Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘εισαγωγικά’

Πολυτεχνικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 16 Νοεμβρίου, 2019

Αύριο είναι η επέτειος της εξέγερσης του Πολυτεχνείου. Πέρυσι, που το σαββατιάτικο άρθρο μας έπεφτε ανήμερα της επετείου, τα είχα πει «Μεζεδάκια του Πολυτεχνείου». Φετος, υιοθετώ αυτήν την παραλλαγή.

Θα μπορούσα βέβαια να τα πω «Μεζεδάκια της ΑΣΟΕΕ», μια και αυτή η πανεπιστημιακή σχολή βρέθηκε κάτω από τον προβολέα της επικαιρότητας τη βδομάδα που μας πέρασε -και, παρόλο που εδώ και χρόνια η επίσημη ονομασία έχει αλλάξει και είναι το ΟΠΑ (Οικονομικό Πανεπιστήμιο) όλοι σχεδόν στην ΑΣΟΕΕ αναφέρθηκαν, πολλοί γράφοντάς τη και λάθος, ΑΣΣΟΕ.

Και το κορυφαίο μαργαριτάρι της ΑΣΟΕΕ φιλοτεχνήθηκε από τη φεγγαρόφωτη υφυπουργό μας κ. Δόμνα Μιχαηλίδου, η οποία είπε σε ραδιοφωνικό σταθμό, με αφορμή τα «ευρήματα» της αστυνομίας στην υποτιθέμενη γιάφκα της ΑΣΟΕΕ:

Δεν είναι δυνατόν κάποιος συμπολίτης μας να έχει πρόσβαση σε όπλα τα [sic] οποία έχει πρόσβαση ο στρατός της Συρίας.

Εν τω μεταξύ, τα… όπλα που βρέθηκαν στην ΑΣΟΕΕ ήταν τρία κοντάρια σημαιών -που μπορούν να χρησιμοποιηθούν και σαν ρόπαλα, ας το δεχτούμε- μερικά μπουκάλια τζιν και βότκα και δυο κράνη μοτοσικλετιστή.

Φυσικά, ο συριακός στρατός δεν πολεμάει με καδρόνια και (έστω) μολότοφ (αν δεχτούμε πως τα μπουκάλια τα κρατούσαν γι’ αυτό το σκοπό, αν και κατά πάσα πιθανότητα απλώς είχαν ξεμείνει από κάποιο πάρτι). Και εύλογα έπεσε πολύ γέλιο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ας πούμε με την ατάκα ότι αν διπλώσεις τον χάρτη το κτίριο της ΑΣΟΕΕ πέφτει πάνω στη Δαμασκό.

(Υποθέτω ότι στην πραγματικότητα η υπουργός δεν ήθελε να κάνει αυτή την τερατώδη σύγκριση των μπουκαλιών με τα καλάσνικοφ. Τις ίδιες μέρες είχε βρεθεί πραγματική γιάφκα με καλάσνικοφ, αλλά όχι στην ΑΣΟΕΕ παρά σε κάποιο διαμέρισμα. Η κ. Μιχαηλίδου μάλλον μπέρδεψε τις δυο υποθέσεις. Όμως, δεν ζήτησε συγγνώμη, διότι είναι άριστη).

* Άλλος άριστος, που διορίστηκε και στην Επιτροπή για τα 200 χρόνια από την επέτειο του 1821, ο καθηγητής Στάθης Καλύβας. Φίλος βρήκε σε βιβλίο του ένα αστείο μαργαριτάρι -τον παρακάλεσα να μου στείλει φωτογραφία της σελίδας διότι ήθελα να έχω ατράνταχτο τεκμήριο.

Η φωτογραφία είναι από το βιβλίο του Στάθη Καλύβα «Καταστροφές και θρίαμβοι», σελ. 138.

Διαβάζουμε ότι κάποιες ένοπλες αντιστασιακές ομάδες «τις διοικούσαν κομμουνιστές, όπως π.χ. ο Μπάμπης Κλάρας, ο γνωστός και ως Άρης Βελουχιώτης».

Φυσικά ο Άρης Βελουχιώτης λεγόταν Θανάσης Κλάρας. Ο Μπάμπης Κλάρας ήταν ο αδελφός του, εφτά χρόνια νεότερος (1910-1986), που σταδιοδρόμησε με το πραγματικό του ονοματεπώνυμο ως δημοσιογράφος και έγραψε βιβλία για τη μνήμη του αδερφού του (εδώ ο ιστότοπος της οικογένειας). Και βέβαια, ο Μπάμπης Κλάρας είχε μεν συμμετοχή στην αντίσταση αλλά δεν ανέλαβε ποτέ ηγετικές θέσεις.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αριθμοί, Γραμματική, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεταμπλόγκειν, Μεζεδάκια, Ορθογραφικά | Με ετικέτα: , , , , , | 255 Σχόλια »

Σταυρομεζεδάκια

Posted by sarant στο 14 Σεπτεμβρίου, 2019

Του Σταυρού σήμερα, της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού κατά το εορτολόγιο, οπότε βρέθηκε ο τίτλος του σαββατιάτικου πολυσυλλεκτικού μας άρθρου. Όπως έχουμε σταυρόλεξο, σταυροκατσάβιδο και σταυρόκομπο, αποκτήσαμε και σταυρομεζεδάκια -αφιερωμένα ασφαλώς στον φίλο μας τον Σταύρο και σε όλες τις Σταυρούλες και τους Σταύρους που μας διαβάζουν.

Προτίμησα αυτόν τον τίτλο, αν και αρχικά είχα φλερτάρει με την ιδέα να αφιερώσω τα σημερινά μεζεδάκια στον Μαχάτμα Γκάντι, τον ηγέτη του κινήματος ανεξαρτησίας της Ινδίας, μια και το όνομά του συνδέθηκε, το περασμένο σαββατοκύριακο, με ένα θέμα που πολύ μας απασχολεί στο ιστολόγιο: τα αποφεύγματα, αν και με το συγκεκριμένο απόφευγμα δεν έχει τύχει να ασχοληθούμε.

Για οσους δεν μας διαβάζουν ταχτικά, θυμίζω πως «απόφευγμα» λέμε στο ιστολόγιο το ψευτοαπόφθεγμα, το απόφθεγμα που αποδίδεται σε κάποιον (συχνά στον Αϊνστάιν) χωρίς αυτός να το έχει πει.

Επειδή λοιπόν στη φετινή Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης η Ινδία ήταν τιμώμενη χώρα, ο πρωθυπουργός, εγκαινιάζοντας το περίπτερο της Ινδίας, ως φιλοφρόνηση προς την τιμώμενη χώρα είπε:

Μας συνδέει επίσης ο πολιτικός και πνευματικός ηγέτης της Ινδίας Μαχάτμα Γκάντι, τα 150 χρόνια από τη γέννηση του οποίου, γιορτάζουμε φέτος. Θυμίζω ότι το 1908 είχε διαβάσει την Απολογία του Πλάτωνα και την είχε μεταφράσει στη γλώσσα του στα γκουτζαράτι. Απόδειξη της επιρροής που είχε η αρχαία ελληνική φιλοσοφία στη σκέψη του. Αλλά και ο Γκάντι επηρέασε ολόκληρη τη διανόηση του 20ου αιώνα, όπως και την πολιτική. Και προσωπικά, θυμάμαι πάντα, ένα συμπέρασμά του προς κάθε πολιτικό που αξίζει, νομίζω, να το μνημονεύσω. Έλεγε ο Γκάντι: Πρώτα σε αγνοούν, μετα σε κοροϊδεύουν, αργότερα σε πολεμούν και μετά τους κερδίζεις. Τα λόγια του αποδεικνύονται πέρα για πέρα αληθινά.

Μόνο που το διάσημο απόφθεγμα του Γκάντι δεν το είπε στην πραγματικότητα ο Γκάντι -δεν είναι δηλαδή απόφθεγμα, αλλά απόφευγμα.

Είναι πάντως από τα διασημότερα ψευδορητά και αποδίδεται από πάρα πολλούς στον Γκάντι, διεθνώς. Ο Τραμπ το είχε χρησιμοποιήσει πριν εκλεγεί πρόεδρος, το 2016, και τότε πήρε μεγάλη δημοσιότητα η ανασκευή της απόδοσής του στον Γκάντι -δείτε εδώ το άρθρο του snopes.com. Επειδή είναι ευρέως διαδεδομένο ως απόφευγμα δεν μπορούμε να κατακρίνουμε πολύ αυστηρά τον λογογράφο του πρωθυπουργού, επειδή όμως και η ανασκευή του είναι διαδεδομένη μπορούμε να τον επιπλήξουμε.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Λογοπαίγνια, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεταμπλόγκειν, Μεζεδάκια, Νόμος του Μέφρι, Ορθογραφικά | Με ετικέτα: , , , , | 268 Σχόλια »

Μεζεδάκια πριν ανοίξουν τα σχολεία

Posted by sarant στο 7 Σεπτεμβρίου, 2019

Το σημερινό είναι το τελευταίο Σάββατο πριν ανοίξουν τα σχολεία στις 11 Σεπτεμβρίου, οπότε ας πάρουν από εκεί την ονομασία τους τα μεζεδάκια μας. Για να πω την αλήθεια, δεν είναι η πρώτη φορά που χρησιμοποιώ έναν παρόμοιο τίτλο -το είχα ξανακάνει το 2013.

Φέτος βέβαια τα σχολεία ανοίγουν με μια Υπουργό Παιδείας που μοιάζει η θηλυκή εκδοχή του Περίανδρου Πώποτα από το Καφέ της Χαράς, αν κρίνω από διάφορες δηλώσεις της όπως η τελευταία για το μάθημα της ιστορίας που πρέπει να πάψει να έχει κοινωνικό χαρακτήρα αλλά να καλλιεργεί την εθνική συνείδηση. (Καθαρά ιδεολογική και ανόητη στην ουσία είναι κατά τη γνώμη μου και η απόφαση να καταργηθεί η κλήρωση για τους σημαιοφόρους του δημοτικού -δεδομένου ότι το 70-80% των παιδιών παίρνει 10, απλώς θα πυροδοτηθούν καβγάδες ανάμεσα στους γονείς και πιέσεις προς τους δασκάλους).

Όμως σήμερα δεν συζητάμε επί της ουσίας, οπότε κλείνω την αναφορά στα εκπαιδευτικά μας με κάτι που έγραψα στο Τουίτερ:

Και η φυσική πρέπει να καλλιεργεί εθνική συνείδηση. Αντί γι’αυτές τις ακαταλαβίστικες εξισώσεις αρκεί να διδάσκει πως ο Αϊνστάιν έκλεψε τη θεωρία της σχετικότητας από τον Καραθεοδωρή.

Φυσικά, στο μάθημα της Γλώσσας πρέπει να προστεθεί μια ενότητα για τα 5.000.000 λέξεις και άλλη μία για τη μία ψήφο, ενώ βέβαια δεν θα πρέπει να λείπει και η αναφορά στον ανύπαρκτο εύζωνο Κουκκίδη.

