Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Posts Tagged ‘Ιαπωνία’

Μαυροβδομαδιάτικα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 19 Νοεμβρίου, 2022

Που τα λέω έτσι επειδή δεν έχουμε πια Μαύρη Παρασκευή (Black Friday που θα έλεγε ο καθηγητής κ. Μπαμπινιώτης) αλλά ολόκληρη Black Week, στην πραγματικότητα μάλιστα δυο βδομάδες «μαύρες», δηλαδή με υποτιθέμενες καταπληκτικές εκπτώσεις, λες και οι υπόλοιπες είναι άσπρες. Μου είπε κι ένας φίλος ότι το Πάμπλικ έχει λέει κάποιες ενδιαφέρουσες προσφορές σε βιβλία, αλλά στο σάιτ που πήγα έπεσα πάνω σε ομοβροντία από μπεστ-σέλερ κι έτσι δεν μπόρεσα να συνεχίσω την περιήγηση.

Τέλος πάντων, ξεκινάμε τη δική μας περιήγηση -και αφού είπα για περιήγηση ταιριάζει να ξεκινήσουμε με ένα μεζεδάκι αλιευμένο από το (ή την;) Google Earth. Όπως λέει ο καλός φίλος που το έστειλε:

Η οθονιά είναι από σημείο της Αθήνας στην Κολοκυθού, κοντά στο πρώην Καπνεργοστάσιο, αλλά δεν έχει σημασία. Προφανώς θα ήταν κάποτε Δημοτικό Βουστάσιο και τώρα έχει γίνει σχολείο. Αλλά ειναι πολύ παράξενο να δηλώνεται στα αγγλικά μόνον η πρώτη και στα ελληνικά μόνον η δεύτερη ιδιότητα!

* Την περασμένη Κυριακή είχαμε τον «αυθεντικό» Μαραθώνιο της Αθήνας -χωρίς αναφορά δυστυχώς στον Γρηγόρη Λαμπράκη στον τίτλο της διοργάνωσης, αν και σε άλλα σημεία της μνημονευόταν το όνομά του.

Λοιπόν, σε εκπομπή στον Alpha το περασμένο Σάββατο, ρεπόρτερ που βρίσκεται στο κέντρο παράδοσης συμμετοχών του Μαραθωνίου ρωτάει μια κοπέλα από ποια χώρα είναι. «Switzerland» απαντάει και η ρεπόρτερ μεταφράζει «Είναι από την Σουηδία»!

Για του λόγου το αληθές, μπορείτε να το ακούσετε εδώ, περίπου στο 53.00 του βίντεο. Φταίνε πάντως κι αυτοί που έχουν παρόμοια ονόματα στις χώρες τους.

* Φίλος μού γράφει, αναφερόμενος στην είδηση που κυκλοφόρησε ευρέως στα σόσιαλ, για την καφετέρια στη Νέα Σμύρνη που έδιωξε ηλικιωμένους θαμώνες.

Ο τίτλος ήταν «Δε σερβίρουμε ηλικιωμένους», αλλά ο φίλος θα προτιμούσε ένα «σε» («σε ηλικιωμένους») για να μη δοθεί, όπως λέει, η εντύπωση ότι «πρόκειται για κανιβαλικό εστιατόριο».

Όμως δεν υπάρχει κίνδυνος παρανόησης, νομίζω. Βέβαια, η σύνταξη αυτή επιτρέπει πράγματι τέτοια λογοπαίγνια, κάτι που μάλλον θετικά το βλέπω (και νομίζω πως και στα αγγλικά υπάρχει παρόμοια θεωρητική αμφισημία και σαν να θυμάμαι πως έχω δει και λογοπαίγνια).

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Advertisement

Posted in Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Υπότιτλοι | Με ετικέτα: , , , , , | 180 Σχόλια »

Συκοφαντικά μεζεδάκια

Posted by sarant στο 9 Ιουλίου, 2022

Που βέβαια τα λέω έτσι εξαιτίας της συζήτησης που έγινε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για τον αγγλικό όρο sycophant, που τον χρησιμοποίησε τις προάλλες ο πρωθυπουργός στο Στρασβούργο λανθασμένα, επηρεασμένος από την ελληνική σημασία της λέξης: είπε They accuse me of being a liar, a sycophant, εννοώντας «με λένε συκοφάντη», ενώ η αγγλική λέξη έχει αλλάξει σημασία και σημαίνει «κόλακας, τσανακογλείφτης».

