Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Δώρα Μοάτσου’

Μουστάκι

Posted by sarant στο 29 Ιουνίου, 2020

Μια από τις παρενέργειες του κορονοϊού ήταν και ότι μέσα στην καραντίνα άφησα μουστάκι. Το ίδιο είχα κάνει κι όταν είχα πάει φαντάρος, και ίσως το ψυχολογικό κίνητρο να είναι το ίδιο και στις δυο περιπτώσεις: να ξυπνάς το πρωί και να βλέπεις πάνω σου κάτι που να έχει αλλάξει, έστω και λίγο.

Είχα πει πως μόλις τελειώσει η καραντίνα θα το κόψω, αλλά τελικά το άφησα έως την παραμονή της αναχώρησής μου για την Ελλάδα, πριν από δέκα μέρες δηλαδή. Έβγαλα και μερικές φωτογραφίες μυστακοφόρος, μία από τις οποίες τη φανέρωσα ήδη στο Φέισμπουκ, οπότε λόγοι διαφάνειας και ισονομίας επιβάλλουν να τη δημοσιοποιήσω κι εδώ -επειδή όμως δεν ισχύει πλέον, προτίμησα να μην την βάλω φάτσα φόρα στο άρθρο αλλά να την ανεβάσω εδώ.

Παρόλο που τα γένια έχουν ξαναγυρίσει στη μόδα, σκέτο μουστάκι είναι μάλλον σπάνιο σε νεότερους. Εγώ είχα γένια (και μουστάκι) μετά τον στρατό, αλλά τώρα δεν αποπειράθηκα να αφήσω ξανά, διότι βγαίνουν άσπρα.

Την τελευταία φορά που είχα μουστάκι προηγουμένως ήταν το 1999, που το άφησα και πάλι μια περίοδο που ήμουν για ένα μήνα μακριά από την οικογένεια. Μόλις με είδε μυστακοφόρο η μικρή μου κόρη, που τότε ήταν κάπου 18 μηνών, δεν είπε τίποτα αλλά έφυγε από το δωμάτιο. Το ξύρισα αμέσως.

Αλλά εμείς εδώ λεξιλογούμε. Οπότε, σκέφτομαι ν’ αφιερώσω το σημερινό άρθρο στο μουστάκι, με αφορμή την εφήμερη μυστακοτροφία μου.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Ετυμολογικά, Ιστορίες λέξεων, Φρασεολογικά | Με ετικέτα: , , , , , , | 246 Σχόλια »

Ο Βάρναλης και η Αίγινα

Posted by sarant στο 28 Μαΐου, 2018

Περίεργη μέρα σήμερα, του Αγίου Πνεύματος: είναι αργία για μερικούς, και μαλιστα σε τριήμερο, άλλοι όμως δουλεύουν -αυτά στην Ελλάδα, αφού στην Εσπερία η αντίστοιχη αργία ήταν την προηγούμενη βδομάδα. Τις Κυριακες και αργίες βάζουμε θέμα λογοτεχνικό, χτες είχαμε διήγημα, τη μέρα τη σημερινή επέλεξα να τη θεωρήσω αργία κι έτσι να βάλω θέμα φιλολογικό, αν και σε κάποιο βαθμό είναι επανάληψη παλιότερων άρθρων του ιστολογίου.

Την Παρασκευή που μας πέρασε, στις 25 Μαΐου, ο Μορφωτικός Σύλλογος Αίγινας πραγματοποιησε εκδήλωση με τίτλο «Ο Βάρναλης στην Αίγινα». Δεν μπορούσα να παρευρεθώ, οπότε έστειλα ένα σύντομο κείμενο που διαβάστηκε στην εκδήλωση.

Το ίδιο κείμενο θα δημοσιεύσω σήμερα, προσθέτοντας ένα-δυο λινκ, αφού κάποια από τα κείμενα του Βάρναλη που σταχυολογούνται στο κειμενο έχουν παρουσιαστεί παλιότερα στο ιστολόγιο.

Στο τέλος του άρθρου υπάρχει και το βίντεο της εκδήλωσης, όπου το δικό μου κείμενο διαβάζεται πρώτο και ακολουθεί η εισήγηση της φιλολόγου Τασούλας Μπέση.

Διανθίζω το κείμενο με μια-δυο από τις πολλές φωτογραφίες που παρουσιάστηκαν στην εκδήλωση.

