Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘ΕΜΠΡΟΣ’

Να βρούμε τον δικό μας δρόμο

Posted by sarant στο 24 Ιουνίου, 2010

Το άρθρο αυτό του πατέρα μου, Δημ. Σαραντάκου, δημοσιεύτηκε προχτές στην εφημ. ΕΜΠΡΟΣ της Μυτιλήνης. Στο άρθρο ο πατέρας μου αναφέρει μια διάσημη φράση των Γάλλων επαναστατών, που είναι ίσως γνωστότερη με την παραλλαγή «Ο κόσμος θα φτιάξει όταν κρεμαστεί ο τελευταίος βασιλιάς με τα άντερα του τελευταίου παπά». Ίσως δεν είναι πολύ γνωστό ότι τη φράση αυτή την οφείλουμε σε έναν… παπά, τον άθεο αββά Ζαν Μελιέ (ακριβής διατύπωση: «Il souhaitait que tous les grands de la Terre et que tous les nobles fussent pendus et étranglés avec les boyaux des prêtres.»). Για τον Μελιέ (Jean Meslier, 1664-1729) έχει γράψει στα ελληνικά ο Κώστας Κουλουφάκος («Η διαθήκη του παπά», 1963) και ο Δημήτρης Κολλάτος (Η διαθήκη του ιερέα Jean Meslier, 2009). Ο Κολλάτος γύρισε και ταινία (επίσης 2009) όπου παίζει ο ίδιος το ρόλο του Μελιέ.

Μεσ’ στο παλιόσπιτό σου ταμπουρώσου
Ζήσε όπως όπως, ο παθός – μαθός.
Κάλλιο γλύστρα στο δρόμο τον δικό σου
Παρά στο δρόμο του άλλου νάσαι ορθός
Κωστής Παλαμάς

Έχω πάμπολλες φορές γράψει πόσο καλό είναι να διαβάζει κανείς ποίηση, γιατί θεωρώ τους ποιητές σαν είδος προφητών και γιατί συμφωνώ μ’ αυτό που είπε ένας μεγάλος εκπρόσωπός τους, ο Βλαδίμηρος Μαγιακόφσκι:
η δημιουργία του κόσμου δε σταμάτησε,
γιατί τη συνεχίζουν οι ποιητές
Διαβάζοντας τα ποιήματα του Παλαμά, τα γραμμένα πριν από 100 περίπου χρόνια, βλέπω πόσο μακριά έβλεπε ο ποιητής και πόσο χρήσιμο είναι να προσέξουμε σε όσα έλεγε.
Νομίζω πως το μεγάλο ζητούμενο είναι σήμερα η αλλαγή του οικονομικού και πολιτικού συστήματος, όχι μόνο στον τόπο μας αλλά σε ολόκληρο τον κόσμο. Και το ζητούμενο αυτό δεν είναι ούτε κάποιο ουτοπικό όραμα, ούτε ανήκει στο απώτερο μέλλον.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Φιλοξενίες | Με ετικέτα: , , , , | 19 Σχόλια »

Γιατί δεν τους εμπιστεύομαι

Posted by sarant στο 16 Ιουνίου, 2010

Το άρθρο αυτό του πατέρα μου, Δημήτρη Σαραντάκου, δημοσιεύτηκε χτες στην εφημερίδα «Εμπρός» της Μυτιλήνης.

Μέσα στο κλίμα φόβου και απαισιοδοξίας, που καλλιεργούν συστηματικά τα διάφορα παπαγαλάκια των Μέσων Μαζικού Εκμαυλισμού, ένα παρήγορο, κατά τη γνώμη μου, σημάδι είναι πως ο κόσμος ξανάρχισε να μιλάει πολιτικά. Όπου κι αν βρεθείς: σε ταξί, στο λεωφορείο, ακόμα και στο ψιλικατζίδικο ή το περίπτερο της γειτονιάς σου, με οποιαδήποτε αφορμή κάποιος θα ανοίξει πολιτική συζήτηση, στην οποία αμέσως θα μπούνε πολλοί παριστάμενοι, λέγοντας ο καθένας το κοντό του και το μακρύ του.
Το ότι κανείς από τους τυχαίους, και για τον λόγον αυτόν αντιπροσωπευτικούς του κοινού αισθήματος, συζητητές δεν υπερασπίζεται την πολιτική, τόσο των κυβερνώντων, όσο και των προκατόχων τους, το θεωρώ φυσικό. Πώς να υπερασπιστεί κανείς την πολιτική εκείνων, που οχτώ μήνες τώρα πάνε να τα ρίξουν όλα τα στραβά στους προκατόχους τους και των άλλων που επικαλούνται συνεχώς την 20ετία της ΠΑΣΟΚικής διακυβέρνησης, αποσιωπώντας τα Βατοπέδια, τα δομημένα ομόλογα και μύρια άλλα. Ποιον να υπερασπιστείς όταν το μόνο που κάνει ο Ένας είναι να προσπαθεί να αποδείξει πως ο Άλλος είναι μεγαλύτερος κλέφτης από αυτόν;
Εκείνο, που με προβληματίζει όμως, είναι το γεγονός πως κανείς επίσης δεν προτείνει κάποιο άλλο κόμμα, από τα πέντε της Βουλής και τα… 50 εκτός Βουλής, σαν τον ενδεχόμενο φορέα κάποιας λύσης. Ούτε το θορυβώδη Λαϊκό Ορθόδοξο Συναγερμό, ούτε το τιμημένο Κ.Κ.Ε. (κι αυτό το «τιμημένο» το λέω χωρίς ίχνος ειρωνείας, αλλά γιατί το πιστεύω), ούτε το μετέωρο μεταξύ φθοράς και αφθαρσίας ΣΥΡΙΖΑ, ούτε και τον έντιμο Συνασπισμό (και αυτό επίσης, το «έντιμο», το λέω χωρίς ίχνος ειρωνείας, αλλά γιατί το πιστεύω).