* Τη βδομάδα που μας πέρασε, όμως, η επικαιρότητα ήταν και στη Μεγάλη Βρετανία, αφου συνεχίζεται, με αδιάκοπες ανατροπές, το ψυχόδραμα του Μπρέξιτ. Στη δική μας γωνίτσα είχαμε κι άλλη μια αιτία να συζητάμε το Νησί: την πρόταση Μητσοτάκη να δανείσει το Βρετανικό Μουσείο τα Ελγίνεια, καθώς και τη συζήτηση που πυροδοτήθηκε ως προς το αν η αίτηση για δανεισμό συνεπάγεται αναγνώριση της κυριότητας και αν, ως εκ τούτου, η πρόταση Μητσοτάκη ήταν γκάφα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επιγραφές, Εκπαίδευση, Μαργαριτάρια, Μεγάλη Βρετανία, Μεζεδάκια, Ορθογραφικά, Φωτογραφίες | Με ετικέτα: , , , , , | 185 Σχόλια »

Μεζεδάκια της κάλπης

Posted by sarant στο 2 Ιουνίου, 2019

Αφού χτες Σάββατο είχαμε πρώτη του μηνός, το Μηνολόγιο εκτόπισε τα Μεζεδάκια από το συνηθισμένο σαββατιάτικο στασίδι τους -κι έτσι δημοσιεύονται σήμερα, εκτοπίζοντας με τη σειρά τους το λογοτεχνικό άρθρο για την επόμενη Κυριακή.

Οπότε, μεζεδάκια της κάλπης, ένας τίτλος που δεν τον έχουμε χρησιμοποιήσει ίσαμε τώρα. Φανταστείτε ότι σερβίρονται όχι σε πιάτα ή πιατέλες ή δίσκους αλλά σε κάλπες -μάλλον άβολο σκεύος βέβαια για τη δουλειά αυτή.

Αλλά ξεκινάμε.

* Φίλος στέλνει μια φρέσκια απλολογία που δεν θυμάμαι να την έχουμε καταγράψει. Βρετανός τουρίστας, χτυπήθηκε από δυο συμπατριώτες του σε μπαρ στον Λαγανά Ζακύνθου, τραυματίστηκε σοβαρά και, όπως λέει το άρθρο, «οδηγήθηκε με ασθενοφόρο στο Γενικό Νοσοκομείο Ζακύνθου κι από εκεί με σκάφος της πολεμικής αεροπορίας έγινε αεροκομιδή σε νοσοκομείο των Αθηνών», όπου πάλεψε μερικές μέρες αλλά τελικά κατέληξε.

Αεροδιακομιδή βεβαίως. Πάντως το γκουγκλ βγάζει κάμποσες ανευρέσεις του απλολογικού τύπου.

* H αεροκομιδή δεν είναι καθιερωμένη απλολογία και ξενίζει, και καλώς τη διορθώνουμε. Δεν διορθώνουμε πάντως το «αποφοιτήριο» παρ’ όλο που κι αυτό είναι απλολογικός τύπος, επειδή το βρήκαμε σχηματισμένο κι έτσι δεν μας ενοχλεί.

Στη φωτογραφία, που την πήρα από τα Υπογλώσσια, αποφοιτήριο από τη Σχολή Ευελπίδων του έτους 1930. Πουλιέται ή πουλιόταν στο e-bay.

Για το φαινόμενο της απλολογίας είχαμε συζητήσει παλιότερα εδώ.

* Το βράδυ της Κυριακής, στην ΕΡΤ, ο δημοσιογράφος κύριος Συριόπουλος έκανε ανασκόπηση των ευρωπαϊκών εκλογών και είπε ότι στην τάδε χώρα «ενισχυθηκαν τα προευρωπαϊκά κόμματα».

Δεν ξέρει ο κ. Συριόπουλος ότι το pro-European σημαίνει, και αποδίδεται, «φιλοευρωπαϊκά»;

Δεν ξέρει ότι το πρόθημα pro- αντιστοιχεί στο ελληνικό φιλο- ενώ το ελληνικό πρόθημα προ- αντιστοιχεί στο αγγλικό pre-;

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Μαργαριτάρια, Μαθητικά κείμενα, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Ορθογραφικά | Με ετικέτα: , , , , | 189 Σχόλια »

Ετεροχρονισμένα δεκεμβριανά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 2 Δεκεμβρίου, 2018

Ετεροχρονισμένα, διότι χτες που ήταν η κανονική τους μέρα έπεσε πρώτη του μηνός και δημοσιεύτηκε το Μηνολόγιο, με αποτέλεσμα τα μεζεδάκια να μετατεθούν για σήμερα -που σημαίνει ότι το κυριακάτικο λογοτεχνικό ή φιλολογικό μας άρθρο απλώς αναβάλλεται για την επόμενη Κυριακή. Και δεκεμβριανά επειδή χτες μπήκε ο Δεκέμβριος.

Και ξεκινάμε με ένα μεταφραστικό από το ακούραστο μηχανάκι της Ράιαν που δεν κουράζεται να παράγει κοτσάνες.

Φίλος του ιστολογίου πήρε πριν από μερικές μέρες ηλεμήνυμα για μια προσφορά της χαμηλόκοστης εταιρείας, όπου κάτω-κάτω, αν προσέξετε, θα δείτε ότι η προσφορά ισχύει για ταξίδια από «1 Ιανουάριος – 31 Ενδέχεται 2019».

Ενδέχεται; Τι ενδέχεται; Το 31 ή το 2019;

Απλώς, το μηχανάκι που έκανε τη μετάφραση μπέρδεψε τον Μάιο μήνα (May) με το ρήμα may.

Πάλι καλά που δεν μετέφραζε τίποτε άρθρα για το Μπρέξιτ, να μπει στη μέση και η Τερέζα Μέι ή Τερέζα Μαΐου ή Τερέζα Ενδέχεται (In May, Ms May may….).

Οι τακτικοί αναγνώστες θα έχουν δει ότι έχουμε κατ’ επανάληψη επισημάνει και άλλα μεταφραστικά μαργαριτάρια από το μεταφραστήρι της Ράιαν.

Και γεννάται το ερώτημα: ένας κολοσσός με τεράστιο τζίρο, όπως η Ράιαν, δεν μπορεί να πληρώνει εκατό μεταφραστές (έναν για κάθε γλώσσα) να μεταφράζουν τα διαφημιστικά της μηνύματα; Δεν ξέρω καλά τα οικονομικά των αεροπορικών εταιρειών αλλά υποθέτω πως το κόστος θα είναι αμελητέο σε σύγκριση με τον τζίρο της. Φοβάμαι μήπως η επιλογή υπαγορεύεται όχι από οικονομικούς λόγους αλλά από ιδεολογικούς.

* Συχνά επισημαίνουμε περιπτώσεις περιττών εισαγωγικών στο ιστολόγιο, αλλά αυτό το άρθρο που μου υπέδειξε φίλος του ιστολογίου, από αθλητικόν ιστότοπο, πρέπει να σπάει κάποιο ρεκόρ αφού πρόκειται για ρεσιτάλ εισαγωγικομανίας, για ομοβροντία άχρηστων εισαγωγικών:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αντισημιτισμός, Βουλή, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Τίτλοι | Με ετικέτα: , , , , , , , | 183 Σχόλια »

Κατακαμένα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 28 Ιουλίου, 2018

Kατακαμένα όπως η καρδιά μας. Και κατακαημένα διαβάζονται. Έχει θέση ένα κατά κανόνα ευτράπελο άρθρο ως γλωσσική έστω ανασκόπηση μιας βδομάδας που κυριαρχήθηκε από τη μαυρίλα και τον θάνατο; Πιστεύω πως ναι, έστω κι αν δεν είμαι απόλυτα βέβαιος. Θα πείτε κι εσείς.

(Έτσι κι αλλιώς, πάντως, ως λαός δίνουμε προσοχή στα γλωσσικά. Παρακολουθούσα σε ένα μέσο κοινωνικής δικτύωσης μια συζήτηση τριών-τεσσάρων ατόμων, που συζητούσαν για την πυρκαγιά στο Μάτι, τι έπρεπε να γίνει και δεν έγινε κτλ, και ενώ ομονοούσαν στην κατάδειξη των υπαιτίων, ξάφνου κάποιος είπε «του Μάτι» και τότε άρχισε μια συζήτηση για την ετυμολογία του τοπωνυμίου και για το αν πρέπει να κλίνεται -κατ’ εμέ σαφώς και πρέπει- και στο τέλος παραλίγο να μαλώσουνε κανονικά).

* Αλλά δεν θα είναι όλα μας τα μεζεδάκια σχετικά με τη φονική πυρκαγιά. Και για ορντέβρ ξεκινάμε με ένα άρθρο για το Βελιγράδι και τον σιδηροδρομικό σταθμό του, όπου διαβάζουμε ότι επενδυτές έχουν αναλάβει την ανάπλαση «της δεξιάς όχθης του ποταμού Σάββα».

Δεν πάει έτσι. Ο Σάββας είναι όνομα ανθρώπων. Ο ποταμός λέγεται Σάβα στα σέρβικα και Σάβος στα ελληνικά, διότι γείτονες είμαστε και τον έχουμε εξελληνίσει.

* Κι ένα μαργαριτάρι σε σουπεράκι πριν από την πυρκαγιά.

«Οι φοβισμένοι και οι δηλοί κατασκευάζουν σενάρια». Τι δηλοί ο μύθος, θα σας γελάσω.

* Κι αυτό πριν από την πυρκαγιά. Σε άρθρο για τους Τούρκους που πέρασαν τα σύνορα στον Έβρο, διαβάζουμε:

Οι τέσσερις Τούρκοι εντοπίστηκαν να κινούνται χθες το απόγευμα στην παρέμβρια περιοχή μεταξύ Σοφικού και Ρηγίου και συνελήφθησαν καθώς δεν είχαν σχετική άδεια.

Τι να είναι αυτή η περίεργη παρέμβρια περιοχή; Δεν έχει σχέση με τα έμβρυα αλλά με τον ποταμό Έβρο -παρέβρια ήθελε να γράψει ο συντάκτης.

Φαἰνεται όμως ότι το περιβάλλον «ε-βρ» είναι στο νου μας συνδεδεμένο με τον φθόγγο μ (Σεπτέμβρης, Νοέμβρης, Δεκέμβρης) ώστε αναπτύσσεται κατ’αναλογία πρὀσθετο /μ/ όχι μόνο στον Οκτώβριο αλλά και στα παρέβρια.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in τούρκικα, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Ξενισμοί, Ορθογραφικά | Με ετικέτα: , , , , | 222 Σχόλια »

Μεζεδάκια χωρίς γύρο

Posted by sarant στο 2 Δεκεμβρίου, 2017

Ο τίτλος του σημερινού μας πολυσυλλεκτικού σημειώματος είναι φυσικά παρμένος από την είδηση που έπεσε σα βόμβα χτες και που έχει προκαλέσει κατακραυγή απειλώντας να μετατρέψει ακόμα και ένθερμους ευρωπαϊστές σε αδιάλλακτους ευρωσκεπτικιστές, ορκισμένους εχθρούς της ΕΕ και των θεσμικών οργάνων της.

