Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘εισαγωγικά’

Πασχαλινά μεζεδάκια και φέτος

Posted by sarant στο 30 Απριλίου, 2016

Και λέω «και φέτος» επειδή τον ίδιο τίτλο τον έχω χρησιμοποιήσει και στο παρελθόν, αφού, κατά μια περίεργη σύμπτωση, συμβαίνει συχνά το Πάσχα να πέφτει Κυριακή.

Θα μπορούσα να τα πω και «αγιοφωτισμένα» μεζεδάκια, αφού το βράδυ θα έρθει από τα Ιεροσόλυμα το Άγιο Φως. Η μεταφορά του Αγίου Φωτός, ένα πανάρχαιο έθιμο που ξεκίνησε το 1988, αρχικά ήταν προσφορά κάποιου ταξιδιωτικού πράκτορα, αλλά από το 2002 (επί πρωθυπουργίας του… εκσυγχρονιστή Κ. Σημίτη) τα έξοδα τα ανέλαβε η ελληνική πολιτεία, και από τότε αυτή τα πληρώνει, είτε γκλαμουράτη με ξένα κόλλυβα είτε χρεοκοπημένη.

Αλλά το μεγάλο θαύμα δεν θα ήταν να ανάψει με μαγικό τρόπο το φως, θα ήταν να αναλάμβανε τα έξοδα της μεταφοράς του η Εκκλησία της Ελλάδος. Αλλά τέτοιο θαύμα, αμφιβάλλω αν θα γίνει ποτέ.Τέλος πάντων, θυμίζω ότι το ιστολόγιο έχει άρθρο για το θέμα.

Και προχωράμε στα μεζεδάκια μας.

* Ξεκινάμε με μια εξωτική πόλη που τη διάβασα σε άρθρο αθλητικού ιστοτόπου, από το οποίο πληροφορήθηκα ότι εκτός από μπρέξιτ και γκρέξιτ υπάρχει ενδεχόμενο και για… σπέξιτ, τουλάχιστον στο μπάσκετ.

Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά η Mundo Deportivo στην ηλεκτρονική της έκδοση «η απόφαση ελήφθη το Σάββατο (23/4) από την εκτελεστική επιτροπή της παγκόσμιας ομοσπονδίας, η οποία συνεδρίασε στη Χινέμπρα για να συζητήσει τα μέτρα που θα πάρει για την κρίση που έχει δημιουργηθεί.

Ποια είναι τάχα η Χινέμπρα; Οι Ισπανοί ξέρουν ότι η Ginebra είναι η ελβετική πόλη που εμείς λέμε Γενεύη, αλλά το ξέρει τάχα ο Έλληνας αναγνώστης;

* Εισαγωγικομανία που μπορεί να θεωρηθεί και μακάβρια, στον τίτλο άρθρου του skai.gr:

Bild: «Φεύγει» ο Τσακαλώτος.

Να βάλει και τις τρεις λέξεις σε εισαγωγικά, το καταλαβαίνω. Αλλά μόνο το «φεύγει», τι νόημα έχει; Τι προσφέρουν τα εισαγωγικά εδώ, μπορεί κανείς να μας πει;

* Από την ομιλία του Κούλη Μητσοτάκη στο συνέδριο της ΝΔ φίλος επισήμανε (και μου έστειλε) το εξής απόσπασμα:

Διεξάγαμε ένα συνέδριο διαφορετικό από τα προηγούμενα, υπήρχε ένας άνεμος δημιουργικής αλλαγής, ανοίξαμε τις πόρτες να μπει οξυγόνο για την παράταξη και τη χώρα.

Τι χρόνος είναι το «διεξάγαμε»; Παρατατικός. Ο αόριστος θα ήταν «διεξαγάγαμε» (ο αμαληκιτικός τύπος) ή «διεξάξαμε» (ο αναλογικός, που χρησιμοποιείται στην Κύπρο και τον λέγαμε κι εμείς τον 19ο αιώνα). Στη συγκεκριμένη φράση του Κούλη, ταιριάζει πιο πολύ αόριστος ή παρατατικός; Ακολουθεί ένα ρήμα σε παρατατικό (που όμως περιγράφει μια διαρκή κατάσταση) και ένα σε αόριστο, αλλά για να βεβαιωθούμε ας αντικαταστήσουμε το «διεξάγω» με το «πραγματοποιώ». Τι θα ταίριαζε περισσότερο; Πραγματοποιούσαμε ένα συνέδριο διαφορετικό ή πραγματοποιήσαμε ένα συνέδριο διαφορετικό;

Ασφαλώς το δεύτερο. Άρα, το «διεξάγαμε» εδώ είναι λάθος. Η χρήση αναλογικού τύπου, θα το απέτρεπε.

* Λένε πως η πίστη «και βουνά μετακινεί», αλλά η δημοσιογραφική απροσεξία μετακινεί πόλεις.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Θηλυκό γένος, Λαθροχειρίες, Μαργαριτάρια, Μεζεδάκια, Το είπε/δεν το είπε | Με ετικέτα: , , , , , , , | 180 Σχόλια »

Μεζεδάκια του συμβουλίου αρχηγών

Posted by sarant στο 28 Νοεμβρίου, 2015

Ο τίτλος του σημερινού μας άρθρου είναι ίσως παραπλανητικός, αφού τα μεζεδάκια μας δεν έχουν βέβαια αλιευτεί από τις συζητήσεις στο σημερινό Συμβούλιο Αρχηγών, που άλλωστε δεν έχει αρχίσει, και που τα πρακτικά του έτσι κι αλλιώς δεν δημοσιεύονται, τουλάχιστον σε μορφή που να επιτρέπει τον εντοπισμό γλωσσικών αξιοπερίεργων. Απλώς, το σημερινό άρθρο δημοσιεύεται την ίδια μέρα με τη σύγκληση του Συμβουλίου, οπότε βρήκα μια εύκολη λύση για τον τίτλο του.

sugklΣύγκληση βέβαια, αφού συγκαλείται. Πολλοί το έγραψαν «σύγκλιση», ακόμα και τα Νέα για μερικές ώρες (ευτυχώς στο μεταξύ το διόρθωσαν) αλλά αυτό είναι άλλη λέξη, από το «συγκλίνω», και για να λογοπαίξουμε θα μπορούσαμε να πούμε ότι δεν υπήρξε σύγκλιση απόψεων ως προς τη σύγκληση του συμβουλίου.

(Οι οδοντογιατροί ξέρουν ότι υπάρχει και τρίτο ομόηχο στην παρέα, η σύγκλειση, αλλά είναι σπάνιο. Σύγκλυση δεν υπάρχει, μόνο σύγκλυς όχλος στα αρχαία Αλλά υπάρχει και σύγκλυση, από το αρχαίο ρήμα συγκλύζω, που είναι η πλημμύρα ή η νεροποντή, όπως μου θύμισε ο φίλος Δημήτρης, Η λέξη λεξικογραφείται στον Δημητράκο και στο Μείζον Ελληνικό Λεξικό, και υπάρχεικαι στον Ερωτόκριτο: οπούλαχε να δει ποτέ σύγκλυση να φουσκώσει.

