Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘ΕΜΠ’

Ο στρατάρχης Μάρσαλ και άλλα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 23 Νοεμβρίου, 2019

Συμβαίνει πότε-πότε ο τίτλος του σαββατιάτικου πολυσυλλεκτικού μας άρθρου να προκύπτει από κάποιο από τα μεζεδάκια της πιατέλας, που βέβαια πρέπει να είναι αρκετά εντυπωσιακό ώστε να δικαιολογεί τέτοια τιμή.

Κάτι τέτοιο συμβαίνει σήμερα και το τιμώμενο πρόσωπο είναι ο στρατάρχης Μάρσαλ.

Σε άρθρο για τις εμφύλιες συγκρούσεις στη Λιβύη, διαβάζουμε:

Τα ΗΑΕ, η Αίγυπτος και η Σαουδική Αραβία κατηγορούνται ότι υποστηρίζουν τον στρατάρχη Μάρσαλ, ενώ το Κατάρ και η Τουρκία υποστηρίζουν την ΚΕΕ.

Το όνομα Μάρσαλ δεν ακούγεται πολύ αραβικό, δεν συμφωνείτε; Μεταγραφή είναι; Ξένος δάκτυλος; Όχι, ατζαμοσύνη του συντάκτη. Marshal είναι, απλώς, ο στρατάρχης στα αγγλικά. Μπερδεύτηκε ο συντάκτης αφενός επειδή το Μάρσαλ είναι υπαρκτό επώνυμο (αν και όχι αραβικό) και επειδή στα αγγλικά γράφεται με κεφαλαίο αρχικό γράμμα.

Το περίεργο είναι ότι πιο πάνω δίνει το κανονικό όνομα του στρατάρχη, όταν λέει για την «επίθεση του στρατάρχη Χαλίφα Χάφταρ για την κατάληψη της λιβυκής πρωτεύουσας».

Έτσι βέβαια ο στρατάρχης Μάρσαλ καταλαμβάνει περίοπτη θέση στις ένοπλες δυνάμεις της Νομανσλάνδης, τις οποίες θα οδηγήσει σε νέες σελίδες δόξας!

* Kι ένα αγγλικό μιμίδιο με λογοπαίγνιο για την Ελλάδα.

– To ήξερες ότι οι πρώτες τηγανιτές πατάτες (που είναι French fries στα αμερικάνικα, αν και την εποχή του πολέμου του Ιράκ μερικοί τις μετονόμασαν σε Liberty fries, διότι η Γαλλία δεν ήταν πρόθυμη) δεν τηγανίστηκε στη Γαλλία;

Η σωστή απάντηση εδώ είναι : Φυσικά, τηγανίστηκε στο Βέλγιο αλλά το πιτσιρίκι ρωτάει «Και πού τηγανίστηκε;»

Και ο σκυλάκος απαντάει «Στην Ελλάδα» -και περιμένει ματαίως την έκρηξη γέλιου.

Πρόκειται για το παμπάλαιο λογοπαίγνιο Greece – grease (λίπος, εδώ μαγειρικό). Tο λέω παμπάλαιο διότι το βρίσκουμε ήδη σε βρετανικές πολιτικές γελοιογραφίες του 19ου αιώνα όπου βλέπουμε την γαλοπούλα (Τουρκία) ή την αρκούδα (Ρωσία) να προσπαθούν να αρπάξουν ένα κομμάτι λίπος (grease-Greece).

Ωστόσο ποτέ δεν έπαψε να χρησιμοποιείται όπως βλέπετε και από κάποιες από αυτές τις εικόνες.

* Σε ενυπόγραφο (!) άρθρο του Χάφιποστ για τα γεγονότα στο Χονγκ Κονγκ, διαβάζουμε:

Νωρίτερα τη Δευτέρα, η αστυνομία εμπόδισε τη διαρροή δεκάδων ατόμων από το πανεπιστήμιο μέσω των αστυνομικών γραμμών.

Να μας πει ο κ. Αντώνης Φουρλής, αρχισυντάκτης του ιστότοπου, πώς σκέφτεται τη διαρροή ανθρώπων. Διαφυγή ίσως; (Και «διά μέσου» μάλλον).
Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επιγραφές, Λογοπαίγνια, Μαργαριτάρια, Μαθητικά κείμενα, Μεταφραστικά, Μεταμπλόγκειν, Μεζεδάκια, Νομανσλάνδη, Ορθογραφικά, Τηλεοπτικά | Με ετικέτα: , , , | 241 Σχόλια »

Οι ΔΑΠίτες αντιγράφουν υπέροχα

Posted by sarant στο 14 Σεπτεμβρίου, 2017

Θα μου πείτε πως είναι άδικος ο τίτλος, αφού ασφαλώς οι 106 φοιτητές του Πανεπιστημίου Πατρών, που παρέδωσαν πανομοιότυπη εργασία στο τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων και τιμωρήθηκαν με αποκλεισμό από την εξεταστική περίοδο του Σεπτεμβρίου, δεν θα ανήκουν όλοι στη ΔΑΠ-ΝΔΦΚ.

