Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Ελένη Βλάχου’

Ένα τηλεφώνημα απογνώσεως πριν από 51 χρόνια (επετειακός Μποστ)

Posted by sarant στο 15 Ιουλίου, 2016

Σήμερα κλείνουν 51 χρόνια από τα Ιουλιανά, την ανατροπή της εκλεγμένης κυβέρνησης του Γεωργίου Παπανδρέου στις 15 Ιουλίου 1965 και την περίοδο πολιτικής αναταραχής που ακολούθησε. Την επέτειο συνηθίζω να την τιμώ στο ιστολόγιο, και κάθε χρόνο κάτι δημοσιεύω -στο τέλος του άρθρου θα δείτε πλήρη… ιστογραφία σχετικά με τα Ιουλιανά. Σήμερα διάλεξα να επαναλάβω ένα άρθρο που είχα αρχικά δημοσιεύσει το 2010 τέτοια μέρα -έχω όμως βάλει μια καλύτερη εκδοχή της γελοιογραφίας.

drnoΓια πολλούς λόγους, στις 70 μέρες που διάρκεσαν τα Ιουλιανά σημειώθηκε μια χωρίς προηγούμενο άνθιση της πολιτικής σάτιρας, τόσο της επώνυμης, από τις στήλες των εφημερίδων και το σανίδι της επιθεώρησης, όσο και της ανώνυμης, όπως σε αυτό εδώ το πανό φοιτητών, με το ευφυέστατο σύνθημα που παντρεύει τον τίτλο μιας επιτυχημένης κινηματογραφικής ταινίας (Πράκτωρ 007 εναντίον Δρος Νο) με το όνομα του αποστάτη πρωθυπουργού και το σύνθημα 1-1-4 (το τότε ακροτελεύτιο άρθρο του Συντάγματος). Η φωτογραφία είναι απαράδεκτα αχνή (από σκαναρισμένη εφημερίδα της εποχής) αλλά την κεντρική ιδέα μάλλον την πιάνετε: ο πράκτωρ 114 ντυμένος τσολιάς πιάνει στην απόχη τον Δρ Νό-βα που φοράει κουστούμι και παπιγιόν.

Ο πρώτος αποστάτης πρωθυπουργός, ο Γεώργιος  Αθανασιάδης-Νόβας (1893-1987), που ήταν Πρόεδρος της Βουλής πριν αποστατήσει, έμοιαζε ιδανικός για στόχος της σάτιρας: καταρχάς, είχε αστείο όνομα που προσφερόταν για ένα σωρό λογοπαίγνια -έτσι, εκτός από το τζεϊμσμποντικό Δρ Νο-βας, είχαμε επίσης λογοπαίγνια με τον χορό μπόσα-νόβα, το φάρμακο Νοβο-καΐνη ή τον Καζα-νόβα.

Επίσης, ο Νόβας είχε και κάμποσες συνήθειες που προσφέρονταν για διακωμώδηση: ήταν ένας ηλικιωμένος αριστοκράτης της επαρχίας, υπερβολικά προσηλωμένος στους τύπους και στο τελετουργικό, μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, φορούσε άσπρα κοστούμια και απαραιτήτως παπιγιόν, έγραφε ποιήματα (ως Γ. Αθάνας). Όλα αυτά τα περιέλαβαν στο στόχαστρό τους ευθυμογράφοι, επιθεωρησιογράφοι και αυτοσχέδιοι λαϊκοί σατιριστές και τον έκαναν ρεζίλι τον φτωχό τον Νόβα. Και καλά του έκαναν. Κορυφαίο όχημα της διακωμώδησης ήταν το δίστιχο «Κι ήτανε τα στήθια σου άσπρα αν τα γάλατα – και μου’ λεγες γαργάλατα» που υποτίθεται ότι το είχε γράψει ο Νόβας ενώ στην πραγματικότητα το κατασκεύασε ο Κώστας Σταματίου των Νέων (εδώ ένα περυσινό άρθρο εξετάζει αναλυτικά την κατασκευή).