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Πολιτική, Φιλοξενίες | Με ετικέτα: , , , , , , | 82 Σχόλια »

Καινούργια Κατοχή λοιπόν;

Posted by sarant στο 5 Μαΐου, 2010

Άρθρο του πατέρα μου, Δημήτρη Σαραντάκου, που δημοσιεύτηκε χτες, 4.5.2010, στην εφημερίδα ΕΜΠΡΟΣ της Μυτιλήνης

Το άκουσα κι ακόμα δεν το πιστεύω. Στην εκπομπή του «Mega», στις 29 Απριλίου, ο γεν. γραμματέας της ΑΔΕΔΥ στην εκπομπή του γνωστού τηλεπαρουσιαστή Χατζηνικολάου είπε ότι σαν ρώτησε τον πρωθυπουργό της χώρας πώς θα ζήσουν οι συνταξιούχοι των 500 και 600 ευρώ τώρα που θα χάσουνε την 13η και 14η σύνταξη, αυτός του απάντησε:
«Για το θέμα αυτό να ρωτήσετε την αντιπροσωπεία της “τρόικας”, αυτοί θα σας πουν!»
Κάπως έτσι είχε απαντήσει, τον Δεκέμβριο του 1942, αν δεν κάνω λάθος, ο «Κουίσλινγκ» πρωθυπουργός Λογοθετόπουλος, όταν τον ρώτησε ο πρόεδρος του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού πού θα βρεθούν τρόφιμα για τους πεινασμένους:
«Ρωτήστε επ’ αυτού τον κύριο Άλτενμπουργκ.»
Τότε δεν υπήρχε «τρόικα», γιατί οι δυνάμεις κατοχής ήτανε δύο και όχι τρεις. Έτσι κουμάντο κάνανε από μέρους των Γερμανών ο Άλτενμπουργκ και από μέρος των Ιταλών ο Γκίζι. Τώρα έχουμε τρεις δυνάμεις κατοχής: Την Επιτροπή της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ελληνιστί Κομισιόν), το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και την Κεντρική Ευρωπαϊκή Τράπεζα. Δεν μας κατέχουν στρατιωτικά, αυτά είναι πράγματα δαπανηρά, ξεπερασμένα και επικίνδυνα (βλέπε Ιράκ και Αφγανιστάν), αλλά μας έχουν υποδουλώσει οικονομικά.
Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Φιλοξενίες, Uncategorized | Με ετικέτα: , , , | 27 Σχόλια »

Η εθνική μας αυταρέσκεια

Posted by sarant στο 27 Απριλίου, 2010

  Άρθρο του πατέρα μου, Δημήτρη Σαραντάκου, που δημοσιεύεται στο σημερινό φύλλο της εφημ. ΕΜΠΡΟΣ της Μυτιλήνης
Από σύστημα, αλλά και λόγω άλλων προτεραιοτήτων, είμαι αμελέστατος θεατής-ακροατής της τηλεόρασης. Ιδιαιτέρως αποφεύγω τα κανάλια που σε φλομώνουν με διαφημίσεις. Εκτός που αισθάνομαι πως με υποτιμούν, καθώς οι περισσότερες είναι φτιαγμένες ειδικά για κρετίνους, δε θέλω να μπω στη λογική τους, να συναινέσω δηλαδή στην εκστρατεία της άκριτης κατανάλωσης των προϊόντων που διαφημίζουν. Γι’ αυτό και μ’ αρέσει πολύ η Τηλεόραση της Βουλής, που δεν έχει καθόλου διαφημίσεις και επιπλέον το πρόγραμμά της είναι υψηλής ποιότητας.
Προχτές, λοιπόν, παρακολουθούσα στο κανάλι της Βουλής μια παλιά, πολύ ενδιαφέρουσα συνέντευξη του καθηγητή Δημήτρη Τσάτσου στην Έλενα Ακρίτα, που αναμεταδόθηκε με την ευκαιρία του θανάτου του. Μεταξύ των άλλων θεμάτων που έθιξαν ήταν και η αντιμετώπιση των ξένων από εμάς τους Έλληνες. Δεν είπανε πολλά πάνω σ’ αυτό το ζήτημα, σ’ εμένα όμως δημιούργησαν κάποιον προβληματισμό, που σας μεταφέρω.
Η στάση που κρατάμε απέναντι στους ξένους, είτε αυτοί είναι επισκέπτες ή τουρίστες, είτε είναι οικονομικοί μετανάστες ή πρόσφυγες, προδίδει κάποιο διχασμό που μαρτυρεί τον τρόπο που αντιμετωπίζουμε τον ίδιο τον εαυτό μας. Από τη μια κοκορευόμαστε πως: είμαστε πρώτοι στην ευστροφία, στη μαγκιά, στη λεβεντιά και βεβαίως στη δόξα των αρχαίων ημών προγόνων και από την άλλη εμείς οι ίδιοι λέμε «δεν είμαστε λαός κύριε», «τίποτα δε γίνεται σ’ αυτόν τον τόπο», αυτονομαζόμαστε «Βρωμιοί» και σε δύσκολες στιγμές αποφαινόμαστε «μωρέ, ένας Παπαδόπουλος (ή ένας Μεταξάς ή ένας Πάγκαλος – ο παππούς φυσικά) μας χρειάζεται». Άρα αναγνωρίζουμε πως δεν είμαστε ικανοί ούτε να αυτοκυβερνηθούμε.