Ωστόσο, επειδή μόνο η ΔΑΠ-ΝΔΦΚ εξέδωσε ανακοίνωση στην οποία ζητάει να αρθεί η ποινή, και επειδή η ανακοίνωση, όπως μπορείτε να διαβάσετε, είναι μνημείο γελοιότητας, θαρρώ ότι αξίζει να χρεωθεί μόνη της την κατακραυγή παρ’ όλο που, πράγματι, στο άθλημα της παραγωγής και διανομής σημειώσεων, που έχει εξελιχθεί σε μάστιγα για το πανεπιστήμιο, δεν επιδίδεται μόνο η ΔΑΠ, αλλά και η ΠΑΣΠ.

Η κατακραυγή άλλωστε ήταν τόσο μεγάλη, που ανάγκασε και τη μητρική ΟΝΝΕΔ να διαχωρίσει τη θέση της και να καταδικάσει τα τοπικά στελέχη της ΔΑΠ Πάτρας.

Να θυμίσω ότι οι 106 φοιτητές αποκλείστηκαν από την εξεταστική επειδή παρέδωσαν την ίδια εργασία στο μάθημα «Δυναμικά Μαθηματικά Υποδείγματα». Η εργασία συνίστατο στη λύση τεσσάρων ενοτήτων με ασκήσεις και αντιστοιχούσε σε ποσοστό 30% του τελικού βαθμού. Η ποινή που επιβλήθηκε από τη ΓΣ του τμήματος φαίνεται αυστηρή, αλλά στην πραγματικότητα μάλλον χαμηλή είναι, αφού για ανάλογο παράπτωμα η ΓΣ έχει το δικαίωμα να αποκλείσει τους δράστες έως και από τρεις εξεταστικές περιόδους.

Αν αναζητήσετε στο γκουγκλ «Φοιτητικές εργασίες» θα βρείτε κάμποσους ιστότοπους που διαφημίζουν τις υπηρεσίες τους και που λένε, λιγότερο ή περισσότερο απερίφραστα ότι αναλαμβάνουν να γράψουν κάθε λογής φοιτητικές εργασίες, ακόμα και διπλωματικές ή πτυχιακές (παράδειγμα) επί πληρωμή. Κάτι ανάλογο θα συνέβη και στην περίπτωση της Πάτρας.

Ομολογώ ότι όταν ήμουν εγώ φοιτητής τέτοια φαινόμενα ή δεν υπήρχαν ή δεν τα βλέπαμε. Σημειώσεις κυκλοφορούσαν, αλλά δεν είχαν γίνει αντικείμενο εκμετάλλευσης από τις μεγάλες φοιτητικές παρατάξεις. Αργότερα, όπως όλοι οι νεότεροι ξέρουν, η ΔΑΠ και η ΠΑΣΠ χρησιμοποίησαν τις σημειώσεις ως δέλεαρ για την άγρα ψηφοφόρων και τις μοίραζαν ή τις μοιράζουν ακόμα από τα τραπεζάκια τους.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αναμνήσεις, Επικαιρότητα, Εκπαίδευση | Με ετικέτα: , , , , | 181 Σχόλια »

Μνήμη Δημήτρη Σαραντάκου (1929-2011)

Posted by sarant στο 17 Δεκεμβρίου, 2015

Σήμερα συμπληρώνονται τέσσερα χρόνια από τη μέρα που χάσαμε τον πατέρα μου, τον Δημήτρη Σαραντάκο. Παρόλο που τον θυμόμαστε διαρκώς στο ιστολόγιο, αφού κάθε δεύτερη Τρίτη βάζω σε συνέχειες ένα κομμάτι από κάποιο βιβλίο του, αισθάνθηκα την ανάγκη να τιμήσω σήμερα τη μνήμη του, όχι γράφοντας κάποιο καινούργιο κείμενο -δεν είμαι έτοιμος, ας πούμε- αλλά αναδημοσιεύοντας το μεγαλύτερο μέρος από τη νεκρολογία που είχα γράψει την επόμενη μέρα από τον θάνατό του. Το σημερινό άρθρο έχει αρκετές ομοιότητες με το αυριανό, και δεν αποκλείεται το αυριανό να με παρακίνησε για το σημερινό. Επίσης, συμπληρώνω τη νεκρολογία με ένα επεισόδιο από τη ζωή του πατέρα μου που το έμαθα πρόσφατα από έναν φίλο του, με τον οποίο βρέθηκα χάρη στο Διαδίκτυο.

Δημήτρης Σαραντάκος (1929-2011)

mimis_jpeg_χχsmallΟ πατέρας μου, ο Δημήτρης Σαραντάκος, Μίμης για τους κοντινούς του, έφυγε από κοντά μας εντελώς ξαφνικά, χτες, 17 Δεκεμβρίου 2011.

Γεννήθηκε στη Μυτιλήνη, στις 8 Ιανουαρίου 1929, μοναδικό παιδί του Νίκου Σαραντάκου, μανιάτη τραπεζικού υπαλλήλου με έφεση στην ποίηση, τον ραδιοερασιτεχνισμό και τη χημεία, και της Ελένης Μυρογιάννη, ντόπιας δασκάλας και ποιήτριας. Τελείωσε το δημοτικό και το γυμνάσιο στη Μυτιλήνη. Συμμετείχε στην εθνική αντίσταση ως επονίτης -ο πατέρας του ο Νίκος ήταν άλλωστε στέλεχος του ΕΑΜ. Για τα μαθητικά του χρόνια έχει γράψει στο βιβλίο του «Μαθητές και δάσκαλοι«, ενώ μια αφήγηση με αναμνήσεις από την Κατοχή υπάρχει εδώ.