Το λάθος είναι συγγνωστό, ιδίως από Έλληνα που μιλάει αγγλικά και που επηρεάζεται από την συχνότατη χρήση της ελληνικής λέξης -έτσι μας παραπλανούν οι ψευτοφίλοι, στους οποίους άλλωστε αφιερώσαμε προχτές ειδικό άρθρο, με τον χαρακτηριστικό τίτλο Εμπαθείς συκοφάντες απολογούνται. Ωστόσο, δύο πράγματα μού έκαναν εντύπωση: αφενός ότι υπάρχουν δυο-τρία ελληνικά λεξικά (αγγλοελληνικά ή ελληνοαγγλικά) που δίνουν στον όρο sycophant και τη σημασία «συκοφάντης», ενώ κανένα αγγλικό λεξικό δεν συμφωνεί μαζί τους, και αφετέρου ότι όχι λίγοι οπαδοί του πρωθυπουργού στο Τουίτερ αποδύθηκαν σε εργώδεις προσπάθειες για να τον δικαιολογήσουν, ότι τάχα η λέξη sycophant στα αγγλικά σημαίνει «συκοφάντης» στην καθομιλουμένη.

Αλλά στο σημερινό μας άρθρο θα έχουμε κι άλλα πρωθυπουργικά και γενικώς πολιτικά (όχι πολίτικα) μεζεδάκια, διότι μεσολάβησε η συζήτηση της Τετάρτης στη Βουλή, που μας έδωσε άφθονο υλικό.

* Αλλά ας ξεκινήσουμε με κάτι μη πολιτικό, ένα σουπεράκι από τον Σκάι, από τη συνέντευξη τύπου του ελληνοαυστραλού Νικ Κύργιος (ή Νικ Κύργιου;) ύστερα από το επεισοδιακό ματς με τον Στέφανο Τσιτσιπά στο Γουίμπλεντον.

«Δεν έκανα τίποτα ασεβή προς τον Στέφανο». Ε, δεύτερης γενιάς είναι το παιδί, μην είμαστε πολύ αυστηροί που τα μπερδεύει στα τριγενή και δικατάληκτα.

(Πλάκα κάνω βέβαια, στα αγγλικά μίλησε ο Κύργιος και η μετάφραση είναι του Σκάι).

* Γράφει στα Υπογλώσσια ο φίλος μας ο Ακίνδυνος κι επειδή τα γράφει ωραία τον αντιγράφω επί λέξει και ασύστολα:

Από το αγαπημένο μας ΑΠΕ

«Αυτό που έχουμε ήδη ακούσει σήμερα είναι μια σημαντική χορωδία ολόκληρου του κόσμου, όχι μόνο των ΗΠΑ, για να (…) σταματήσει η επίθεση», δήλωσε ο Αμερικανός αξιωματούχος απευθυνόμενος σε δημοσιογράφους

Ο Μπλίνκεν, που για μία ψήφο θα έκανε τη δήλωση στα ελληνικά, είπε:

what we’ve heard today already is a strong chorus from around the world – not just the United States, but around the world – about the need for this aggression to end

Οπωσδήποτε είναι μια σημαντική παρέκκλιση από τις προηγούμενες επιτυχίες του ΑΠΕ, ότι το chorus δεν μεταφράστηκε χορός.

Αλλά ίσως να ήταν καλύτερα να αποδοθεί σαν συναίνεση ή ομοφωνία.

Σημειώστε το κι αυτό στα ψευδόφιλα που λέγαμε προχτές.

* Φίλος από Ηράκλειο Κρήτης στέλνει πρόσκληση για μια εκδήλωση που έγινε χτες.

«Θύμισες της Μικρασίας» -φυσικά είναι «θύμησες», γιατί είναι η θύμηση (η ενθύμηση, αφού). Μπορεί βέβαια το λάθος να είναι του κορέκτορα, αφού το «θύμησες» μπορεί να μην το ξέρει, και να θεωρεί ότι είναι λάθος αντί για «(εσύ) θύμισες».

Αλλά όταν έχουμε να τυπώσουμε κάτι που θα πάει σε πολύ κόσμο, με προσοχή, τηρώντας τα μέτρα προστασίας, κοιτάμε και δεύτερη φορά τι βγάζει ο κορέκτορας. Και δεν τον αφήνουμε να βάλει δυο τόνους στο «Μικράσίας».

