Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘ΕΜΑΚ’

500 πιατέλες μεζεδάκια

Posted by sarant στο 2 Οκτωβρίου, 2021

Τόσες πολλές; Πώς έτσι;

Eίναι απλό. Το όνομα του αρχείου που δίνει η WordPress για το σημερινό μας άρθρο είναι meze-500. Στην πραγματικότητα, από τότε που άρχισε να λειτουργεί το ιστολόγιο έχουν δημοσιευτεί αρκετά περισσότερα άρθρα με μεζεδάκια αλλά στην αρχή έβαζα τυχαία ονόματα αρχείων και μόνο από ένα σημείο και μετά μού έκοψε να βάζω το τυποποιημένο «meze» και να έχω έτσι μιαν αρίθμηση. Οπότε, το σημερινό άρθρο δεν είναι το πεντακοσιοστό σαββατιάτικο μεζεδοάρθρο μας, είναι όμως το 500ό από τότε που άρχισα να τα μετράω.

Έτσι κι αλλιώς, 500 πιατέλες με μεζεδάκια δεν είναι και λίγες (σκεφτείτε ότι είναι πεντακόσια Σάββατα) -μπορεί να διεκδικούμε και κάποιο ρεκόρ μαζικού σερβιρίσματος. Να τα χιλιάσουμε λοιπόν!

* Αν δεν ήταν το σημαδιακό νούμερο, θα έβαζα τίτλο κάτι σαν «Μεζεδάκια του Πεδίου του Άρεως» για να τιμήσω το θέμα που απασχόλησε τα σόσιαλ τη βδομάδα που μας πέρασε, δηλαδή τη μετάφραση του Πεδίου του Άρεως από την Περιφέρεια Αττικής -η απόδοση Mars field έγινε αντικείμενο άφθονης χλεύης αλλά γράφτηκαν και διάφορα που τα βρίσκω άστοχα.

Η επιλογή επικρίθηκε, καταρχάς, επειδή τα τοπόσημα δεν μεταφράζονται αλλά μεταγραμματίζονται. Αν εκεί εστιάζεται η επίκριση, πάω πάσο και μη διαβάσετε παρακάτω. Ωστόσο, κάποιας μορφής μετάφραση κάποτε χρησιμεύει -πιο χρήσιμο είναι για τον ξένο επισκέπτη το Syntagma Square από το Plateia Syntagmatos, θα συμφωνησετε πιστεύω.

Έστω όμως ότι θέλουμε να μεταφράσουμε το Πεδίο(ν) του Άρεως. Πώς θα το πούμε; Η κοινότητα φίλων του Πεδίου του Άρεως (στο λινκ που παραθέτω) θεωρεί εκτρωματική την απόδοση Mars field και βγαλμένη από το Google translation (διάβαζε: Translate).

Λένε οι φίλοι του Πεδίου του Άρεως:

«Η απόδωση [sic] του «Πεδίου του Άρεως» θα έπρεπε λοιπόν να ήταν «Pedion tou Areos» ή «Areos Park».

Αντ΄ αυτού, κάποιος από την Περιφέρεια Αττικής αποφάσισε, υποθέτουμε από άγνοια, να βάλει στο google translation [sic] το «Πεδίον του Άρεως» και να καταλήξει στο εκτρωματικό όνομα «Mars Field».

Xμ, όχι. Το Google Translate στο Πεδίον του Άρεως δίνει Field of Areos, αλλά βέβαια δεν είναι αυτό το θέμα μας.

Το θέμα μας είναι ότι ο Άρης του Πεδίου του Άρεως είναι ο Mars των Ρωμαίων και αυτήν την αντιστοιχία την έχει από την πρώτη στιγμή που φτιάχτηκε το συγκεκριμένο τοπωνύμιο, διότι η ονομασία «Πεδίον του Άρεως» δόθηκε κατ΄αναλογία προς το γαλλικό Champ de Mars, επειδή εκεί γινονταν στρατιωτικές ασκήσεις. Και βέβαια το γαλλικό είναι δάνειο από το λατινικό Campus Martius, που είχε την ίδια χρήση στην αρχαία Ρώμη. Και το ίδιο δάνειο το έχουμε και στην Πετρούπολη (της Ρωσίας), όπου επίσης υπάρχει Ма́рсово по́ле, Field of Mars αγγλιστί.

Οπότε, κατά την ταπεινή μου γνώμη στέκει μια χαρά η απόδοση Field of Mars (όχι Mars Field) αν θέλουμε να μεταφράσουμε το Πεδίον του Άρεως. Οι προπαππούδες μας, που το ονόμασαν «Πεδίον του Άρεως», το Champ de Mars είχαν στον νου τους. (Το έλεγαν και Πολύγωνο οι προπαππούδες μας, όπως είχαμε δει πρόσφατα στο ιστολόγιο).

* Τέλος πάντων, η Περιφέρεια Αττικής μπροστά στο κύμα των επικρίσεων δήλωσε ότι θα αλλάξει τη συγκεκριμένη πινακίδα, αλλά βέβαια το συμβάν έδωσε αφορμή να ξεδιπλωθεί το ανώνυμο χιούμορ και να δώσει μερικές πολύ γουστόζικες «μεταφράσεις» άλλων τοπωνυμίων στα αγγλικά, του τύπου Slow the very much oil.

Kάποιος έφτιαξε στα αγγλικά ολόκληρη τη γραμμή του μετρό Περιστέρι-Ελληνικό (από Flowercity σε Greek, περνώντας από Pigeon, Laurel και NonStarvation, που είναι… ο Άλιμος).

Πολλά ήταν πολύ καλά, εγώ όμως γέλασα, και ακόμα γελάω, με την απόδοση της Τσαγκαράδας. Αφού λεμονάδα είναι ο χυμός του λεμονιού, κατ’ αναλογίαν και η Τσαγκαράδα. Το ορθογραφικό λάθος, αντί shoemaker, κατά πάσα πιθανότητα δεν ήταν θελημένο, αλλά ταιριάζει βρίσκω.

* Σε άρθρο του ο Σταύρος Λυγερός αναλύει αν και πώς μπορεί το ΠΑΣΟΚ να ξαναγίνει μεγάλο. Και λέει:

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γλωσσικά ευτράπελα, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεταγραφή ξένων ονομάτων, Μεζεδάκια | Με ετικέτα: , , , , , , | 269 Σχόλια »