Ο παππούς μου είχε την τύχη να τον κυνηγήσει το μεταπελευθερωτικό κράτος πολύ νωρίς κι έτσι αθωώθηκε στη στημένη δίκη για «στάση», διότι τα δικαστήρια κρατούσαν ακόμη κάποια προσχήματα. Όμως, απολύθηκε από την τράπεζα και η οικογένεια εγκαταστάθηκε στην Αθήνα, όπως και τόσοι κυνηγημένοι αριστεροί. Εκεί, για κάμποσα χρόνια έβγαζε το ψωμί της οικογένειας φτιάχνοντας πορσελάνινα κουκλάκια. Ο Δημήτρης Σαραντάκος πέρασε στην Ιατρική, αλλά την εγκατέλειψε στο πρώτο έτος λόγω ασυμφωνίας χαρακτήρων. Ξαναέδωσε εξετάσεις και πέρασε χημικός μηχανικός στο ΕΜΠ. Το 1953 πήρε το πτυχίο του και μετά τη στρατιωτική του θητεία δούλεψε στην τεχνική εκπαίδευση, σε χημικές βιοτεχνίες, αργότερα υπάλληλος στον ΕΟΤ (της εποχής του Μον Παρνές, αρχές δεκαετίας 1960) και από τα μέσα της δεκαετίας του 1960 ελεύθερος επαγγελματίας με μια μικρή εταιρεία μονωτικών και στεγανωτικών υλικών, την ΤΕΜΣΑ (χαριτολογώντας λέγαμε ότι σημαίνει Τεχνική Εταιρεία Μίμης Σαραντάκος – Αλέκος, αλλά φυσικά δεν ήταν αυτή η σημασία, κι άλλωστε o συνεταιρισμός με τον Αλέκο χάλασε νωρίς).  Το 1958 παντρεύτηκε την Αγγελική (Κική) Πρωτονοταρίου από την Αίγινα. Έκαναν τρία παιδιά, τον Νίκο (εγώ είμαι αυτός), την Λένα και την Έφη και είχε την τύχη να χαρεί πέντε εγγόνια. Ένα εκτενές αυτοβιογραφικό κείμενό του, απόσπασμα από το ανέκδοτο βιβλίο του «Εφτά ευτυχισμένα καλοκαίρια» μπορείτε να διαβάσετε εδώ. [Τα «Εφτά ευτυχισμένα καλοκαίρια» έχουν επίσης παρουσιαστεί από το ιστολόγιο]

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Εις μνήμην, Προσωπικά | Με ετικέτα: , , , , , , | 61 Σχόλια »

Ο άγνωστος ποιητής Άχθος Αρούρης: Η βιοτεχνία πλαγγονιδίων

Posted by sarant στο 16 Ιουνίου, 2015

Εδώ και κάμποσο καιρό έχω αρχίσει να δημοσιεύω, κάθε δεύτερη Τρίτη, αποσπάσματα από το βιβλίο του πατέρα μου, του Δημήτρη Σαραντάκου, “Ο άγνωστος ποιητής Άχθος Αρούρης” (εκδ. Ερατώ, 1995, εξαντλημένο), που είναι μια βιογραφία του παππού μου, του Νίκου Σαραντάκου (1903-1977), ο οποίος είχε το ψευδώνυμο Άχθος Αρούρης (που είναι ομηρική έκφραση και σημαίνει ‘βάρος της γης’). Η σημερινή συνέχεια είναι η τεσσαρακοστή τέταρτη. Η προηγούμενη συνέχεια βρίσκεται εδώ. Βρισκόμαστε στα 1946-47 και ο ποιητής έχει μετακομίσει οικογενειακώς στην Αθήνα.

Τα επεισόδια της σημερινής συνέχειας τα έχει αφηγηθεί ξανά ο πατέρας μου στο αυτοβιογραφικό του αφήγημα «Εφτά ευτυχισμένα καλοκαίρια», που το έχουμε παρουσιάσει εδώ παλιότερα -οπότε, ίσως σας είναι οικεία, αν και τότε τα είχαμε δει από άλλη οπτική γωνία.

Πλαγγονίδια είναι τα κουκλάκια. Δείτε και ένα επεξηγηματικό υστερόγραφο.

mimis_jpeg_χχsmallΤον Οκτώβρη του 1946 ο ποιητής με την οικογένεια του εγκαταστάθηκε στη Νέα Σμύρνη, στη συνοικία Αγία Παρασκευή, Σηλυβρίας 52, σε ένα ημιτελές σπίτι, του οποίου κατοικήσιμα ήταν μόνο τα δυο δωμάτια και το υπόγειο. Τα υπόλοιπα δυο δωμάτια ήταν γιαπί, χωρίς σοβάδες, πατώματα και τζαμιλίκια. Τέτοια σπίτια υπήρχαν το 1946 άφθονα σε προάστια με εύπορο πληθυσμό, όπως η Νέα Σμύρνη και η Νέα Φι­λαδέλφεια, που στις παραμονές του πολέμου είχαν γνωρίσει μεγάλη οικοδομική δραστηριότητα, η οποία ανακόπηκε με τον πόλεμο για να συνεχιστεί πολύ πιο ορμητικά στις δεκαετίες του ’50 και ’60. Για την ώρα, παραμονές του Εμφύλιου, πολλά από τα σπίτια που ο πόλεμος τα βρήκε στους σοβάδες ή στα πατώματα μέναν έτσι, περιμένοντας καλύτερες μέρες.