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Πατριδογνωσία, Φιλοξενίες | Με ετικέτα: , , | 40 Σχόλια »

Το ιστορικό ενός κουλού αγάλματος

Posted by sarant στο 2 Μαρτίου, 2010

Το άρθρο αυτό του πατέρα μου, Δημήτρη Σαραντάκου, δημοσιεύτηκε σήμερα στην εφημ. ΕΜΠΡΟΣ της Μυτιλήνης και αναφέρεται -σε τι άλλο;- στο πατιρντί με το δάχτυλο της Αφροδίτης.

Μια από τις ελάσσονες θεότητες των αρχαίων Ελλήνων ήταν, μαζί με τη Νέμεση και την Άτη, και η Ύβρις. Η Ύβρις τιμωρούσε όποιον ξεπερνούσε τα όρια αντιστρέφοντας εναντίον του την καθιερωμένη τάξη των πραγμάτων.

Με τη στάση τους απέναντι στην Ελλάδα, οι γερμανοί, τόσο οι επίσημοι (υπουργοί, τραπεζίτες κ.λπ.) όσο και οι ανεπίσημοι (δημοσιογράφοι και τηλεπαρουσιαστές), ξύπνησαν την Ύβριν και τα πράγματα πάνε να γυρίσουν εναντίον τους!

Ως τώρα, με τους υποταγμένους στα κελεύσματά τους έλληνες πολιτικούς, είχαν καταφέρει, να έχει επισήμως ξεχαστεί η τρομερή ληστεία που είχαν διαπράξει οι γερμανοί κατά την κατοχή σε βάρος της Ελλάδας. Μια ληστεία, που δεν περιορίστηκε στην αρπαγή του χρυσού της Τράπεζας της Ελλάδος και στον αναγκαστικό «δανεισμό» τεραστίων χρηματικών ποσών, αλλά και στην καταλήστευση όλων των τροφίμων, που τα αγόραζαν οι γερμανοί στρατιώτες δίνοντας πλαστά, χωρίς αντίκρισμα μάρκα, με αποτέλεσμα τον λιμό των πρώτων χρόνων της Κατοχής, που στοίχισε χιλιάδες νεκρούς στον ελληνικό λαό!

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Επικαιρότητα, Φιλοξενίες | Με ετικέτα: , , | 13 Σχόλια »

Σπουδή επί του γήρατος

Posted by sarant στο 2 Φεβρουαρίου, 2010

Άρθρο του πατέρα μου, Δημ. Σαραντάκου, από τη σημερινή εφημερίδα Εμπρός της Μυτιλήνης.
 
Οι Αρχαίοι Έλληνες θεωρούσαν πολύ κακό πράγμα τα γηρατειά και με το δίκιο τους εδώ που τα λέμε. Σκεφτείτε τι τραβούσαν οι άνθρωποι όταν τους παίρνανε τα χρόνια, τότε που δεν υπήρχαν ούτε γυαλιά πρεσβυωπίας, ούτε τεχνητές μασέλες, ούτε ακουστικά βαρηκοΐας. Αφού σε μερικούς τόπους, όπως η Κέα, επιχωριάζανε πρακτικές «ευθανασίας» των γέρων, κατάλοιπο της προϊστορικής εποχής, όταν ο ανήμπορος άνθρωπος αποτελούσε δυσβάστακτο βάρος για την κοινότητα, ιδίως σε νομαδικούς πληθυσμούς.

Αν νικούσε ο Χίτλερ, αυτή η πολιτική θα είχε γίνει προ πολλού νόμος στην Ενωμένη Εθνικοσοσιαλιστική Ευρώπη. Ήδη τον καιρό του πολέμου είχαν εφαρμόσει δοκιμαστικά τέτοιαν ευθανασία σε «άτομα με ειδικές ανάγκες». Τι θα τους εμπόδιζε να την εφαρμόσουν και σε γέρους; Το κακό είναι πως ο ίδιος αυτοκτόνησε στο «άνθος» της ηλικίας του, μόλις 56 χρονών.

Βέβαια, τότε «γέρους» λέγανε τους 40άρηδες και 50άρηδες. «Δεν ήτο όλως διόλου γέρων, τεσσαράκοντα ετών άνθρωπος…» γράφει στα «Φραγκλέικα» ο Παπαδιαμάντης και ο Κολοκοτρώνης όταν πολιορκούσε την Τριπολιτσά ή όταν κατάστρεφε τα στρατά του Δράμαλη στα Δερβενάκια, ήταν 50άρης κι όμως τον λέγανε ο «γέρος του Μωριά».

Τώρα όμως με την παράταση του προσδόκιμου ορίου ζωής, γέμισε ο κόσμος με γερόντια. Ποτέ ίσως στα περασμένα χρόνια δεν υπήρχαν τόσοι 80άρηδες και βάλε. Για όσους βάζουν το χρήμα και το κέρδος πάνω από τον άνθρωπο και τις ανάγκες του, αυτό είναι σκέτη συμφορά. Και δυστυχώς τέτοιοι τύποι καθορίζουν την κοινωνική πολιτική των εκάστοτε κυβερνήσεων, οι οποίες απλώς εξαγγέλλουν και υπόσχονται.

Για τους τύπους αυτούς (οι οποίοι, σημειωτέον, αμείβονται πλουσιοπαρόχως) είναι σχεδόν απαράδεκτο να συνταξιοδοτούν τα ταμεία ασφαλισμένους, επί 20 και πάνω χρόνια, από τότε δηλαδή που τους πήρε το όριο ηλικίας, και να επιβαρύνονται με τις αναπόφευκτες δαπάνες υγειονομικής περίθαλψης των ασφαλισμένων, που μετά τα 60 αυξάνονται κατακόρυφα.