* Κι ένα κωμικό λάθος από την Άθενς Βόις. Σε βιβλιοκριτική γραμμένη με ύφος χιλίων καρδιναλίων (ή έστω προφεσόρων) διαβάζουμε:

Το εάν ο Ένγκελς, έπεσε στην παγίδα σκιτζήδων ανθρωπολόγων, (Lewis Morgan, Margaret Mead), οι οποίοι μισούσαν την κοινωνική οργάνωση και τους ισχυρούς θεσμούς ενός σύγχρονου κράτους, είναι δευτερεύον θέμα.

Το να αποκαλεί ο αρθρογράφος σκιτζήδες τον Λιούις Μόργκαν και τη Μάργκαρερ Μιντ είναι βεβαίως δικαίωμά του. Αλλά να παρουσιάζει τον Φρίντριχ Ένγκελς να έχει επηρεαστεί από τα γραφτά της Μιντ, η οποία γεννήθηκε το 1901, έξι χρόνια μετά τον θάνατο του Ένγκελς, ε, αυτό παραπάει!

(Το γιατί οι απανταχού δεξιοί έχουν στη μπούκα την Μάργκαρετ Μιντ θα το δούμε άλλη φορά).

* Κι ένα φαρμακευτικό. Φίλος στέλνει την ετικέτα πρώτης ύλης από φαρμακευτικό σκεύασμα. Όπως βλέπετε, σε όλες τις γλώσσες (και είναι καμιά τριανταριά) γράφει το αντίστοιχο του ‘υγρή μαλτιτόλη’ (εκτός από τα βουλγάρικα) αλλά στα ελληνικά  γράφει ‘ελληνικά υγρό’. Μπορεί να ήταν και εντολή προς τον τυπογράφο να το γράψει με ελληνικά στοιχεία και όχι με λατινικά, τι να πω.

* Στη συζήτηση της Τετάρτης στη Βουλή, ο πρωθυπουργός έκανε μερικά φραστικά λάθη ή σαρδάμ που προσέχτηκαν. Μιλώντας για το ειδικό δικαστήριο, είπε στον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης «στο ειδώλιο θα κάτσει το ηθικό σας πλεονέκτημα» -εδώ μπορείτε να δείτε το σχετικό βιντεάκι. Στα ειδώλια γενικά δεν καθόμαστε, είναι εύθραυστα αλλά και αιχμηρά. Σε εδώλια, πάλι, καλό είναι να μην μας καθίζουν.

Επίσης, είπε «Η Τουρκία ανέκρουσε πρίμα» (εδώ το βιντεάκι) ή ίσως «ανέκρουσε πρύμα», πάντως το σωστό είναι «ανέκρουσε πρύμνα».

Ακόμα, τη στιγμή που ανακοίνωνε ότι δεν θα κάνει εκλογές το φθινόπωρο (επιδοκιμάζω, έχω πολλές δουλειές τότε και δεν με βολεύει) είπε «Η ζωή θα επιβεβαιώσει τα λεγάμενά μου». Ίσως πρόκειται για στοιχείο της ιδιολέκτου του, όπως το πράματι, πάντως είναι απόκλιση.

Ακόμα, πρόσεξα ότι είπε «Η Ελλάδα άνηκε και ανήκει στη σωστή πλευρά της Ιστορίας». Επιδοκιμάζω τον λαϊκό τύπο «άνηκε». Όσο για τη σωστή πλευρά της ιστορίας, το κλισέ το λένε όλοι πια, να δούμε πότε θα το βαρεθούν.

* Λυπάμαι που δεν μπορώ να κρατήσω ισορροπίες. Εννοώ ότι από την ομιλία του Τσίπρα πρόσεξα μόνο το «η συντάκτης η κ. Μάνδρου…»

Προς τι τα μουστάκια; Η συντάκτρια, μια χαρά καθιερωμένος και λεξικογραφημένος είναι ο έμφυλος τύπος.

Όταν αυτό το ανέφερα στο Τουίτερ, μια σχολιάστρια, δικηγόρος στο επάγγελμα, μου γράφει «Εμένα πάντως δεν μου αρέσει να με λένε ‘δικηγορίνα’, προτιμώ δικηγόρος». Και βέβαια δεν τίθεται θέμα για τα επαγγελματικά θηλυκά σε -ος, αλλά δείχνει η αντίδραση αυτή ότι ορισμένοι έμφυλοι τύποι έχουν τη στάμπα της υποτίμησης.

