Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Ελένη Κεχαγιόγλου’

Το τελευταίο εξώφυλλο;

Posted by sarant στο 9 Φεβρουαρίου, 2017

ta-nea-titlosTην ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές δεν έχει ξεκαθαρίσει αν θα κυκλοφορήσει σήμερα φύλλο των Νέων ή αν αναστέλλεται η έκδοσή τους ούτε ξέρουμε αν θα βγει Βήμα την Κυριακή. Ωστόσο, οι ιστοσελίδες των μέσων του ΔΟΛ δεν αφήνουν πολλά περιθώρια αισιοδοξίας -το in.gr έγραψε για ασφυξία, ο πηχυαίος ηλετίτλος των Νέων καταγγέλλει ότι Κλείνουν το οξυγόνο στον ΔΟΛ και την ενημέρωση, ενώ στην ιστοσελίδα του Βήματος δημοσιεύονται διάφορα κείμενα δημοσιογράφων από τα οποία συνάγεται ότι το τέλος επίκειται (παράδειγμα). Δεν είναι η πρώτη φορά πάντως, τον τελευταίο καιρό, που αναγγέλλεται το τέλος του ΔΟΛ -κάτι ανάλογο είχε γραφτεί λίγο πριν τα Χριστούγεννα αλλά και πριν από καμιά δεκαριά μέρες. Η ειδοποιός διαφορά τώρα είναι ότι προχτές το δικαστήριο απέρριψε το αίτημα του ΔΟΛ να μη δεσμευτεί ένας τραπεζικός λογαριασμός της εταιρείας ώστε τα έσοδα από τις πωλήσεις των φύλλων να μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την πληρωμή των εργαζομένων. Οι οποίοι εργαζόμενοι, να το πούμε κι αυτό, έχουν συμπληρώσει έξι μήνες απλήρωτοι -αν είναι τόσο εύκολο να πληρωθούν τώρα, γιατί δεν είχαν πληρωθεί ως τώρα, αναρωτιέμαι.

Οπότε, δεν ξέρουμε αν το χτεσινό εξώφυλλο των Νέων, με τις φωτογραφίες 118 (αν μέτρησα καλά) εργαζομένων του Συγκροτήματος θα είναι το τελευταίο. Και δεν ξέρω αν η δημοσίευση αυτών των φωτογραφιών βοηθάει την υπόθεση της εφημερίδας, όταν βλέπει κανείς όχι μόνο τον Πρετεντέρη αλλά και πολιτικά πρόσωπα όπως τον Κρεμαστινό.  Και δεν το λέω μόνο εγώ αυτό. Πρώην εργαζόμενος του ΔΟΛ, ο δημοσιογράφος Γιάννης Ανδρουλιδάκης, συνδικαλιστής που απολύθηκε το 2013 από το Βήμα (και τότε είχε γράψει αυτό) έγραψε χτες, μεταξύ άλλων, στο Φέισμπουκ για το χτεσινό εξώφυλλο: «Κοιτάζω προσεκτικά τα πρόσωπα. Πέντε πρώην υπουργοί. Ένας πρώην εκπρόσωπος κυβερνώντος κόμματος. Ένας κατά συρροή απεργοσπάστης εκπρόσωπος της ΕΣΗΕΑ. Ένα πρώην μέλος του Εποπτικού Συμβουλίου της ΝΕΡΙΤ. Ένας που σε κάθε απεργία στον ΔΟΛ έπεφτε με μανία πάνω στην απεργιακή αλυσίδα και μετά φώναζε ότι τον χτύπησαν. …»

Προσωπικότητες των γραμμάτων και των τεχνών που έχουν κατά καιρούς συνεργαστεί με τον ΔΟΛ κυκλοφόρησαν στις αρχές του χρόνου ένα κείμενο συλλογής υπογραφών, στο οποίο ο Δημοσιογραφικός Οργανισμός Λαμπράκη χαρακτηρίζεται «ιστορικός». Ο χαρακτηρισμός είναι απόλυτα σωστός, αφού ο οργανισμός προχτές συμπλήρωσε 95 χρόνια ζωής.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Εφημεριδογραφικά | Με ετικέτα: , , , , , , , , , | 191 Σχόλια »

Μένης Κουμανταρέας (1931-2014)

Posted by sarant στο 7 Δεκέμβριος, 2014

menis-koumandareas-1Βρέθηκε χτες το πρωί νεκρός στο σπίτι του, δολοφονημένος όπως φαίνεται, ο συγγραφέας Μένης Κουμανταρέας, ένας από τους πιο σημαντικούς πεζογράφους της γενιάς του.

Γεννημένος στην Αθήνα το 1931, ο Κουμανταρέας εμφανίστηκε στα γράμματα με τη συλλογή διηγημάτων «Τα μηχανάκια» το 1962. (Δεν ήταν μηχανόβιος: τα μηχανάκια του τίτλου είναι τα φλιπεράκια) Ακολούθησαν πολλά σημαντικά πεζά, κυρίως μυθιστορήματα. Από το 1982 ασχολήθηκε αποκλειστικά με το γράψιμο και τις μεταφράσεις. Το 1986 εξέδωσε τη «Φανέλα με  το εννιά», που έγινε ταινία από τον Παντελή Βούλγαρη και τον έκανε ακόμα περισσότερο γνωστό. Μέχρι το τραγικό τέλος παρέμενε συγγραφικά ακμαίος -το τελευταίο του μυθιστόρημα, «Ο θησαυρός του χρόνου» εκδόθηκε φέτος, ενώ το περσινό, «Θάνατος στο Βαλπαραΐζο», που το έχω διαβάσει, είχε θέμα τις συνομιλίες του ετοιμοθάνατου Έριχ Χόνεκερ με έναν Έλληνα γιατρό.