Ο Νίκος με την Ελένη, το γιο του και τη Βαγγελιτσα, την ανιψιά της Ελένης που τους είχε ακολουθήσει οτην Αθήνα, ρίχτηκαν στη δουλειά και με λίγα μέσα και πολλή επινοητικότητα και φαντασία κατάφεραν όχι μόνο να κάνουν το εσωτερικό του ζεστό και κατοικήσιμο, αλλά να του δώσουν ευχάριστη όψη. Για την εξωτερική εμφάνιση του σπιτιού βεβαίως δε γινόταν λόγος, έμεινε γιαπί.

Με την Τράπεζα δεν έγινε φυσικά τίποτα. Οι συνάδελφοί του στο Κεντρικό του ’παν να μην ελπίζει. Ήδη άρχιζε να εφαρμόζεται το Θ’ Ψήφισμα «Περί εξυγιάνσεωςτων δημοσίων υπηρεσιών» που είχε ως συνέπεια την απόλυση χιλιάδων ανθρώπων. Το μόνο που πέτυχε ήταν να του καταβάλλεται το 1/3 των αποδοχών του μέχρις ότου θα γινό­ταν η δίκη του. Ο ποιητής αντιμετωπίζοντας σοβαρότατο πρόβλημα επιβίωσης, έβαλε κάτω όλη τη φαντασία του και τις απέραντες γνώ­σεις του και τελικά βρήκε τη λύση. Αποφάσισε να ασχοληθεί με την κατασκευή παιδικών παιχνιδιών, και ειδικότερα με μικρά κουκλάκια. Ο κυριότερος προμηθευτής παιχνιδιών προπολεμικά ήταν η Γερμανία, που τώρα βρισκόταν σε ερείπια. Το εργαστήριο το εγκατέστησε στο υπόγειο και δανείστηκε από τον Γιώργο και τον Γιάννη ένα ποσό για ν’ αρχίσει.

Αγόρασε δυο τρεις τύπους από κουκλάκια, που είχαν το μεγαλύ­τερο τράβηγμα, τους έβγαλε εκμαγεία γύψινα και απ’ αυτά έφτιασε πολλά κοίλα χάλκινα καλούπια, με τη μέθοδο της γαλβανοπλαστικής. Ενίσχυσε τα καλούπια χύνοντας γύρω τους, εξωτερικά, μολύβι και άρχισε την παραγωγή. Γέμιζε τα καλούπια με ένα ειδικό μείγμα μαγνησίας και χλωριούχου μαγνησίου, που όταν σκλήραινε έδινε μια στιλπνή, συμπαγή, χωρίς πόρους μάζα, σαν αλάβαστρο. Σε λίγο ήταν σε θέση να παράγει εκατό κομμάτια τη μέρα. Ο γιος του τα έβαφε με χρώμα ντούκο και η Ελένη με τη Βαγγελίτσα τα ντύναν με φορεματάκια που φτιάχναν μόνες τους.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Άχθος Αρούρης, Αναμνήσεις, Βιογραφίες, Δημήτρης Σαραντάκος | Με ετικέτα: , , , | 74 Σχόλια »

Για το άσκημο γκράφιτι στο Πολυτεχνείο

Posted by sarant στο 11 Μαρτίου, 2015

empgraffitiΜπορεί να είμαι προκατειλημμένος, αφού τα γκράφιτι δεν τα συμπάθησα ποτέ -εκτός από κάποια συνθήματα στους τοίχους, που τα βρίσκω πνευματώδη- αλλά το ασπρόμαυρο γκράφιτι που βρέθηκε να ντύνει τις εξωτερικές όψεις του ιστορικού κτιρίου του Πολυτεχνείου στην οδό Στουρνάρα το βρίσκω κακάσχημο.

Βέβαια, άσχημο δεν θα πει αποτυχημένο -αν κάποιος θέλει να φτιάξει κάτι προκλητικό, κάτι δυσαρμονικό, να δώσει μια γροθιά στο στομάχι, τότε η ασκήμια είναι λειτουργική. Κάτι τέτοιο ίσως εννοούσε και ο υπουργός Πολιτισμού Νίκος Ξυδάκης, που δήλωσε, μεταξύ άλλων, ότι «Το γκράφιτι στο Πολυτεχνείο απεικόνισε την κρίση στη χώρα, στην πόλη, στην οδό Στουρνάρη. Η σκοτεινιά του αναδύεται από το ζοφερό μικροκλίμα της περιοχής». (Για να μην παρεξηγηθεί το παράθεμα, ο Υπουργός συνέχισε επικρίνοντας την ενέργεια, και χαρακτηρίζοντάς την βανδαλισμό).