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επαναλήψεις, Επετειακά, Μποστ, Πρόσφατη ιστορία | Με ετικέτα: , , , , , , , | 206 Σχόλια »

Η γλώσσα στη μεταπολίτευση

Posted by sarant στο 4 Οκτωβρίου, 2013

Κυκλοφόρησε πρόσφατα το 15ο τεύχος του περιοδικού «Αρχειοτάξιο» που εκδίδεται από τα Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας (ΑΣΚΙ), αφιερωμένο στη Μεταπολίτευση και ειδικότερα στην περίοδο 1974-81. Στο τεύχος αυτό περιέχεται κι ένα δικό μου κείμενο, με τίτλο «Η γλώσσα στη μεταπολίτευση», που θα αναδημοσιεύσω αμέσως πιο κάτω -αλλά σας συνιστώ να αγοράσετε το τεύχος, έχει πολύ καλύτερα άρθρα. Επειδή το θέμα παραήταν εκτεταμένο για να καλυφθεί σε 1600 λέξεις, προτίμησα να δώσω έμφαση στις δοκιμές των εφημερίδων με το μονοτονικό σύστημα πριν από την επίσημη καθιέρωσή του το 1982.

Πριν προχωρήσω στο άρθρο, μια διευκρίνιση. Για ιστορικούς λόγους, ας πούμε, το «Αρχειοτάξιο» εκδίδεται ακόμα σε πολυτονικό. Για το άρθρο μου έγινε εξαίρεση και τυπώθηκε σε μονοτονικό, θα ήταν άλλωστε κάπως οξύμωρο να τυπωθεί σε πολυτονικό ένα άρθρο που έστω και έμμεσα τάσσεται υπέρ του μονοτονικού. Ευχαριστώ πολύ τη σύνταξη του περιοδικού γι’ αυτό και εύχομαι να μην αργήσουν να καθιερώσουν το μονοτονικό στο περιοδικό.

Η γλώσσα στη μεταπολίτευση

Ίσως σε καμιάν άλλη έκφανση της ζωής να μην είναι τόσο απότομη η μετάβαση από τη δικτατορία στη μεταπολίτευση όσο στη γλώσσα. Πράγματι, η δικτατορία, με το να υιοθετήσει τόσο φανατικά την καθαρεύουσα, ως στοιχείο του «ελληνοχριστιανικού πολιτισμού» και ως «εθνική γλώσσα», δεν κατάφερε παρά να την απαξιώσει και να τη στιγματίσει εσαεί.

Όχι τυχαία, Εθνική γλώσσα ονομαζόταν και ένα βιβλιαράκι-λίβελλος κατά της δημοτικής, που γνώρισε τρεις εκδόσεις (τις δύο πρώτες από το Αρχηγείο Ενόπλων Δυνάμεων, το 1972, και την τρίτη, επαυξημένη, από την Εταιρεία των Φίλων του Λαού το 1973) και διανεμήθηκε σε όλα τα σχολεία. Η ταυτότητα του συγγραφέα του ανώνυμου αυτού πονήματος παραμένει (δευτερεύον) μυστήριο. Πολλοί θεωρούσαν συγγραφέα του τον πραξικοπηματία Οδυσσέα Αγγελή[1], τον οποίο οι συνάδελφοί του πραξικοπηματίες αποκαλούσαν ειρωνικά «ακαδημαϊκό» εξαιτίας των φιλολογικών του τάσεων. Σύμφωνα με τον Πίτερ Μάκριτζ, συγγραφέας ή εμπνευστής του ήταν ο καθηγητής Γλωσσολογίας του Παν. Αθηνών Γεώργιος Κουρμούλης[2], ενώ σε κατά καιρούς δημοσιεύματα[3] αναφέρεται ως συγγραφέας του ο Γ. Μπαμπινιώτης, που διαδέχτηκε τον Κουρμούλη. Προσωπικά θεωρώ πολύ πιθανό[4] το βιβλίο να έχει γραφτεί από δύο ή περισσότερους συγγραφείς, π.χ. έναν στρατιωτικό και έναν πανεπιστημιακό της Φιλοσοφικής Αθηνών.