* Ένας φίλος μού στέλνει κατά καιρούς κρούσματα γλωσσικού ευπρεπισμού που ψαρεύει εδώ κι εκεί. Για παράδειγμα, σε άρθρο για τον εμπρησμό στο σπίτι του Αλ. Φλαμπουράρη, πρόσεξε τη φράση «η φωτιά προσέλαβε διαστάσεις» και μου λέει «άρχισαν οι προσλήψεις;» Του απάντησα ότι για τους κοινούς θνητούς «παίρνει διαστάσεις», αλλά αφού ήταν για υπουργό, έστω και συριζαίο, είπε να βάλει τα καλά της.

* Το ρήμα «παίρνω» όμως είναι απαγορευμένο από τους γλαφυρούς. Τις προάλλες, στην εκπομπή του Σκάει Μπογδάνου, που έτυχε να την ακούσω, ένας από τους δημοσιογράφους είπε ότι η Τουρκία, με το να καταρρίψει το ρωσικό αεροσκάφος «λαμβάνει μεγάλο ρίσκο». «Παίρνει ρίσκο» είναι η έκφραση -αν θες να το πεις με φράκο θα πεις «διακινδυνεύει», αλλιώς έχεις φράκο με βερμούδα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γραμματική, Ευπρεπισμός, Κοτσανολόγιο, Λαθροχειρίες, Μαργαριτάρια, Μεζεδάκια, Ορθογραφικά, Ομόηχα | Με ετικέτα: , , , , , | 190 Σχόλια »

Μεζεδάκια εκστρατείας

Posted by sarant στο 29 Αυγούστου, 2015

Οι αστροναύτες, τουλάχιστον έτσι θέλει το στερεότυπο, τρέφονται με τροφές σε πολτό, σε σωληνάρια σαν της οδοντόκρεμας -αν και πρόσφατα είδαμε ότι σε κάποιον διαστημικό σταθμό μπόρεσαν και καλλιέργησαν μαρούλια που τα έφαγαν και τα βρήκαν νοστιμότατα, ή τουλάχιστον έτσι δήλωσαν. Οι στρατιώτες που φεύγουν για εκστρατεία, παίρνουν μαζί τους ξηρά τροφή. Ο Νικοκύρης βρίσκεται κι αυτός σε εκστρατεία τούτες τις μέρες, κι έτσι τα σημερινά μεζεδάκια είναι μεζεδάκια εκστρατείας: λιγοστά και μαζεμένα εκ των ενόντων.

* Και ξεκινάω με ένα μεζεδάκι υποτιτλιστικό, που το βρήκα στον τοίχο ενός φίλου στο Φείσμπουκ. Ο φίλος παίνευε το κανάλι της Βουλής για την πρωτοβουλία του να δείχνει παλιές χολιγουντιανές ταινίες, αλλά, όπως λέει, «Αν πλήρωνε και ένα υποτιτλιστή της προκοπής,θα ήταν τέλεια. Η μετάφραση του «Florence Nightingale ως «Φλόρενς το αηδόνι» διαπερνά μάτι μαζί με εγκέφαλο«.

Αλλά η πρωτοπόρα νοσοκόμα έχει πάρει στο λαιμό της κι άλλους ατζαμήδες μεταφραστές και υποτιτλιστές (μεταφρατζήδες και υποτιτλιτζήδες). Σε μια παλιά μετάφραση είχε αποδοθεί «Φλωρεντινή αηδών».

Το αστείο είναι ότι η Φλόρενς όντως έχει σχέση με τη Φλωρεντία: γεννήθηκε στην ιταλική πόλη, όταν οι πλούσιοι γονείς της βρίσκονταν σε πολυετές ταξίδι στην Ευρώπη, και γι’ αυτό ονομάστηκε έτσι. Η μεγαλύτερη αδελφή της ήταν λιγότερο τυχερή: γεννήθηκε στη Νάπολη, κι έτσι πήρε το όνομα Παρθενόπη.

* Σε σχέση με τις ιδιωτικές συνεδριάσεις της Διάσκεψης των Προέδρων που έγιναν στις αρχές της εβδομάδας, το Βήμα έγραψε ότι: Στην αυριανή συνεδρίαση πάντως απαιτείται το 1/3 των παρόντων για να υπάρξει απαρτία... Ρωτάει ο φίλος που το έστειλε: Δηλαδή, αν εμφανιστούν εννέα άτομα, αρκούν οι τρεις και οι υπόλοιποι έξι μπορούν να αποχωρήσουν;

Τι να πω, θα περίμενα οι παρόντες να είναι κατά 100% παρόντες!

* Ο δαίμονας έχει πολλά ποδάρια, κατά την παροιμία, αλλά ο δαίμονας του τυπογραφείου, μετά την εμφάνιση των ψηφιακών τεχνολογιών, έχει αποκτήσει πολλά διαολάκια, για τα οποία γράφουμε κατά καιρούς εδώ.

Ένα ακόμα διαολάκι είναι ο δαίμονας της αναγνώρισης φωνής, όταν δηλαδή χρησιμοποιείται πρόγραμμα μετατροπής της φωνής σε κείμενο. Τουλάχιστον εγώ σε αυτόν τον δαίμονα αποδίδω το επόμενο μαργαριτάρι σε άρθρο του ΑΠΕ: Ο αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής επαινεί την Ελλάδα για την απόφασή της να συμφωνήσει στις μεταρρυθμίσεις και τονίζει ότι η οικονομική βοήθεια θα παρέχεται στην Αθήνα ανάλογα με την εξέλιξη των μεταρρυθμίσεων και από το αν υπάρχει πραγματική πρόεδρος στον τομέα αυτό.

Επειδή η «πραγματική πρόεδρος» εδώ δεν βγάζει νόημα (λέτε να εννοούν τη Ζωή; ), υποθέτω πως ο συντάκτης είπε «πραγματική πρόοδος» και το μηχανάκι άκουσε «πρόεδρος».

* Η σχιζολεξία της εβδομάδας προέρχεται από εντελώς αναξιόπιστον ιστότοπο, αλλά είναι πρωτότυπη: ο αστυνομικός τον οποίο κατ’ονομάζει ο κ. Καμμένος…

Περιττό να πω ότι… κατά-δικάζω τέτοιες ενέργειες (ή εν-έργειες)!

* Σε άρθρο της Lifo για την κατάσταση των προσφύγων στην Ειδομένη διαβάζουμε ότι: Οι χιλιάδες πρόσφυγες που συρρέουν καθημερινά προκειμένου να περάσουν στη γειτονική χώρα, αφήνουν πίσω τους πολλά σκουπίδια και εφόσον δεν υπάρχουν συχνές διακομιδές, ο χώρος μετατρέπεται σε έναν απέραντο σκουπιδότοπο.

Πάμε πάλι γιατί τις… κομιδές τις μπερδεύουν πολλοί: Όταν μεταφέρουμε ασθενείς, εχουμε διακομιδή. Όταν μεταφέρουμε οστά σε άλλο τάφο ή σε άλλο τόπο έχουμε ανακομιδή. Όταν απομακρύνουμε απορρίμματα, έχουμε αποκομιδή.