* Για το πιτόγυρο, που είπε στη Βουλή ο Δημ. Κουτσούμπας, ίσως αξίζει άρθρο -αν δεν προκαλέσει εμφύλιο πόλεμο Βορείων και Νοτίων.

* Στο νέο επεισόδιο της πισπιριγκιάδας, ο Άλφα μάς πληροφορεί ότι «η Μαλένα τινάχτηκε κι έβγαλε ένα βρόγχο».

Ρόγχο έβγαλε το κακόμοιρο, αλλά μην έχουμε περισσότερες απαιτήσεις από την κ. Τατιάνα.

* Φίλος στέλνει λινκ προς άρθρο της Καθημερινής, όπου παρουσιάζεται (υμνητικά) ένα πρωτοποριακό ιδιωτικό σχολείο. Εκεί διαβάζουμε ότι οι προγραμματιστές της Σίλικον Βάλεϊ και τα στελέχη της Γκουγκλ «δεν αναζητούν για την εκπαίδευση των παιδιών τους διαδραστικούς πίνακες και εργαλεία τελευταίας γενιάς, αλλά επιλέγουν ένα Waldorf σχολείο, στο οποίο η μάθηση γίνεται μέσα από τις παλιές και δοκιμασμένες μεθόδους: με μολύβι, χαρτί και μαυροπίνακα.»

Σχολιάζει ο φίλος μου:

Δες πώς εδραιώνεται, αγαπητέ μου Νίκο, αυτός ο αγγλισμός. Είμαι βέβαιος ότι προ 20ετίας ο δημοσιογράφος θα έγραφε σχολείο τύπου Waldorf, δεν θα χρησιμοποιούσε την ξένη λέξη ως επίθετο.

Και μάλλον έχει δίκιο.

* Μου στέλνει φίλος το εξής σουπεράκι:

Ανησυχούν οι σφοδροί άνεμοι, λοιπόν.

Παλιότερα θα γράφαμε «προκαλούν ανησυχία οι σφοδροί άνεμοι». Λέμε επίσης «Μας ανησυχούν οι σφοδροί άνεμοι». Ωστόσο, παλιότερα δεν γράφαμε «Ανησυχούν οι άνεμοι», διότι οι άνθρωποι ανησυχούν (όταν φυσάνε σφοδροί άνεμοι).

Ίσως πρόκειται για νέα τάση, διότι κι άλλες φορές έχω επισημάνει (και έχω αναφέρει εδώ) παρόμοια σχήματα, π.χ. «Ανατριχιάζει η εξομολόγηση του τάδε», αντί για «Προκαλεί ανατριχίλα….»

Εσείς πώς το κρίνετε; Συμφωνείτε με το «Ανησυχούν οι σφοδροί άνεμοι» ή σας ξενίζει;

* Κι ένα ακόμα του πρωθυπουργού, που μου το στέλνει φίλος αλλά δεν έχω τον καιρό να βρω το σχετικό ηχητικό και να επαληθεύσω αν σωστά άκουσε ο φίλος μου.

«Ίσως δεν αντελήφθην ο κύριος Ερντογάν τί εννοούσα…». Ναι, με τελικό»νι» στο αντελήφθη. Απόσπασμα από την (προχτεσινή) συνέντευξη Κυριάκου στο ραδιόφωνο του ΣΚΑΪ.

* Φίλος στέλνει τη φωτογραφία από το Καλέντζι -όχι της Αχαΐας απ’ όπου έλκουν την καταγωγή οι Παπανδρέου, αλλά της Αττικής, του Μαραθώνα.

Όλα καλά, αλλά ο βυζαντινός στα αγγλικά δεν είναι Vyzantine παρά Byzantine.

* Μια μόδα που την πρόσεξα τώρα τελευταία στην αθλητική δημοσιογραφία, με παράδειγμα πρόσφατο άρθρο του Αντ. Καρπετόπουλου (το είδα εδώ):

Φέτος αντίθετα τα κλειδιά τα έχει ο τεχνικός διευθυντής Μπότο. Που άφησε τον Πασχαλάκη και τον Κρέσπο να φύγουν κόντρα στα θέλω του Ραζβάν