brad74

Μόλις έπεσε η δικτατορία, η «κυβέρνησις» έγινε «κυβέρνησι»

Η δικτατορία λοιπόν απαξίωσε την καθαρεύουσα, μεταξύ άλλων και με την κωμική χρήση της από τους ίδιους τους πρωτοδικτάτορες κι έτσι, εύλογα, αμέσως μετά την μεταπολίτευση, τα μέσα ενημέρωσης, ιδίως οι εφημερίδες, άρχισαν να προσπαθούν να χρησιμοποιούν δημοτική ή τουλάχιστον να αποφεύγουν τους πιο «χαρακτηρισμένους» τύπους της καθαρεύουσας· μια από τις πιο χτυπητές αντιθέσεις ανάμεσα στις δυο γλωσσικές μορφές ήταν τα τριτόκλιτα θηλυκά· επί δικτατορίας, ήταν υποχρεωτικοί οι καθαρεύοντες τύποι (η κυβέρνησις, της κυβερνήσεως). Μετά την πτώση της δικτατορίας, είναι πολύ χαρακτηριστικός ο πηχυαίος τίτλος της αντιδικτατορικής αλλά συντηρητικής Βραδυνής όταν επανεκδόθηκε στις 24.7.74: Κυβέρνησι Καραμανλή· υιοθετήθηκε δηλαδή μια μεσοβέζικη λύση ανάμεσα στον καθαρεύοντα τύπο («η κυβέρνησις») που ήταν ο καθιερωμένος επί δικτατορίας, και στον δημοτικό τύπο («η κυβέρνηση»)· ωστόσο, τις αμέσως επόμενες μέρες η Βραδυνή άρχισε να χρησιμοποιεί τον δημοτικό τύπο σε λιγότερο χαρακτηρισμένα ουσιαστικά (π.χ. «Συνάντηση Καραμανλή-Ετσεβίτ στις 29.7.74), ενώ ο τύπος «κυβέρνηση» εμφανίζεται πρωτοσέλιδος στις 3 Αυγούστου.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γλωσσικό ζήτημα, Μεταπολίτευση, Μονοτονικό, Πρόσφατη ιστορία | Με ετικέτα: , , , , | 127 Σχόλια »

Το επάγγελμα της μητρός μου (Μποστ)

Posted by sarant στο 29 Σεπτεμβρίου, 2013

Παρόλο που η επικαιρότητα τρέχει, με τη σύλληψη του ηγετικού πυρήνα του νεοναζιστικού κόμματος και τις εξελίξεις που δρομολογούνται, σήμερα είναι Κυριακή, μέρα που βάζουμε συνήθως λογοτεχνικά ή φιλολογικά θέματα, μέρα ανάπαυλας τέλος πάντων -κι αύριο μέρα είναι για τα της επικαιρότητας, άσε που ίσως να έχουμε διαμορφώσει και κάπως σαφέστερη εικόνα.

