Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Ελεύθερη Λέσβος’

Χαράλαμπος Κανόνης (Δημ. Σαραντάκος) 11 – Ο Δεκέμβρης και μετά

Posted by sarant στο 3 Σεπτεμβρίου, 2019

 

Εδώ και κάμποσο άρχισα να δημοσιεύω, σε συνέχειες, το βιβλίο του πατέρα μου «Χαράλαμπος Κανόνης. Η ζωή και ο θάνατος ενός Ανθρώπου», το πρώτο μη επιστημονικό βιβλίο του.

Ο Κανόνης ήταν Μυτιληνιός, γεωπόνος, υπάλληλος της ΑΤΕ, συνάδελφος και επιστήθιος φίλος του παππού μου, στέλεχος του ΕΑΜ και του ΚΚΕ. Βρήκε μαρτυρικό θάνατο τον Μάρτιο του 1948 στη Χίο, στον εμφύλιο.

Κανονικά οι δημοσιεύσεις γίνονται κάθε δεύτερη Τρίτη. Η προηγούμενη συνέχεια βρίσκεται εδώ. Στη σημερινή ενδέκατη είμαστε στο τέταρτο κεφάλαιο του δεύτερου μέρους του βιβλίου, στην Απελευθέρωση. Στο τέλος παραθέτω πρόσθετο υλικό.

Η κρίση, που ξέσπασε στις 2 Δεκεμβρίου 1944 με την παραίτηση των εαμιτών υπουργών και η αιματηρή αντιμετώπιση της διαδήλωσης του λαού της Αθήνας στις 3, που σήμανε την αρχή των δεκεμβριανών συγκρούσεων στην πρωτεύουσα, προκάλεσαν μεγάλη αναταραχή στη Μυτιλήνη. Έγιναν τεράστιες διαδηλώσεις, με αίτημα να φύγουν οι ιερολοχίτες και η Ναυτική Διοίκηση και ειδικότερα ο διοικητής της Μίλτων Ιατρίδης, ο άλλοτε κυβερνήτης του υποβρύχιου «Παπανικολής», που καθοδηγούσε την αντιεαμική εκστρατεία στο νησί.

Τελικά οι ιερολοχίτες περιορίστηκαν στον καταυλισμό τους, ενώ οι ναύτες επιβιβάστηκαν στον «Αετό». Παρ’ όλα αυτά ο Ιατρίδης, οι παράγοντες της Δεξιάς στο νησί και οι Άγγλοι πράκτορες βυσσοδομούσαν πώς ν’ ανατρέψουν τη λαϊκή εξουσία στη Λέσβο.

Παραμονές Χριστουγέννων του 1944 κι ενώ στην Αθήνα μαίνονταν οι μάχες ανάμεσα στους Άγγλους και στον ΕΛΑΣ, φάνηκαν απροειδοποίητα έξω από το λιμάνι της Μυτιλήνης τέσσερα μεγάλα οπλιταγωγά και πέντε πολεμικά. Μαζί τους ενώθηκε και το αντιτορπιλικό «Αετός», που βγήκε ξημερώματα από το λιμάνι. Κατά τις εννιά το πρωί ένα μικρό σκάφος γεμάτο με Ινδούς στρατιώτες μπήκε στο λιμάνι και προσπάθησε να πλευρίσει μπροστά στο κτίριο της Ναυτικής Διοίκησης. Ο κόσμος, που είχε κατέβει στην αγορά για τα χριστουγεννιάτικα ψώνια, αντέδρασε αμέσως και αποφασιστικά. Συγκεντρώθηκε μεγάλο πλήθος στην προκυμαία και με τα χέρια απώθησε το σκάφος.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Άχθος Αρούρης, Βιογραφίες, Δημήτρης Σαραντάκος, Εμφύλιος, Μυτιλήνη | Με ετικέτα: , , , , | 121 Σχόλια »