Ο Βάρναλης και η Αίγινα

Ευχαριστώ τον Μορφωτικό Σύλλογο για την τιμητική πρόσκληση που μου έκανε να γράψω αυτό το σύντομο κείμενο και λυπάμαι που δεν μπορώ να παρευρεθώ ο ίδιος στην εκδήλωσή σας· μια εκδήλωση που θέλει να αναδείξει τη σχέση του μεγάλου μας ποιητή Κώστα Βάρναλη με την Αίγινα, μια σχέση μακρόχρονη και δημιουργική, ωστόσο όχι ιδιαίτερα γνωστή.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αίγινα, Βάρναλης, Εκδηλώσεις, Χρονογραφήματα | Με ετικέτα: , , , , , | 101 Σχόλια »

Το κουλούρι του Κώστα Μπουμπού

Posted by sarant στο 22 Ιουλίου, 2012

Ο Κώστας Μπουμπούς του τίτλου είναι ένας από τους μεγαλύτερους και γνωστότερους Έλληνες ποιητές. Θα μπορούσα να σας το βάλω και κουίζ, να ρωτήσω ποιος είναι, αλλά από τότε οου βγήκε το γκουγκλ χάθηκε το φιλότιμο κι έτσι είναι εύκολο να βρείτε πως πρόκειται για τον Κώστα Βάρναλη. Στην πραγματικότητα, βέβαια, ποτέ δεν είχε ο Βάρναλης το ονοματεπώνυμο «Κώστας Μπουμπούς». Μπουμπούς ήταν το παρατσούκλι του παππού του κι ο πατέρας του το κληρονόμησε για επώνυμο, Γιαννάκος Μπουμπούς. Σαν ήρθε από τη Βάρνα ο Γιαννάκος Μπουμπούς να εγκατασταθεί στον Πύργο της Ανατολικής Ρωμυλίας, Μπουργκάς της Βουλγαρίας σήμερα, τον είπαν οι φίλοι του Βάρναλη, όμως οι δάσκαλοι των ελληνικών σχολείων της πόλης, καθαρολόγοι όπως όλοι τότε, γράψαν τα μεγαλύτερα αδέρφια του ποιητή με το επώνυμο «Βαρναίος». Μόνο σαν πήγε στο σχολείο ο μικρός Κώστας, σαν ο πατέρας του είχε πια πεθάνει, η μητέρα του, η κόνα Αλισάβα (Ελισάβετ) επέμεινε να τον γράψουν Βάρναλη.

Ο φίλος μου ο Ηρακλής Κακαβάνης ετοιμάζει ένα βιβλίο από τις εκδόσεις Εντός με τίτλο «Ο άγνωστος Βάρναλης», στο οποίο παρουσιάζει άγνωστα κείμενα και ποιήματα από το αρχείο του ποιητή -τον βοήθησα λίγο στην αναζήτηση πηγών και διάβασα και το χειρόγραφο. Περισσότερα για το βιβλίο θα πούμε όταν κυκλοφορήσει τους αμέσως επόμενους μήνες, προς το παρόν θα σας παρουσιάσω ένα ποίημα του Βάρναλη, όχι ανέκδοτο, που μιλάει για τα παιδικά του χρόνια, που το θυμήθηκα διαβάζοντας το χειρόγραφο του βιβλίου που ετοιμάζει ο Ηρακλής.

Στερνοπαίδι πολυμελούς οικογένειας χωρίς οικονομική άνεση, ο Βάρναλης φαίνεται πως δεν πέρασε ευτυχισμένα παιδικά χρόνια, ούτε στην οικογένεια ούτε στο σχολείο. Τα μαθητικά του χρόνια τα έχει περιγράψει με μελανά χρώματα («ζωή της σκλαβιάς και του τρόμου» τα αποκαλεί) σε ένα αυτοβιογραφικό του κείμενο γραμμένο στο μεσοστράτι της ζωής του, το 1935, που έχει συμπεριληφθεί στα Φιλολογικά του απομνημονεύματα (και που μπορείτε να το βρείτε εδώ με τίτλο «Πώς δεν ήθελα να σπουδάσω»). Δεν ήθελε, αλλά σπούδασε στα Ζαρίφεια διδασκαλεία, και μόλις αποφοίτησε, 18-19 χρονών, ήρθε στην Αθήνα, με υποτροφία της ελληνικής κοινότητας Πύργου, για να σπουδάσει στη Φιλοσοφική και από τότε δεν ξαναγύρισε στη γενέτειρά του.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αναμνήσεις, Βάρναλης, Ποίηση | Με ετικέτα: , , , , | 61 Σχόλια »