης, Κιντλ και συναφών, αλλά σε απλό pdf. Και, δεύτερη πρωτοτυπία, δεν πουλιέται αλλά διατίθεται δωρεάν, σε μια γενναιόδωρη χειρονομία του συγγραφέα του, του  παλιού φίλου Δημήτρη Φύσσα.

Πρόκειται για το βιβλίο «Τα σινεμά της Αθήνας 1896-2013. Ιστορίες του αστικού τοπίου», που κυκλοφόρησε πρόσφατα. Ο συγγραφέας του έχει γράψει και διηγήματα, ποιήματα και μυθιστορήματα, όμως έχει και τη φλέβα του ερευνητή και το σαράκι του συλλέκτη μικροτεκμηρίων και την πετριά του αθηναιογράφου. Ένα από τα πρώτα βιβλία του, ας πούμε, ήταν το «Η γενιά του Πολυτεχνείου. Ένα βιογραφικό λεξικό» (1993), σε ένα άλλο είχε παρουσιάσει προγράμματα από αθηναϊκά τσοντοσινεμά, ενώ διατηρεί μια πολύ καλή αθηναιογραφική στήλη (τυχαίο άρθρο) στην Άθενς Βόις. Μια και έχουμε περπατήσει παλιά στους ίδιους δρόμους, τώρα που σε πολλά δεν συμφωνούμε προτιμώ να συζητάω μαζί του αυτά στα οποία συμφωνούμε, και είναι ακόμα αρκετά.

Ο Φύσσας βάλθηκε λοιπόν να φτιάξει ένα λεξικό των κινηματογράφων της Αθήνας -όχι μόνο των κινηματογράφων που λειτουργούν σήμερα ή που ήταν ανοιχτοί μέχρι πρόσφατα και ακόμα σώζονται, έστω και κλειστοί, αλλά όλων των κινηματογράφων που λειτούργησαν ποτέ στα όρια του Δήμου Αθηναίων, ξεκινώντας από το 1896, δηλαδή θα βρείτε να περιγράφονται και κινηματογράφοι που έχουν πάψει να υπάρχουν εδώ και πολλές δεκαετίες, που έχουν γκρεμιστεί και στη θέση τους βρίσκονται συνήθως πολυκατοικίες. Ο Φύσσας εντόπισε την ύπαρξή τους από παλιές εφημερίδες και ειδικά περιοδικά (ήδη από τη δεκαετία του 1920 κυκλοφορούν στη χώρα μας πολυσέλιδα μηνιαία περιοδικά αφιερωμένα στη νέα τέχνη), πήγε επιτόπου και αναζήτησε στην παλιά διεύθυνση τα ίχνη των σινεμά, μίλησε με περιοίκους, ιδίως γέρους σε καφενεία, που θυμούνταν την εποχή που το σινεμά ακόμα λειτουργούσε. Όρεξη να’χεις να κάνεις τέτοια δουλειά, που δεν τελειώνει ποτέ και ποτέ δεν πληρώνεται -αλλά εμπεριέχει την ανταμοιβή της.

Θα παραθέσω τον πρόλογο του συγγραφέα, που έχει τον παλαιικό τίτλο «Τοις εντευξομένοις», γιατί τα λέει καλύτερα:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Advertisements

Posted in Αθηναιογραφία, Βιβλία, Διαφημίσεις, Κινηματογράφος, Παρουσίαση βιβλίου | Με ετικέτα: , , | 85 Σχόλια »

Ο πόλεμος των φθόγγων, απολογισμός της Φωνηεντιάδας

Posted by sarant στο 22 Νοέμβριος, 2012

Και σήμερα θα σας παρουσιάσω βιβλίο, όπως και χτες. Δεν το κάνω (μόνο) επειδή πλησιάζει η περίοδος που κάποτε ο κόσμος γιόρταζε και αγόραζε βιβλία, αλλά κυρίως διότι το βιβλίο αυτό έχει ως αντικείμενο ένα θέμα που έχει απασχολήσει κατ’ επανάληψη το ιστολόγιό μας και επειδή αύριο γίνεται εκδήλωση στην οποία το βιβλίο παρουσιάζεται, οπότε είναι πολύ προτιμότερο η παρουσίαση εδώ να έχει προηγηθεί.