Ο άγνωστος ποιητής Άχθος Αρούρης – Η απελευθέρωση και ο ραδιοσταθμός

Posted by sarant στο 24 Μαρτίου, 2015

Εδώ και κάμποσο καιρό έχω αρχίσει να δημοσιεύω, κάθε δεύτερη Τρίτη, αποσπάσματα από το βιβλίο του πατέρα μου, του Δημήτρη Σαραντάκου, “Ο άγνωστος ποιητής Άχθος Αρούρης” (εκδ. Ερατώ, 1995, εξαντλημένο), που είναι μια βιογραφία του παππού μου, του Νίκου Σαραντάκου (1903-1977), ο οποίος είχε το ψευδώνυμο Άχθος Αρούρης (που είναι ομηρική έκφραση και σημαίνει ‘βάρος της γης’). Η σημερινή συνέχεια είναι η τριακοστή όγδοη. Η προηγούμενη συνέχεια βρίσκεται εδώ. Βρισκόμαστε στη Μυτιλήνη, στο τέλος της Κατοχής, δηλαδή Σεπτέμβριο του 1944 και ενώ ο ποιητής με την οικογένειά του έχουν φύγει από την πόλη και έχουν εγκατασταθεί στην ελεύθερη Λέσβο.

Να σημειωθεί ότι σήμερα κλείνουν 38 χρόνια από τον θάνατο του παππού μου, του Νίκου Σαραντάκου ή Άχθου Αρούρη (1903-24.3.1977).

mimis_jpeg_χχsmallΟ ποιητής γύρισε οικογενειακώς στη Μυτιλήνη με φορτηγό του ΕΛΑΣ στις 11 του μηνός [Σεπτεμβρίου]. Τόσο στην Τράπεζα όσο και στη γειτονιά τούς έκα­ναν υποδοχή ηρώων. Όλοι σχεδόν οι υπάλληλοι, εκτός δύο ή τριών περιπτώσεων, του ζήτησαν «να τους γράψει στο ΕΑΜ», ο προϊστάμε­νος μάλιστα του λογιστηρίου του ’πε:

«Βρε Νίκο, θέλω να γραφτώ στο ΕΑΜ, αλλά να με γράψεις στέλεχος, αφού είμαι τμηματάρχης…»

Ο Βαρκάρης [παρατσούκλι του διευθυντή] προχώρησε ακόμα πιο πέρα:

«Άκου, Νίκο», του είπε (ως τότε τον έλεγε κύριε Σαραντάκο), «εμένα δε μ’ αρέσουν τα μεσοβέζικα πράματα, ΕΑΜ και κουραφέξα­λα, εγώ θέλω να μπω στο κόμμα!»

Την τρίτη μέρα από το γυρισμό τους στη Μυτιλήνη, πήγαν να τους δουν οικογενειακώς οι Φεδέρωφ. Ο Βόρης συνεχάρη τον Νίκο για την τάξη και την ησυχία που εξασφάλισε το ΕΑΜ. Για να τονίσει πάντως το γεγονός ότι ο ίδιος ήταν αμέτοχος δεν είπε το φίλο του «συναγω­νιστή», προσφώνηση που ήταν τότε σε καθολική χρήση, αλλά σκέτα «αγωνιστή», θέλοντας με την απάλειψη του συνδέσμου «συν» να εκφράσει την απουσία κάθε συμμετοχής του στην υπόθεση.

Ο Φεδέρωφ που δεν είχε ο ίδιος ραδιόφωνο ερχόταν συχνά κι άκουγε τη Μόσχα στα ρωσικά από το ραδιόφωνο του Νίκου. Διασκέ­δαζε με τα πολλά εξαρτήματα του ραδιόφωνου κι όταν για ν’ αλλάξει μήκος κύματος ο ποιητής έβγαζε από το ειδικό ντουλαπάκι την μπο­μπίνα κι έβαζε άλλη, ο Βόρης τον πείραζε:

«Έχουμε αλλαγή κυβερνήσεως».

Οι σοβιετικοί από την αρχή του πατριωτικού πολέμου είχαν ανα­σύρει από το περιθώριο την ένδοξη ρωσική στρατιωτική ιστορία και ο Φεδέρωφ άκουγε με ικανοποίηση από το ραδιόφωνο ύμνους για τον Κουτούζωφ, τον Σουβόρωφ, τον ναύαρχο Ουσακώφ και άλλους στρατιωτικούς ηγέτες του παρελθόντος.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Άχθος Αρούρης, Αναμνήσεις, Βιογραφίες, Δημήτρης Σαραντάκος, Εθνική αντίσταση, Κατοχή, Μυτιλήνη | Με ετικέτα: , , , , | 45 Σχόλια »