Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Δημοκρατική’

Το πάθημα του Μποχώρη και μια ακατάγραπτη συνεργασία του Κώστα Βάρναλη με εφημερίδα

Posted by sarant στο 11 Οκτωβρίου, 2015

Τον τελευταίο καιρό έχω αρχίσει να μελετάω τις συνεργασίες του Κώστα Βάρναλη με καθημερινές εφημερίδες, με σκοπό να εκδώσω, από τις εκδόσεις Αρχείο, τα χρονογραφήματά του, κάτι που θα αρχίσει από του χρόνου. Ψάχνοντας τις εφημερίδες των πρώτων μεταπολεμικών χρόνων, εντόπισα σε μια βραχύβια αριστερή εφημερίδα, τη Δημοκρατική, μια στήλη τακτικού συνεργάτη που υπογραφόταν με τα αρχικά Κ.Β. Αμέσως σκέφτηκα τον Βάρναλη, αφού και το ύφος γραφής έμοιαζε -και όταν είδα ότι και η θεματολογία των επιφυλλίδων ήταν ταιριαστή με τα θέματα που αγαπούσε να θίγει ο Βάρναλης στα χρονογραφήματά του της εποχής, δεν μου έμενε πια καμιά αμφιβολία.

Για τη φιλολογική αυτή «ανακάλυψη», έγραψα ένα άρθρο, που δημοσιεύτηκε στο καλό κυπριακό περιοδικό Μικροφιλολογικά, με το οποίο συνεργάζομαι τα τελευταία χρόνια, στο τεύχος 38 (Φθινόπωρο 2015), που μόλις κυκλοφόρησε. Παραδέχομαι ότι το θέμα είναι, ακριβώς, μικροφιλολογικό, δηλαδή μια λεπτομέρεια που δεν ενδιαφέρει πολύ κόσμο, ωστόσο ο Βάρναλης είναι ένας από τους Έλληνες λογοτέχνες της εντελώς πρώτης γραμμής που έχουμε, οπότε και οι λεπτομέρειες έχουν, θαρρώ, την αξία και τη σημασία τους.

Μια ακατάγραφτη συνεργασία του Κώστα Βάρναλη

mikrofilo38Μετά την απόλυσή του από τη Μέση Εκπαίδευση το 1926, o Κώστας Βάρναλης εργάστηκε για βιοπορισμό σε λεξικά και εγκυκλοπαίδειες και στη συνέχεια σε εφημερίδες ως μόνιμος συνεργάτης, κυρίως με χρονογραφήματα και ιστορικά αναγνώσματα. Το δημοσιογραφικό του έργο δεν έχει καταγραφεί μέχρι σήμερα, με εξαίρεση τις επιφυλλίδες και τα χρονογραφήματα αισθητικού και κριτικού χαρακτήρα, που τα έχει καταγράψει η Λουκία Μαρκεζέλι στην πολύτιμη εργασία της Συμβολή στην εργογραφία του Κώστα Βάρναλη. Αισθητικά-Κριτικά 1911-1944, αλλά και πάλι μόνο έως το 1944.

Μετά το 1944, ο Κώστας Βάρναλης συνεργάστηκε με τον Ριζοσπάστη και τον Ρίζο της Δευτέρας, έως το 1947 που έκλεισαν οι εφημερίδες του ΚΚΕ και του ΕΑΜ, και στη συνέχεια ως μόνιμος συνεργάτης με τις κεντροαριστερές εφημερίδες Προοδευτικός Φιλελεύθερος (1950-53) και Προοδευτική Αλλαγή (1953), ενώ από τον Αύγουστο του 1953 ξεκίνησε τακτική καθημερινή συνεργασία με την Αυγή, την εφημερίδα της Αριστεράς, έως το 1958 που μια πολύμηνη ασθένεια τον ανάγκασε να διακόψει την καθημερινή συνεργασία και να συνταξιοδοτηθεί ως δημοσιογράφος. Οι συνεργασίες αυτές είναι γνωστές και έχουν καταγραφεί π.χ. στο Αρχείο Βάρναλη, αν και τα σχετικά κείμενα πέρα από ελάχιστες εξαιρέσεις δεν είναι προσιτά στον σημερινό αναγνώστη· πράγματι, μόνο πρόσφατα άρχισαν να εκδίδονται δημοσιογραφικά κείμενα του Βάρναλη

(Υποσημείωση: Έτσι, έχουν εκδοθεί: Φέιγ βολάν της Κατοχής [Κατοχικά χρονογραφήματα δημοσιευμένα στην Πρωία το 1942 και το 1943, σε επιμέλεια Γ. Ζεβελάκη] (Καστανιώτης, 2007)· Γράμματα από το Παρίσι [Ανταποκρίσεις δημοσιευμένες στην Πρόοδο το 1926, σε δική μου επιμέλεια] (Αρχείο, 2013)· Τι είδα εις την Ρωσσίαν των Σοβιέτ [Ταξιδιωτικές εντυπώσεις δημοσιευμένες το 1934 στον Ελεύθερο Άνθρωπο, σε δική μου επιμέλεια] (Αρχείο, 2014)· και Άι Στράτης. Θυμήματα εξορίας [Αναμνήσεις από την εξορία, δημοσιευμένες το 1935 στον Ανεξάρτητο, σε επιμέλεια Ηρ. Κακαβάνη]. Βρίσκεται υπό έκδοση επιλογή από τα «αττικά» χρονογραφήματά του, πάλι σε δική μου επιμέλεια).

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Βάρναλης, Εφημεριδογραφικά, Μεταπολεμικά | Με ετικέτα: , , | 71 Σχόλια »