Το βιβλίο που θα παρουσιάσω, που το εξώφυλλό του το βλέπετε αριστερά, είναι «Ο πόλεμος των φθόγγων» του Βασίλη Αργυρόπουλου, που κυκλόφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις CaptainBook, και το οποίο όπως θα καταλάβατε είναι αφιερωμένο στη Φωνηεντιάδα, όπως συνηθίζω να τη λέω εγώ (ο όρος πρέπει να πλάσθηκε από τον Ν. Λίγγρη), δηλαδή τις επιθέσεις εναντίον της νέας Γραμματικής του Δημοτικού, με την ασύστατη κατηγορία ότι «καταργεί» κάποια γράμματα του αλφαβήτου, επιθέσεις που μας απασχόλησαν πολύ και στο εδώ ιστολόγιο τον Ιούλιο και τον Αύγουστο. Ο υπότιτλος άλλωστε του βιβλίου, είναι εύγλωττος: Καταργήθηκαν τα γράμματα η, ω, ξ και ψ στη νέα γραμματική του δημοτικού;

Το βιβλίο του Βασίλη Αργυρόπουλου θα παρουσιαστεί αύριο Παρασκευή 23.11.2012 στις 8 μ.μ. στη γκαλερί «Πυλαρινός» (πλ. Μητροπόλεως 11). Θα μιλήσουν ο Γιώργος Κοτζόγλου, επίκουρος καθηγητής του Πανεπ.  Αιγαίου και ένας από τους συγγραφείς της επίμαχης γραμματικής, ο λεξικογράφος Παναγιώτης Πούτος και ο ίδιος ο συγγραφέας. Θα πήγαινα οπωσδήποτε αν ήμουν στην Αθήνα, αλλά δυστυχώς δεν είμαι. Πιστεύω πως θα γίνει ενδιαφέρουσα συζήτηση, το εγγυάται άλλωστε η κατάρτιση των τριών ομιλητών. Να πάτε!

Ο συγγραφέας του βιβλίου είναι πολύ γνωστός στο ελληνόφωνο Διαδίκτυο, ή έστω στη μικρή διαδικτυακή γειτονιά που ασχολείται με τη νεοελληνική γλώσσα. Έχει το ιστολόγιο Περιγλώσσιο (και μερικά ακόμα ειδικότερου σκοπού), είναι ο δημιουργός ομάδας στο Φέισμπουκ και συμμετέχει από παλιά στις αντιπαραθέσεις επί γλωσσικών θεμάτων, στις οποίες άλλωστε αφιέρωσε και το προηγούμενο βιβλίο του, το «Αρχαιολατρία και γλώσσα» (2009), που το είχα παρουσιάσει παλιότερα από το ιστολόγιο και που αποτελεί βασικό όπλο σε όσους προσπαθούν να ανασκευάσουν τους γλωσσικούς μύθους που διαδίδονται από αρχαιοβαρεμένους, ετυμοτσαρλατάνους και ελλαδέμπορους. Το νέο του βιβλίο είναι βέβαια πολύ πιο συνοπτικό (118 σελίδες) αφού και το θέμα του δεν είναι τόσο πλατύ. Και αξίζει έπαινος στον συγγραφέα (αλλά και στον εκδότη) που παρουσίασαν τόσο γρήγορα το βιβλίο τους, μόλις τρεις ή τρεισήμισι μήνες μετά το ξέσπασμα της Φωνηεντιάδας. Η έκδοση είναι τυπογραφικά άρτια (π.χ. διαφορετικές γραμματοσειρές στις απόψεις και στα σχόλια, ώστε να ξεχωρίζουν), αλλά η τιμή του βιβλίου λιγάκι τσιμπημένη (11,25 ευρώ) για τόσο λίγες σελίδες.