Και βέβαια, υποψιάζομαι ότι ο τίτλος «ΟΗΕ: Οι πρόσφυγες μετέτρεψαν την Ειδομένη σε έναν απέραντο σκουπιδότοπο» είναι λαθροχειρία της εφημερίδας -αποκλείω την άποψη αυτή να την εξέφρασε κάποιο στέλεχος του ΟΗΕ και να εκφράζει τον Οργανισμό. Κρίμα για τη Lifo, που κάποτε πρόσεχε περισσότερο και δεν έπεφτε σε τέτοια ατοπήματα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Υπότιτλοι | Με ετικέτα: , , | 103 Σχόλια »

Ευρετηριασμένα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 25 Ιουλίου, 2015

Ο τίτλος είναι παραπλανητικός, για διαφημιστικούς λόγους και επειδή δεν έβρισκα άλλον καλύτερον. Τι διαφημίζει; Μα, τον νέο, επικαιροποιημένο και απαστράπτοντα πίνακα περιεχομένων του ιστολογίου, που τον έφτιαξε την περασμένη Κυριακή ο φίλος μας ο Στάζιμπος, γκουρού υπηρεσίας για θέματα πληροφορικής. Όπως βλέπετε, έχει τα 2373 (ζωή νάχουνε) άρθρα του ιστολογίου ως τις 18 Ιουλίου, σε αλφαβητική σειρά, ενώ προτάσσει τις 45 σελίδες «εκτός άρθρων». Εμένα με βολεύει πολύ αυτό το ευρετήριο, όταν θέλω να δω αν έχω ξαναγράψει για κάποιο θέμα, ή όταν θυμάμαι ότι κάτι έχω γράψει και θέλω να βρω το παλιότερο άρθρο. Θυμίζω επίσης ότι μπορείτε να δείτε ένα τυχαίο άρθρο του ιστολογίου κλικάροντας εδώ.

* Ξεκινάμε με ένα ορντέβρ, μικρό αλλά δίκροκο. Σε μεταφρασμένο άρθρο του Πολ Μέισον στο tvxs, διαβάζω ότι βρισκόμαστε «εν μέσω ωχρούς ανάκαμψης». Αν δεν είναι λάθος πληκτρολόγησης, απορώ πώς το σκέφτηκε ο συντάκτης. Η ωχρώ της ωχρούς μήπως; Αλλά λέω πως το μεζεδάκι είναι δίκροκο επειδή ακόμα και με τον σωστό τύπο, «εν μέσω ωχράς ανάκαμψης» (αφού είναι λόγιο το επίθετο, την αντέχει την καθαρευουσιάνικη κλίση) και πάλι κάτι δεν πάει καλά. Και δεν πάει διότι το «ωχρά ανάκαμψη» δεν μου αρέσει για απόδοση του pale recovery, που, πάω στοίχημα, θα είχε το πρωτότυπο. Ασθενική, εύθραυστη, χλωμή αν θέλετε. Θα μου πείτε, το ίδιο δεν είναι ωχρός και χλωμός; Στην κυριολεξία τους περίπου -αλλά το ένα έχει μεταφορικές χρήσεις που δεν έχει το άλλο. Ούτε είναι ίδιες οι συνάψεις τους, δεν θα πούμε «χλωμή σπειροχαίτη».

* Πολύς θόρυβος έγινε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης την περασμένη εβδομάδα για μια συνέντευξη του Χρήστου Θηβαίου, στην οποία ο τραγουδιστής επιτέθηκε στη ραδιοφωνική παραγωγό που του έπαιρνε τη συνέντευξη. Αλλά δεν θα σταθώ στο περιεχόμενο των όσων είπε ο Θηβαίος, για τα οποία άλλωστε ζήτησε συγνώμη. Με ενδιαφέρει ο τίτλος του σχετικού άρθρου: Επίθεση-παραλήρημα σε γυναίκα δημοσιογράφο.

Δυο παρατηρήσεις έχω εδώ. Καταρχάς, όπως έχουμε ξαναγράψει, το «παραλήρημα» έχει γίνει κλισέ και χρησιμοποιείται αδιακρίτως -να δω τι θα γράψουν αν τύχει και κάποιος αρχίσει πράγματι να παραληρεί. Έπειτα, το «γυναίκα δημοσιογράφο» δείχνει το κουσούρι των επίκοινων τύπων (δηλαδή που έχουν ίδιο αρσενικό και θηλυκό). Αν δεν το προσδιόριζε και έλεγε «επίθεση σε δημοσιογράφο», όλοι θα σκέφτονταν άντρα δημοσιογράφο. Και βέβαια, ελάχιστοι θα έγραφαν «σε άντρα δημοσιογράφο». Οπότε, για να το τραβήξουμε λίγο, με τους επίκοινους τύπους διαιωνίζεται η ανδροκρατία.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Περιαυτομπλογκίες | Με ετικέτα: , , , | 151 Σχόλια »

Μεζεδάκια με τη θηλιά στο λαιμό

Posted by sarant στο 7 Μαρτίου, 2015

Παίρνω τον τίτλο του σημερινού άρθρου από την χτεσινή δήλωση του πρωθυπουργού, ότι «η ΕΚΤ έχει ακόμη τη θηλιά γύρω από το λαιμό μας», που αναφέρεται βέβαια στη σοβαρότατη έλλειψη ρευστότητας που αντιμετωπίζει η χώρα. Ωστόσο, δεν θα σχολιάσω το θέμα αυτό ούτε λεξιλογικά, ούτε επί της ουσίας (ίσως το συζητήσουμε μιαν από τις επόμενες μέρες), αφού σήμερα είναι Σάββατο και επομένως το μενού προβλέπει μεζεδάκια. Ίσως να διάλεξα τον τίτλο αυτόν για αντίστιξη.

* Και ξεκινάμε με ένα μαργαριτάρι της περασμένης Κυριακής, από την επιφυλλίδα του Πάσχου Μανδραβέλη στην Καθημερινή: «Οι λέξεις είναι το ισχυρότερο ναρκωτικό που χρησιμοποίησε ο άνθρωπος», είχε παρατηρήσει ο Ράιαν Κίπλινγκ. Δυστυχώς, η ελληνική κοινωνία έχει εθιστεί στην ανοησία και είναι δύσκολο να αποτοξινωθεί.

Για την ελληνική κοινωνία δεν ξέρω, αλλά ο Κίπλινγκ δεν λεγόταν Ράιαν -ή ο Ράιαν δεν λεγόταν Κίπλινγκ, μια και ένας φίλος αναρωτήθηκε μήπως εννοείται ο Ράιαν Γκόσλινγκ. Όμως το ρητό υπάρχει, είναι πράγματι του Κίπλινγκ, ο οποίος βέβαια λεγόταν Ράντγιαρντ (Rudyard). Σίγουρα το Ράιαν είναι πιο εύηχο, αλλά δεν είναι και σωστό. Νομίζω ότι η Στρατιά των Ανύπαρκτων και η Στρατιά των Αγνώριστων διεκδικούν με ίσες πιθανότητες το νέο απόκτημα.

* Βραβείο ευφημισμού δεν έχει θεσπιστεί, αλλά αν υπήρχε θα το διεκδικούσε με αξιώσεις η ελληνική αστυνομία, η οποία τον βιασμό τον αποκάλεσε τις προάλλες «εξαναγκασμό σε εξώγαμη συνουσία» -μια διατύπωση που πάσχει και μάλλον όχι αθώα, αφού δημιουργεί τη βάση για την εξασθένιση της κατηγορίας για βιασμό. Χώρια που και μέσα στον γάμο υπάρχει βιασμός.

