Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Δ.Π.Ταγκόπουλος’

Tα πεζοτράγουδα του μυστηριώδους Montfonon

Posted by sarant στο 11 Ιανουαρίου, 2015

Το σημερινό άρθρο είναι αφιερωμένο στη μνήμη του αγαπημένου μου ποιητή Ναπολέοντα Λαπαθιώτη, που τις προάλλες, την Πέμπτη που μας πέρασε, είχαμε την επέτειο της αυτοκτονίας του, το 1944. Άλλωστε, παράδοση του ιστολογίου είναι να δημοσιεύει ένα λαπαθιωτικό άρθρο στην επέτειο του θανάτου του ποιητή κι άλλο ένα στην επέτειο της γέννησής του.

lap-pazziΣτο αφιερωματικό τεύχος της Νέας Εστίας το 1964, με την ευκαιρία των 20 χρόνων από τον θάνατο του Λαπαθιώτη, ο Κλέων Παράσχος δημοσιεύει το άρθρο «Μνήμη Λαπαθιώτη», όπου, ανάμεσα σε άλλα, αναφέρει: «Υπήρχε στον Λαπαθιώτη ένας διλετάντης, ένας ερασιτέχνης κι ένας όχι ακριβώς ίσως farceur, αλλ’ ένας χαριτωμένος χωρατατζής. Κάποτε, στην εφημερίδα Έθνος δημοσίευε μεταφράσεις ξένων διηγημάτων. Ο συγγραφέας ενός από τα διηγήματα αυτά ήταν ο… πασίγνωστος Baron Letruc de Monfaunom, δηλαδή ο «Βαρόνος Τοκόλπο του Ψευδονόματός μου». Το διήγημα ήταν του Λαπαθιώτη και είχε επινοήσει ένα συγγραφέα, βαρόνο κιόλας, για να το περάσει για ξένο. Το ίδιο είχε κάνει, μια-δυο φορές, για θεατρικά του έργα, και ο Ξενόπουλος«.

Δεν είναι και τόσο σπάνιο αυτό το είδος φιλολογικής φάρσας, να επινοεί κάποιος έναν ανύπαρκτο ξένο δημιουργό και να του χαρίζει την πατρότητα των δικών του έργων, κι ο ίδιος να εμφανίζεται απλός μεταφραστής τους. Στην Ελλάδα, πρώτος το έκανε ο Θεόδωρος Λασκαρίδης, που το 1920 «μετέφρασε» τα αντιπολεμικά διηγήματα του «διάσημου Βούλγαρου Π. Σλαβέικοφ», και λίγο αργότερα αποκάλυψε πως ήταν δικά του. Μεταπολεμικά, ο Τάσος Παππάς έκανε το ίδιο τέχνασμα, πολύ πιο διάσημο, με τα Τραγούδια του Παθανάρες -του ανύπαρκτου Παθανάρες. (Περισσότερα και για τους δύο, σε παλιό μας άρθρο -και ειδικά για τον Λασκαρίδη δείτε και το Φονικό μοιραίο βόλι, βιβλίο σε δική μου επιμέλεια). Αλλά ως τώρα, ενώ πού και πού γίνεται λόγος για το περιστατικό με τον ψεύτικο βαρόνο του Λαπαθιώτη, κανείς δεν έχει δώσει περισσότερα στοιχεία για το θέμα.

Ο Κλέων Παράσχος, γράφοντας σαράντα χρόνια αργότερα από το γεγονός, θυμάται λάθος τις λεπτομέρειες. Ο ανύπαρκτος συγγραφέας που έπλασε ο Λαπαθιώτης δεν είχε βέβαια το εξωφρενικό όνομα Baron Letruc de Monfaunom, που το λογοπαίγνιό του κάνει μπαμ από τρία μίλια μακριά (ιδίως στη γαλλόφωνη αθηναϊκή διανόηση του μεσοπόλεμου), αλλά το πεζότερο και σεμνότερο Montfonon, χωρίς τίτλο ευγενείας. Ούτε έγραψε διήγημα ο Λαπαθιώτης, αλλά πεζοτράγουδο, ή μάλλον σειρά ολόκληρη από πεζοτράγουδα, που μάλιστα τους έδωσε και τίτλο, «Απλοί σκοποί», και τους δημοσίευσε στο Έθνος το 1923-24.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Advertisements

Posted in Αθησαύριστα, Καβαφικά, Λαπαθιώτης, Πεζό ποίημα, Ποίηση | Με ετικέτα: , , , , , , , | 46 Σχόλια »