Από την άλλη, δεν θα συμφωνούσα με τον χαρακτηρισμό «βανδαλισμός» για την… εικαστική παρέμβαση που έγινε. Ο βανδαλισμός υπονοεί μια ενέργεια που γίνεται με σκοπό την καταστροφή ή τη φθορά και επίσης που έχει λίγο-πολύ αποτέλεσμα την καταστροφή. Στην περίπτωση του Πολυτεχνείου, αν και κάποιες φθορές μπορεί να έγιναν στα μάρμαρα, η αποκατάσταση είναι τόσο εύκολη που δεν δικαιολογεί θαρρώ τόσο βαρύν όρο όσο ο βανδαλισμός.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αντιδάνεια, Επικαιρότητα, Ετυμολογικά, Λεξικογραφικά | Με ετικέτα: , , , , | 361 Σχόλια »

Χαμένο εξάμηνο ή χαμένα χρόνια;

Posted by sarant στο 5 Δεκεμβρίου, 2013

Τα μαθήματα στο Πανεπιστήμιο Αθηνών δεν έχουν ακόμα αρχίσει, ενώ στο ΕΜΠ σε μερικές σχολές μόλις ξεκίνησαν (μαζί και η κόρη μου που έκανε, κουτσά-στραβά, τα πρώτα της βήματα) αν και χωρίς να έχουν γίνει οι εγγραφές, αφού οι διοικητικοί υπάλληλοι συνεχίζουν την απεργία τους. Αν θα χαθεί το εξάμηνο κανείς δεν το ξέρει με βεβαιότητα -επομένως η απειλή παραμένει ακόμα, και σύμφωνα με το παλιό σκακιστικό ρητό «η απειλή είναι ισχυρότερη από την πραγματοποίησή της».

Εγώ πάντως έχω χάσει εξάμηνο ως φοιτητής και δεν έπαθα τίποτα -δεν είναι και το τέλος του κόσμου, ιδίως αν γίνει μπορετό να εξυπηρετηθούν κάποιες ειδικές περιπτώσεις π.χ. όσοι θέλουν να φύγουν στο εξωτερικό. Θυμάμαι, όταν ανακοινώθηκε πως χάσαμε το εξάμηνο, ύστερα από μια πολύμηνη κατάληψη, περί το 1982 θα ήταν, ένας συμφοιτητής, εκεί που καθόμασταν, γονάτισε στα καλά καθούμενα κι άρχισε να ψάχνει κάτω από τραπέζια και καρέκλες. «Τι ψάχνεις ρε συ;» «Έχασα ένα εξάμηνο, κάπου εδώ θα μου έπεσε, το βρήκε κανείς;» απάντησε εκείνος. Ένας άλλος τραγουδούσε το Κυκλάμινο, από τα Λιανοτράγουδα του Θεοδωράκη, μόνο που είχε αλλάξει τα λόγια σε «Εξάμηνο, εξάμηνο…» -δεν θυμάμαι πώς πήγαινε μετά.

Βέβαια, Ελλάδα δεν είναι μόνο η Αθήνα όπως έλεγε ένα παλιό κλισέ και κατ’ αναλογία ανώτατη εκπαίδευση δεν είναι μόνο το ΕΚΠΑ (το Πανεπιστήμιο Αθηνών δηλαδή, βολεύει η συντομογραφία) και το ΕΜΠ, αλλά όπως και να το κάνεις πρόκειται για τα δύο αρχαιότερα πανεπιστημιακά ιδρύματα της χώρας, που είναι και από τα μεγαλύτερα, οπότε δεν είναι αμελητέα η μη λειτουργία τους, έστω και για όσους δεν θίγονται άμεσα από τούτο. Ως προς το μέγεθος, το έχω διατυπώσει με ασάφεια (δύο από τα μεγαλύτερα, γράφω) επειδή δεν ξέρω με βεβαιότητα αν είναι τα δύο μεγαλύτερα (και με ποιο κριτήριο τάχα; αριθμό φοιτητών; διδασκόντων; σχολών;)  ούτε πού μπορώ να βρω συγκριτικούς πίνακες -αν κάποιος ξέρει, ας μας διαφωτίσει. Ως προς την αρχαιότητα όμως, δεν υπάρχει αμφιβολία, αυτά τα δυο είναι τα αρχαιότερα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα του νεοελληνικού κράτους.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Εκπαίδευση, Πανεπιστήμιο | Με ετικέτα: , , , | 161 Σχόλια »

Ένας τρελός επιστήμονας και μερικοί άλλοι (Δημήτρης Σαραντάκος)

Posted by sarant στο 28 Μαΐου, 2013

Συνεχίζω να δημοσιεύω, κάθε δεύτερη Τρίτη, αποσπάσματα από το αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα του πατέρα μου, του αξέχαστου Δημήτρη Σαραντάκου, ‘Εφτά ευτυχισμένα καλοκαίρια’. Το σημερινό είναι το έβδομο απόσπασμα από το “ιντερμέτζο”, δηλαδή το ενδιάμεσο κεφάλαιο που περιγράφει τα χρόνια 1945-1952. Το προηγούμενο απόσπασμα βρίσκεται εδώ. O πατέρας μου είναι φοιτητής Χημικός Μηχανικός στο Πολυτεχνείο, τα χρόνια 1949-50.