* Φίλος άκουσε χτες τον πρόεδρο της Τράπεζας της Ελλάδας, τον κ. Γ. Στουρνάρα, να λέει ότι «Η ΤτΕ συνδράμει το κυβερνητικό έργο» και με ρωτάει αν στέκει η χρήση του ρήματος «συνδράμω» στον ενεστώτα.

Υπάρχουν βέβαια κάποιοι που το αποφεύγουν, και το χρησιμοποιούν μόνο σε αόριστο ή σε υποτακτική (θέλει να συνδράμει), και κατά τα άλλα χρησιμοποιούν το «συντρέχω», αλλά δεν νομίζω ότι μπορούμε να χαρακτηρίσουμε λαθεμένη την ενεστωτική χρήση του «συνδράμω», που άλλωστε τη δέχονται και τα λεξικά.

* Έγινε χτες και η δίκη του Κασιδιάρη για το χαστούκι στη Λιάνα Κανέλλη, με απαλλαγή (και όχι αθώωση) του κατηγορούμενου για τυπικούς λόγους -αφού το κατηγορητήριο μετατράπηκε από επικίνδυνη σωματική βλάβη σε απλή, και για την απλή πρέπει να έχει γίνει έγκληση εντός τριών μηνών, κάτι που η Λ. Κανέλλη είχε επιλέξει να μην κάνει.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γιουτουμπάκια, Μαργαριτάρια, Μεζεδάκια, Νομανσλάνδη | Με ετικέτα: , , , , | 278 Σχόλια »

Εορταστικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 6 Δεκεμβρίου, 2014

Το ιστολόγιο γιορτάζει σήμερα, του Αγίου Νικολάου, αλλά η μέρα κάθε άλλο παρά ευφρόσυνη προοιωνίζεται -και όχι σε προσωπικό επίπεδο: εννοώ τον Ρωμανό που συνεχίζει τη δική του μάχη στην κόψη του ξυραφιού, την ηλεκτρισμένη ατμόσφαιρα, τις διάφορες φήμες. Και το κακό είναι πως αυτή η άγιορτη γιορτή πέφτει Σάββατο, μέρα που έχει καθιερωθεί να ανεβαίνει άρθρο με μεζεδάκια, δηλαδή εξ ορισμού άρθρο ευτράπελο.

antenaΒέβαια, κάποια από τα σημερινά θέματα έχουν σχέση με την υπόθεση Ρωμανού. Και μερικά δεν είναι για γέλια, αλλά για να εξοργίζεσαι. Παράδειγμα, το δελτίο ειδήσεων του Αντένα προχτές το βράδυ, που, όπως γράφτηκε, μετέδωσε την είδηση για την κατάληψη των γραφείων της ΓΣΕΕ συνοδεύοντάς την με πλάνα αρχείου που έδειχναν εκτεταμένα επεισόδια, φωτιές και δακρυγόνα, ενώ στην πραγματικότητα δεν είχε κουνηθεί φύλλο. Ντροπή και στην κεντρική παρουσιάστρια Μαρία Χούκλη, που, όπως γράφτηκε, δεν διαχώρισε τη θέση της, αναφέροντας έστω ότι προβάλλονται πλάνα αρχείου.

* Ένας άλλος τρόπος παραμόρφωσης της πραγματικότητας, αλλά στο Διαδίκτυο και όχι στην τηλεόραση, είναι να ανασύρονται παλιές ειδήσεις, είτε από λάθος είτε κακόπιστα. Τις τελευταίες δυο-τρεις μέρες, έχω δει πολλούς να αναρτούν στο Φέισμπουκ ένα ρεπορτάζ της Ελευθεροτυπίας, με τίτλο «Αποφυλάκιση για Κορκονέα, Σαραλιώτη«. Αν βέβαια το κλικάρει κανείς, βλέπει ότι το άρθρο είναι παλιό, του Ιουνίου 2010 (!) όταν οι δυο ήταν ακόμα υπόδικοι -αλλά οι περισσότεροι δεν κλικάρουν, και εξεγείρονται για την αποφυλάκιση του δολοφόνου ενώ δεν δίνεται εκπαιδευτική άδεια στον Ρωμανό. Ο Κορκονέας βεβαίως βρίσκεται στη φυλακή, αν και ο Σαραλιώτης έχει όντως αποφυλακιστεί αφού εξέτισε το προβλεπόμενο ποσοστό της ποινής του. (Και η Ελευθεροτυπία δεν βγαίνει αυτές τις μέρες έτσι κι αλλιώς).

* Και πάλι για την υπόθεση Ρωμανού, ποδαρικό στα μεζεδάκια από τον νεότευκτο ιστότοπο huffingtonpost.gr, που έβαλε τον εξής τίτλο στο άρθρο σχετικά με την επιστολή του Ρωμανού: Εμπόριο ελπίδας πουλά ο ΣΥΡΙΖΑ. Προσέξτε πόσα δημοσιογραφικά ατοπήματα υπάρχουν στο άρθρο αυτό: α) Δεν παρατίθεται ολόκληρη η επιστολή του Ρωμανού, αλλά μόνο ελάχιστα επιλεγμένα αποσπάσματα. β) Ο τίτλος του άρθρου είναι αντλημένος από… το υστερόγραφο της επιστολής Ρωμανού, δηλαδή δεν εκφράζει την ουσία του γράμματός του. και, γ) (αν και είναι παρωνυχίδα) ο τίτλος έχει σολοικισμό, διότι βέβαια ή κάνει εμπόριο ελπίδας ο ΣΥΡΙΖΑ ή πουλαει ελπίδες. Να πουλάει εμπόριο, δύσκολο. Όντως, ο νέος ιστότοπος ξεκίνησε με τις καλύτερες προϋποθέσεις για να αποτελέσει έναν από τους στυλοβάτες του σημερινού ειδησεογραφικού τοπίου.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Λαθροχειρίες, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεταμπλόγκειν, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , , , | 347 Σχόλια »

Μησκοτσέζικα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 20 Σεπτεμβρίου, 2014

Αν το προχτεσινό δημοψήφισμα έβγαζε «Ναι» στην ανεξαρτησία της Σκοτίας (ή Σκωτίας), θα τα λέγαμε «σκοτσέζικα». Λογικό είναι τώρα να τα τιτλοφορήσω έτσι, παρόλο που έτσι κι αλλιώς ένα μόνο μεζεδάκι έχει σχέση με το δημοψήφισμα της Σκοτίας.

murray* Και ξεκινάω μ’ αυτό. Ο τενίστας Άντι Μάρεϊ εκδηλώθηκε την τελευταία στιγμή υπέρ του Ναι, τουιτάροντας το μήνυμα που βλέπετε αριστερά. Στην Εφημερίδα των Συντακτών, που είχε και το ρεπορτάζ, το τιτίβισμα του Μάρεϊ μεταφράστηκε με ένα, συγχωρητέο ίσως, λάθος: «… Καμιά αρνητική καμπάνια των τελευταίων ημερών δεν επηρέασε την άποψή μου …». Νομίζω ότι το παρερμήνευσαν, και λέω ότι είναι συγχωρητέο επειδή τους μπέρδεψε και η ατημέλητη σύνταξη και στίξη που είναι χαρακτηριστική για το Τουίτερ. Κατά τη γνώμη μου, η σωστή απόδοση είναι: Ο αρνητικός χαρακτήρας (negativity) της εκστρατείας των οπαδών του Όχι (No-campaign) τις τελευταίες μέρες, μ’έκανε να αλλάξω εντελώς την άποψή μου (totally swayed my opinion). Εσείς τι λέτε, εγώ έχω δίκιο ή η εφημερίδα; (δεν βάζω λινκ γιατί τώρα που γράφω αυτές τις γραμμές δεν έχει ανέβει το άρθρο).