Εννοώ βέβαια την είδηση για την απαγόρευση του γύρου, που σχεδιάζει τάχα να επιβάλει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Λέω «τάχα», διότι η σχετική είδηση, παρά τους τίτλους των σχετικών άρθρων (παράδειγμα) δεν αφορά βεβαίως την απαγόρευση του γύρου αλλά το αν θα επιτρέπονται ή όχι φωσφορικά άλατα στον κατεψυγμένο γύρο. Η πρόταση της Κομισιόν είναι να επιτρέπονται και η επιτροπή Περιβάλλοντος και Δημόσιας Υγείας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου διαφώνησε. Το νομοσχέδιο θα πάει στην Ολομέλεια και αν απορριφθεί η Επιτροπή θα πρέπει να παρουσιάσει νέο. Αλλά ούτως ή άλλως το επίδικο δεν είναι η απαγόρευση του γύρου αλλά η χρήση φωσφορικών αλάτων.

Η είδηση πάντως στάθηκε αφορμή για άφθονα πνευματώδη σχόλια στη μπλογκόσφαιρα, για παράδειγμα (διασκευάζω): Όταν ήρθαν να απαγορέψουν τη συκωταριά, δεν αντέδρασα, δεν την έτρωγα και πολύ. Όταν απαγόρεψαν τα μυαλά, δεν είπα τίποτα, δεν μου άρεσαν καθόλου. Κι όταν ήρθαν για το πιτόγυρο, δεν είχε μείνει κανείς να διαμαρτυρηθεί.

Σε κάποιον ιστότοπο η σχετική «είδηση» (τα εισαγωγικά τα βάζω σκόπιμα) είχε τίτλο: Η ΕΕ «θέλει» να απαγορεύσει τον γύρο.

Παρακαλώ όποιον προαιρείται να μου πει ποιο νόημα έχουν αυτά τα εισαγωγικά.

* Στο ίδιο άρθρο, το ντονέρ γράφεται ξενοπρεπώς και… λανθασμένα, donner. Αυτό θα πει «δίνω» στα γαλλικά και «βροντή» (αν θυμαμαι καλά) στα γερμανικά. Το ντονέρ γράφεται διεθνώς döner, αλλά ποιος ο λόγος να το γράψουμε στα ξένα; Δεν έχει καθιερωθεί εδώ και δεκαετίες στα ελληνικά; Τελικά αυτή η συνήθεια, όποια λέξη θεωρούμε πως είναι ξένης προέλευσης να την γράφουμε με το λατινικό αλφάβητο είναι κάτι σαν γλωσσική ξενοφοβία.

(Για τα λεξιλογικά του γύρου μαλλον αξίζει άρθρο -ας μην επεκταθώ λοιπόν σήμερα).

* Και συνεχίζουμε με τα υπόλοιπα μεζεδάκια. Ένας νεολογισμός που ακούστηκε αρκετά αυτές τις μέρες ήταν η «επιτιμοποίηση». Τον ακούσαμε με αφορμή τις διαμαρτυρίες πολλών πολιτών που ζητούσαν από το ΑΠΘ να μην ανακηρύξει επίτιμο διδάκτορα τον μητροπολίτη Άνθιμο Θεσσαλονίκης -μια διαμαρτυρία που προς το παρόν ανάγκασε τις αρχές του ΑΠΘ να αναβάλουν την ανακήρυξη επικαλούμενες, διπλωματικά ίσως, «προβλήματα οργάνωσης».

Μπορεί να μη σας αρέσει η «επιτιμοποίηση», αλλά σαν ευκαιριακός σχηματισμός καλά την κάνει τη δουλειά του μερικές φορές -η περίφραση έχει τα δικά της προβλήματα που κάποτε ειναι περισσότερα.

Σε κάποιο άρθρο πρόσεξα την εξής διατύπωση:

Έκκλιση στις πρυτανικές αρχές για να αποτρέψουν τον ευτελισμό της διάκρισης του επίτιμου διδάκτορα του Α.Π.Θ. με την απονομή του στον Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης Άνθιμο από πολίτες στο Avaaz

Πέρα από την… παρέκκλιση που μετέτρεψε την έκκληση σε έκκλιση (και ευτυχώς όχι σε έκλυση, ηθών ή αερίων), προσέξτε το μακροβούτι που υπάρχει στην πρόταση, όπου η έκκληση γίνεται «από πολίτες στο Avaaz» αφού μεσολαβήσουν 23 λέξεις, με αποτέλεσμα ο αναγνώστης να χάνει τον μπούσουλα -άσε που θα μπορούσε να σκεφτεί κανείς ότι η απονομή του τίτλου στον Άνθιμο γίνεται από πολίτες!

* Φίλος του ιστολογίου στέλνει την φωτογραφία αριστερά, όπου βλέπουμε ότι εξαιρούνται από την απαγόρευση στάθμευσης τα «αυτοκίνητα κατ’ οίκον»

Λογικό είναι, αν θέλει κάποιος να παρκάρει το αυτοκίνητό του στο σαλόνι του γιατί να μην μπορεί να το κάνει;

Όταν δούμε για «διανομή κατοίκων» να αρχίσουμε να ανησυχούμε.

* Σε ενδιαφέρον άρθρο με έγχρωμες φωτογραφίες από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, βλέπουμε τη φωτογραφία ενός γερμανικού πολεμικού και διαβάζουμε στη λεζάντα ότι:

Η γερμανική ναυαρχίδα «Admiral Hipper« εγκαταλείφθηκε σε ξηρή αποβάθρα στο Κίελο της Γερμανίας

Τι θα πει «ξηρή αποβάθρα»; Τίποτα. Ολοφάνερα στο πρωτότυπο υπήρχε ο όρος «dry dock» (ή drydock μονολεκτικά) το οποίο στα ελληνικά ονομάζεται «δεξαμενή ναυπηγείου» ή σκέτο «δεξαμενή». Το πλοίο που πηγαίνει στο dry dock δεξαμενίζεται.

* Γκάφα του in.gr σε άρθρο για την απονομή κάποιου τιμητικού τίτλου στο θωρηκτό Αβέρωφ. Εβαλαν λάθος φωτογραφία, κάποιου άλλου, σαφώς νεότερου, πολεμικού! Αψευδής μάρτυς η οθονιά αριστερά. Στη συνέχεια βέβαια το διόρθωσαν.

* Και άλλα προβληματικά εισαγωγικά σε άρθρο για τη Μαύρη Παρασκευή:

Λαβράκια «έπιασε» το ΣΕΠΕ τη Black Friday

Όπως λέει ο φίλος που το στέλνει, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ήταν λαβράκια. Αν τα έπιασε, αυτό παίζεται.

* Θα θυμάστε ίσως την υπόθεση της μικρής Μαντλίν, το κοριτσάκι που έχει εξαφανιστεί εδώ και 10 χρόνια και το αναζητούν διαρκώς οι γονείς του. Μια φοιτήτρια ισχυρίστηκε ότι είναι η Μαντλίν -και το σχετικό άρθρο μάς πληροφορεί ότι  «Έτσι κι αλλιώς οι θεωρίες συνωμοσίας για το τι απέγινε η μικρή Μαντλίν δίνουν και παίρνουν κατά καιρούς. Ωστόσο η φοιτήτρια αυτή έβαλε το κερασάκι στην -πικρή και άγευστη- τούρτα…»

Αν είναι πικρή η τούρτα, πώς είναι άγευστη;

Και πιο κάτω:

Ας τα πάρουμε, όμως, από την αρχή. Η Harriet Brookes, περί ούσα ο λόγος, έστειλε ένα μήνυμα…

Ο συντάκτης είχε κάπου ακούσει το «περί ου ο λόγος», συνειδητοποίησε ότι είναι αρσενικό στην ξένη γλώσσα στην οποία επέλεξε να γράφει και θέλησε να το μετατρέψει σε θηλυκό -κι επειδή την ξένη αυτή γλώσσα δεν την ξέρει τόσο όσο τη γλώσσα του μπαμπά του, μπέρδεψε το «ης» που είναι το θηλυκό του «ου» σε αυτή τη γλώσσα, με το «ούσα» που είναι το θηλυκό του «ων».

Ωστόσο, πρόκειται για αναδημοσίευση. Στην αρχική πηγή το «περί ούσα» έχει διορθωθεί, ύστερα από σχόλιο αναγνώστη (δείτε τον διάλογο αν δεν βαριέστε).

* Το Φέισμπουκ συνηθίζει να εμφανίζει, ανάμεσα στις δημοσιεύσεις των φίλων σου, και διαφημιστικές δημοσιεύσεις, εμπορικές ή πολιτικές, που τις συνοδεύει με την ένδειξη «Χορηγούμενη».

Σε έναν φίλο, εμφανίστηκε «χορηγούμενη» η δημοσίευση αριστερά, που προέρχεται από σελίδα ονομαζόμενη «Ειδήσεις υγείας».

Είναι βέβαια μια είδηση που ενδιαφέρει όλους τους «Έλληνοι», αλλά δεν κλικάρισα κι έτσι δεν ξέρω τι ακριβώς πράγμα είναι αυτό το φτηνό που θα «αποκαθιστήσει» τους χόνδρους!

* Δημοσιεύτηκε η προκήρυξη της δημοπρασίας για τις τηλεοπτικές άδειες.

Στον τίτλο της προκήρυξης βρίσκουμε ένα καταπληκτικό κομπολόι από 15 αλλεπάλληλες γενικές:

Προκήρυξη δημοπρασίας για τη χορήγηση επτά (7) αδειών παρόχων περιεχομένου επίγειας ψηφιακής τηλεοπτικής ευρυεκπομπής ελεύθερης λήψης εθνικής εμβέλειας ενημερωτικού προγράμματος γενικού περιεχομένου.

Ωστόσο, δεν είναι ρεκόρ. Ο τίτλος είναι ακριβές αντίγραφο της προηγούμενης προκήρυξης, που είχε κριθεί αντισυνταγματική επειδή δεν είχε προκηρυχθεί από το ΕΣΡ, όπως αυτή.

Μάλιστα, στην προηγούμενη προκήρυξη υπήρχαν 16 γενικές αφού ο αριθμός των αδειών τότε ήταν 4, και οι τέσσερις άδειες κλίνονται (τεσσάρων αδειών, άλλη μια γενική).

Να πούμε πάντως ότι πέρυσι που είχαμε συζητήσει ξανά το μακρινάρι αυτό, είχε εκφραστεί αντίρρηση, όχι αβάσιμη, για τον τρόπο καταμέτρησης.

* Κι ένα γιαπωνέζικο μεζεδάκι.