epaggemitrosΚυκλοφόρησε πριν από μερικούς μήνες, σε επανέκδοση, από τις εκδόσεις Ερμής, το βιβλίο του Μποστ «Πεζά κείμενα 1960-1965» που ήταν εξαντλημένο εδώ και καιρό. Περιλαμβάνει 47 ευθυμογραφικά κείμενα του Μποστ που αρχικά είχαν δημοσιευτεί στα περιοδικά Εικόνες, Εκλογή και Δρόμοι της Ειρήνης. Έχει γίνει κάποια επιλογή, δηλαδή δεν περιλαμβάνονται όλα τα πεζά κείμενα που δημοσίευσε ο Μποστ στα περιοδικά αυτά, ούτε τα χρονογραφήματα που έγραφε στην Αυγή το 1963-66. Η έκταση των κειμένων κυμαίνεται από 3-4 σελίδες έως 34 σελίδες (το «Ο Δον Κιχώτης στην Ελλάδα», που είχε δημοσιευτεί σε πολλές συνέχειες στους Δρόμους της Ειρήνης), πάντως τα περισσότερα κείμενα είναι σχετικά σύντομα -και όλα ή σχεδόν όλα είναι πολύ αστεία, με το χαρακτηριστικό μποστικό παράλογο χιούμορ, και δεν φαίνεται να έχουν γεράσει σχεδόν καθόλου μέσα στον μισόν αιώνα που έχει περάσει από τότε που γράφτηκαν.

Η ιδιαιτερότητα των πεζών κειμένων του Μποστ, τουλάχιστον εκείνης της περιόδου, είναι πως… δεν είναι ανορθόγραφα, σε αντίθεση με τις γελοιογραφίες του. Είναι απολύτως σύμφωνα με την ορθογραφία της εποχής -εδώ εκσυγχρόνισα την ορθογραφία, αν και οι διαφορές ήταν ελάχιστες, κυρίως η υποτακτική.

Διάλεξα το πρώτο κείμενο του βιβλίου, που έχει τίτλο «Το επάγγελμα της μητρός μου», που ίσως θυμίζει το διήγημα του Βιζυηνού «Το αμάρτημα της μητρός μου». Το κείμενο αυτό έχει ιστορία. Όπως έχει γραφτεί, η Ελένη Βλάχου, εκδότρια της Καθημερινής αλλά και των περιοδικών Εικόνες  και Εκλογή μόλις το διάβασε διέκοψε τη συνεργασία με τον Μποστ, θεωρώντας ότι έχει ξεπεράσει τα όρια της ευπρέπειας. Η κυρία Βλάχου έχασε το χιούμορ της, ήταν η απάντηση του Μποστ -ή τουλάχιστον έτσι έχει γραφτεί.

Ευχαριστώ πολύ τον Κώστα και τη Μαριλένα, που μοιράστηκαν την πληκτρολόγηση του κειμένου!

ΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΤΗΣ ΜΗΤΡΟΣ ΜΟΥ

Όταν η μητέρα μου, την ώρα που τρώγαμε, ανάγγειλε στον πατέρα μου ότι θα γίνει πόρνη, εκείνος, που ήταν παλαιών αρχών, θέλησε με κάθε τρόπο να την αποτρέψει. Δεν το εύρισκε σωστό ν’ ακολουθήσει αυτό το επάγγελμα.

― Γιατί ειδικώς θέλεις ν’ ακολουθήσεις αυτό το επάγγελμα και να γίνεις πόρνη; την ρώτησε με καλωσύνη, σκουπίζοντας το στόμα του με την πετσέτα.

― Για να κερδίσω χρήματα και να είμαι αυτάρκης. Δεν θέλω συνεχώς να σου ζητώ χρήματα, είπε, βάζοντας λίγη σούπα στα πιάτα μας.

Ο πατέρας μου έμεινε για λίγο σκεπτικός. Μετά της είπε:

― Οι προθέσεις σου, βεβαίως, είναι αγαθές και η επιθυμία σου να συμβάλεις με το κατά δύναμιν, με συγκινεί αφαντάστως. Αλλά είσαι τόσον βεβαία ότι με τον κλάδον τον οποίον θα ακολουθήσης, θα κερδίσης αρκετά;

Η μητέρα μου ετίναξεν υπερήφανα το κεφάλι προς τα πίσω όπως το συνήθιζεν και απήντησε.

― Ναι, το πιστεύω. Είμαι υπερβεβαία ότι θα κερδίσω.