Κάνουν πως ξεχνούν πως τα λεφτά που δίνουν τα ταμεία σε συντάξεις και περίθαλψη είναι λεφτά των ίδιων των ασφαλισμένων, που επί 35 χρόνια τους τα παρακρατούσαν από την αμοιβή τους. Και τα οποία λεφτά κατασπατάλησαν και διασπάθισαν οι διοικήσεις των ταμείων.

Μια που δεν είναι λοιπόν εφικτή η λύση της αναγκαστικής ευθανασίας, θα πρέπει να βρεθούν άλλες, πιο ήπιες και πολιτισμένες, λύσεις αξιοποίησης των γέρων. Να τους ανατεθούν κάποια καθήκοντα, που θα μπορούσαν να τα αναλάβουν ικανοποιητικά: να φυλάνε και να απασχολούν τα εγγόνια τους, να αποδελτιώνουν και να αρχειοθετούν έγγραφα και άλλα παρόμοια. Βέβαια θα έπρεπε να υπάρχει κάποια «σχολή» που να προετοιμάζει τους ανθρώπους να αντιμετωπίζουν δημιουργικά την τρίτη (και τέταρτη) περίοδο της ηλικίας τους. Να τους μπάζει στον μαγικό κόσμο της Πληροφορικής, να τους ενθαρρύνει να κάνουν παρέες, να τους πείθει με ένα λόγο, πως δεν είναι καταδικασμένοι να περνούν τις μέρες τους άπρακτοι στα καφενεία, σαν τον γέρο εκείνον του Καβάφη.

Στου καφενείου του βουερού το μέσα μέρος

Σκυμμένος στο τραπέζι κάθεται ένας γέρος

Με μιαν εφημερίδα μπρός του, χωρίς συντροφιά…

Ο Δημόκριτος, που πέρασε τα 100, τέτοιου είδους «εκπαίδευση» ήθελε για τους γέρους, όταν έλεγε πως ένας φιλοσοφημένος άνθρωπος πρέπει γερνώντας να γίνει «γέρων αιμύλος και σπουδαιόμυθος» ήγουν να είναι καλοσυνάτος και να λέει ενδιαφέροντα πράγματα. Γιατί κακά τα ψέματα. Οι περισσότεροι γέροι λένε ή βλακείες ή κακίες. Ο ίδιος ο Δημόκριτος άλλωστε λέει κάπου: «νεκρόν ιατρεύειν ή γέροντα νουθετείν, ταυτόν εστί».

Και έρχομαι τώρα στο δεύτερο σκέλος της «σπουδής για το γήρας» που επιχειρώ. Νομίζω πως όπως υπάρχει όριο ηλικίας, μέχρι το οποίο μπορεί κανείς να εργάζεται σε μιαν υπηρεσία, θα έπρεπε να μπει ανάλογο όριο ηλικίας, πέρα από το οποίο δε θα μπορεί κανείς να ασχολείται με την πολιτική και άλλο, ακόμα πιο περιορισμένο όριο, πέρα από το οποίο δε θα μπορεί κανείς να διοικεί οτιδήποτε: από Κοινότητα ή Δήμο μέχρι Οργανισμό και Υπουργείο.

Γιατί είναι τουλάχιστον παράλογο, για να μην το χαρακτηρίσω ανήθικο, να μη σ’ αφήνουν μετά τα 65 σου χρόνια να δουλέψεις σαν υπάλληλος σε ένα Δήμο ή σε ένα Υπουργείο, αλλά να μπορείς να το διοικείς σαν Δήμαρχος ή σαν Υπουργός 70 και πάνω χρονών. Για να μη μιλήσω για τους υπέργηρους δεσποτάδες που θέλουν στα 70 και στα 80 τους να διοικούν μητροπόλεις.

Ο γέρος των 70 και των 80 έχει συσσωρεύσει πολύτιμη πείρα και πάμπολλες γνώσεις, που θα μπορούσαν να είναι πολύ χρήσιμες στην κοινότητα. Δεν μπορεί όμως να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της διοίκησης. Αυτές χρειάζονται 40άρηδες και 50άρηδες. Μόνο σ’ αυτή την ηλικία οι άνθρωποι αποδίδουν.

Όπως προαναφέρω, ο Θοδωρής Κολοκοτρώνης ήταν 52 χρονώ στα Δερβενάκια. Ο Ναπολέων Βοναπάρτης έγινε αυτοκράτορας στα 30 του χρόνια και πέθανε 51. Ο Λένιν πέθανε στα 54 χρόνια του, αφού στο μεταξύ πρόλαβε να κάνει την Οκτωβριανή Επανάσταση. Αλλά και ο Μάο, μπορεί να πέθανε 83 χρονών, στη Μεγάλη Πορεία όμως ήταν 35άρης και στο Πεκίνο μπήκε θριαμβευτής 55 χρονών. Για να μη μιλήσω για τους Ροβεσπιέρους, τους Δαντών, τους Σαιν Ζυστ, αλλά και για τον Γκεβάρα, τον Σιενφουέγκος και τον Κάστρο, που όλοι τους, στην ακμή της δράσης τους ήταν 30άρηδες.

Ας περιοριστούμε λοιπόν οι γέροι στο τιμητικό καθήκον του συμβούλου και του αφηγητή και ας αφήσουμε τη διοίκηση στους νεώτερους, οπωσδήποτε κάτω των 60. Μεταχειρίζομαι το πρώτο πληθυντικό πρόσωπο γιατί, για όσους δεν το ξέρουν, έχω περάσει τα 80.