Όχι σούσι, αλλά οι διαφημιστικές επιγραφές στη βιτρίνα ενός μαγαζιού στην Ιαπωνία που ανακοίνωναν Fuckin’ sale all 20% off, προφανώς επειδή οι υπεύθυνοι είχαν την εντύπωση ότι fuckin θα πει «υπέροχος, τεράστιος» ή κάτι ανάλογο -όπως κάποιοι τουρίστες στην Ελλάδα νομίζουν ότι malaka σημαίνει «φίλε».

Βέβαια, με 20% μονάχα δεν νομίζω ότι δικαιολογείται το fuckin.

* Θα διαβάσατε ίσως ειδήσεις για τον τάφο «του Ιησού» και τη σχετική δουλειά που κάνουν επιστήμονες του ΕΜΠ (συνάδελφοι μάλιστα, χημικοί μηχανικοί με επικεφαλής την Τόνια Μοροπούλου).

Πάντως, ο τίτλος στο ρεπορτάζ του tvxs «ΕΜΠ – National Geographic: Ο τάφος του Ιησού στην Ιερουσαλήμ είναι αυθεντικός» είναι εντελώς παραπλανητικός. Δείτε πόσο διαφορετικός είναι ο τίτλος του άρθρου του National Geographic: Age of Jesus Christ’s Purported Tomb Revealed -αλλά και μέσα στο άρθρο δηλώνεται ότι «Αν και είναι αρχαιολογικά αδύνατον να επιβεβαιωθεί ότι ο τάφος είναι το σημείο ταφής ενός Εβραίου που ήταν γνωστός ως Ιησούς από την Ναζαρέτ και ο οποίος σύμφωνα με την Καινή Διαθήκη σταυρώθηκε στην Ιερουσαλήμ το 30 ή το 33 μΧ, οι νέες επιστημονικές χρονολογήσεις επιβεβαιώνουν πως η πρώτη κατασκευή του ταφικού μνημείου έγινε την εποχή του Κωνσταντίνου, του πρώτου Χριστιανού αυτοκράτορα της Ρώμης«.

Το άρθρο του tvxs δεν αποφευγει τις τσαπατσουλιές, όπως:  Αλλοι υποστήριζαν ότι προέρχεται από την περίοδο των Σταυροφορειών, ενώ άλλοι υποστήριζαν ότι είναι πρωθύστερη.

Πρωθύστερο είναι κάτι που προηγείται ενώ θα έπρεπε να έπεται. Η πλάκα είναι προγενέστερη, υποθέτω.

Και μετά: …αυτή η μαρμάρινη πλάκα ήταν η πρώτη εκείνη που τοποθετήθηκε επί επί Ρωμαϊκής εποχής, υπό τις εντολές του Μέγα Κωνσταντίνου, στο πρώτο ταφικό μνημείο για τον Χριστό.

Αν δεν τον πούμε μονολεκτικά, όπως τον Μεγαλέξαντρο, ο Μέγας Κωνσταντίνος κλίνεται: «του Μεγάλου Κωνσταντίνου».

Aλλά υπάρχει και μεταφραστικό λάθος, στο σημείο όπου λέγεται ότι:

Η αποστολή του αυτοκράτορα Κωνσταντίνου στην Ιερουσαλήμ ένα χρόνο νωρίτερα με σκοπό να βρει τον τάφο του Ιησού, εστίασε σε έναν ναό που είχε χτιστεί 200 χρόνια νωρίτερα. Οι Ρωμαίοι τον αναστήλωσαν και ανακάλυψαν έναν τάφο, σκεπασμένο από μια «σπηλιά» ασβεστόλιθου.

Στο αγγλικό κείμενο: The Roman temple was razed. Τον κατεδάφισαν, δεν τον αναστήλωσαν!

* Ένα γράμμα μπορεί να κάνει μεγάλη διαφορά σε μια λέξη, ακόμα και να απειλήσει διπλωματικό επεισόδιο, οπως στο σουπεράκι του Σταρ, όπου η «επίσκεψη» Ερντογάν γίνεται «επισκευή»!

* Πιο πάνω είδαμε τον νεολογισμό «επιτιμοποίηση». Ένας ακόμα νεολογισμός στο επόμενο θέμα μας, η λέξη «πολιτότητα», που αποδίδει το citizenship / citoyenneté.

Ο όρος κοντεύει να καθιερωθεί. Παλιότερα λέγαμε «η ιδιότητα του πολίτη», αλλά είπαμε και προηγουμένως ότι οι περιφραστικές αποδόσεις μειονεκτούν.

Στην Κύπρο φαίνεται πως ο όρος «πολιτότητα» χρησιμοποιείται πολύ. Θεσπίστηκε μάλιστα και βραβείο «Εθελοντών εργαζομένων και ενεργούς πολιτότητας«.

Δεν έχω πρόβλημα με τον όρο «πολιτότητα» ούτε με την ενεργό πολιτότητα, αλλά στη γενική δεν μπορεί να κάνει «της ενεργούς». Δεν ειναι ούτε «η ενεργής», ούτε… «η ενεργού». Είναι η ενεργός και έχει γενική «της ενεργού», κι αν θέλουμε να το πούμε δημοτικότερα θα πούμε πως είναι «η ενεργή» με γενική «της ενεργής» (ή η ενεργητική).

* Χτες ήταν η Παγκόσμια Ημέρα για το AIDS. Στο τουίτ αριστερά πρόσεξα δυο μεταφραστικά λάθη.

Το ένα, που επισημαίνεται, είναι τα μεταχειρισμένα… εμβόλια. Στο αγγλικό πρωτότυπο λέει sharing injecting equipment, που μπορεί να αποδοθεί «σύριγγες» και πάντως όχι εμβόλια.

Το άλλο, που δεν επισημαίνεται, είναι στο σημείο 4, όπου η μετάδοση του ιού HIV δεν γίνεται από «νοθευμένη» μετάγγιση αίματος αλλά από «μετάγγιση μολυσμένου αίματος».

* Επιστολογράφος της Καθημερινής, με ύφος πολλών καρδιναλίων, αντικρούει προηγούμενον επιστολογράφο σχετικά με κάτι που είχε γράψει ένας Γάλλος διπλωμάτης του 19ου αιώνα για τους Έλληνες, και τονίζει: …ο περί ου ο λόγος J.A. Combinau… δυο και τρεις φορές.

Λοιπόν, ο περί ου ο λόγος Combineau δεν υπάρχει, διότι ο διπλωμάτης αυτός λεγόταν J.A. de Gobineau. Τρία λάθη σε ένα όνομα πρέπει να είναι κάποιο είδος αριστείας.

* Τις προάλλες, ο Παντελής Μπουκάλας είχε επικρίνει από τη στήλη του ένα λάθος του Πάνου Καμμένου (διετάχθει αντί διετάχθη) και ένα της Εστίας (κυβίσθησις αντί κυβίστησις).

Η Εστία απάντησε, και χτες ο Μπουκάλας ανταπάντησε. Συμφωνώ με αυτό που γράφει: Συχνά ο πόθος της αρχαιοφάνειας οδηγεί σε αναδρομική υπερδιόρθωση, όπως στην «κυβίστηση»· το ταυ κρίθηκε μάλλον λαϊκιστικό σφάλμα, οβελίστηκε και αντικαταστάθηκε από το θήτα, το οποίο επιστρατεύεται συχνά σαν δείκτης υψηλής εγγραμματοσύνης.

Όπως, ας πούμε, το «να εξεταστεί» μπορεί να γίνει λογιότερο και να ακούγεται ενδοξότερο και επισημότερο αν το κανουμε «να εξετασθεί» κάποιοι υπερδιορθώνουν την «κυβίστηση» σε «κυβίσθηση». Πολύ συχνή υπερδιόρθωση είναι και το «άνδρον» αντί για «άντρο». Τον «νάπτη» τον έχω συναντήσει μόνο σε παρωδίες.

* Και μια πολύ ευχάριστη ανακοίνωση.

Η φίλη Σοφία Κολοτούρου, που περιστασιακά σχολιάζει και στο ιστολόγιο, βραβεύτηκε (εξ ημισείας με τον Δημ. Αγγελή) με το Κρατικό βραβείο ποίησης, για τη συλλογή της «Η τρίτη γενιά».

Συγχαρητήρια, Σοφία!

 

Posted in Ευρωπαϊκή Ένωση, Κοτσανολόγιο, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Νεολογισμοί | Με ετικέτα: , , , , , | 182 Σχόλια »

Μαυροπαρασκευιάτικα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 25 Νοεμβρίου, 2017

Εσείς το διαβάζετε το Σάββατο, αλλά το σημερινό άρθρο γράφεται Παρασκευή -και όχι όποια κι όποια Παρασκευή, αλλά τη Μαύρη Παρασκευή ή, όπως ειναι υποχρεωτικό να την αναφέρουμε, Black Friday.

Μαύρη για ποιον; θα ρωτήσει κάποιος. Σίγουρα για τους εργαζόμενους στα εμπορικά καταστήματα που συμμετέχουν στη φιέστα. Ίσως και για κάποιους που θα αγοράσουν κάποια εκπληκτική προσφορά και μετά θα δουν ότι δεν τη χρειάζονταν και τόσο ή ότι πλήρωσαν πολλά. Είδα μάλιστα στο Φέισμπουκ (αλλά δυστυχώς δεν την κράτησα) μια διαφήμιση μεγάλης αλυσίδας που πρόσφερε έναν υπολογιστή στην εκπληκτική τιμή των 729 ευρώ και την ίδια στιγμή στο Σκρουτζ το ίδιο ακριβώς μοντέλο πουλιόταν προς 469 ευρώ.

Από την άλλη, δεν έχει άδικο μια φίλη που σχολίασε: Πάντως οι χορτασμένοι και οι άνετοι ας μην τα βάζουμε με τους νέους που στήνονται στη black friday. Δεν ειναι εύκολο πράμα νάσαι 20-25 χρονών, να λαχταράς ένα καινούργιο φουστανάκι, ένα κραγιόν σαν της κολλητής σου, ένα τσίλικο τηλέφωνο και να μην μπορείς να το πάρεις.

Από την πλευρά μου, ομολογώ με συντριβή ότι απέφυγα να πάω σε οποιοδήποτε κατάστημα χτες, εκτός από το σουπερμάρκετ της γωνίας όπου το μόνο είδος που αγόρασα με προσφορά ήταν κάτι γιαούρτια «ελληνικού τύπου», το ένα στα τέσσερα δώρο. Αναρωτιέμαι αν λογαριάζεται για εκπλήρωση του ιερού καταναλωτικού καθήκοντος ή αν θα με απελάσουν.

Τέλος πάντων, σήμερα μεζεδάκια σερβίρουμε οπότε δεν θα σχολιασω άλλο τα χτεσινά -εσείς, αν θέλετε, μπορείτε να εκφράσετε τη γνώμη σας για το νιόφερτο έθιμο.

