Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Δημ. Λαμπράκης’

Σαν σήμερα πριν από 100 χρόνια

Posted by sarant στο 21 Ιανουαρίου, 2021

Σήμερα έχουμε 21-1-21 -όχι συμμετρική ημερομηνία (για κάτι τέτοιο θα περιμένουμε τις 12-11-21 ή κάποια άλλη που θα μου πείτε εσείς) αλλά πάντως με επαναλαμβανόμενο μοτίβο, το 21, που παραπέμπει και στο 1821, ιδίως αν το γράψουμε Εικοσιένα, που φέτος θα γιορταστούν τα 200 χρόνια του.

Σαν σήμερα πριν από 200 χρόνια δεν ξέρω τι έγινε, αν και ίσως βρίσκαμε κάτι αν ψάχναμε την αλληλογραφία των Φιλικών -πάντως δεν ειχε αρχίσει ούτε καν η επανάσταση στη Μολδοβλαχία (η οποία ξεκίνησε σε μιαν άλλη ημερομηνία με επαναλαμβανόμενο μοτίβο, στις 21-02-1821).

Ξέρουμε όμως τι συνέβη στις 21.1.1921, και αυτό θα μας απασχολήσει σήμερα. Ή μάλλον, στο σημερινό άρθρο θα δούμε τι έγραφαν οι εφημερίδες στις 21.1.1921. Βέβαια, αφού οι εφημερίδες περιέχουν κατά τεκμήριο χτεσινά γεγονότα, θα δούμε γεγονότα της 20ής Ιανουαρίου 1921. Το μόνο αξιοπρόσεκτο γεγονός που συνέβη στον ελλαδικό χώρο στις 21.1.1921 δεν θα το μάθουμε από τις εφημερίδες της ημέρας, διότι το γράφουν οι εφημερίδες της 22ας Ιανουαρίου. Αλλά στο άρθρο μας θα εστιάσουμε κυρίως σε σχόλια και σε ατμόσφαιρα, όσο μπορούμε.

Ας πούμε ότι βρήκαμε σε ένα συρτάρι παλιά φύλλα εφημερίδας και τα περιεργαζόμαστε. Στην πραγματική ζωή βέβαια, οι εφημερίδες σε συρτάρια θα είναι μερικών δεκαετιών -το πολύ πενηντάχρονες ή εξηντάχρονες, και βέβαια οι σελίδες θα έχουν κιτρινίσει και θα σχίζονται εύκολα. Αλλά στα ηλεσυρτάρια οι εφημερίδες διατηρούνται περισσότερο.

Διάλεξα λοιπόν τρεις εφημερίδες της 21ης Ιανουαρίου 1921, πριν από 100 ακριβώς χρόνια και θα παρουσιάσω σήμερα μερικά αποσπάσματα. Κι ας μη μου πει κανείς ότι δεν είναι «πριν από 100 ακριβώς χρόνια» φέρνοντας ως επιχείρημα ότι μεσολάβησε η αλλαγή του ημερολογίου το 1923, διότι έτσι δεν θα βγάλουμε άκρη. Ή θα αρνηθούμε σε κάποιον που γεννήθηκε στις 21.1.1921 το δικαίωμα να σβήσει 100 κεράκια σήμερα και θα του πούμε να περιμένει 13 μέρες;

Για να διατηρήσω το πνεύμα της εποχής, μονοτονίζω μεν αλλά κρατάω την ορθογραφία.

H 21η Ιανουαρίου 1921 κατά σύμπτωση ήταν επίσης Πέμπτη, όπως και σήμερα. Στις 21 Ιανουαρίου 1921 η Ελλάδα είχε κυβέρνηση Δημητρίου Ραλλη ύστερα από τη νίκη της Ηνωμένης Αντιπολίτευσης στις (μοιραίες για κάποιους) εκλογές της 1ης Νοεμβρίου 1920 και τη συντριπτική ήττα (σε έδρες τουλάχιστον) του Βενιζέλου και των Φιλελευθέρων. Μετά το δημοψήφισμα του Νοεμβρίου είχε επιστρέψει ο βασιλιάς Κωνσταντίνος. Συνεχιζόταν η Μικρασιατική εκστρατεία, ενώ επρόκειτο να διεξαχθεί διασυμμαχική διάσκεψη στο Λονδίνο, και το φλέγον ερώτημα ήταν ποιος θα εκπροσωπήσει την Ελλάδα στη διάσκεψη: ο πρωθυπουργός Δ. Ράλλης ή ο υπουργός Στρατιωτικών Δημ. Γούναρης;

Πολλοί σύμμαχοι επιθυμούσαν να εκπροσωπήσει την Ελλάδα ο Ελ. Βενιζέλος. Ακριβώς σε αυτό το θέμα είναι αφιερωμένο το κύριο άρθρο της Καθημερινής στις 21.1.1921, με τίτλο «Περί ονομάτων». Ένα απόσπασμα:

Οι εν Ελλάδι βενιζελικοί και οι εν Ευρώπη φιλότουρκοι, δι’ ίδιον εκάτεροι λόγον, μας πληροφορούν ότι δεν θα σωθώμεν, ειμή μόνον αν εμπιστευθώμεν την σωτηρίαν μας εις τον κ. Ε. Βενιζέλον. Ούτω, κατόπιν άλλων τινών συναδέλφων του, και ο αρθρογράφος ήδη του παρισινού «Χρόνου» μάς πληροφορεί:

Ελαχίστου κύρους θ’ απολαύη εν τη διασκέψει του Λονδίνου αντιπρόσωπος της Ελλάδος, ο οποίος δεν θα ονομάζεται Βενιζέλος.

Λυπούμεθα. Αλλ’ είμεθα, οι Έλληνες, ηναγκασμένοι να δηλώσωμεν και προς τους εν Ελλάδι βενιζελικούς και προς τους εν Ευρώπη εραστάς του ονόματος «Βενιζέλος», ότι είναι απολύτως αδύνατον ν’ αντιπροσωπευθή η Ελλάς υπό του κ. Ε. Βενιζέλου. Και υπάρχουν προς τούτο αποχρώντες λόγοι:

Λόγος πρώτος: ότι ο αναθέτων εις τον κ. Βενιζέλον οιανδήποτε εκ μέρους της Ελλάδος εντολήν θα παρέβαινεν ο ίδιος την εντολήν του Λαού, ήτις, δοθείσα την 1ην παρελθόντος Νοεμβρίου και επεξηγηθείσα πριν και ύστερον, ήτο κυρίως και πρωτίστως εντολή εκκρουστική του κ. Βενιζέλου, ως τυράννου, ως ασπλάγχνου έναντι του λαού, ως περιφρονητού των δικαιωμάτων του.

Σε άλλο σημείο της πρώτης σελίδας, σε παραπολιτικό σχόλιο εκφράζεται επίσης καθαρά η αδιάλλακτη στάση κατά των ηττημένων αντιπάλων, αλλά και η πόλωση που είχε προκαλέσει η (ημιδικτατορική, για να πούμε την αλήθεια) διακυβέρνηση της χώρας από τον Βενιζέλο:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επετειακά, Εφημεριδογραφικά, Πρόσφατη ιστορία | Με ετικέτα: , , , , , , , , , , , | 122 Σχόλια »