Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Εξάντας’

Ο εκβιαστής κελαηδούσε υπέροχα

Posted by sarant στο 11 Νοεμβρίου, 2015

Το καλοκαίρι διάβασα λιγότερα βιβλία απ’ όσα είχα σχεδιάσει, όμως ένα από αυτά ισοδυναμούσε με πέντε ή έξι. Εννοώ το μυθιστόρημα του Μπαλζάκ «Χαμένες ψευδαισθήσεις», σε μετάφραση του μακαρίτη Μπάμπη Λυκούδη (αδελφού του πολιτικού) από τις εκδόσεις Εξάντας. Όταν πήγα να το αγοράσω, δίστασα ποιαν έκδοση να προτιμήσω, και τελικά διάλεξα του Εξάντα επειδή ανήκε σε μια γνωστή σειρά και ήταν σε έναν τόμο, ενώ μια άλλη μετάφραση ήταν δίτομη, κάτι που είναι μειονέκτημα για μυθιστόρημα (έστω κι αν το έργο του Μπαλζάκ αρχικά είχε κυκλοφορήσει σε τρεις τόμους). Η έκδοση του Εξάντα είναι κομψή και το βιβλίο δεν δείχνει καθόλου τις 770+ σελίδες του.

Ο Μπαλζάκ, θα το ξέρετε, συνηθίζει στα βιβλία του να εμφανίζει ήρωες που έχουν πρωταγωνιστήσει σε προηγούμενα μυθιστορήματά του, κι έτσι στις Χαμένες ψευδαισθήσεις ξαναβρίσκουμε τον Ραστινιάκ και τον Βοτρέν από τον Μπαρμπα Γκοριό, αν και ο πρώτος ελάχιστα εμφανίζεται ενώ ο δεύτερος παρουσιάζεται στο τέλος υποδυόμενος έναν Ισπανό καλόγερο και δεν αποκαλύπτει την ταυτότητά του καθόλου, δίνει όμως τη λύση αφού εμποδίζει τον Λυσιέν, τον κεντρικό ήρωα, να αυτοκτονήσει. Και οι δυο τους συνεχίζουν στο Splendeurs et misères de courtisanes, που δεν το έχω ακόμα αγοράσει ίσως επειδή ο ελληνικός τίτλος δεν με προδιάθεσε καλά (Λαμπρότητες και αθλιότητες εταιρών, το βρίσκω άκομψο, και μόλις καλύτερο το Μεγαλεία και δυστυχίες των κουρτιζάνων). Κοινό πρόσωπο και στα δυο έργα είναι και ο Αλσατός τραπεζίτης βαρόνος Νυσενζέν, που ο Μπαλζάκ του έχει αφιερώσει και το Ο οίκος Νυσενζέν, που έχω αρχίσει να το διαβάζω τώρα, είναι μικρό σε μέγεθος. Ο Νυσενζέν (Nucingen) στη μετάφραση του ΜπαρμπαΓκοριό έχει αποδοθεί Νύσινγκεν, αν θυμάμαι καλά, χωρίς αυτό να είναι απαραιτήτως λάθος, αφού οι Γάλλοι τα γερμανοπρεπή επώνυμα δεν έχουν ενιαίον τρόπο να τα προφέρουν -άλλοι τα προφέρουν γαλλοπρεπώς και άλλοι γερμανοπρεπώς, ας πούμε άλλοι Reiser προφέρονται Ραϊζέρ και άλλοι (όπως ο σκιτσογράφος) Ρεζέρ. Αλλά πλατειάζω.

Η μετάφραση του Λυκούδη δεν είναι κακή -είναι καλή, αλλά τα έχει τα χρονάκια της και φαίνεται πως δεν την έχει δει δεύτερο μάτι. Βρήκα κάμποσα σημεία που ήθελα να τα κοιτάξω να δω πώς είναι στο πρωτότυπο, και μερικά που τα κοίταξα και βρήκα πως ο μεταφραστής έχει αστοχήσει. Ήθελα να γράψω ένα σημείωμα, μετά βαρέθηκα. Στο κάτω κάτω, σε 770 σελίδες από κείμενο που κοντεύει να κλείσει 200 χρόνια όλο και κάποια λάθη θα βρεθούν, μακάρι να τόχει μεταφράσει κι ο Θεός ο ίδιος. Από κάτι δείγματα που είδα, ίσως είναι καλύτερη η μετάφραση του Κώστα Σφήκα, που είναι σε δύο τόμους και που την απέρριψα γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο. Ο Σφήκας δεν ήταν μεταφραστής, σκηνοθέτης ήταν κυρίως, και τη μετάφραση αυτή (που της έχει δώσει τον τίτλο Χαμένα όνειρα) τη δούλευε, λένε, δέκα χρόνια.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Γαλλία, Ιστορίες λέξεων, Μυθιστόρημα, Μεταφραστικά, Πεζογραφία | Με ετικέτα: , , , | 73 Σχόλια »