* Και ξεκινάω με ενα μαργαριτάρι σε υποτίτλους, όχι ερασιτεχνικούς αλλά εντελώς επαγγελματικούς, που το ανακοίνωσε η φίλη Αόρατη Μελάνη στη Λεξιλογία:

Στην ταινία Έγκλημα στο Οριάν Εξπρές που είδα σήμερα στο σινεμά, ο Πουαρό κλήθηκε να εξετάσει τους προγόνους (antecedents) των υπόπτων, ενώ εκφράστηκε η άποψη ότι ίσως εκπέσουν σαν τον Λούσιφερ (πότε καταργήθηκε ο Εωσφόρος, δεν ξέρω).

* Σε ενδιαφέρον άρθρο που γράφτηκε στον απόηχο της τραγωδίας της Μάνδρας, διαβάζω:

Ήδη από αυτή την περίοδο διαμορφώνεται το κύριο χαρακτηριστικό της αστικής γαιοκτησίας στην Ελλάδα, δηλαδή η κατάτμησή της σε πολύ μικρά οικόπεδα. Η ιδιοκτησία γης θεωρείται ως η μόνη υγιής βάση για την εθνική οικονομική ανάπτυξη και περνάει ένας μεγάλος αριθμός νόμων για την προώθηση και την προστασία της. Η ελπίδα ήταν ότι μια ευάριθμη «τάξη» μικροϊδιοκτητών θα υποστήριζε το θρόνο και την κρατική εξουσία (Πετρόπουλος, Κουμαριανού, 1977). Μέσα από την πρόσβαση στην ιδιοκτησία γης μεγάλες ομάδες του πληθυσμού απέφυγαν την περιθωριοποίηση και διαμόρφωσαν στρατηγικές επιβίωσης γύρω από την ιδιοκατοίκηση και την εκμετάλλευση της γης.

Όπως έχω παλιότερα πει, η λέξη «ευάριθμος» πρέπει να αποφεύγεται και θα ήταν ευχής έργο να αποβληθεί απο τη γλώσσα, διότι οι μισοί ομιλητές τη χρησιμοποιούν σαν να σημαίνει «ολιγάριθμος» (έτσι λένε και τα λεξικά) ενώ οι άλλοι μισοί στην Κίν… τη χρησιμοποιούν σαν να σημαίνει «πολυάριθμος» (όπως εύπορος είναι ο πλούσιος, σκέφτονται). Ακομα κι αν εσείς τη χρησιμοποιειτε σωστά, δεν είναι βέβαιο ότι την κατανοούν σωστά εκείνοι που σας διαβάζουν.

Εδώ, πάντως, από τα συμφραζόμενα (γι’ αυτό παρέθεσα όλη την παράγραφο) είναι φανερό πως οι συντάκτριες θεωρούν ότι «ευάριθμος» σημαίνει «πολυάριθμος». Με το λεξικό, δεν έχουν δίκιο. (Προφανώς, το «πολυάριθμος» που είναι σαφές, θεωρείται μαλλιαρό, τι να πω).

* Μου έστειλαν αυτή τη φωτογραφία, που είναι από κατάλογο εστιατορίου, όπως βλέπω ενός ινδικού εστιατορίου στην Αχαρνών.

Ο φίλος που το στέλνει, σχολιάζει:

Κάποτε θα’ρθει και για τα κοτόπουλα η άνοιξη, και θα τρέχουν στο διαιρεμένο έδαφος σαν τρελά!

Δεν ξέρω αν για την (οΘντκ) μετάφραση χρησιμοποιήθηκε το Google Translate ή άλλο μεταφραστήρι. Το Google translate που δοκίμασα εγώ τα θαλασσώνει με το chicken spring roll, ενώ το ground chicken το μεταφράζει απλώς «κοτόπουλο», σκέτο, στα ελληνικά (αλλά σωστά, poulet haché, στα γαλλικά).

* Από τη συζήτηση στη Βουλή για το κοινωνικό μέρισμα, πρόσεξα ότι ο Αλέξης Τσίπρας είπε ένα «των παρακρατηθέντων συντάξεων» -πριν από δυο μήνες τα συζητούσαμε αυτά.

Άλλη ομιλία δεν άκουσα, κι έτσι είναι μονομερής η μαργαριτοκάλυψη.

* Η γενικομανία της εβδομάδας, σε άρθρο για την επέτειο της δολοφονίας του Τζ.Φ.Κένεντι (ήταν στις 22 Νοεμβρίου). Σε περιγραφή της αυτοκινητοπομπής διαβάζουμε:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Κινηματογράφος, Κοτσανολόγιο, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , , , , | 205 Σχόλια »

Παραδείσια μεζεδάκια

Posted by sarant στο 11 Νοεμβρίου, 2017

Και βέβαια τα ονομάζω «παραδείσια» επειδή μέσα στην εβδομάδα έσκασε το σκάνδαλο με τα Paradise Papers, όπου μάθαμε πως ακόμα και η Ελισάβετ της Αγγλίας τις οικονομίες της τις φυλάει σε εξωχώριες εταιρείες -να έχει κι ένα αποκούμπι για τα γεράματα.

Τα Paradise Papers ονομάστηκαν έτσι από τους φορολογικούς παραδείσους όπου εμπιστεύονται τις οικονομιες τους, μακριά απ’το αγριεμένο πλήθος, οι πλούσιοι και οι διάσημοι του πλανήτη. Ο παράδεισος, πάντως, δεν έχει ετυμολογική σχέση με τον… παρά, παρόλο που όλο το παραδάκι σε παραδείσους κρύβεται.

Αλλά επειδή σήμερα είναι Σάββατο και κατ’ εξαίρεση δεν λεξιλογούμε, δεν θα ασχοληθώ σε τούτο το άρθρο με τα πολύ ενδιαφέροντα λεξιλογικά του παραδείσου αλλά και των havens/heavens. Αυτά θα μείνουν γι’ άλλο άρθρο -εμείς προχωράμε ευτράπελα και πολυσυλλεκτικά με τα αλιεύματα της εβδομάδας, μαργαριταρένια και μη.

Και ξεκινάω με μια πολύ ωραία λαπαλισάδα στον τίτλο άρθρου για την αποφυλάκιση της Βίκης Σταμάτη: Εκτός της φυλακής η Βίκυ Σταμάτη, γιατί αποφυλακίστηκε!

Η λαπαλισάδα είναι λέξη λέξη που την χρησιμοποιεί ο φίλος μου ο Γιώργος Κεντρωτής. Λέγεται και «αλήθεια του ντε Λα Παλίς», εννοώντας την αυτονόητη αλήθεια, την πρόδηλη κοινοτοπία -όπως ο γενναίος ντε Λα Παλίς, που ένα τέταρτο πριν πεθάνει ήταν ζωντανός ακόμα. Βέβαια, ο Λα Παλίς αξίζει άρθρο, πάντως ο τίτλος του άρθρου για τη Βίκυ Σταμάτη όντως αποτελεί λαπαλισάδα, παρόλο που θεωρητικά θα μπορούσε να είναι «εκτός της φυλακής» η Βίκυ Σταμάτη όχι επειδή αποφυλακίστηκε αλλά επειδή π.χ. απέδρασε ή επειδή είχαν απεργία οι σωφρονιστικοί υπάλληλοι.

* Την Κυριακή έχουμε και τις εκλογές της κεντροαριστεράς και δυστυχώς δεν παρακολούθησα το τελευταίο ντιμπέιτ, ούτε την σχετική συζήτηση, οπότε δεν μπορώ να σας σερβίρω παρά μόνο ένα μεζεδάκι και δη απο δεύτερο χέρι, από σχόλιο φίλου στο Φέισμπουκ:

[…] θα πω ένα στίγμα επιγραμματικό […]

Η Φώφη μιλάει και πίσω στα ράφια της βιβλιοθήκης αυτοκτονούν μαζικά γραμματικές και συντακτικά

* Τα άχρηστα εισαγωγικά της εβδομάδας σε άρθρο αθλητικού ιστοτόπου:

Αποπνικτική ήταν η ατμόσφαιρα λίγο πριν την έναρξη του ντέρμπι στο ΟΑΚΑ Η αστυνομία έκανε χρήση χημικών στα επεισόδια που σημειώθηκαν με οπαδούς της ΑΕΚ της Θύρας 35.

Όπως φαίνεται και από τις εικόνες, οι παίκτες της ΑΕΚ και του ΠΑΟΚ «δάκρυσαν» μόλις εισέπνευσαν τα δακρυγόνα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Εφημεριδογραφικά, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Νομανσλάνδη, Το είπε/δεν το είπε, Υπότιτλοι, Φρασεολογικά | Με ετικέτα: , , , , , , , | 243 Σχόλια »

Εξωγήινα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 14 Οκτωβρίου, 2017

Ο τίτλος του σημερινού πολυσυλλεκτικού άρθρου μας με τα φαιδρά και τα παράλογα, κυρίως γλωσσικά, που μάζεψα ή που μου στείλατε την προηγούμενη βδομάδα είναι βέβαια παρμένος από τη συζήτηση του νομοσχεδίου για τη διόρθωση της ταυτότητας φύλου στη Βουλή, και ειδικότερα από την ομιλία του Κ. Μητσοτάκη, αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης, ο οποίος, θέλοντας να επιχειρηματολογήσει για την ανάγκη να υπάρχει κάποιο επιπλέον στάδιο ελέγχου πριν από τη διόρθωση της ταυτότητας φύλου, είπε ότι είχε συζητήσει με έναν γιατρό ο οποίος του αφηγήθηκε την εξής ιστορία:

Μου διηγήθηκε, λοιπόν, μια ιστορία για ένα νέο παιδί, ο οποίος τον βρήκε και του ζήτησε να συνηγορήσει στην αλλαγή φύλου, επειδή ανέβηκε στον Υμηττό και του το είπε ένας εξωγήινος. Πραματική ιστορία, κύριε Υπουργέ.

Φυσικά έπεσε πολύ γέλιο και στην αίθουσα της Βουλής και στα κοινωνικά μέσα, με μιμίδια όπως αυτά που βλέπετε αριστερά.

Οπότε, εκεί ψηλά στον Υμηττό δεν υπάρχει απλώς κάποιο μυστικό, όπως επέμενε η Νανά Μούσχουρη, υπάρχουν και εξωγήινοι που σε πείθουν να αλλάξεις φύλο. Από τις διάφορες ατάκες που κυκλοφόρησαν, γέλασα περισσότερο με εκείνην που παρουσιάζει τον Κ. Μητσοτάκη να δεσμεύεται ότι «μέσα σε ένα μήνα θα έχουμε καθαρίσει τον Υμηττό από εξωγήινους», υπαινιγμός για τη δήλωσή του ότι θα καθαρίσει τα Εξάρχεια.

Το αστείο έχει και τη σοβαρή πλευρά του, που είναι ότι η χρήση τέτοιων γελοίων επιχειρημάτων υποτιμάει βαθύτατα τα άτομα που θέλουν να κάνουν διόρθωση ταυτότητας φύλου. Κάτι άλλωστε που συνέβη και με επιχειρήματα αλλων στελεχών της ΝΔ, όπως ότι «οι ισοβίτες θα κάνουν αλλαγή ταυτότητας φύλου για να μετάγονται στις γυναικείες φυλακές» (αυτό το είπε ο Άδωνης) ή ότι κάποιοι θα αλλάζουν ταυτότητα φύλου για να αποφεύγουν τη στράτευση.