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Φιλοξενίες | Με ετικέτα: , , , | 8 Σχόλια »

Το κτήνος ο Καλλικράτης

Posted by sarant στο 19 Ιανουαρίου, 2010

Το σημερινό άρθρο θα είναι διπλό, για μιαν απλή αιτία: είχα σκοπό να γράψω κάτι τι για το σχέδιο Καλλικράτης, έγραψε όμως και ο πατέρας μου, οπότε, για να μην έχω δύο άρθρα για το ίδιο θέμα, τα ενοποιώ· και σαμπουάν και αφρόλουτρο.

Ο τίτλος, βέβαια, παραπέμπει στο ανέκδοτο, που ασφαλώς θα το ξέρετε, αλλά ας το πω μήπως και κανείς το έχει ξεχάσει: Ο δάσκαλος ρωτάει τον μαθητή ποιος έχτισε τον Παρθενώνα. Εκείνος δεν ξέρει. «Ο Ικτίνος και ο Καλλικράτης», ψιθυρίζει αλληλέγγυος ο διπλανός του. Κι ο δικός μας, με στόμφο, «Το κτήνος ο Καλλικράτης!»

Βλέποντας τις αντιδράσεις που ξεσήκωσε το σχέδιο, δεν αποκλείω να ειπωθεί το ίδιο και τώρα. Αλλά δίνω τη σκυτάλη στον πατέρα μου και σας αφήνω να διαβάσετε το άρθρο του, που δημοσιεύτηκε σήμερα (19.1.2010) στο «Εμπρός» της Μυτιλήνης.

Γιατί ονομάζεται το «σχέδιο» Καλλικράτης;

Το σχέδιο της διοικητικής αναδιάρθρωσης της χώρας, που θα αντικαταστήσει και θα συμπληρώσει το «σχέδιο Καποδίστριας», αντί να ονομαστεί «Καποδίστριας Β΄» ή «Νέος Καποδίστριας», οπότε θα συνδεόταν νοητικά με το παλιό, ονομάστηκε «σχέδιο Καλλικράτης». Μέχρις εδώ ουδείς ψόγος. Δικαίωμά τους να το ονομάσουν όπως θέλουν. Δεν αποκλείω μάλιστα το ενδεχόμενο να είναι ο «νονός» του σχεδίου κάποιος αρειμάνιος Κρητικός από το μικρό ορεινό χωριό Καλλικράτης της επαρχίας Σφακίων, που θέλησε να τιμήσει τον τόπο του. (Και με το δίκιο του άλλωστε, γιατί το χωριό αυτό είχε σημαντική συμμετοχή στην Εθνική Αντίσταση).
Εκείνο που με ενόχλησε είναι πως κανένας απολύτως, αρμόδιος ή μη, παράγοντας, δεν έκανε τον κόπο να πληροφορήσει το νοήμον κοινό ποιος ήταν τέλος πάντων, αυτός ο Καλλικράτης, προς τιμήν του οποίου ονομάστηκε το σχέδιο. Βέβαια δεν κατηγορώ τους τηλεπαρουσιαστές, τους εκφωνητές του ραδιοφώνου και τους περισσότερους δημοσιογράφους, που από τις 10 Ιανουαρίου, όταν εξαγγέλθηκε το κυβερνητικό σχέδιο, μας παίρνουν τα αυτιά με τον Καλλικράτη, χωρίς κανένας τους να κάνει τον κόπο να ψάξει κάποιο λεξικό ή άλλο βιβλίο να μάθει τα σχετικά και να μας φωτίσει κι εμάς τους αδαείς. Από τον καιρό του Ροΐδη έχουν μάθει «να ομιλώσι περί των πάντων και άλλων τινών, θεωρούντες περιττήν την αναδρομήν εις οιανδήποτε πηγήν».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Επικαιρότητα, Φιλοξενίες | Με ετικέτα: , , | 22 Σχόλια »

Πολιτισμένοι και βάρβαροι λαοί

Posted by sarant στο 27 Δεκεμβρίου, 2009

Άρθρο του πατέρα μου που δημοσιεύτηκε στις 22 Δεκεμβρίου στη μυτιληνιά εφημερίδα ΕΜΠΡΟΣ. Το βάζω σήμερα, με κάποια καθυστέρηση, αλλά έτσι κι αλλιώς επίκαιρο δεν είναι. Ακριβέστερα, το έχω από πριν προγραμματίσει να μπει σήμερα, διότι εγώ αυτή την ώρα ταξιδεύω προς ένα μέρος που λέγεται (περίπου, σε κάποια γλώσσα) «Φαρ Ουέστ» -όχι φυσικά το βάρβαρο Φαρ Ουέστ της Καλιφόρνιας, ένα πολύ πιο πολιτισμένο μέρος. Δεν λέω ποιο, αλλά είμαι βέβαιος ότι θα το βρείτε.

