Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘επίταξη’

Καθηγητές στο χακί, παιδεία στο απόσπασμα

Posted by sarant στο 15 Μαΐου, 2013

fylloepitaxis1405Aν θα ξεκινήσουν οι Πανελλαδικές εξετάσεις την Παρασκευή δεν το ξέρω, εφόσον οι τοπικές ΕΛΜΕ ψήφισαν μεν με μεγάλη πλειοψηφία την πρόταση για απεργία, αλλά την ίδια ώρα ολοκληρώθηκε η επίδοση των ατομικών φύλλων επίταξης, με τα οποία οι καθηγητές της μέσης εκπαίδευσης καλούνται, από τις 12 το μεσημέρι σήμερα, να προσφέρουν τις προσωπικές υπηρεσίες τους στους συνήθεις τόπους εργασίας τους. Ή, όπως το λέει το φύλλο επίταξης που φωτογραφία του κυκλοφορεί στο Διαδίκτυο, και που φαίνεται για αυθεντικό: Επιτάσσεται από 12η μεσημβρινή ώρα  της Τετάρτης 15 Μαίου 2013 και μέχρι νεωτέρας ο/η … προκειμένου να προσφέρει τις προσωπικές υπηρεσίες του/της ως εκπαιδευτικός Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης τον τόπο εργασίας του/της σύμφωνα με το ωράριο του προγράμματος εκπλήρωσης των υπηρεσιακών του/της καθηκόντων. Σημειώνεται ότι η άρνηση παραλαβής και η παράλειψη εκτέλεσης των ως άνω υποχρεώσεων τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών (3) μηνών.

Για το αν είναι σωστός ο όρος επίταξη ή αν, αντίθετα, πρέπει να μιλάμε για «επιστράτευση» των εργαζομένων είχαμε ήδη συζητήσει στα τέλη Ιανουαρίου, όταν είχε γίνει η επίταξη των απεργών του Μετρό, οπότε σας παραπέμπω σε εκείνο το παλιότερο άρθρο για τυχόν απορίες ορολογίας. Αν και δεν νομίζω να υπάρχουν τέτοιας υφής απορίες, αφού μεσολάβησε και η επίταξη προσωπικών υπηρεσιών των απεργών ναυτεργατών της ΠΝΟ, και είχαμε την ευκαιρία να φρεσκάρουμε τις γνώσεις μας.

Η επίταξη προσωπικών υπηρεσιών είναι μέτρο οριακό, αφού παραβιάζει την αρχή της απαγόρευσης της αναγκαστικής εργασίας, είναι δηλαδή μέτρο ακραία περιοριστικό, το οποίο, σύμφωνα με το Σύνταγμα επιτρέπεται, σε καιρό ειρήνης, μόνο σε περιπτώσεις επείγουσας κοινωνικής ανάγκης από θεομηνία ή ανάγκης που μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία. Ακριβώς γι’ αυτό το λόγο, μέχρι πρότινος το οριακό αυτό μέτρο εφαρμοζόταν μάλλον σπάνια: αν δεν με γελάει η μνήμη μου, όχι πάνω από 5-6 φορές την τελευταία δεκαπενταετία. Κι όμως, το ακραίο αυτό μέτρο, που ως τώρα εφαρμοζόταν μια φορά στα τρία χρόνια περίπου, έχει ήδη εφαρμοστεί τρεις φορές μέσα στο 2013, και ακόμα δεν έχουμε φτάσει ούτε στα μισά του χρόνου. Ολοφάνερα η συνταγματικότητα αυτών των αποφάσεων είναι πολύ συζητήσιμη, διότι δεν μπορεί ένα μέτρο έκτακτης ανάγκης να χρησιμοποιείται σε μόνιμη βάση. Μήπως όμως δεν είναι εξίσου οριακής και αμφισβητήσιμης συνταγματικότητας και η λειτουργία της Βουλής με συνεχείς πράξεις νομοθετικού περιεχομένου, που σχεδόν αποτελούν τον κανόνα τον τελευταίο χρόνο;

Το πρωτοφανές, βέβαια, σε τούτην εδώ την επίταξη είναι ότι γίνεται προληπτικά: οι καθηγητές επιτάχθηκαν απλώς με την προαναγγελία της απεργίας, ή, για να ακριβολογούμε, μόλις το ΔΣ της ΟΛΜΕ αποφάσισε να εισηγηθεί απεργία στις τοπικές ΕΛΜΕ. Να εισηγηθεί, όχι να επιβάλει -και παρόλο που οι εισηγήσεις της ΟΛΜΕ συνήθως γίνονται δεκτές από τις κατά τόπους ΕΛΜΕ, η προληπτική επίταξη με την επίκληση ανάγκης που ακόμη δεν έχει παρουσιαστεί ανοίγει καινούργιους δρόμους κρατικού αυταρχισμού, αφού έτσι θα μπορεί η οποιαδήποτε κυβέρνηση να απαγορεύει προληπτικά οποιαδήποτε κινητοποίηση εργαζομένων, επικαλούμενη «επείγουσα κοινωνική ανάγκη» που θα παρουσιαστεί κάποτε στο μέλλον.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Εργατικά, Εκπαίδευση | Με ετικέτα: , , , , | 348 Σχόλια »