Αλλά με την ίδια λογική, αφού είναι γνωστό ότι πολλοί γάμοι είναι εικονικοί, ενώ τα τελευταία χρόνια έχουν εμφανιστεί και εικονικά διαζύγια -για φορολογικούς λόγους- γιατί να μην μπει προϋπόθεση για τον γάμο ή για το διαζύγιο μια γνωμάτευση εμπειρογνωμονα ο οποίος θα βεβαιώνει ότι διέγνωσε ειλικρινή επιθυμία των δύο ενδιαφερομένων να παντρευτούν ή, αντίστοιχα, να χωρίσουν;

Τέλος πάντων, στο σαββατιάτικο άρθρο συνηθως δεν σχολιάζω επί της ουσίας, οπότε ας μην το συνεχίσω -περναμε στα μεζεδάκια μας.

* Φίλος που παρακολουθεί τη γλωσσικήν επικαιρότητα, μου έστειλε χρονογράφημα του Πέτρου Μανταίου στο οποίο χρησιμοποιείται ο όρος «δουξουδουά» για την επιλογή «Δ.Ξ/Δ.Α.» (Δεν ξέρω / Δεν απαντώ) των δημοσκοπήσεων και με ρώτησε αν είναι καινούργιος ο όρος. Όχι ακριβώς, αφού το slang.gr τον έχει καταγράψει πριν από τρία χρόνια.

* Μια άλλη φίλη, που έχει το περίεργο χόμπι να παρακολουθεί τις επιστολές αναγνωστών της Καθημερινής, μου έδειξε μια επιστολή με γλωσσικό ενδιαφέρον:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Βουλή, Ευπρεπισμός, Καβαφικά, Μαργαριτάρια, Μεταγραφή ξένων ονομάτων, Μεζεδάκια, Μουστάκια της Τζοκόντας, Φωτογραφίες | Με ετικέτα: , , , , , , | 153 Σχόλια »

Σεισμογενή μεζεδάκια

Posted by sarant στο 22 Ιουλίου, 2017

Σημάδεψε την επικαιρότητα ο σεισμός στην Κω, που μάλιστα είχε και διασυνοριακή διάσταση αφού ζημιές και τραυματίες υπήρχαν και στην απέναντι μικρασιατική ακτή, στην περιοχή του Μποντρούμ, της αρχαίας Αλικαρνασσού -δεν ξέρει από σύνορα ο Εγκέλαδος όπως μας το είχε υπενθυμίσει και πριν από λίγο καιρό όταν χτύπησε στη Μυτιλήνη. Το εμπεδώσαμε, δεν χρειάζεται άλλη επανάληψη.

Με την ευκαιρία του σεισμού (δεν χρειάζεται άλλη επανάληψη, είπαμε) ακούστηκε αρκετά ότι η Ελλάδα είναι σεισμογενής χώρα ή περιοχή. Δεν αντιλήφθηκα τούτη τη φορά κανέναν να επισημαίνει ότι τάχα είναι λάθος να λέμε σεισμογενή την περιοχή που παρουσιάζει υψηλή σεισμική δραστηριότητα και ότι πρέπει να λέμε «σεισμογόνος». Παρά την ετυμολογία και παρά την αρχική σημασία, σήμερα οι περισσότεροι ομιλητές χρησιμοποιούν το «σεισμογενής» με αυτή τη σημασία, επιπλέον δε τη σημασία αυτή τη δέχονται δύο από τα τρία μεγάλα έγκυρα λεξικά μας, το ΛΚΝ και το Χρηστικό της Ακαδημίας, που και τα δύο θεωρούν ότι το σεισμογενής έχει γίνει συνώνυμο με το σεισμογόνος. Οπότε, αν θέλει η πλειοψηφία των ομιλητών και η πλειοψηφία των έγκυρων πηγών, τύφλα νάχουν οι λαθολόγοι.

* Θα δούμε στο άρθρο μερικά σεισμογενή μεζεδάκια, αν και τα περισσότερα είναι άσχετα με τον σεισμό. Για ορντέβρ, ένα μαργαριτάρι που φιλοτέχνησε ο Σκάει.

Δεν είναι μόνο το κλασικό «πληγέντων περιοχών», είναι και το ακανόνιστου μεγέθους τσουνάμι, που έπληξε τις… πληγέντες περιοχές.

Η οθονιά είναι παρμένη από τη σελίδα του Σκάει στο Φέισμπουκ -στον ιστότοπο έχουν διορθώσει τις πληγέντες -τα άλλα θα τα βρήκαν εντάξει.

* Φίλος στέλνει τα άχρηστα εισαγωγικά της εβδομάδας. Σε άρθρο για ληστεία, ο τίτλος λέει: Κινηματογραφική ληστεία – «Σήκωσαν» χρηματοκιβώτιο.

Αφού πράγματι το σήκωσαν!

* Και πάλι από το σάιτ της ΕΡΤ, ή μάλλον από το ΑΠΕ που λειτουργεί ως πρακτορείο διανομής της κοτσάνας, η ακλισιά της εβδομάδας, για τροχαίο στην Κεφαλονιά.

Σήμερα (19-07-2017) πρώτες πρωινές ώρες, στο 2ο χιλιόμετρο της Επαρχιακής οδού Σάμης-Καραβομύλου, δίκυκλη μοτοσυκλέτα που οδηγούσε 29χρονος υπήκοος Μαρόκο, εκτράπηκε της πορείας της με αποτέλεσμα τον θανάσιμο τραυματισμό του.

Υπήκοος Μαρόκο, όπως λέμε κάτοικος Λονδίνο.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Κοτσανολόγιο, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , , , , | 182 Σχόλια »

Μεζεδάκια πρεζιντανσιέλ

Posted by sarant στο 22 Απριλίου, 2017

Αύριο έχουμε τον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών στη Γαλλία, οπότε τα μεζεδάκια μας τιτλοφορήθηκαν αναλόγως. Κανονικά θα έπρεπε να αφιερώσω ξεχωριστό άρθρο στις γαλλικές εκλογές, αλλά από κακό προγραμματισμό δεν τα κατάφερα -χτες, που λογάριαζα να το βάλω, ήταν η πεντηκοστή επέτειος της 21ης Απριλίου και είχε προτεραιότητα. Οπότε, ας χρησιμέψει τούτο το άρθρο και σαν χώρος υποδοχής σχολίων για τις αυριανές γαλλικές εκλογές, μια αναμέτρηση εξαιρετικά αμφίρροπη και ενδεχομένως σημαντική όχι μόνο για την ίδια τη Γαλλια.

Η 21η Απριλίου είναι σημαδιακή ημερομηνία όχι μόνο για μας αλλά και για τους Γάλλους. Όχι όμως η 21.4.1967 αλλά η 21.4.2002, όταν έγιναν, πριν από 15 χρόνια, και πάλι προεδρικές εκλογές -και πάνω στην καλή χαρά της συγκατοίκησης του δεξιού προέδρου Σιράκ με την πληθυντικά αριστερή κυβέρνηση του Λιονέλ Ζοσπέν όλοι ήταν τόσο σίγουροι ότι Σιράκ και Ζοσπέν θα περάσουν στον β’ γύρο, μια και δεν υπήρχε ισχυρή τρίτη υποψηφιότητα από το δημοκρατικό τόξο (όπως ήταν π.χ. ο Μπαλαντύρ το 1995 ή ο Μπαιρού το 2007 ή ο Μπαρ το 1988), ώστε ψήφισαν πολύ χαλαρά εκείνη τη μέρα (ή, το απλούστερο, δεν πήγαν να ψηφίσουν) -με αποτέλεσμα να περάσει δεύτερος ο Λεπέν, με τραυματικές συνέπειες για τη γαλλική Αριστερά κάθε απόχρωσης.

Στις φετινές εκλογές δεν θα είναι έκπληξη να περάσει Λεπέν στον δεύτερο γύρο -όχι ο μπρουτάλ πατέρας αλλά η πολύ πιο σοφιστικέ κόρη (που, παρεμπιπτόντως, έχει συγκρουστεί με τον πατέρα της). Θα είναι μάλιστα έκπληξη να μην περάσει αν και προσωπικά αποκλείω την πιθανότητα τελικής νίκης της -αφήνω μόνο ένα μικρό περιθώριο για την απίθανη περίπτωση όπου η Λεπέν αναμετρηθεί στον δεύτερο γύρο με τον ηθικά διαβλητό Φιγιόν, τον φίλο τού Κούλη. Δεν ξέρω βέβαια πόσο επηρεάστηκε το εκλογικό σώμα από το τελευταίο τρομοκρατικό χτύπημα στο Παρίσι.

Πάντως, στις φετινές προεδρικές εκλογές πολλές βεβαιότητες ανατράπηκαν: ενώ εθεωρείτο ακλόνητο φαβορί ο υποψήφιος που θα υποδεικνυόταν από το κόμμα της κεντροδεξιάς, ο νικητής των προκριματικών, ο Φρανσουά Φιγιόν, μετατράπηκε σε αουτσάιντερ μόλις αποκαλύφθηκε ότι είχε διορίσει συμβούλους του όλη του την οικογένεια. Ακόμα χειρότερα πήγε ο νικητής των άλλων προκριματικών εκλογών, ο Μπενουά Αμόν, αφού τον εγκατέλειψαν τα πρωτοκλασάτα στελέχη του κόμματός του και της απερχόμενης κυβέρνησης σπεύδοντας να στοιχιστούν πίσω από τον Εμανουέλ Μακρόν (κάτι ανάλογο με αυτό που έγινε στη Βρετανία με τον Κόρμπιν· γενικά, οι δεξιές πτέρυγες αριστερών κομμάτων δεν αντιδρούν καλά όταν η εσωκομματική δημοκρατία βγάζει αποτελέσματα που δεν τους αρέσουν -κάτι ξέρουμε και στην Ελλάδα).

Ο Ζαν Λυκ Μελανσόν, της «Ανυπόταχτης Γαλλίας», που υποστηρίζεται και από το αγαπημένο μου, πάλαι ποτέ κραταιό, Κομμουνιστικό Κόμμα Γαλλίας, έχει κάνει μια εντυπωσιακή προεκλογική εκστρατεία και -πράγμα αδιανόητο πριν από λίγο καιρό- έχει πιθανότητες να περάσει στον δεύτερο γύρο. Μακάρι. Ωστόσο, πιθανότερο είναι να εκλεγεί ο Εμανουέλ Μακρόν, ταχατεχνοκράτης υπουργός Οικονομικών στην κυβέρνηση του Ολάντ. Δεν αποκλείω πάντως να ανακάμψει πάνω στο νήμα και ο Φιγιόν.