Βρίσκω εξαιρετικά εύστοχη την ιδέα της κυκλοφορίας του χρησιμότατου αυτού βιβλίου. Ο Πόλεμος των φθόγγων θα μπορούσε να πάρει θέση πλάι στη Δίκη των τόνων ως υλικό αναφοράς για μια σημαντική αντιπαράθεση γλωσσικής και όχι μόνο πολιτικής -για να το πω αλλιώς, μακάρι να είχε βρεθεί κάποιος να τεκμηριώσει σε ένα βιβλιαράκι την… μπαμπινιωτιάδα του 1998 δηλαδή τον καβγά για το Λεξικό Μπαμπινιώτη και το λήμμα «Βούλγαροι». Ο Αργυρόπουλος συγκεντρώνει σχεδόν όλα τα αντιρρητικά κείμενα εναντίον της νέας Γραμματικής, που ακολούθησαν την πανταχούσα της Δασκάλας από τη Ραφήνα, και απαντάει με αξιοθαύμαστη μεθοδικότητα, νηφαλιότητα και υπομονή, ανασκευάζοντας σημείο προς σημείο τις αντιεπιστημονικές θέσεις των φωνηεντομάχων. (Εντοπίζω μια σοβαρή έλλειψη στην τεκμηρίωση αλλά θα την πω παρακάτω).

Το στυλ συζήτησης του Αργυρόπουλου είναι εξαιρετικά νηφάλιο. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάνει εκπτώσεις στην κριτική του· ο συγγρ. πειστικά και μεθοδικά ανασκευάζει τις απόψεις που κρίνει λανθασμένες, χωρίς περιστροφές· απλώς, το κάνει με ηρεμία και νηφαλιότητα -για τις πιο εξωφρενικές απόψεις των φωνηεντομάχων, περιορίζεται να γράψει «αυτά είναι φαιδρότητες που δεν αξίζει να σχολιαστούν». Για να δείτε όμως σε ποιες απόψεις απαντά ο Αργυρόπουλος, θα σας παρουσιάσω τα περιεχόμενα του βιβλίου.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γραμματική, Γλωσσικό ζήτημα, Γλωσσικοί μύθοι, Παρουσίαση βιβλίου | Με ετικέτα: , , , , , , , , | 228 Σχόλια »

Ποιος αγοράζει ακόμα (καινούργια) βιβλία;

Posted by sarant στο 9 Ιουλίου, 2012

Καλοκαίρι έρχεται και ένα από τα καθιερωμένα θέματα των περιοδικών και των εφημερίδων τέτοιες μέρες, παλιότερα εννοώ, ήταν να προτείνουν «βιβλία για τις διακοπές». Είχαν και κάποιες υποτιθέμενες προδιαγραφές τα «καλοκαιρινά» αυτά βιβλία, που υποτίθεται ότι θα τα διάβαζε κανείς στην ακρογιαλιά, ανάμεσα στις βουτιές: όχι πολύ βαριά θέματα, ας πούμε, αλλά να έχουν και πολλές σελίδες για να φτουρήσουν, αφού το καλοκαίρι διαβάζουμε περισσότερο κι άντε να βρεις βιβλιοπωλείο στην άγονη γραμμή. Κι εμείς είχαμε συζητήσει προτάσεις βιβλίων για το καλοκαίρι, πρόπερσι, που μάλιστα σας είχα ζητήσει να προτείνετε βιβλία που να έχουν κάποια σχέση μεταξύ τους, χωρίς να ανήκουν απαραίτητα π.χ. σε τριλογία, αλλά και πέρυσι, που χαλάρωσα τους περιορισμούς και ζήτησα να προτείνετε οποιοδήποτε βιβλίο. Φέτος προβληματίστηκα αν θα ανεβάσω τέτοιο θέμα, αφού κάποιοι δεν θα πάνε διακοπές και πολλοί δεν αγοράζουν πια βιβλία. Ή έστω καινούργια βιβλία.

Γιατί, κακά τα ψέματα, σε καιρούς κρίσης το βιβλίο είναι από τα πρώτα που χτυπιούνται, αφού δεν είναι είδος πρώτης ανάγκης, ούτε «παραδεδεγμένης χρησιμότητας». Κι όσο κι αν κάποιοι αισιόδοξοι είπαν ότι η κρίση ίσως ωφελήσει το βιβλίο -ή έστω δεν το βλάψει πολύ- αφού το διάβασμα είναι σχετικά φτηνός τρόπος διασκέδασης, νομίζω ότι η βιβλιοπαραγωγική πραγματικότητα δεν επιβεβαίωσε τις αισιόδοξες προβλέψεις (ή τους ευσεβείς πόθους). Αυτό δεν το λέω στηριγμένος σε κάποια στατιστικά στοιχεία, δεν έχω τέτοια στη διάθεσή μου, αλλά είναι η εντύπωσή μου από τις κουβέντες που κάνω με ανθρώπους του χώρου, και πρώτα απ’ όλα με τους εκδότες των βιβλίων μου, καθώς και από τις επισκέψεις που κάνω σε βιβλιοπωλεία.