Πριν προχωρήσω, να πω ότι θα χρειαστώ και πάλι τη βοήθεια κάποιων εθελοντών για πληκτρολόγηση. Δείτε στο τέλος.

* Μια φίλη στο Φέισμπουκ, διαβάζοντας το προχτεσινό άρθρο περί Βατικανού, μου έγραψε ότι «εντάξει το Βατικανό-του Βατικανού, αλλά αυτό τάχα σημαίνει ότι θα λέμε και το Μονακό-του Μονακού; Μόνο πάνω από το πτώμα μου!». Απάντησα ότι στα ξένα τοπωνύμια παίζει ρόλο και η χρήση. Έτσι, για κάποιο λόγο το μεν Βατικανό ανέκαθεν κλινόταν, το δε Μονακό σπανίως κλινόταν κι έτσι οι περισσότεροι δεν το κλίνουν. Να σημειώσουμε πάντως ότι το Βατικανό μόνο στα ελληνικά είναι έτσι, ενώ το Μονακό ακούγεται έτσι και στα γαλλικά και σε άλλες ξένες γλώσσες, δηλ. έχει πιο ξενικό άκουσμα: αυτό εξηγεί μονο τη διαφορά, δεν είναι κανόνας. Όπως το Βατικανό κλίνεται και το Μεξικό, όπως το Μονακό μένει άκλιτο το Κογκό. Σαν γενική στάση απέναντι στη γλώσσα, το δικό μου (υποκειμενικότατο βέβαια, όπως ολονών) αισθητήριο συγχωρεί περισσότερο την κλίση του Μονακού παρά την ακλισιά του Μεξικό. Σε άλλον μπορεί να ισχύει το αντίστροφο.

* Καιρό έχουμε να δούμε κρούσματα εισαγωγικομανίας, αλλά στο σημερινό παράδειγμα φοβάμαι ότι μπλέκει και η ακυρολεξία στη μέση. Έτσι, σε διαφήμιση πολυτελούς λαδιού διαβάζω:

Η άριστη ποιότητα του «πράσινου υγρού χρυσού», μπλέκεται στα μεσσηνιακά πιάτα που σερβίρει το «Θάμα», ταξιδεύοντας «ηδονικά» ακόμα και τους πιο απαιτητικούς ουρανίσκους στο απόλυτο γαστριμαργικό «ρέκβιεμ» της απόλαυσης.

Πάνω στον οίστρο του, ο διαφημιτζής μάλλον ξέχασε ότι το ρέκβιεμ είναι πένθιμο είδος μουσικής, ελάχιστα κατάλληλο για διαφήμιση. Αν σώνει και καλά θες μουσική μεταφορά, βάλε «κρεσέντο απόλαυσης» άνθρωπέ μου!

* Μετοχές με μουστάκια, και όχι σε γενική πτώση όπου ο «σωστός» τύπος (π.χ. των ζωσών γλωσσών) φαίνεται να προσκρούει στο γλωσσικό αισθητήριο των περισσότερων. Έτσι, σε άρθρο μουσικού ιστότοπου, ο πολύ καλός στιχουργός Κώστας Τριπολίτης χαρακτηρίζεται «Από τις τελευταίες εναπομείναντες καίριες και «φλεγματικές» πένες του τραγουδιού».

Πέρα από το «εναπομείναντες πένες» (αντί εναπομείνασες), που είναι και λίγο πλεοναστικό έτσι κι αλλιώς, προσέξτε και τα απροσδόκητα εισαγωγικά στο «φλεγματικές», που εδώ έχουν το ρόλο του «περίπου» -κάτι θέλω να πω, δεν βρίσκω τη λέξη, δεν είναι ακριβώς «φλεγματικές» αλλά καταλληλότερη λέξη δεν βρίσκω, οπότε βάζω εισαγωγικά -που εδώ παίζουν και ρόλο κοτσανικού δείκτη (cochanic marker στη διεθνή βιβλιογραφία της κοτσανολογίας).

* Παρόλο που τελευταία για ευνόητους λόγους δεν διαβάζω αθλητικούς ιστότοπους, αυτό μου το έστειλε ένας φίλος. Σε τίτλο άρθρου, το ζητούμενο είναι να «πάρει το κολλάει» ο Μήτρογλου. Όπως όμως έχουμε γράψει σε ένα παλιό άρθρο, το κολάι δεν κολλάει.

* Σοβαρό λάθος δεν είναι, αλλά και πάλι έπρεπε να το αποφύγουν. Σε άρθρο της Καθημερινής για τον καθηγητή Τριχόπουλο, διαβάζω: Αλλωστε, ο κ. Τριχόπουλος έχει εντρυφήσει στη μεσογειακή δίαιτα και για έναν ιδιαίτερο λόγο. Είναι σύζυγος της πολύ γνωστής, και διεθνώς, πανεπιστημιακού Αντωνίας Πολυχρονοπούλου – Τριχοπούλου, το επιστημονικό έργο της οποίας εστιάζει στην ανάδειξη της μεσογειακής διατροφής ως υπόδειγμα σωστής διατροφής και ευρύτερα στη μελέτη του ρόλου της διατροφής στην προάσπιση της υγείας.

Όλα καλά, αλλά το «ως» θέλει ομοιόπτωτο. Άρα, «στην ανάδειξη της μεσογειακής διατροφής ως υποδείγματος σωστής…»

* Δεν ξέρω αν υπάρχει βραβείο πομφόλυγας, αλλά αν θεσπιστεί ποτέ ο βουλευτής Δράμας κ. Κυριαζίδης διεκδικεί μια από τις πρώτες διακρίσεις για την παρακάτω επική σαπουνόφουσκα, με την οποία ξεκίνησε τον χαιρετισμό του στο φεστιβάλ ταινιών μικρού μήκους της Δράμας:

Έκθαμβος παρακολουθώ το Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους που λαμβάνει χώρα στην πόλη μας για το πολυποίκιλο και πολυθεματικό περιεχόμενό του, όπου δημιουργοί – κυρίως νέοι- παρουσιάζουν τις εμπνευσμένες αφαιρετικές συμπεριλήψεις τους γύρω από διάφορα θέματα πολιτικού – κοινωνικού – οικονομικού ενδιαφέροντος, προκαλώντας παράλληλα την κοινωνία και τους οργανωμένους φορείς της, δηλαδή όλους εμάς, σε μια προσπάθεια αναστοχαστική σε σχέση με την καθημερινότητα.

Το έναυσμα αυτό αποτελεί παρώθηση για αναδίφηση σε δρόμους δημιουργίας μέσα από λακωνικά οράματα ανάπτυξης μεγάλων ιδεών.