Κι ένα τελευταίο σχόλιο για τις εξαιρετικά αμφίρροπες αυτές εκλογές. Όποιος και να εκλεγεί από τους τέσσερις προπορευόμενους εκτός του Φιγιόν, πολύ δύσκολα θα έχει κοινοβουλευτική πλειοψηφία στην επόμενη Βουλή.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γαλλία, Εκλογές, Λαθροχειρίες, Λαθολογία, Μαργαριτάρια, Μεζεδάκια, Τουρκία | Με ετικέτα: , , , , , , | 181 Σχόλια »

Προσχολικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 10 Σεπτεμβρίου, 2016

Τα λέω προσχολικά τα σημερινά μεζεδάκια επειδή μεθαύριο Δευτέρα αρχίζει η καινούργια σχολική χρονιά, φέτος στις 12 του μηνός αφού η καθιερωμένη 11η Σεπτεμβρίου πέφτει Κυριακή. Βέβαια, εμένα από πέρυσι κιόλας το άνοιγμα της σχολικής χρονιάς δεν με επηρεάζει και πολύ, αφού έχω πια σχολάσει οικογενειακώς, αν και σε μετεφηβική ακόμα ηλικία (δες παρακάτω), αλλά δεν παύει να είναι ένα ορόσημο. Για παράδειγμα, όπως λένε οι παλιοί ταξιτζήδες, στην Αθήνα η κίνηση γίνεται κανονική μόλις ανοίξουν τα σχολεία, ως τότε είναι πιο χαλαρή.

Τα σημερινά μεζεδάκια θα μπορούσα να τα πω και «ακατάληπτα», όχι επειδή δεν θα τα καταλάβετε, αλλά για να απαθανατίσω το πρόσφατο μαργαριτάρι του Αλέξη Τσίπρα, ο οποίος, στον χαιρετισμό του προς τη Σύνοδο των ηγετών των Μεσογειακών Χωρών της ΕΕ, που είναι κατά τα άλλα μια πολύ σημαντική πολιτική πρωτοβουλία, είπε, μεταξύ άλλων:

Ωστόσο, η Μεσόγειος δεν είναι μονάχα η κοινή εμπειρία των κρίσεων. Είναι, νομίζω, πολλά παραπάνω. Είναι η Ιστορία και ο πλούτος των πολιτισμών και των θρησκειών, είναι η κοινή μας πορεία στον χώρο και τον χρόνο, είναι -αν θέλετε- αυτοί οι ακατάληπτοι δεσμοί που μας φέρνουν σήμερα εδώ, στην πρώτη γραμμή της Ευρώπης.

Οι δεσμοί βεβαίως είναι ακατάλυτοι, που δεν καταλύονται, δεν σπάνε, όχι ακατάληπτοι, έτσι πάει το κλισεδάκι. Το μαργαριτάρι χρεώνεται στον πρωθυπουργό και όχι στην απομαγνητοφώνηση -το είπε, ακούστε το εδώ, στο 2.10′:

Με ρώτησε ένας φίλος αν θα γράψω για το ακατάληπτο μεζεδάκι, και του απάντησα πως αν όντως ειπώθηκε (διότι δεν το είχα ακούσει) θα γράψω, διότι δεν είμαι σαν τους κούληδες, που όταν ο πολιτικός εξόριστος τις προάλλες είπε «τιμητής» εννοώντας «οπαδός», κι έγραψα γι’ αυτό, έβγαιναν κι έλεγαν ότι τάχα τιμητής μπορεί να σημαίνει και «αυτός που τιμά» και ότι τάχα η λέξη έχει δύο σημασίες.

* Και προχωράμε, με ένα χοντρούτσικο μαργαριτάρι, που γράφτηκε -άρα δεν έχει το ελαφρυντικό του προφορικού λόγου.

maniaΣτο κυριακάτικο Βήμα, στην πάλαι ποτέ έγκυρη στήλη του Βηματοδότη, δημοσιεύτηκε ως έκτακτη συνεργασία (γκεστ σταρ, που λένε) ένα σχόλιο με την υπογραφή Μ.Τ. που όπως όλα δείχνουν είναι της κ. Μάνιας Τεγοπούλου, πρώην εκδότριας της Ελευθεροτυπίας.

Διαβάζουμε: Ένα ισπανικο βάσκικο χωριό επέλεξαν σε στενή συνεργασία ο Franco και οι άγγλοι για να τεστάρουν τη δύναμη ισχύος των brand new βομβών τους.

Αυτό, με κάποιον περίεργο τρόπο, συσχετίζεται με την κατάσταση στην Ελλάδα. Αλλά σε αυτό δεν έχω αντίρρηση, ο καθένας έχει δικαίωμα σε παράτολμους συνειρμούς.

Δικαίωμα να αλλάζουν την ιστορία όμως, δεν έχουν, ούτε να διαπράττουν γκάφες χωρίς να πέφτει το επιβεβλημένο κράξιμο. Διότι βέβαια ο Φράνκο (όλα τάχε η Μαριορή, το λατινογραμμένο Franco της έλειπε) δεν συνεργάστηκε με τους *Άγγλους* για τον βομβαρδισμό της Γκερνίκας, αφού αυτό είναι το ισπανικό βάσκικο χωριό, αλλά με τους Γερμανούς.

Και καλά ο/η Μ.Τ., έγραψε μια βλακεία. Στο Βήμα, δεν την είδαν παρά την τύπωσαν ανεξέταστα; Δεν νοιάζονται καθόλου για την υπόληψη της στήλης τους και γενικότερα της εφημερίδας τους; Τόση τσαπατσουλιά;

ΥΓ Περιέργως στο ηλεκτρονικό Βήμα δεν βρίσκω το σχόλιο του/της Μ.Τ. αν και έχει αναδημοσιευτεί σε άλλους ιστότοπους.

* Κι ένα ποδοσφαιρικό μεζεδάκι. Λένε πως ο φετινός Παναθηναϊκός είναι πολύ ενισχυμένος και θα κοντράρει τον αιώνιο αντίπαλο. Εγώ, κρίνοντας από τις εντυπωσιακές εμφανίσεις του Ολυμπιακού στα ευρωπαϊκά κύπελλα, όπου απέκλεισε το μεγαθήριο της Ιβηρικής, την Αρούκα, ενώ προηγουμένως είχε κοιτάξει στα μάτια τον Γολιάθ της ερήμου, την Χάποελ Μπερσαμπέ, δεν είμαι και τόσο αισιόδοξος, πάντως βλέπω με χαρά μου πως ο ΠΑΟ έχει παίχτες που όχι μόνο παίζουν σε όλες τις θέσεις, αλλά παίζουν και ταυτόχρονα σε δύο θέσεις, ενώ άλλοι παίζουν και ταυτόχρονα κάθονται στον πάγκο. Όλα αυτά τα συνάγω από τη σύνθεση της ομάδας στο φιλικό ματς με τον Άρη, όπου, όπως βλέπετε,

Παναθηναϊκός (Α. Στραματσόνι): Στιλ (62΄Βλαχοδήμος Π.), Χουχούμης (46΄Χουχούμης), Κουτρουμπής, Ρέις, Ιμπάρμπο (89΄Χαρζηγιοβαννής), Ζέκα (89΄Αγγελόπουλος), Λέτο (46΄Βλαχοδήμος Π.), Βιγιαφάνες, Λεντέσμα (74΄Στάϊκος), Μεστο (62΄Μαρινάκης), Ρινάλντι

ο μεν Χουχούμης αντικατέστησε στο ημίχρονο τον Χουχούμη, ο δε Π. Βλαχοδήμος μπήκε αλλαγή στο 46 αντί για τον Λέτο και ξαναμπήκε στο 62 αντί για τον Στιλ στο τέρμα. Μικροί παίζαμε μπακότερμα, αυτό είναι εξτρεμότερμα.

* Στη Λεξιλογία έχουμε ένα διαρκές νήμα στο οποίο καταγράφουμε τις περιπτώσεις γενικομανίας, ανάμεσα στ’ άλλα τις αντιπαθέστατες αρμαθιές από αλλεπάλληλες γενικές, που κάνουν σκοτεινό και απωθητικό ένα κείμενο. Στην πρόσφατη απόφαση με την οποία εγκρίθηκε το πρακτικό της Επιτροπής Διαγωνισμού για τις τηλεοπτικές άδειες καταγράφτηκε ένα μακρεπίμακρο κομπολόι από 16 διαδοχικές γενικές, το εξής:

Στο διαδίκτυο αναρτήθηκε η απόφαση έγκρισης του πρακτικού της Επιτροπής Διενέργειας του Διαγωνισμού για τη χορήγηση τεσσάρων αδειών παρόχων περιεχομένου επίγειας ψηφιακής τηλεοπτικής ευρυεκπομπής, ελεύθερης λήψης, εθνικής εμβέλειας ενημερωτικού προγράμματος γενικού περιεχομένου για μετάδοση υψηλής ευκρίνειας.

Αν μέτρησα καλά, δυο και δυο, κι άλλες δυο, και δυο κι οχτώ δεκάξι γενικές, σωστή αρμαθιά!

* Προς δημοσιογράφους και συναφή επαγγέλματα. Λέξη «δεικτικός», από το «δείχνω», μόνο σε μία περίπτωση υπάρχει, που δύσκολα θα τη συναντήσετε έξω από τις σχολικές αίθουσες και τα βιβλία της Γραμματικής, όταν γίνεται λόγος για δεικτικές αντωνυμίες.

Στις άλλες περιπτώσεις, όταν ακούτε /δiktikos/ πρόκειται για τη λέξη «δηκτικός’, από το «δάκνω», δαγκάνω. Δηκτικός τρόπος, δηκτική ερώτηση, δηκτικό ύφος, αιχμηρό, καυστικό, που (είναι σαν να) δαγκώνει.

Τα γράφω όλα αυτά επειδή διάβασα σε άρθρο ότι «Ταυτόχρονα, όμως, με δεικτικό τρόπο η Ιερά Σύνοδος τονίζει ότι με την ευκαιρία ενάρξεως του σχολικού έτους…..»

Δεν είναι βέβαια η πρώτη φορά και δεν θα είναι η τελευταία.

* Πότε λέμε ότι ένα φαινόμενο είναι σπάνιο; Όταν συμβαίνει λίγες φορές, όταν δεν παρουσιάζεται συχνά, όταν είναι ασυνήθιστο -λένε τα λεξικά.

Αλλά τι ξέρουν τα λεξικά; Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Βήματος, ο ανεμοστρόβιλος που «σάρωσε» (σε εισαγωγικά, για να μη νομίζουμε ότι πήρε σκούπα και φαράσι) τη Ζάκυνθο ήταν «σπάνιο αλλά όχι ασυνήθιστο φαινόμενο». Σα να λέμε, ήταν φαινόμενο συνηθισμένης σπανιότητας.

Αναρωτιέμαι τι ήθελε να πει ο συντάκτης -ότι δεν είναι υπερφυσικό; Ξέρω γω;

* Η εισαγωγικομανία της εβδομάδας, σε είδηση για τις πρόσφατες πλημμύρες: Εξαιτίας της κακοκαιρίας οδικές αρτηρίες γέμισαν με  κορμούς δένδρων και κλαδιά, ενώ δρόμοι μετατράπηκαν σε χείμαρρους και σε ορισμένες περιοχές η άσφαλτος «άνοιξε».