Να αρχίσω με μια γλωσσική διευκρίνιση. Όταν λέμε σήμερα βάρβαρος εννοούμε τον απολίτιστο. Στην Αρχαιότητα, όμως, βαρβάρους λέγανε τους αλλόγλωσσους, αυτούς που μιλούσαν ακατάληπτη γλώσσα. Γι’ αυτό το ρητό ΠΑΣ ΜΗ ΕΛΛΗΝ ΒΑΡΒΑΡΟΣ σήμαινε πως οι μη Έλληνες μιλάν ακατάληπτα. Κατά ανάλογον τρόπο οι Σλάβοι λέγανε τους Γερμανούς, με τους οποίους συνόρευαν από τα δυτικά, Νιεμτσί, που σημαίνει άλαλοι. Τη μειωτική σημασία της η λέξη «βάρβαρος» την απέκτησε κατά την ελληνιστική και ρωμαϊκή περίοδο.
Εν πάση περιπτώσει, σήμερα βαρβάρους λέμε τους απολίτιστους και άγριους λαούς. Ποιοι όμως είναι πολιτισμένοι και ποιοι βάρβαροι; Πόσο πολιτισμένος θεωρείται ένας λαός, που παραβλέπει την καταστροφή του περιβάλλοντος, εφόσον αυτή αποφέρει οικονομικό όφελος ή που ανέχεται να παραμερίζονται η υγειονομική περίθαλψη, η εκπαίδευση ή η κοινωνική αλληλεγγύη μπροστά στην κερδοφορία; Για να μη μιλήσω για άλλες πράξεις και τακτικές, απίστευτης αγριότητας, που εντούτοις ανέχθηκαν ή και υποστήριξαν «πολιτισμένοι» λαοί. Μιλώ για τη γενοκτονία των Ινδιάνων της Αμερικής από τους Λευκούς, για τα στρατόπεδα συγκέντρωσης των Γερμανών και άλλα πολλά.
Καθώς προχτές τέλειωσε, με ουσιαστική αποτυχία, η Παγκόσμια Συνδιάσκεψη για το Περιβάλλον στην Κοπεγχάγη, το ερώτημα ποιος είναι πολιτισμένος και ποιος βάρβαρος ξανάρθε στην επικαιρότητα. Με την ευκαιρία δε, ξαναδιάβασα το πολύ ενδιαφέρον βιβλίο του Κλοντ Λεβί Στρος (Claude Levy Strauss), «Οι λυπημένοι τροπικοί». Που πραγματεύεται αυτό ακριβώς το θέμα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Φιλοξενίες | Με ετικέτα: , , | 17 Σχόλια »

Για το Μίλτη

Posted by sarant στο 15 Δεκεμβρίου, 2009

Το άρθρο αυτό του πατέρα μου δημοσιεύτηκε σήμερα στην εφημερίδα ΕΜΠΡΟΣ της Μυτιλήνης. Ο πατέρας μου γράφει «Μίλτης» διότι για τους Μυτιληνιούς δεν χρειάζονται περισσότερα για να καταλάβουν. Για τους άλλους, εννοεί τον ζωγράφο και φιλόλογο Μίλτη Παρασκευαΐδη (1911-1999) που φέτος συμπληρώθηκε δεκαετία από τον θάνατό του.

Προχτές την Κυριακή έκλεισε η τριήμερη εκδήλωση, η αφιερωμένη στο Μίλτη Παρασκευαΐδη, που διοργάνωσε η Ομοσπονδία Λεσβιακών Σωματείων της Αττικής, και περιλάμβανε έκθεση σκίτσων και πινάκων του και (την τελευταία μέρα) ομιλίες για την προσφορά του, τη ζωή και το έργο του. Μίλησαν πολλοί, ανάμεσά τους και τρεις μαθητές του, ένας από τους οποίους και ο υπογράφων.
Δε σκοπεύω όμως να γράψω ρεπορτάζ για αυτήν την εξαιρετικά πετυχημένη εκδήλωση. Αυτό είναι αλλουνών δουλειά. Εγώ θέλω να καταγράψω τις εντυπώσεις, τα συναισθήματα και τις σκέψεις που μου προκάλεσε η εκδήλωση.
Εν πρώτοις με εντυπωσίασε το μέγα πλήθος των επισκεπτών της έκθεσης και το πυκνότατο ακροατήριο των ομιλιών της Κυριακής. Είμαι βέβαιος πως αν κάποιο σωματείο ή σύλλογος οργάνωνε εκδήλωση προς τιμήν οποιουδήποτε «επώνυμου» μεγαλουσιάνου (επιχειρηματία, πολιτικού, αθλητή ή αστέρα του κινηματογράφου), δέκα χρόνια μετά τον θάνατό του, ζήτημα είναι αν θα συγκέντρωνε το ένα τρίτο από όσους είχαν έρθει στην εκδήλωση για το Μίλτη.

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Φιλοξενίες | Με ετικέτα: , , | 11 Σχόλια »

Η πιο αποδοτική επένδυση

Posted by sarant στο 24 Νοεμβρίου, 2009

 Άρθρο του πατέρα μου Δημ. Σαραντάκου, στην εφημερίδα ΕΜΠΡΟΣ της Μυτιλήνης. Ας μας πουν οι θαμώνες που γνωρίζουν τα κυπριακά πράγματα αν έχει δίκιο που επαινεί τους κουμπάρους.
Διαβάζοντας για τον προϋπολογισμό του 2010, που κατέθεσε στη Βουλή η κυβέρνηση, είδα πως οι δαπάνες που προβλέπονται συνολικά για την Παιδεία φτάνουν το 3,6% του ακαθάριστου εθνικού προϊόντος (του γνωστού με το αρκτικόλεξο ΑΕΠ). Αυτό κατατάσσει τη χώρα μας στην 26η θέση των 27 χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ευτυχώς που υπάρχει η Ρουμανία (27η) και δεν είμαστε οι έσχατοι.

Για να μην ανατρέξω στα ρομαντικά εκείνα χρόνια της δεκαετίας του ’60, όταν η νεολαία διαδήλωνε με το αίτημα του 15% για την Παιδεία, αναφέρω πως η Φινλανδία, η Σουηδία και η Δανία διαθέτουν υπερδιπλάσιο (8%), από εμάς ποσοστό του προϋπολογισμού τους στην Παιδεία. Αλλά για να μην πάμε τόσο μακριά, η γειτονική μας Κύπρος διαθέτει το 7% του προϋπολογισμού της.