Ένα αδιόρατο χαμόγελο φάνηκε στην άκρη των χειλιών του. Ήξερα ότι ήταν ρεαλιστής και δεν επείθετο εύκολα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Μποστ, Σατιρικά | Με ετικέτα: , , , , | 41 Σχόλια »

Τρία γαϊτανάκια από παλιές Απόκριες

Posted by sarant στο 26 Φεβρουαρίου, 2012

Το γαϊτανάκι είναι αποκριάτικο έθιμο, που μόνο μικρός θυμάμαι να το έχω δει. Οι μεταμφιεσμένοι χορευτές χορεύουν γύρω από ένα κατακόρυφο κοντάρι, κρατώντας κορδέλες δεμένες στην κορυφή του. Με κάθε περιστροφή, οι κορδέλες τυλίγονται γύρω στο κοντάρι και επομένως κονταίνουν. Σήμερα πιο πολύ ακούγεται με τη μεταφορική σημασία που έχει πάρει η λέξη, που σημαίνει μια μπερδεμένη κατάσταση με εναλλαγές προσώπων. Προχτεσινός τίτλος εφημερίδας: Συνεχίζεται το γαϊτανάκι με τον εκατομμυριούχο βουλευτή. Όσο για την κυριολεξία, αν υπάρχουν ακόμα γαϊτανάκια στα καρναβάλια δεν το ξέρω, αλλά εμείς θα δούμε στο σημερινό άρθρο τρία γαϊτανάκια παλιών καιρών, ένα πραγματικό και δυο γελοιογραφικά.

Ξεκινάμε από το πραγματικό γαϊτανάκι, φωτογραφία από αποκριάτικο γιορτασμό στην Πλάκα, σε εξώφυλλο του περιοδικούΕικόνες, τις απόκριες του 1957.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γελοιογραφίες, Επετειακά, Λαογραφία, Πρόσφατη ιστορία | Με ετικέτα: , , , , , | 85 Σχόλια »

Βάφενζη γκουτ πιλότ; Ο Μποστ διαφημιστής

Posted by sarant στο 4 Μαρτίου, 2011

Μια εκλεκτή φίλη του ιστολογίου με σκούντησε υπενθυμίζοντάς μου ότι καιρό έχω να ανεβάσω Μποστ και της είπα ότι θα ανεβάσω κάτι, επειδή όμως το αποκριάτικο που είχα κατά νου το είχα βάλει πέρυσι και… δεν το θυμόμουν (μπορείτε να το δείτε εδώ) σκέφτομαι να βάλω κάτι άλλο για το οποίο έχουμε συζητήσει μερικές φορές στο ιστολόγιο, δηλαδή τα διαφημιστικά σκίτσα του Μποστ, και συγκεκριμένα τα σκίτσα που δημοσιεύονταν κάθε εβδομάδα, σαν να ήταν τακτική συνεργασία, σε περιοδικά όπως οι Εικόνες και ο Ταχυδρόμος, διαφημίζοντας πάντα το ίδιο προϊόν. Έχει βγει (εκτός εμπορίου αν θυμάμαι καλά) ένας τόμος με τα διαφημιστικά σκίτσα του Μποστ (ίσως όχι όλα), αλλά δεν τον έχω. Έχω κάποια σκαναρισμένα, και από αυτά διάλεξα μερικά δείγματα. Το μόνο κακό, ότι είναι ελαφρώς γερτά, σαν τον πύργο της Πίζας -όποιος μπορεί να τα ανορθώσει, ευπρόσδεκτος! Ευχαριστώ πολύ τον φίλο που τα σουλούπωσε!