Δηλαδή; Πώς άνοιξε σε εισαγωγικά; Δεν άνοιξε στην πραγματικότητα; Άνοιξε μεταφορικά; Άνοιξε μήπως στο χρώμα;

* Φίλος μού στέλνει ένα ρεπορτάζ για την τραγική είδηση της Βρετανίδας τουρίστριας που τυφλώθηκε από νοθευμένα ποτά στον Λαγανά προς δόξαν του τουρισμού μας:

Στην ιδιαίτερη πατρίδα της την Αγγλία, ταξίδεψε χθες το απόγευμα, συνοδεία των γονιών της, η 20χρονη που έχασε την όραση της και έπαθε νεφρική ανεπάρκεια από νοθευμένα ποτά στο Λαγανά Ζακύνθου

Ωστόσο, λέει ο φίλος μου, όταν λέμε για την «ιδιαίτερη πατρίδα» ενός Άγγλου δεν εννοούμε την Αγγλία αλλά την πόλη όπου κατοικεί, το Μπράιτον ας πούμε ή το Λέστερ. Έτσι δεν είναι;

skaeimpogd* Άλλος φίλος μου στέλνει την οθονιά από την εκπομπή του Μπογδάνου και με ρωτάει γιατί οι υπεύθυνοι δεν περνάνε από έναν διορθωτή ορθογραφίας τους τίτλους στα σουπεράκια, οπότε θα απέφευγαν και το «*ξεκλιρίστΙκε».

Δεν ξέρω αν υπάρχει αυτή η τεχνική δυνατότητα, και εν πάση περιπτώσει σιγά μη στάξει η ουρά του Μπογδάνου -παρατηρώ όμως ότι υπάρχει ένα είδος θείας δίκης. Θέλω να πω, όταν κάποιος κάνει ορθογραφικό λάθος σε μια βαρύγδουπη λέξη, το λάθος σαν να αναδεικνύεται περισσότερο -και πάντως το προσέχουν περισσότεροι.

* Τρίτος φίλος (έχω πολλούς) μου στέλνει λινκ προς ένα άρθρο για τις αλλαγές που σχεδιάζονται στο Τσάμπιονς Λιγκ ώστε να ευνοούνται οι τέσσερις μεγάλες (ποδοσφαιρικά) χώρες, όπου υπάρχει και η άγαρμπη γενική «η ένωση των ευρωπαϊκών επαγγελματικών λιγκών».

Μπορούν να γίνουν μερικά καλούτσικα λογοπαίγνια με το «λιγκών», αλλά αφού λέμε «η λίγκα» και «οι λίγκες» (οι διοργανώτριες αρχές των εθνικών πρωταθλημάτων) η άγαρμπη γενική μού φαίνεται δύσκολο να αποφευχθεί ειδικά σε αυτή τη φράση.

* Στον πρόλογο του σημερινού άρθρου γράφω, έτσι παρεμπιπτόντως, ότι βρίσκομαι ακόμα σε μετεφηβική ηλικία. Να εξηγήσω τι εννοώ.

Διαβάζω στο in.gr (που έχει τροφοδοτήσει γενναιόδωρα το σημερινό άρθρο μας) άρθρο με τον τίτλο: Δύο έφηβοι συνελήφθησαν στις ΗΠΑ για χάκινγκ στον αρχηγό της CIA.

Αλλά δυο αράδες πιο κάτω προσδιορίζεται ότι οι δυο έφηβοι ήταν ηλικίας 22 και 24 ετών!

Ε, αφού ο 24χρονος λογαριάζεται ακόμα για έφηβος, θαρρώ ότι κι εγώ θα μπορούσα, με μια κάπως διασταλτικήν ερμηνεία, να διεκδικήσω τη μετεφηβική ηλικία, που θαρρώ πως δίνει και κάποια ελαφρυντικά!

* Και κλείνω με ένα χτεσινό που το ψάρεψε ο φίλος μας ο Σκύλος:

Σε ένα άρθρο που κατατάσσει τις χώρες του κόσμου με βάση το «πού είναι πιο εύκολο να πιάσεις φίλους» (αγνοώ με ποιον τρόπο το μετράνε αυτό, και δεν θέλω να μάθω), στις πρώτες θέσεις του πίνακα βρίσκονται Ταϊβάν, Ουγκάντα και Κόστα Ρίκα.

Ο πίνακας έχει 67 χώρες, η δε Ελλάδα βρίσκεται στην 26η θέση, δηλαδή πάνω από τη μέση, αλλά ίσως όχι τόσο πάνω όσο θα περίμεναν κάποιοι. Αμέσως πιο πάνω από εμάς οι ΗΠΑ και η Κύπρος.

Ως εδώ καλά. Ωστόσο, δέκα θέσεις πιο κάτω από την Ελλάδα, στην 36η θέση, βρίσκουμε τη «γαλοπούλα». Στην εξωτική αυτή χώρα δεν είναι πολύ εύκολο να πιάσεις φίλους. Πράγματι, εγώ τουλάχιστον δεν έχω κανέναν γαλοπουλιανό φίλο.

Βεβαίως, Turkey, είναι και η γαλοπούλα αλλά και η Τουρκία. Το πουλί πήρε το όνομα της χώρας επειδή νόμιζαν ότι ήρθε απο εκεί (περισσότερα για τα ονοματολογικά της γαλοπούλας, εδώ)

Δούλεψε βέβαια μεταφραστήρι. Αλλά και σε έναν κατάλογο χωρών που δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ (L 84/26.3.2008, σελ. 92), ανάμεσα στην Τυνησία και στο Τουρκμενιστάν υπάρχει μια περίεργη χώρα που λέγεται «Κρέας γαλοπούλας»!

Καλό σαββατοκύριακο και αίσια σχολική χρονιά σε μαθητές και δάσκαλους, παρ’όλα τα προβλήματα!

Posted in Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , , | 159 Σχόλια »

Πασχαλινά μεζεδάκια και φέτος

Posted by sarant στο 30 Απριλίου, 2016

Και λέω «και φέτος» επειδή τον ίδιο τίτλο τον έχω χρησιμοποιήσει και στο παρελθόν, αφού, κατά μια περίεργη σύμπτωση, συμβαίνει συχνά το Πάσχα να πέφτει Κυριακή.

Θα μπορούσα να τα πω και «αγιοφωτισμένα» μεζεδάκια, αφού το βράδυ θα έρθει από τα Ιεροσόλυμα το Άγιο Φως. Η μεταφορά του Αγίου Φωτός, ένα πανάρχαιο έθιμο που ξεκίνησε το 1988, αρχικά ήταν προσφορά κάποιου ταξιδιωτικού πράκτορα, αλλά από το 2002 (επί πρωθυπουργίας του… εκσυγχρονιστή Κ. Σημίτη) τα έξοδα τα ανέλαβε η ελληνική πολιτεία, και από τότε αυτή τα πληρώνει, είτε γκλαμουράτη με ξένα κόλλυβα είτε χρεοκοπημένη.

Αλλά το μεγάλο θαύμα δεν θα ήταν να ανάψει με μαγικό τρόπο το φως, θα ήταν να αναλάμβανε τα έξοδα της μεταφοράς του η Εκκλησία της Ελλάδος. Αλλά τέτοιο θαύμα, αμφιβάλλω αν θα γίνει ποτέ.Τέλος πάντων, θυμίζω ότι το ιστολόγιο έχει άρθρο για το θέμα.

Και προχωράμε στα μεζεδάκια μας.

* Ξεκινάμε με μια εξωτική πόλη που τη διάβασα σε άρθρο αθλητικού ιστοτόπου, από το οποίο πληροφορήθηκα ότι εκτός από μπρέξιτ και γκρέξιτ υπάρχει ενδεχόμενο και για… σπέξιτ, τουλάχιστον στο μπάσκετ.

Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά η Mundo Deportivo στην ηλεκτρονική της έκδοση «η απόφαση ελήφθη το Σάββατο (23/4) από την εκτελεστική επιτροπή της παγκόσμιας ομοσπονδίας, η οποία συνεδρίασε στη Χινέμπρα για να συζητήσει τα μέτρα που θα πάρει για την κρίση που έχει δημιουργηθεί.

Ποια είναι τάχα η Χινέμπρα; Οι Ισπανοί ξέρουν ότι η Ginebra είναι η ελβετική πόλη που εμείς λέμε Γενεύη, αλλά το ξέρει τάχα ο Έλληνας αναγνώστης;

* Εισαγωγικομανία που μπορεί να θεωρηθεί και μακάβρια, στον τίτλο άρθρου του skai.gr:

Bild: «Φεύγει» ο Τσακαλώτος.

Να βάλει και τις τρεις λέξεις σε εισαγωγικά, το καταλαβαίνω. Αλλά μόνο το «φεύγει», τι νόημα έχει; Τι προσφέρουν τα εισαγωγικά εδώ, μπορεί κανείς να μας πει;

* Από την ομιλία του Κούλη Μητσοτάκη στο συνέδριο της ΝΔ φίλος επισήμανε (και μου έστειλε) το εξής απόσπασμα:

Διεξάγαμε ένα συνέδριο διαφορετικό από τα προηγούμενα, υπήρχε ένας άνεμος δημιουργικής αλλαγής, ανοίξαμε τις πόρτες να μπει οξυγόνο για την παράταξη και τη χώρα.

Τι χρόνος είναι το «διεξάγαμε»; Παρατατικός. Ο αόριστος θα ήταν «διεξαγάγαμε» (ο αμαληκιτικός τύπος) ή «διεξάξαμε» (ο αναλογικός, που χρησιμοποιείται στην Κύπρο και τον λέγαμε κι εμείς τον 19ο αιώνα). Στη συγκεκριμένη φράση του Κούλη, ταιριάζει πιο πολύ αόριστος ή παρατατικός; Ακολουθεί ένα ρήμα σε παρατατικό (που όμως περιγράφει μια διαρκή κατάσταση) και ένα σε αόριστο, αλλά για να βεβαιωθούμε ας αντικαταστήσουμε το «διεξάγω» με το «πραγματοποιώ». Τι θα ταίριαζε περισσότερο; Πραγματοποιούσαμε ένα συνέδριο διαφορετικό ή πραγματοποιήσαμε ένα συνέδριο διαφορετικό;

Ασφαλώς το δεύτερο. Άρα, το «διεξάγαμε» εδώ είναι λάθος. Η χρήση αναλογικού τύπου, θα το απέτρεπε.

* Λένε πως η πίστη «και βουνά μετακινεί», αλλά η δημοσιογραφική απροσεξία μετακινεί πόλεις.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Θηλυκό γένος, Λαθροχειρίες, Μαργαριτάρια, Μεζεδάκια, Το είπε/δεν το είπε | Με ετικέτα: , , , , , , , | 180 Σχόλια »