Για να τιμήσουμε τη μνήμη του, διάλεξα να παρουσιάσω τις πρώτες σελίδες από ένα από τα καλύτερα βιβλία του, το μυθιστόρημα «Βιοτεχνία υαλικών», που εκδόθηκε το 1975 από τις εκδ. Κέδρος και τιμήθηκε την επόμενη χρονιά με το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος. (Το κείμενο το έχω πάρει από επανέκδοση για μια σειρά του Βήματος, σε επιμέλεια Ελένης Κεχαγιόγλου, που είναι μονοτονισμένη και με διακριτικά εκσυγχρονισμένη την ορθογραφία, σελ. 11-24).

Το μυθιστόρημα, θυμίζω, εκδόθηκε το 1975, όταν το Γκάζι δεν ήταν τόπος νυχτερινής διασκέδασης αλλά εργοστάσιο φωταερίου. Ο Κουμανταρέας δεν είναι συγγραφέας με περίεργο λεξιλόγιο, αλλά δεν ξέρω τι είναι οι ντισές που αναφέρει σε κάποιο σημείο. Όποια ή όποιος μπορεί, ας μας διαφωτίσει. (Τελικά, όπως προκύπτει από τα σχόλια, το ντισές είναι εκλεκτό σατέν ύφασμα, ενώ υπήρχαν και πολυθρόνες τύπου ντισές μπριζέ).

Πριν προχωρήσω στο απόσπασμα από το μυθιστόρημα του Κουμανταρέα, παρεμβάλλω (σαν διαφημιστικό διάλειμμα) μια λογοτεχνική είδηση: αύριο Δευτέρα 8.12, στις 5.50 μμ, στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων (Ακαδημίας 50), η Πανελλήνια Ένωση Φιλολόγων διοργανώνει εκδήλωση μνήμης για τον αγαπημένο μου Γιώργο Κοτζιούλα. Το ενδιαφέρον πρόγραμμα, εδώ.

ΒΙΟΤΕΧΝΙΑ ΥΑΛΙΚΩΝ, απόσπασμα

ΣΑΒΒΑΤΟ ΒΡΑΔΥ, Η ΜΠΕΜΠΑ ΤΑΝΤΗ κατηφόριζε την Πειραιώς φορτωμένη τιμολόγια και αποδείξεις. Ένιωθε άκεφη και κουρασμένη· θα προτιμούσε να τριγύριζε με τα χέρια ελεύθερα σαν άντρας. Από τότε που κληρονόμησε το μαγαζί του πατέρα της κι αποφάσισε να πάρει σύζυγο και συνεταίρο, έχασε το βάδισμα του νέου κοριτσιού, το στήθος της είχε μεγαλώσει, τα μαλλιά της θαμπώσει.

Το μαγαζί, η μικρή βιοτεχνία υαλικών, στεγαζόταν στο ισόγειο ενός δίπατου σπιτιού, στη συμβολή Πει­ραιώς και Ιεράς Οδού, εκεί όπου παλιότερα ήταν η λαχαναγορά και τώρα ο δήμος είχε φυτέψει ένα παρκάκι. Ακριβώς απέναντι, κάπου τριάντα στρέμματα τοιχισμένα, βρισκόταν το Γκάζι. Μέσα από τους λέ­βητες και τις καμινάδες οι ατμοί ανέβαιναν τυλίγο­ντας το τετράγωνο σε ομίχλη, και το συρματόπλεγμα, γύρω, θύμιζε Κατοχή. Από τότε μάλιστα που στην πύλη φύλαγε βάρδια με τους πολίτες κι ένας φαντάρος, της φαινόταν πως από ώρα σε ώρα ένα κύμα βίας θα ξεσπούσε στην πόλη. Τάχυνε το βήμα της και χωνό­ταν στο μαγαζί.

Τα ρολά μισόκλειστα, αναγκαζόταν να σκύψει, για να περάσει. Κάτω από τη σύναξη των πολυελαίων η Μπέμπα Ταντή αντίκριζε τον άντρα της καθισμένο σ’ ένα γραφείο από φορμάικα, το πρόσωπο σκυμμένο στους λογαριασμούς, τα πόδια μαζεμένα κάτω από την καρέκλα. Τους κροτάφους φώτιζαν ασημένιες τούφες κι ανάμεσα τρεμόπαιζαν κάτι άρρωστες φλεβίτσες. Άφηνε την τσάντα της παράμερα και καθόταν κοντά του. Μιλούσαν για τις τελευταίες παραγγελίες, τοποθετούσαν κατά ημερομηνία τα γραμμάτια, έκλει­ναν ταμείο. Έπειτα κατέβαζαν τα ρολά και με βήμα αργό ξεκινούσαν για το σπίτι. Κατοικούσαν λίγα τε­τράγωνα παρακάτω. Τραβούσαν μέσ’ από τα στενά του Ρουφ, σταματώντας η Μπέμπα να ισιώσει την κάλτσα της, ο Βλάσης ν’ αγοράσει τσιγάρα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Εις μνήμην, Λογοτεχνία, Πεζογραφία | Με ετικέτα: , , | 82 Σχόλια »