mimis_jpeg_χχsmallΣτη Γενική Φυσική είχαμε καθηγητή τον Παύλο Σαντορίνη, ιδιόρρυθμο όσο και ιδιοφυή τύπο «τρελού επιστήμονα», που παραμονές του πολέμου είχε εφεύρει και παραχωρήσει στον Ελληνικό Στρατό ένα είδος ραντάρ. Το ενδιαφέρον με τον Σαντορίνη δεν ήταν αυτό καθαυτό το μάθημά του, όσο κάποιες πειραματικές επιδείξεις που μας έκανε, πάνω στα μικροκύματα, στη στροφορμή και την αδράνεια. Πολλές φορές οι επιδείξεις του ήταν τόσο εντυπωσιακές, ώστε όλο το κατάμεστο  αμφιθέατρο στο κτίριο Γκίνη τρανταζόταν από τα χειροκροτήματα. Αλίμονο όμως αν ακουγόταν και κάποιο (επιδοκιμαστικό έστω) σφύριγμα. Ο Σαντορίνης το θεωρούσε αποδοκιμασία ή χλεύη, σταματούσε την επίδειξη και ρωτούσε

«Ποιος σφύριξε;»

Φυσικά δεν έπαιρνε απάντηση και τότε έδιωχνε όλη τη σειρά των εδράνων από την οποία ακούστηκε το σφύριγμα. Γενικά ήταν απρόβλεπτος στην παράδοσή του. Μια φορά είχε γεμίσει τον πίνακα με εξισώσεις. Κάποιος από τους σπουδαστές (αν θυμάμαι καλά ο Γυφτόπουλος, που αργότερα διέπρεψε ως καθηγητής στο ΜΙΤ) φώναξε:

«Κύριε καθηγητά κάνατε λάθος σε μια εξίσωση»

Ο Σαντορίνης εξεμάνη για τη διακοπή και την αμφισβήτηση της επιστημονικής του αυθεντίας

«Πώς σε λένε; Σου βάζω μηδέν. Ο Σαντορίνης δεν κάνει λάθη»

Μετά το μάθημα όμως και ενώ ξυριζόταν σε κουρείο της οδού Στουρνάρη, αναλογιζόμενος φαίνεται το επεισόδιο, διαπίστωσε πως ο σπουδαστής είχε δίκιο. Παράτησε το ξύρισμα και μπήκε, μισοσκουπισμένος από τις σαπουνάδες, στο αμφιθέατρο, όπου γινόταν μάθημα με άλλον καθηγητή

«Ποιος με είχε διακόψει προηγουμένως;» ρώτησε

Ο «φταίχτης» πού να μιλήσει. Ζάρωσε σε μια γωνιά  και περίμενε

«Παιδί μου είχες δίκιο. Σου βάζω δέκα» λέει και βγαίνει από την αίθουσα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αναμνήσεις, Δημήτρης Σαραντάκος, Μεταπολεμικά, Φοιτητικά | Με ετικέτα: , , , , , | 176 Σχόλια »

Πρωτοετής στο Πολυτεχνείο (Δημήτρης Σαραντάκος)

Posted by sarant στο 14 Μαΐου, 2013

Συνεχίζω να δημοσιεύω, κάθε δεύτερη Τρίτη, αποσπάσματα από το αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα του πατέρα μου, του αξέχαστου Δημήτρη Σαραντάκου, ‘Εφτά ευτυχισμένα καλοκαίρια’. Το σημερινό είναι το έβδομο απόσπασμα από το “ιντερμέτζο”, δηλαδή το ενδιάμεσο κεφάλαιο που περιγράφει τα χρόνια 1945-1952. Το προηγούμενο απόσπασμα βρίσκεται εδώ. Βρισκόμαστε στα 1948, ο πατέρας μου είναι 19 χρονών και δίνει ξανά εξετάσεις για το Πολυτεχνείο (έχοντας προηγουμένως εγκαταλείψει την Ιατρική).

mimis_jpeg_χχsmallΤο Σεπτέμβρη του ’48 ξανάδωσα στο Πολυτεχνείο κι αυτή τη φορά πέτυχα. Πέτυχε και η Καίτη στους αρχιτέκτονες, ενώ ο Μανόλης ο Στάθης μπήκε στη Φιλοσοφική σχολή του Πανεπιστημίου, ο Μιχάλης ο Κούβαρης στην Ιατρική κι ο Θρασύβουλος Φατούρος στην Ανωτάτη Γεωπονική (και οι τρεις διέπρεψαν στην επιστήμη τους). Εγώ μπήκα στη Σχολή Χημικών Μηχανικών. Ένοιωθα σα να ψήλωσα μια πιθαμή. Είδα στην επιτυχία μου τη δικαίωση των στόχων που έβαλα. Δε μ΄ ένοιαξε καθόλου που είχα απαρνηθεί την Ιατρική.

Το Πολυτεχνείο μου άρεσε και σαν συγκρότημα κτιρίων. Τα συμμετρικά κτίρια της εισόδου, σε αρχαιοελληνικό ρυθμό, τα αγάλματα που στόλιζαν τη σχολή Καλών Τεχνών, το κεντρικό μεγαλοπρεπές κτίριο, στις αίθουσες του οποίου κάναμε μαθήματα οι χημικοί μηχανικοί (σε ορισμένα, όπως τα μαθηματικά, μαζί με τους αρχιτέκτονες), όλα μου άρεσαν. Σε έναν πίνακα στο κτίριο Γκίνη, στη σχολή πολιτικών μηχανικών είδα κορνιζαρισμένο κι ένα σχέδιο με την υπογραφή “Νείλος Μαστραντώνης”. Η μνήμη του Κλέαρχου επιζούσε. Βέβαια σαν πέρασε η ικανοποίηση της επιτυχίας είδα το Πολυτεχνείο πιο ρεαλιστικά. Εν πρώτοις στην τελετή υποδοχής των νέων σπουδαστών, μας έβγαλε λόγο κάποιος καθηγητής, Πίπας ονόματι, “περί του αντεθνικού κουμουνισμού” (ούτε να τον πει δεν ήξερε) κι αυτό, εμένα τουλάχιστον, που περίμενα να μας πει κάτι σχετικό με τις σπουδές και το ρόλο που θα παίζαμε αύριο οι νέοι μηχανικοί, με κρύωσε και με θύμωσε.