Αν θέλετε να τον ακούσετε κιόλας:

https://www.youtube.com/watch?v=TB1Am3TBhMQ

Έχει κι άλλες πομφόλυγες παρακάτω, ενώ να προσεχτεί και το «είμαστε παρόν» που λέει προς το τέλος (ή «είμαστε παρών»; Έτσι κι αλλιώς λάθος είναι).

* Με ρωτάει ένας φίλος αν βρίσκω δόκιμη τη χρήση της λ. χίμαιρα σε πρόσφατο άρθρο του Αντ. Καρακούση στο Βήμα, όπου αναφέρεται ότι «το 2009 επήλθε το ελληνικό κραχ και έκτοτε παλεύουμε με τη χίμαιρα της ύφεσης». Παρόλο που η μυθολογική Χίμαιρα ήταν όντως ένα επίφοβο και σκληροτράχηλο τέρας, στη συνέχεια έχει πάρει τη σημασία του ουτοπικού σκοπού που είναι αδύνατον να πραγματοποιηθεί, οπότε βρίσκω αδόκιμη αυτή τη χρήση, παρόλο που συνοδεύεται από σχετική εικονογράφηση.

* Στις 23 Σεπτεμβρίου κυκλοφορεί το καινούργιο χαρτονόμισμα των 10 ευρώ, και ήδη αρκετοί ιστότοποι (όχι οι περισσότεροι ευτυχώς) γράφουν για το «νέο δεκάευρω«. Έχω γράψει παλιότερα για ποιο λόγο πιστεύω ότι είναι εντελώς λάθος αυτή η γραφή. Δεκάευρο, παιδιά.

* Γουστόζικο τυπογραφικό (; ) λαθάκι σε τίτλο: «Καμπάνια 3.000 ευρώ σε ακροδεξιό ευρωβουλευτή». Καμπάνα βέβαια. Οι λέξεις πάντως (καμπάνα και καμπάνια) είναι τελικά ομόρριζες και αξίζει να τις δούμε κάποτε σε χωριστό άρθρο, μαζί με τα πολλά άλλα μέλη της οικογένειάς τους.

* Με ρωτάει ένας φίλος: Διαβάζω εδώ και εδώ για «ελληνίδες» αγελάδες. Είναι σωστό;

Όχι, δεν στέκει κατά τη γνώμη μου. Ελληνικές αγελάδες. Αλλιώς θα πούμε και για ελληνόπουλα μοσχαράκια; Ή για έλληνες βόδια; (Αυτό το τελευταίο μπορούμε να το πούμε, αλλά με άλλη σημασία).

* Η φινλανδική κυβέρνηση δοκιμάζεται μετά την αποχώρηση των Πρασίνων που διαφώνησαν με την έγκριση της κατασκευής ενός πυρηνικού σταθμού. Στο σχετικό ρεπορτάζ, και μάλιστα σε οικονομικόν ιστότοπο, τρία μηδενικά φαίνεται να χάθηκαν στη μετάφραση:

Αρκετοί επενδυτές αποσύρθηκαν από το σχέδιο που αναμένεται να κοστίσει 4-6 εκατομμύρια ευρώ. Η ουκρανική κρίση έχει περιπλέξει περαιτέρω την αναζήτηση νέων χρηματοδοτών.

Άμα είναι τόσο φτηνό το πυρηνικό εργοστάσιο, να πάρουμε κι εμείς ένα. Αν το έχουν σε μπεζάκι, βέβαια.

* Από τον ίδιον ιστότοπο, μια ακόμα ένδειξη ότι ο Μποστ ζει και μας οδηγεί. Τίτλος σε σχόλιο: ΄Εργα και ημέρες στην Ελλάδα του θηριώδες yacht Topaz. Εντελώς μποστικό, μόνο που εκείνος ήξερε πώς είναι το σωστό και το έκανε για να κοροϊδέψει. Και βέβαια, ο Μποστ, όπως στην ιστορία με τον Παναγιώτου, έγραφε «το γιοτ» (ή «το γιωτ») ενώ εμείς τώρα που πήρε το κουτάλι μας νερό γράφουμε yacht για να δείξουμε πως ξέρουμε αγγλικά -κι ας κάνουμε θηριώδες λάθη.

* Υπάρχει λέξη «τεραστιότητα»; Γιατί όχι, θα έλεγε κάποιος. Άλλοι θα την έβρισκαν… αστειότητα.
Για καλό σκοπό, για να τιμήσει τον Παύλο Φύσσα, ο καλλιτέχνης Μ. Δασκαλάκης-Λεμός έφτιαξε ένα έργο με τον τίτλο «Η τεραστιότητα των άδειων πεδίων του αύριο». Στα αγγλικά, The Vastness of Tomorrow’s Empty Fields.

Δεν μ’ αρέσει η τεραστιότητα. Εδώ κάποιοι θα πρότειναν «Το αχανές των άδειων πεδίων του αύριο», αλλά κάπως παραείναι λόγιο σχήμα για τη φράση αυτή -τουλάχιστον με τα γούστα μου. Γιατί όχι «Τα αχανή, άδεια πεδία του αύριο»;

gaga* Και για τελευταίο ένα που το έκλεψα από το Φέισμπουκ.

Τίτλος εφημερίδας (βάλτε εισαγωγικά αβέρτα στη λέξη): Προκαλεί [η Λαίδη Γκάγκα] με τις εξωφρενικές απαιτήσεις της.

Ποιες είναι οι «εξωφρενικές» απαιτήσεις; το μαθαίνουμε αμέσως πιο κάτω:
Ψάρι από τη Βαρβάκειο και βλίτα από τα Σπάτα.

Τι να πω, φαίνεται ότι έχουμε μπει σε εποχή σπαρτιατικής λιτότητας -τα βλίτα από τα Σπάτα δεν θα τα έλεγα εξωφρενική απαίτηση.

* Και κλείνω με την έκκληση που ανέφερα και πιο πάνω.

Δεν αφορά το ιστολόγιο, αλλά μια προσωπική μου δουλειά, που ελπίζω να βγει σε βιβλίο αργά ή γρήγορα. Πριν από ενάμιση μήνα, είχα ήδη ζητήσει βοήθεια, εθελοντές πληκτρολογητές για καμιά δεκαριά με δεκαπέντε διηγήματα του Ν. Λαπαθιώτη. Είχατε ανταποκριθεί, και με το παραπάνω, και η δουλειά έγινε. Όμως, αποφασίσαμε με τον εκδότη να εντάξουμε στον ίδιο τόμο κι άλλα διηγήματα (ώστε τελικά το έργο να ολοκληρωθεί σε 3 τόμους και όχι σε 4), οπότε πρέπει να πληκτρολογηθούν 6-7 διηγήματα ακόμα.

Μπορώ βέβαια να το κάνω εγώ, και έχω σκοπό να πληκτρολογήσω μερικά, αλλά αν βοηθήσετε κι εσείς θα έχω περισσότερο καιρό για το ιστολόγιο. Μόνη αμοιβή, η αναφορά του ονόματος στις ευχαριστίες του βιβλίου. Όσοι εθελοντές, όχι στα σχόλια αλλά με μέιλ στο sarantπαπάκιpt.lu.