Και τις δυο φορές που πήγα στην Κύπρο δύο πράγματα με εντυπωσιάσανε: πως οι εκπαιδευτικοί είναι οι «πρίγκιπες» των μισθωτών και πως υπάρχει εθνικό κτηματολόγιο, με σαφή καθορισμό ζωνών χρήσεως γης, που τηρείται με αυστηρότητα. Αποτέλεσμα: στη μεγαλόνησο είναι άγνωστα τα φροντιστήρια και η αυθαίρετη δόμηση.
Η ύπαρξη κτηματολογίου και ο καθορισμός ζωνών χρήσεως της γης, εμποδίζει την αυθαίρετη δόμηση με τρόπο απλό και σχεδόν αυτόματο και όχι με την ύπαρξη ειδικού σώματος ελεγκτών, που και δαπανηρό είναι και ευάλωτο στη διαφθορά. Αν για παράδειγμα χτίσει κάποιος χωρίς πολεοδομική άδεια το εξοχικό του σε δικό του κομμάτι δάσους, έρχεται η Εφορία και του λέει: μετέτρεψες τη δασική γη, που η αντικειμενική της αξία είναι (λέω τώρα) 1 λίρα το στρέμμα, σε οικιστική γη, που αντικειμενική της αξία είναι 100 λίρες το στρέμμα – κατέβαινε τη διαφορά. Και η διαφορά είναι τόσο μεγάλη, που κανείς δεν το διακινδυνεύει.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Φιλοξενίες | Με ετικέτα: , | 45 Σχόλια »

Ακόμη μια αρλούμπα σε πολυτελή συσκευασία

Posted by sarant στο 10 Ιουνίου, 2009

Άρθρο του πατέρα μου, Δημήτρη Σαραντάκου, στην εφημ. Εμπρός της Μυτιλήνης (9.6.2009)

mimsΣτο προηγούμενο σημείωμά μου, αγαπητοί αναγνώστες, έγραφα για τη σαχλαμάρα της Eurovision. Μόνο που δεν είναι η μόνη. Δυστυχώς στον καιρό μας, αφθονούν πολλές σαχλαμάρες και ανοησίες, που με την προβολή της τηλεόρασης, έχουν πέραση στους ντοπαρισμένους και αποχαυνωμένους θεατές, οι οποίοι μάθανε να καταπίνουν αμάσητο ό,τι τους σερβίρουν τα ΜΜΕ (=Μέσα Μαζικού Εκμαυλισμού).
Μια τέτοια αρλούμπα, με πολύ πιο πνευματικές όμως αξιώσεις από τη σαχλαμάρα της Eurovision, και με κάπως κουλτουριάρικες προδιαγραφές, είναι αυτή η υπόθεση των «εκατό μεγαλύτερων Ελλήνων της ιστορίας». Προσέξτε: όχι των εκατό μεγαλύτερων κυβερνητών ή των εκατό μεγαλύτερων επιστημόνων ή των εκατό μεγαλύτερων φιλοσόφων, αλλά γενικώς και αορίστως των εκατό μεγαλύτερων… Σουρουσούιλαμ, που έλεγε η γιαγιά μου.
Έτσι τουρλού τουρλού, τσουβαλιάσανε μαζί το Μεγαλέξανδρο και τον Παπανικολάου, τον Σωκράτη και τον Κολοκοτρώνη, τον Κοραή και το …Λαζόπουλο. Και βάζουνε τον κόσμο να επιλέξει ανάμεσα σε εντελώς ανόμοιες, από όποια πλευρά και αν τις εξετάσεις, προσωπικότητες, το «μεγαλύτερο»; Και μεγαλύτερο σε τι; Στη συμβολή που είχε στην ιστορική πορεία της Ελλάδας; Στην επίδραση του στην παγκόσμια σκέψη; Στο έργο που άφησε; Στην υποδειγματική ζωή που έζησε;

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Φιλοξενίες | Με ετικέτα: , | 38 Σχόλια »

Ανοησίες σε πολυτελή συσκευασία

Posted by sarant στο 3 Ιουνίου, 2009

mimsΧρόνια τώρα συνεχίζεται αυτή η σαχλαμάρα που ακούει στο όνομα Eurovision. Το γράφω με λατινικά γράμματα γιατί δε μου πάει να την πω Γιουροβίζιον. Όλα αυτά που μας έχουν κατακλύσει τα τελευταία χρόνια και έχουν πρώτο συνθετικό το Euro – που το προφέρουν Γιούρο – μου φέρνουν αλλεργία. Στο κάτω-κάτω προέρχεται από την ελληνική λέξη Ευρώπη, που ευτυχώς δεν τη λέμε ακόμα Γιουρώπη, σαν εκείνον τον Έλληνα τουρίστα (και βλάκα), που βγαίνοντας στην Αίγινα και βλέποντας την ταμπέλα του ξενοδοχείου ΑΡΕΤΗ, διερωτήθη τι σημαίνει «Αίηπεθ».
Την ονομάζω δε σαχλαμάρα, γιατί όντως τέτοια είναι. Υποτίθεται πως είναι διαγωνισμός για την ανάδειξη του καλύτερου ευρωπαϊκού τραγουδιού και του ερμηνευτή του. Κανείς δεν αναρωτήθηκε όμως γιατί συμμετέχουν χώρες σαν το Ισραήλ ή την Αρμενία, που σε καμμιά γεωγραφία δε θεωρούνται ευρωπαϊκές. Τα λόγια σε απαξάπαντα τα τραγούδια είναι αμερικάνικα και όσο για τη μουσική τους, άσ’ τα να πάνε. Τέλος, οι ερμηνευτές των τραγουδιών της Eurovision είναι περισσότερο ακροβάτες και χορευτές παρά τραγουδιστές. Η φωνή τους δε διαθέτει ούτε μέταλλο, ούτε αίσθημα και δεν έχει καμμιά αρμονία.
Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Φιλοξενίες | Με ετικέτα: , | 7 Σχόλια »

Παρέες και νέα τεχνολογία

Posted by sarant στο 29 Μαΐου, 2009

Άρθρο του πατέρα μου Δημ. Σαραντάκου που δημοσιεύτηκε στο «Εμπρός» της Μυτιλήνης στις 26.5.2009.