Αρχικά, στα δύο πρώτα χρόνια, στην τάξη μας ήμασταν μόνον είκοσι πέντε, από τους οποίους τρία κορίτσια, πράγμα πολύ σπάνιο στο Πολυτεχνείο. Τότε μόνο στους Αρχιτέκτονες υπήρχαν μερικές κοπέλες, στις άλλες σχολές οι γυναίκες έλειπαν τελείως ή θα υπήρχε το πολύ μία. Από τις δικές μας, η Σοφία ήταν η πιο όμορφη, η Φανή η πιο μελετηρή και η Άννα η πιο θαρρετή.

Χάρη στην αδιόρατη “αύρα”, που λες και εκπέμπουμε εμείς οι αριστεροί και μας βοηθάει να αναγνωριζόμαστε, γρήγορα καταλάβαμε, η Άννα κι εγώ, πως ήμασταν συναγωνιστές. Βέβαια με τις επικρατούσες συνθήκες της βαθιάς παρανομίας, ούτε να σκεφτούμε να μιλήσουμε πολιτικά, χωρίς να έχει προηγηθεί κανονική σύνδεση, κάναμε όμως καλή παρέα. Ο Σίμος ο Χατζηπαυλής, που πήγαινε στο τρίτο έτος, την είχε ωσαύτως μυριστεί και μεταξύ μας την έλεγε “Πασιονάρια”. Τον δεύτερο μήνα όμως η Άννα έπαψε να έρχεται στο Σχολή. Αργότερα μάθαμε πως την πιάσανε, τη βασάνισαν άγρια, την πέρασαν από δίκη στο Στρατοδικείο, την καταδίκασαν σε θάνατο, αλλά ευτυχώς δεν την εκτελέσανε.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αναμνήσεις, Δημήτρης Σαραντάκος, Μεταπολεμικά, Φοιτητικά | Με ετικέτα: , , , | 148 Σχόλια »

Από τον Ράπανο στον Στουρνάρα

Posted by sarant στο 27 Ιουνίου, 2012

Άλλοι λένε ότι ήταν μια σειρά από πρωτοφανείς ατυχίες, σε σημείο που να κάνουν λόγο για μάτιασμα και ξεμάτιασμα, άλλοι ότι αυτά έγιναν σκόπιμα για να κερδηθεί χρόνος, άλλοι πάλι προτίμησαν να μην αποδώσουν σε δόλο ό,τι εξηγείται από την απειρία ή την ανικανότητα. Το θέμα είναι ότι, πριν ακόμα συγκληθεί η Βουλή, η νέα ημιδιακομματική κυβέρνηση συνεργασίας ή εθνικής ευθύνης έχει δώσει κωμικοτραγικά δείγματα γραφής: πέρα από τα εντελώς κατανοητά και ανθρώπινα προβλήματα υγείας, δεν νομίζω ότι κερδίζει η εικόνα της χώρας στο εξωτερικό όταν οι δυο από τους τρεις εταίρους συμμετέχουν στην κυβέρνηση με εξωκοινοβουλευτικά πρόσωπα και μάλιστα δίνουν την εντύπωση ότι θέλουν να μην εκτεθούν, όταν ο υπουργός οικονομικών κ. Ράπανος παραιτήθηκε χωρίς να προλάβει να ορκιστεί, όταν ο κ. Αβραμόπουλος αγνοεί ότι δεν μπορεί να εκπροσωπήσει τη χώρα αντί για τον πρωθυπουργό στην κρίσιμη σύνοδο κορυφής, όταν ο υφυπουργός Ναυτιλίας κ. Βερνίκος αναγκάζεται να παραιτηθεί εξαιτίας τυπικού κωλύματος λόγω της συμμετοχής του σε εξωχώρια (οφ-σορ) εταιρεία (και δεν το ήξερε ο συνταγματολόγος κ. Βενιζέλος που τον πρότεινε;) Ευτυχώς όμως δεν βγήκε πρώτος ο Σύριζα κι έτσι αποφύγαμε την ακυβερνησία.

Τέλος πάντων, αυτά έχουν σχολιαστεί κατά κόρον και θα τα σχολιάσετε, αν θέλετε, και εδώ. Εγώ θα ήθελα μόνο να εκφράσω την απορία μου, για ποιο λόγο θεωρείται ευεργετικό ή και σχεδόν απαραίτητο ο υπουργός Οικονομικών να μην είναι πολιτικό πρόσωπο, να μην είναι βουλευτής, να είναι «τεχνοκράτης»· συμβαίνει άραγε κάτι τέτοιο στη Γερμανία ή τη Γαλλία;  Ή μήπως παραδεχόμαστε ότι το σύνολο του πολιτικού προσωπικού των συγκυβερνώντων κομμάτων είναι τόσο αναξιόλογο που δεν μπορεί να αναδείξει έναν επαρκή υπουργό Οικονομικών;

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αθυροστομίες, Επικαιρότητα, Ετυμολογικά, Ιστορίες λέξεων, Πολιτική | Με ετικέτα: , , , , | 55 Σχόλια »

Δημήτρης Σαραντάκος (1929-2011)

Posted by sarant στο 18 Δεκεμβρίου, 2011

Ο πατέρας μου, ο Δημήτρης Σαραντάκος, Μίμης για τους κοντινούς του, έφυγε από κοντά μας εντελώς ξαφνικά, χτες, 17 Δεκεμβρίου 2011.