Ένα από τα προϊόντα που διαφήμισε κατ’ επανάληψη ο Μποστ ήταν τα χρώματα Φλόου-Κοτ της DuPont, που τα αντιπροσώπευε η Βερνιχρώμ, Σωκράτους 53. Μερικές ατάκες έχουν μείνει κλασικές, όπως η Αριβερντέτσι χρόμα, γκούτ-μπάι φλόου κότ ψιθίρισεν η Σάρα η σίζηγος του Λοτ, που όμως δεν έχω βρει το σκίτσο της, αλλά ακόμα περισσότερο το σκίτσο που βλέπετε εδώ, και που μας έδωσε και τον τίτλο.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γελοιογραφίες, Διαφημίσεις, Μποστ | Με ετικέτα: , , , , , , | 31 Σχόλια »

Το άχρηστο απολυτήριο (Μποστ και αποστασία)

Posted by sarant στο 25 Σεπτεμβρίου, 2010

Ο τίτλος μοιραία είναι παραπλανητικός. Δεν κάνω κριτική στην κατάσταση της παιδείας ή στις επαγγελματικές προοπτικές των αποφοίτων του Λυκείου, ούτε αναφέρομαι στη σημερινή εποχή. Πρόκειται, και πάλι, για ένα σκίτσο του Μποστ από την περίοδο της αποστασίας. Μια και φέτος κλείνουν 45 χρόνια από το ζεστό καλοκαίρι του 1965, έχω ανεβάσει κάμποσα σκίτσα του Μποστ από εκείνη την περίοδο –το τελευταίο εδώ, με συνδέσμους προς τα προηγούμενα.

Τελικά, στις 25 Σεπτεμβρίου 1965, ακριβώς πριν από 45 χρόνια, η τρίτη κυβέρνηση αποστατών, υπό τον Στέφανο Στεφανόπουλο, κατόρθωσε να πάρει ψήφο εμπιστοσύνης στη Βουλή, αφού υπερψηφίστηκε από 152 βουλευτές. Το σκίτσο που παρουσιάζω δημοσιεύτηκε στην Αυγή την επόμενη μέρα, στις 26 Σεπτεμβρίου 1965.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γελοιογραφίες, Μποστ, Πρόσφατη ιστορία | Με ετικέτα: , , , , , | 45 Σχόλια »

Ένα τηλεφώνημα απογνώσεως πριν από 45 χρόνια (Μποστ)

Posted by sarant στο 15 Ιουλίου, 2010

Σήμερα κλείνουν 45 χρόνια από τα Ιουλιανά, την ανατροπή της εκλεγμένης κυβέρνησης Γ. Παπανδρέου στις 15 Ιουλίου 1965 και την περίοδο πολιτικής ανωμαλίας που ακολούθησε. Για πολλούς λόγους, στην περίοδο εκείνη σημειώθηκε μια χωρίς προηγούμενο άνθιση της πολιτικής σάτιρας, τόσο της επώνυμης, από τις στήλες των εφημερίδων και το σανίδι της επιθεώρησης, όσο και της ανώνυμης, όπως σε αυτό εδώ το πανό φοιτητών, με το ευφυέστατο σύνθημα που παντρεύει τον τίτλο μιας επιτυχημένης κινηματογραφικής ταινίας (Πράκτωρ 007 εναντίον Δρος Νο) με το όνομα του αποστάτη πρωθυπουργού και το σύνθημα 1-1-4 (το τότε ακροτελεύτιο άρθρο του Συντάγματος). Η φωτογραφία είναι απαράδεκτα αχνή (από σκαναρισμένη εφημερίδα της εποχής) αλλά την κεντρική ιδέα μάλλον την πιάνετε: ο πράκτωρ 114 ντυμένος τσολιάς πιάνει στην απόχη τον Δρ Νό-βα που φοράει κουστούμι και παπιγιόν.

Πέρσι τέτοιον καιρό, στο αντίστοιχο επετειακό άρθρο για τα Ιουλιανά, παρουσίασα γελοιογραφίες του Κώστα Μητρόπουλου και του Φωκίωνα Δημητριάδη. Σήμερα, θα παρουσιάσω μία γελοιογραφία του Μποστ, που σχετίζεται με το προχτεσινό μου σημείωμα, μια και έχει τίτλο «Η ποίησις του Νόβα» και αναφέρεται στο περίφημο δίστιχο «από την εποχή της Αλώσεως» (τα «γαργάλα τα» δεν είχαν ακόμα κατασκευαστεί).