Γίνεται επίταξη σε ανθρώπους;

Posted by sarant στο 25 Ιανουαρίου, 2013

Από χτες, που ο αρμόδιος υπουργός κ. Χατζηδάκης ανακοίνωσε μπροστά στις κάμερες ότι η κυβέρνηση θα προχωρήσει στο μέτρο της επίταξης σε σχέση με την απεργία των εργαζομένων στο Μετρό, τόσο εδώ στο ιστολόγιο, όσο και σε άλλα σημεία της μπλογκόσφαιρας και γενικά στο ελληνικό Διαδίκτυο, εκφράστηκε η απορία αν είναι δόκιμο να μιλάμε για «επίταξη» όταν έχουμε φυσικά πρόσωπα, εργαζομένους, και όχι, ας πούμε, κτίρια ή αυτοκίνητα. Έγιναν και τα αναπόφευκτα ευφυολογήματα, ότι η ορολογία αυτή δείχνει πως η κυβέρνηση αντιμετωπίζει τους απεργούς σαν πράγματα.

Είχα ετοιμάσει άλλο άρθρο για σήμερα, επειδή όμως ένας αγαπητός φίλος σχολιαστής με κάλεσε να αναλάβω τις ευθύνες μου από λεξιλογική άποψη, σκέφτηκα να πω δυο λόγια για το θέμα (το γλωσσικό εννοώ) και μάλιστα να επεκταθώ λίγο και σε νομικά, παρόλο που δεν είναι τα χωράφια μου (έχουμε όμως σχολιαστές που είναι εκλεκτοί νομικοί, οπότε ίσως τους δελεάσω να πουν κι εκείνοι τη γνώμη τους). Βέβαια, η επικαιρότητα τρέχει σήμερα ολοταχώς, κι έτσι το νέο της επίταξης/επιστράτευσης σκεπάστηκε προς στιγμήν από την ανακοίνωση των συστεγαζόμενων φαρμ… αναρχικών οργανώσεων για την έκρηξη στο Mall, αλλά δεν μπορούμε να αλλάζουμε θέμα κάθε μισή ώρα. Την ανακοίνωση δεν την έχω διαβάσει, ομολογώ, πάντως πρόσεξα ότι ο ιστότοπος skai.gr αρχικά απέδωσε την προκήρυξη σε «πρωτοεμφανιζόμενη Αριστερή οργάνωση». Το διόρθωσαν σχετικά γρήγορα, πάντως πήρα μια φωτογραφία της οθόνης.

Αλλά ας γυρίσουμε στα λεξιλογικά μας. Ο όρος επίταξη πράγματι ξενίζει προκειμένου για πρόσωπα. Έχουμε συνηθίσει, όταν ακούμε επίταξη, να σκεφτόμαστε είτε τις επιτάξεις μεταφορικών μέσων στην επιστράτευση του 1974 είτε τις επιτάξεις οικιών από τις Αρχές Κατοχής. Ωστόσο, ο όρος δεν είναι εντελώς αβάσιμος και για πρόσωπα, αφού προβλέπεται στο Σύνταγμα. Όμως, δεν γίνεται επίταξη προσώπων αλλά, φυσικά, των υπηρεσιών που προσφέρουν.

Συγκεκριμένα, το Σύνταγμα κάνει λόγο για επίταξη προσωπικών υπηρεσιών στο άρθρο 22 παράγραφος 4:
4.Οποιαδήποτε μορφή αναγκαστικής εργασίας απαγορεύεται. Ειδικοί νόμοι ρυθμίζουν τα σχετικά με την επίταξη προσωπικών υπηρεσιών σε περίπτωση πολέμου ή επιστράτευσης ή για την αντιμετώπιση αναγκών της άμυνας της Χώρας ή επείγουσας κοινωνικής ανάγκης από θεομηνία ή ανάγκης που μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία, καθώς και τα σχετικά με την προσφορά προσωπικής εργασίας στους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης για την ικανοποίηση τοπικών αναγκών.
(Οι επιτάξεις πραγμάτων καλύπτονται από το άρθρο 18 παράγρ. 3)

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Επικαιρότητα, Εργατικά, Λεξικογραφικά, Νομικά | Με ετικέτα: , , , , | 123 Σχόλια »