Γεννήθηκε στη Μυτιλήνη, στις 8 Ιανουαρίου 1929, μοναδικό παιδί του Νίκου Σαραντάκου, μανιάτη τραπεζικού υπαλλήλου με έφεση στην ποίηση, τον ραδιοερασιτεχνισμό και τη χημεία, και της Ελένης Μυρογιάννη, ντόπιας δασκάλας και ποιήτριας. Τελείωσε το δημοτικό και το γυμνάσιο στη Μυτιλήνη. Συμμετείχε στην εθνική αντίσταση ως επονίτης -ο πατέρας του ο Νίκος ήταν άλλωστε στέλεχος του ΕΑΜ. Για τα μαθητικά του χρόνια έχει γράψει στο βιβλίο του «Μαθητές και δάσκαλοι«, ενώ μια αφήγηση με αναμνήσεις από την Κατοχή υπάρχει εδώ.

Ο παππούς μου είχε την τύχη να τον κυνηγήσει το μεταπελευθερωτικό κράτος πολύ νωρίς κι έτσι αθωώθηκε στη στημένη δίκη για «στάση», διότι τα δικαστήρια κρατούσαν ακόμη κάποια προσχήματα. Όμως, απολύθηκε από την τράπεζα και η οικογένεια εγκαταστάθηκε στην Αθήνα, όπως και τόσοι κυνηγημένοι αριστεροί. Εκεί, για κάμποσα χρόνια έβγαζε το ψωμί της οικογένειας φτιάχνοντας πορσελάνινα κουκλάκια. Ο Δημήτρης Σαραντάκος πέρασε στην Ιατρική, αλλά την εγκατέλειψε στο πρώτο έτος λόγω ασυμφωνίας χαρακτήρων. Ξαναέδωσε εξετάσεις και πέρασε χημικός μηχανικός στο ΕΜΠ. Το 1953 πήρε το πτυχίο του και μετά τη στρατιωτική του θητεία δούλεψε στην τεχνική εκπαίδευση, σε χημικές βιοτεχνίες, αργότερα υπάλληλος στον ΕΟΤ (της εποχής του Μον Παρνές, αρχές δεκαετίας 1960) και από τα μέσα της δεκαετίας του 1960 ελεύθερος επαγγελματίας με μια μικρή εταιρεία μονωτικών και στεγανωτικών υλικών, την ΤΕΜΣΑ (χαριτολογώντας λέγαμε ότι σημαίνει Τεχνική Εταιρεία Μίμης Σαραντάκος – Αλέκος, αλλά φυσικά δεν ήταν αυτή η σημασία, κι άλλωστε συνεταιρισμός με τον Αλέκο χάλασε νωρίς).  Το 1958 παντρεύτηκε την Αγγελική (Κική) Πρωτονοταρίου από την Αίγινα. Έκαναν τρία παιδιά, τον Νίκο (εγώ είμαι αυτός), την Λένα και την Έφη και είχε την τύχη να χαρεί πέντε εγγόνια. Ένα εκτενές αυτοβιογραφικό κείμενό του, απόσπασμα από το ανέκδοτο βιβλίο του «Εφτά ευτυχισμένα καλοκαίρια» μπορείτε να διαβάσετε εδώ.

Στα τέλη της δεκαετίας του 1970 προσλήφθηκε μηχανικός στην Αγροτική Τράπεζα, από την οποία συνταξιοδοτήθηκε το 1990. Μετά τη συνταξιοδότησή του επιδόθηκε στο γράψιμο και συνέχισε τις πολλές και ποικίλες άλλες δραστηριότητες «ουχί παραδεδεγμένης χρησιμότητος» στις οποίες πάντοτε επιδιδόταν. Τα τελευταία χρόνια συμμετείχε στην Εταιρεία Διάσωσης Ιστορικών Αρχείων, ιδρυτικό μέλος και μέλος του ΔΣ. Μετά τη συνταξιοδότησή του περνούσε αρκετόν καιρό στην Αίγινα, όπου εξέδιδε την εφημερίδα «Το Φιστίκι», σατιρική, φωταδιστική, αποκαλυπτική, που πέρασε από πολλές ενσαρκώσεις, στα τελευταία περιοδικό και ακόμα πιο τελευταία ιστολόγιο. Συνεργαζόταν επίσης με διάφορα έντυπα, ταχτικά με την εφημερίδα Εμπρός της Μυτιλήνης με ένα άρθρο, κάθε Τρίτη, που είχα καθιερώσει να αναδημοσιεύω στο ιστολόγιο. Δείτε και μια παρουσίαση του πατέρα μου από το Εμπρός.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Εις μνήμην, Προσωπικά | Με ετικέτα: , , , , , | 279 Σχόλια »