Η τεχνολογία βλάφτει ή ωφελεί;

mimsΕδώ και αρκετά χρόνια, στο φιλόξενο εντευκτήριο του Συλλόγου Καλλονιατών της Αθήνας, που βρίσκεται στην οδό Σ. Δοντά (πάροδο της λεωφόρου Συγγρού), μαζεύονται το μεσημέρι κάθε δεύτερου Σαββάτου αρκετοί λόγιοι (μετά ή άνευ εισαγωγικών) για να κουβεντιάσουν τρώγοντας μεζέδες που φέρνουνε από το σπίτι τους και ποτίζοντας τη συζήτηση με ούζο ή κρασί (προσφορά του Συλλόγου), συχνά δε συνοδεύοντάς την με τραγούδι, καθώς μεταξύ των συμποσιαστών υπάρχουν αρκετοί καλλίφωνοι.

Οι συγκεντρώσεις αυτές λειτουργούν στο πνεύμα της παρέας και του καφενείου και αυτό είναι το μεγαλύτερο θέλγητρό τους, που εξηγεί γιατί συνεχίζονται τόσα χρόνια. Όπως γράφει ο Ασημάκης Πανσέληνος στο θαυμάσιο βιβλίο του «Τότε που ζούσαμε», η παρέα είναι η δημοκρατικότερη μορφή άτυπης ένωσης ανθρώπων. Στην παρέα πας γιατί σου αρέσει, όχι γιατί είσαι υποχρεωμένος. Στην παρέα δεν υπάρχει αρχηγός. Οι συζητήσεις γίνονται χωρίς ημερήσια διάταξη, χωρίς κάποιον εισηγητή και δεν ακολουθεί κλείσιμο με κάποιο αποδεκτό συμπέρασμα. Ούτε φυσικά απαιτείται ομοφωνία. Αντίθετα οι διαφωνίες και όχι σπάνια ο καβγάς, ζωηρεύουν τη συζήτηση και είναι άλλωστε μέσα στο πνεύμα της παρέας και του καφενείου.

Όλα αυτά όμως, η χαλαρή λειτουργία, η απουσία διαδικασίας, οι διαφωνίες, ο χαβαλές και το τραγούδι, δε μειώνουν καθόλου το υψηλότατο επίπεδο των συζητήσεων που γίνονται σ’ αυτές τις συγκεντρώσεις των «Καλλονιατών», όπως καθιερώθηκε να λέγονται οι συγκεντρούμενοι, ελλείψει άλλης αποδεκτής ονομασίας. Η θεματολογία των συζητήσεων αυτών είναι πολυποίκιλη και απλώνεται σε όλα τα πεδία του επιστητού, μολονότι αρκετά συχνά απαγγέλλονται ποιήματα ή διαβάζονται αποσπάσματα από βιβλία (υπό έκδοσιν ή εκδοθέντα) κάποιων από τους παρισταμένους.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Φιλοξενίες | Με ετικέτα: , , | 16 Σχόλια »

Καπιταλισμός εναντίον καπιταλισμού, ή κατάργησή του;

Posted by sarant στο 5 Μαΐου, 2009

mims
Άρθρο που δημοσιεύτηκε στο Εμπρός της Μυτιλήνης στις 5.5.2009
Πριν από μισό περίπου χρόνο και συγκεκριμένα στις 4 και στις 11 Νοεμβρίου του 2008, σε δυο διαδοχικά μου σημειώματα στη φιλόξενη εφημερίδα που κρατάτε, είχα αναφερθεί στην κρίση του καπιταλισμού και στη δυνατότητα αλλαγής του καπιταλιστικού συστήματος.
Με ευχάριστη ομολογουμένως έκπληξη είδα στο Διαδίκτυο ένα σημείωμα του κ. Ανδρέα Ανδριανόπουλου, με τίτλο «Καπιταλισμός εναντίον Καπιταλισμού», όπου γράφει και αυτός για την ανάγκη ριζικής αλλαγής του καπιταλισμού. Λέω με ευχάριστη έκπληξη, γιατί ο εν λόγω πολιτικός ήταν από τους πιο ένθερμους υποστηρικτές της οικονομίας της ελεύθερης αγοράς και πίστευε στο μύθο πως είναι δυνατή η διαρκής αυτορρύθμισή της για το καλό της κοινωνίας.
Ομολογώ πως δεν παρακολουθώ επιμελώς την αρθρογραφία του κ. Ανδριανόπουλου και έτσι δεν μπορώ να βεβαιώσω αν, στο εξάμηνο που πέρασε από το ξέσπασμα της οικονομικής κρίσης, είχε γράψει και άλλα σχετικά άρθρα. Η εντύπωσή μου είναι πως σε όλο αυτό το διάστημα δεν έγραψε τίποτα. Στο συγκεκριμένο όμως σημείωμά του, που ανακάλυψα εντρυφώντας στο Διαδίκτυο, λέει πολλά και ενδιαφέροντα:

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Φιλοξενίες | Με ετικέτα: , | 2 Σχόλια »