* Ή μάλλον, προσθέτω επί του πιεστηρίου μιαν έκκληση άλλου είδους που μου έστειλαν από το Φιστίκι.

Σας στέλνω τον αριθμό λογαριασμού που μου έστειλαν οι εθελοντές του «Χωριού του Όλοι Μαζί», στη Μυτιλήνη, που περιθάλπουν στο χώρο του πρώην ΠΙΚΠΑ, με πολύ προσωπικό κόπο και χωρίς καμιά άλλη βοήθεια, τους πρόσφυγες που καταφτάνουν κατά δεκάδες στο νησί.
Υπάρχει μεγάλη ανάγκη για βοήθεια, όποιος μπορεί ας συνδράμει με ό,τι μπορεί.
Αν έχετε φίλους που μπορούν να βοηθήσουν, διαδώστε το.
Το όνομα δικαιούχου είναι Μιχάλης Αϊβαλιώτης.
IBAN: GR7901107620000076271413353 SWIFT (BIC) ETHNGRAA Michael Aivaliotis Εθνική Τράπεζα
Διαβάστε αν θέλετε την επιστολή των εθελοντών, όπως την είχε αναδημοσιεύσει το Φιστίκι. Δείτε και το ιστολόγιο του «χωριού».

Posted in Κοτσανολόγιο, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Τοπωνύμια | Με ετικέτα: , , , | 79 Σχόλια »

Μη κυβερνητικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 22 Φεβρουαρίου, 2014

Πιστό το ιστολόγιο στο καθιερωμένο σαββατιάτικο ραντεβού μας σερβίρει μεζεδάκια που παίρνουν τον τίτλο τους από όσα βγήκαν στην επιφάνεια για τη ΜΚΟ εκείνη, που ο διευθυντής της ζούσε σαν πασάς στη Ρόδο με τα έσοδα από τις δήθεν αποναρκοθετήσεις που έκανε η οργάνωση στη Βοσνία. Με την ευκαιρία, επειδή εδώ λεξιλογούμε, να σημειωθεί και ο εδραιωμένος πια νεολογισμός αποναρκοθέτηση, που ίσως είναι παράδοξα σχηματισμένος αλλά έχει πια παγιωθεί σε επίσημα κείμενα.

* Το πρώτο μεζεδάκι της πιατέλας έχει ξεμείνει από την προηγούμενη εβδομάδα, αλλά ελπίζω ότι δεν έχει μπαγιατέψει. Σε άρθρο για το άγαλμα που βρέθηκε στη Γάζα, διαβάζω την εξής πολλά υποσχόμενη παράγραφο: Η ιστορία 5.000 ετών είναι θαμμένη κάτω από την άμμο της Γάζας, η οποία είχε τελέσει υπό την ηγεσία Αιγυπτίων, Φιλισταίων, Ρωμαίων, Βυζαντινών και σταυροφόρων. Ο Μέγας Αλέξανδρος είχε πολιορκήσει την περιοχή και ο Ρωμαίος αυτοκράτορας, Ανδριανός την είχε επισκεφθεί.

Καταρχάς, ο πολύπαθος αυτοκράτορας λέγεται Αδριανός, και οι Αθηναίοι θα έπρεπε να μην τον γράφουν λάθος, αν μη τι άλλο από την πύλη του Αδριανού. Έπειτα, η φράση ότι η Γάζα «είχε τελέσει υπό την ηγεσία» δεν μου αρέσει. Θα έβαζα «διατελέσει» ή «βρεθεί» και οπωσδήποτε «κυριαρχία», αφού αναφερόμαστε σε τόπο και όχι σε πρόσωπο, ας πούμε.

* Μου έστειλαν ένα βιντεάκι από την επίσκεψη του πρωθυπουργού στο Άγιον Όρος, στο οποίο τον παρακολουθούμε μεταξύ άλλων να ψάλλει σε κλίμα κατάνυξης, όπως μας πληροφορεί ο δημοσιογράφος, το Πάτερ Ημών (στο 0.30 περίπου του αποσπάσματος). Πρόσεξα δύο πράγματα. Πρώτον, ότι από την πολλή κατάνυξη ο κ. Σαμαράς πρόφερε το έναρθρο εμπρόθετο όπως το λέγαμε κι εμείς στο δημοτικό: ο έντοις ουρανοίς, λες και το «εν» τονίζεται, σαν να ήταν αριθμητικό -αλλά εμάς μάς τραβούσε το αυτί ο δάσκαλός μας και το μαθαίναμε, ενώ ο δάσκαλος του κ. Σαμαρά το αμέλησε. Δεύτερον, η λεζάντα που βάζει το κανάλι, εκεί γύρω στο 0.30, γράφει: ΕΨΑΛΛΕ ΤΟ ΠΑΤΕΡ ΗΜΩΝ Ο ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ. Δηλαδή, πόσες φορές ή πόσο συχνά το… έψαλλε;

Σε αντίθεση με ό,τι πιστεύουν μερικοί, το διπλό λ δεν είναι ένδειξη αρχοντιάς, αλλά δείχνει τον παρατατικό. Οπότε, εδώ δεν έχει θέση: το Πάτερ Ημών έψαλε ο κ. Σαμαράς, και μάλιστα το έψαλε και λάθος.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Βιογραφίες, Λαθροχειρίες, Μαργαριτάρια, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , , | 121 Σχόλια »

Επιταγμένα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 26 Ιανουαρίου, 2013

Αφού προχτές έγινε η επίταξη των προσωπικών υπηρεσιών των απεργών του Μετρό, τα σημερινά μεζεδάκια, τα τελευταία του Γενάρη, δεν μπορεί παρά να είναι επιταγμένα. Όχι ότι θα αναφέρονται στο γεγονός της επίταξης ή στον σχολιασμό της: η συνάφεια είναι απλώς χρονική. Να πω επίσης ότι ενώ τελείωνα το γράψιμο, ήρθε (επί του πιεστηρίου, που λένε) ένα πολύ ωραίο θέμα που το έβαλα τελευταίο αν και θα μπορούσε και μόνο του να σταθεί, σε χωριστό άρθρο. Οπότε, αφήστε χώρο και για το επιδόρπιο.

Το ορντέβρ μας όμως αφορά ειδικά την επίταξη. Στην αστεία στήλη που έχει στο protagon (ΜούφαΝΕΤ) ο Ν. Ζαχαριάδης, είχε χτες τίτλο: Επέταξαν γαϊδουράκια για τα δρομολόγια στο Μετρό. Είναι αυτό που λέμε «πετάει ο γάιδαρος;» Μπορεί το «επιτάσσω» να είναι λόγιο ρήμα, αλλά εδώ την εσωτερική αύξηση καλύτερα να την αποφύγουμε για να μην υπάρχει σχεδόν ομοηχία με το «πέταξαν». Ή θα πούμε «επιτάξανε γαϊδουράκια» ή, ακόμα καλύτερα, αφού το βασικό που μας ενδιαφέρει δεν είναι ποιος τα επίταξε, να πούμε «Επιτάχθηκαν γαϊδουράκια». Βολεύει καμιά φορά η παθητική φωνή.

