Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Ηρώ Διαμαντούρου’

Κώστα Βάρναλη, Γράμματα από το Παρίσι

Posted by sarant στο 15 Νοεμβρίου, 2013

varnalis-exoΚυκλοφόρησε πριν από λίγες μέρες το βιβλίο του Κώστα Βάρναλη «Γράμματα από το Παρίσι», σε δική μου φιλολογική επιμέλεια, πρόλογο και επιλεγόμενα. Το βιβλίο συγκεντρώνει τα ταξιδιωτικά και αισθητικά άρθρα που έστειλε από το Παρίσι (και άλλες περιοχές της Γαλλίας) ο Κώστας Βάρναλης το 1926, όταν ήταν ανταποκριτής της αθηναϊκής εφημερίδας «Πρόοδος».

Μαζί με το βιβλίο κάνει τα πρώτα του βήματα κι ένας καινούργιος εκδοτικός οίκος, που λέγεται Αρχείο και που τον ίδρυσε, σε τέτοιους δύσκολους καιρούς, η συγγραφέας, αλλά και φίλη, Ηρώ Διαμαντούρου. Τα «Γράμματα από το Παρίσι» είναι ένα από τα τρία ή τέσσερα βιβλία με τα οποία κάνει το ντεμπούτο του ο νεοσύστατος εκδοτικός οίκος.

Η Πρόοδος των Αθηνών, όπως ήταν ο πλήρης τίτλος της, κυκλοφόρησε το πρώτο της φύλλο στις 23 Μαΐου 1926 με εκδότη τον Κ. Νταϊφά και διευθυντή τον Διονύσιο Κόκκινο (τον μετέπειτα ιστορικό και ακαδημαϊκό), παλιό γνωστό του Κ. Βάρναλη, ο οποίος έγραφε και χρονογράφημα με το ψευδώνυμο Άριελ. Ο Βάρναλης ανήκε από την αρχή στο επιτελείο των συνεργατών της εφημερίδας: η πρώτη του συνεργασία δημοσιεύεται ήδη στο δεύτερο φύλλο της, στις 24 Μαΐου 1926. Να θυμίσουμε ότι από το καλοκαίρι του 1925 στη χώρα έχει επιβληθεί η δικτατορία του Θ. Πάγκαλου, που έκλεισε μεν τον Ριζοσπάστη (και αργότερα την κεντροαριστερή Δημοκρατία) ενώ επέβαλε καθεστώς λογοκρισίας στις άλλες εφημερίδες, χωρίς πάντως να ασκεί ασφυκτικό έλεγχο.

Λόγω της δικτατορίας, η Πρόοδος δεν είχε σαφή κομματική τοποθέτηση (αργότερα στράφηκε προς τον Κονδύλη, αλλά δεν μακροημέρευσε). Επίσης, έδινε αρκετήν έμφαση στη φιλολογική και καλλιτεχνική ύλη, τουλάχιστον στους πρώτους μήνες της. Κατά καιρούς, η εφημερίδα δημοσίευε σε πλαίσιο τα ονόματα των φιλολογικών και καλλιτεχνικών συνεργατών της, που τα αντιγράφω εδώ -μερικά είναι γνωστά και σήμερα: Κ. Βάρναλης, Γ. Γουναρόπουλος, Ε. Ελευθεριάδης, Γιοσέφ Ελιγιά, Αριστοτέλης Ζάχος, Κ. Καρθαίος, Γιάννης Κεφαλληνός, Τ. Οικονομάκις, Πέτρος Χάρης, Παντελής Χορν.

Η σύνθεση αντανακλά και την ακτινοβολία των γαλλικών γραμμάτων και τεχνών στον μεσοπόλεμο: οι Γουναρόπουλος και Ελευθεριάδης (Τεριάντ) έμεναν μόνιμα στο Παρίσι εκείνη την περίοδο, ενώ ο χαράκτης Κεφαλληνός, ο επιστήθιος φίλος του Βάρναλη, ζούσε επίσης στη Γαλλία, σε ένα χωριό της Τουραίνης. Η εφημερίδα είχε και άλλον ανταποκριτή στο Παρίσι, τον Σ. Φωκίδη, για τα πολιτικά θέματα· ο Ελευθεριάδης κάλυπτε το τρέχον καλλιτεχνικό και φιλολογικό ρεπορτάζ, ενώ οι ανταποκρίσεις του Βάρναλη ήταν κάτι το έκτακτο.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Advertisement

Posted in Βάρναλης, Παρουσίαση βιβλίου, Ταξιδιωτικά, Χρονογραφήματα | Με ετικέτα: , , , , , | 53 Σχόλια »