Κάτι άλλο που βλέπει κανείς όταν επισκέπτεται βιβλιοπωλεία είναι ότι τα περισσότερα κάνουν προσφορές -και όχι συνηθισμένες εκπτώσεις του 10% και 20%, αλλά θηριώδεις μειώσεις της τιμής, που καμιά φορά φτάνουν και ξεπερνούν το 80%: από 25 ευρώ στα 5, από 19 στα 3, κτλ. Αυτό εξηγείται ενμέρει από το γεγονός ότι πολλοί εκδότες βρίσκονται σε δεινή θέση και αναγκάζονται να ξεπουλήσουν όσο όσο το απόθεμά τους -πάντως, το γεγονός είναι ότι η αγορά έχει πλημμυρίσει με καλά και πάμφθηνα βιβλία -διότι τα βιβλία που βρίσκει κανείς σε προσφορά ανήκουν σε μεγάλους εκδοτικούς οίκους και δεν περιλαμβάνουν μόνο όσα δεν πούλησαν καθόλου (που κι αυτά μπορεί να είναι θαυμάσια) αλλά και τα άλλα, εκτός από τα μπεστ-σέλερ (ο Νικοκύρης δεν λέει τη λέξη ευπώλητος, προτιμάει να κυκλοφορεί ξυπόλητος). Και εδώ μιλάμε για τις μόνιμες προσφορές που πιάνουν όλο και περισσότερον χώρο στα βιβλιοπωλεία, όχι για τα έκτακτα (αλλά όλο και πιο συχνά) μπαζάρ που διοργανώνουν οι ίδιοι οι εκδοτικοί οίκοι ή άλλες παρόμοιες εκδηλώσεις.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Βιβλία, Σφυγμομετρήσεις | Με ετικέτα: , , , , | 98 Σχόλια »

Η ηλεκπομπή στην Άθενς Βόις

Posted by sarant στο 19 Απρίλιος, 2012

Την περασμένη εβδομάδα με είχε προσκαλέσει ο παλιός φίλος Δημήτρης Φύσσας στην εκπομπή του «Τέχνη και πολιτική», η οποία παρουσιάζεται στο ηλεραδιόφωνο της Άθενς Βόις κάθε Τρίτη απόγευμα. Εκπομπή στο ηλεραδιόφωνο, άρα ηλεκπομπή, αν και τον όρο αυτό τον είχε χρησιμοποιήσει παλιά ο Νίκος Λίγγρης για να αποδώσει το αγγλ. podcast, ενώ δεν ξέρω αν η εκπομπή του Φύσσα, που είναι ζωντανή εκπομπή σε (διαδικτυακόν) ραδιοφωνικό σταθμό χαρακτηρίζεται podcast. Την εκπομπή την είχα αναγγείλει τη μέρα που θα παιζόταν, αλλά τελικά το ωράριο δεν τηρήθηκε ακριβώς, λόγω ενός έκτακτου προβλήματος με τον άλλο καλεσμένο της εκπομπής, οπότε όποιοι θέλησαν να την ακούσουν ζωντανά ίσως δεν μπόρεσαν. Γι’ αυτό, και παρόλο που θα μου πείτε ότι βλογάω συνεχώς τα γένια μου, παρουσιάζω την εκπομπή εδώ.

Μπορείτε να ακούσετε την εκπομπή εδώ:

Μπορείτε επίσης να πάτε στην αντίστοιχη σελίδα της Άθενς Βόις (κατά προτίμηση χωρίς να σχολιάσετε τη φωτογραφία που θα δείτε!) και να κλικάρετε εκεί το βελάκι. Μπορείτε επίσης να κατεβάσετε την εκπομπή από εδώ.

Για όσους αναρωτιούνται τι ειπώθηκε, κάνω μια περίληψη:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Διαφημίσεις, Περιαυτομπλογκίες | Με ετικέτα: , , , , , | 71 Σχόλια »