Να διευκρινίσω πάντως ότι στο άρθρο που λέγαμε ο αυθεντικός τίτλος είναι «Επέταξαν γαϊδουράκια στο metro», που το βρίσκω εκδήλωση αρχοντοχωριατισμού: αν μια λέξη έχει ξένη προέλευση, να γράφεται με λατινικό αλφάβητο για να δείξουμε ότι ξέρουμε να τη γράφουμε. Bέβαια, το μετρό δεν γράφεται metro ούτε στα αγγλικά (subway, tube) ούτε στα γαλλικά (Métro), αλλά τι είναι μια οξεία μεταξύ φίλων;

Τα ορθογραφικά λάθη ή οι αβλεψίες κανονικά δεν μας απασχολούν εδώ στα μεζεδάκια, εκτός αν δώσουν αστείο αποτέλεσμα. Το μεζεδάκι που ακολουθεί σε αβλεψία μάλλον οφείλεται, αλλά βρίσκω ότι έχει γούστο. Αμεροληψία καταλογίζει ο πρώην πρωθυπουργός Γ. Παπανδρέου στους οικονομικούς εισαγγελείς, ξεκινάει το ρεπορτάζ -τόσο βαρύ ατόπημα! Εντάξει, είναι αβλεψία, «μεροληψία» ήθελε να γράψει, και άλλοι ιστότοποι, όπου οι αναγνώστες διαμαρτυρήθηκαν (δείτε τα σχόλια) είχαν τη φιλοτιμία να το διορθώσουν. Στο μεταξύ, πλουτίζεται και η ορολογία του ιστολογίου μας, διότι ο φίλος που μου το έστειλε έκανε μια πρόταση που μου άρεσε: τα μαργαριτάρια που οφείλονται σε απροσεξία, να τα λέμε «μπεκρή μεζέ».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δαίμων του τυπογραφείου, Θηλυκό γένος, Μεζεδάκια, Μουστάκια της Τζοκόντας, Φάρσες | Με ετικέτα: , , , | 104 Σχόλια »

Προεκλογικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 28 Απριλίου, 2012

 

Σάββατο σήμερα και όπως πάντα έχουμε μεζεδάκια, κι επειδή σε οχτώ μέρες από σήμερα έχουμε και εκλογές επόμενο είναι τα σημερινά μεζεδάκια να ονομαστούν «προεκλογικά μεζεδάκια», αν και το υλικό τους δεν είναι αποκλειστικά προεκλογικό, ούτε έχω ψαρέψει μαργαριτάρια από δηλώσεις πολιτικών αρχηγών -λείπει κι ο μετρ του είδους άλλωστε. Βέβαια και το επόμενο Σάββατο, παραμονή των εκλογών, προεκλογικά θα είναι και πάλι τα μεζεδάκια, αν και μπορεί ως τότε να με έχει πιάσει η καρδιοβόρος αγωνία της κάλπης, που έλεγαν οι προπαππούδες μας, και να μην γράψω μεζεδάκια.

Πριν ξεκινήσω, ένα κουίζ -και τη λύση θα σας την αποκαλύψω στο τέλος του άρθρου. Μαντέψτε σωστά να δείτε αν κερδίσατε, αν είστε με παρέα μπορεί να το βάλετε και στοίχημα, αλλά μην το γκουγκλίσετε. Λοιπόν, ποια λέξη θα βάζατε σε εισαγωγικά στην παρακάτω φράση, που είναι τίτλος ανάρτησης σε ιστολόγιο;

Έφτιαξαν τους δρόμους, δημιουργώντας παγίδες θανάτου στην Αγριά Βόλου

Στο τέλος του άρθρου θα δείτε αν μαντέψατε σωστά.

Στο πρώτο μας μεζεδάκι ίσως με θεωρήσετε αυστηρό. Τις προάλλες, σε άρθρο στο nooz.gr μπήκε ο τίτλος: Δίωξη στους ενοικιαστές σπιτιών σε παράνομους μετανάστες. Είναι σωστό; Θα έλεγα όχι. Ενοικιαστής είναι αυτός που νοικιάζει το σπίτι από τον ιδιοκτήτη, εδώ η δίωξη θα γίνει στους ιδιοκτήτες. Το μπέρδεμα γίνεται επειδή το ρήμα «νοικιάζω» χρησιμοποιείται και με τις δύο έννοιες, και «έχω σπίτι και το παραχωρώ σε άλλον έναντι ενοικίου», δηλαδή εκμισθώνω, και «δεν έχω σπίτι και πληρώνω ενοίκιο στον ιδιοκτήτη για να μείνω μέσα», δηλαδή μισθώνω. Το νοικιάζω ακόμα και στα μεσαιωνικά χρόνια είχε αυτή την αμφισημία (ενώ το ελληνιστικό «ενοικιάζω» σήμαινε αυτόν που προσφέρει το σπίτι έναντι ενοικίου), αλλά αυτό δεν είναι δικαιολογία για τον «ενοικιαστή». Ή θα πούμε «εκμισθωτές σπιτιών» ή «ιδιοκτήτες σπιτιών που νοικιάζονται σε μετανάστες» ή, καλύτερο, «σε όσους νοικιάζουν σπίτια σε μετανάστες».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γιουτουμπάκια, Εκλογές, Κοτσανολόγιο, Μύθοι, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , | 73 Σχόλια »

Φύτεψε κι εσύ δυο εισαγωγικά, μπορείς!

Posted by sarant στο 17 Φεβρουαρίου, 2012

Σήμερα θα γράψω για μια γλωσσική πάθηση, που βλέπω να εξαπλώνεται στις μέρες μας, και που ομολογώ ότι δεν την είχα συμπεριλάβει στον «Δωδεκάλογο της Νεοκαθαρεύουσας» που έγραψα το 2007. Πρόκειται για την εισαγωγικομανία, ή εισαγωγικολαγνεία κατ’ άλλους, δηλαδή την ψύχωση εκείνη που αναγκάζει πολλούς επαγγελματίες γραφιάδες να φορτώνουν το κείμενό τους με εισαγωγικά, όχι μόνο εκεί που επιβάλλεται η χρήση τους, ή που είναι έστω προαιρετική, αλλά και εκεί που τα εισαγωγικά είναι περιττά, και μάλιστα δίνουν το αντίθετο νόημα στη φράση.

Αλλά για να εξετάσουμε την κατάχρηση, πρέπει να ξέρουμε τη χρήση. Πότε λοιπόν χρησιμοποιούμε εισαγωγικά;

Σύμφωνα με τη γραμματική, αν δεν κάνω λάθος, χρησιμοποιούμε εισαγωγικά σε ένα κείμενο: α) για να δείξουμε τον διάλογο (μπορούμε βέβαια να χρησιμοποιήσουμε και παύλες για τον σκοπό αυτό), β) όταν παραθέτουμε τα λόγια κάποιου ακριβώς όπως τα είπε, γ) για τίτλους, επωνυμίες κτλ. (μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε και πλάγιους χαρακτήρες), δ) για να δώσουμε ειρωνική χροιά στη λέξη που περικλείνεται σε εισαγωγικά, να δηλώσουμε τη δυσπιστία ή την ειρωνεία μας.
Παράδειγμα για το τελευταίο, για να δούμε τη διαφορά:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Κοτσανολόγιο | Με ετικέτα: , | 213 Σχόλια »