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επετειακά, Μποστ, Πρόσφατη ιστορία | Με ετικέτα: , , , , , , | 30 Σχόλια »

Μαρκεζίνης, η τελευταία απογοήτευση

Posted by sarant στο 22 Οκτωβρίου, 2009

Προσοχή, ακολουθεί εντελώς ανεπίκαιρη δημοσίευση!

kmitr4-10-73Ο Σπύρος Μαρκεζίνης πρέπει να γοήτευσε και μετά ν’ απογοήτευσε πολλούς στη ζωή του. Άλλοι θ’ απογοητεύτηκαν όταν το λαμπρό αυτό μυαλό δεν κατάφερε να συγκρατήσει τα νεύρα του και ήρθε σε σύγκρουση με τον Παπάγο, με αποτέλεσμα από πιθανότερος διάδοχός του στην πρωθυπουργία να βρεθεί εκτός κόμματος. Άλλοι, όταν το μικρό Κόμμα Προοδευτικών στη δεκαετία του 1960 άλλαζε συμμάχους, πότε με την ΕΚ, πότε με την ΕΡΕ και τους αποστάτες. Οι πιο πολλοί, όταν στάθηκε πρόθυμος δοτός πρωθυπουργός στα παιχνίδια «εκδημοκρατισμού» του Παπαδόπουλου. Κάποιοι άλλοι θα απογοητεύτηκαν όταν έγινε, μετά τη μεταπολίτευση, ο επίσημος εκφραστής των νοσταλγών της χούντας.

Επειδή εγώ είμαι κάπως μικρότερος, απογοητεύτηκα από τον Σπύρο Μαρκεζίνη μετά θάνατον, και μάλιστα πριν από δεκαπέντε μέρες. Εξηγούμαι: Όταν ήμουν περίπου δέκα χρονών, ο πατέρας μου έφερε στο σπίτι, σε τέσσερις τόμους με γυαλιστερό κόκκινο εξώφυλλο την Πολιτική Ιστορία της Νεωτέρας [sic] Ελλάδος. Αμέσως άρχισα να φυλλομετρώ τον πρώτο τόμο του βιβλίου. Μου έκαναν μεγάλη εντύπωση οι ωραίες έγχρωμες αγγλικές γελοιογραφίες της περιόδου της επανάστασης του 1821, που παρουσίαζαν π.χ. την Τουρκία σαν γαλοπούλα (διότι Turkey) να κυνηγάει να καταβροχθίσει το κομμάτι λίπος-Ελλάδα (grease-Greece), αλλά το κείμενο ήταν πυκνό και με μικρά γράμματα κι είχε ένα σωρό άγνωστα ονόματα, οπότε επέστρεψα στον Ιούλιο Βερν. Ωστόσο, στο μυαλό μου οι τέσσερις κόκκινοι τόμοι προσλάβαν κύρος αναμφισβήτητο.

Ύστερα ο Μαρκεζίνης συνεργάστηκε με τη δικτατορία. Λέγαν όλοι «Σπυριδούλα-δούλα», άσχετο αν κάποιοι εξακολουθούσαν να τον παραδέχονται για δυνατό μυαλό. Το παρατσούκλι Σπυριδούλα το είχε βγάλει ο Μποστ, θυμίζοντας μια ιστορία της δεκαετίας του 1960, με τη μικρή Σπυριδούλα, την υπηρέτρια που την έκαιγαν με το σίδερο τα αφεντικά της. Παρόλο που είχαν περάσει πολλά χρόνια, ο κόσμος το θυμήθηκε και το καθιέρωσε. Δείτε και τη γελοιογραφία.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γελοιογραφίες, Πρόσφατη ιστορία | Με ετικέτα: , , , , | 117 Σχόλια »