Ο Μπότο λοιπόν πήγε κόντρα στα «θέλω» του Ραζβάν Λουτσέσκου. Ο Καρπετόπουλος το συνηθίζει πολύ αυτό, αντί για να λέει «οι επιθυμίες» ή «οι απαιτήσεις» ή κάτι άλλο. Βλέπω όμως ότι και αρκετοί άλλοι αθλητικογράφοι το χρησιμοποιούν, είτε βάζοντας το «θέλω» σε εισαγωγικά είτε όχι, κι έτσι διαβάζω για «τα ‘θέλω’ του Γιοβάνοβιτς» ή ότι έγινε επαφή του Παναθηναϊκού με τον Σεπφ, «με τον διεθνή Αυστριακό μέσο και τους εκπροσώπους του να δείχνουν τη διάθεση να χαμηλώσουν τα «θέλω» τους για την ολοκλήρωση της μεταγραφής στο «τριφύλλι».» Παλιότερα θα λέγαμε «να χαμηλώσουν τις απαιτήσεις τους.

Βέβαια, δεν αποκλείω να είναι εντελώς καθιερωμένος εκφραστικός τρόπος εδώ και πολύ καιρό κι εγώ να τον παίρνω είδηση μόλις τώρα.

* Χτες είχαμε τη δολοφονία του Σίνζο Άμπε, πρώην πρωθυπουργού της Ιαπωνίας. Πριν ακόμα μαθευτεί ότι ο Άμπε τελικά υπέκυψε στα τραύματά του, φίλη μου έστειλε λινκ σε άρθρο που είχε τον τίτλο: Μάχη για τη ζωή του δίνει ο πρώην Ιάπωνας πρωθυπουργός.

Και σχολίασε η φίλη: Όταν τον πυροβόλησαν έπαψε να είναι Ιάπωνας;

Πράγματι, είναι ο Ιάπωνας πρώην πρωθυπουργός. Βέβαια και στα αγγλικά λένε the former Japanese prime minister.

* Αλλά για το ίδιο θέμα είχαμε τη λαθροχειρία του Αντένα. Στο ρεπορτάζ για τη δολοφονία του Άμπε, μας λέει ότι ο (καθ’ ομολογία) δολοφόνος είχε υπηρετήσει στις ειδικές δυνάμεις και μετά λέει ότι είχε πάθος με τον Τσε Γκεβάρα και δείχνει αυτό:

Aλλά ο εικονιζόμενος είναι ο Hideo Kojima, ένας από τους πιο διάσημους δημιουργούς ηλεκτρονικών παιχνιδιών και φυσικά εντελώς άσχετος με τη δολοφονία του Άμπε! Hidea λαθροχειρία… (ή hideous).

Όπως είπαμε στα σχόλια του προηγούμενου μεζεδοάρθρου μας, κι ένας ακροδεξιός πολιτικός στη Γαλλία διακίνησε τις ίδιες φωτογραφίες του Hideo Kojima τάχα ότι πρόκειται για τον (καθ’ ομολογία) δολοφόνο του Άμπε. Και βέβαια, στον σημερινό κόσμο όπου όλα μαθαίνονται, η λαθροχειρία του Γάλλου ακροδεξιού και του Αντένα μαθεύτηκε και στην Ιαπωνία, κι έτσι το καλό κανάλι (το κοκοκάναλο, λέγανε παλιά) κατάφερε να γίνει ρεζίλι διεθνώς. Φαίνεται μάλιστα ότι το ενδιαφέρον του καθ’ ομολογία δολοφόνου για τον Τσε Γκεβάρα είναι εύρημα των ακροδεξιών.

Σε κάθε περίπτωση γεννιέται το ερώτημα, από ποιο βόθρο ψαρεύει το ειδησεογραφικό του υλικό ο Αντένα…..

Posted in Βουλή, Λαθροχειρίες, Μαργαριτάρια, Μεταφραστικά, Μεζεδάκια, Ψευδόφιλες λέξεις | Με ετικέτα: , , , , | 338 Σχόλια »

Με μια μπάλα σαν πεπόνι

Posted by sarant στο 18 Οκτωβρίου, 2019

Τις τελευταίες εβδομάδες, όταν πηγαινοέρχομαι στη δουλειά, ακούω στο ραδιόφωνο τα νέα από το Παγκόσμιο Κύπελλο.

Ποιο Παγκόσμιο Κύπελλο, θα ρωτήσετε. Όχι του ποδοσφαίρου, αυτό έγινε πέρυσι. Ούτε του μπάσκετ, αυτό έγινε πριν από 2-3 μήνες και η Ελλάδα, παρά την παρουσία του Γιάννη Αντετοκούνμπο, δεν τα πήγε και πολύ καλά.

Αυτή την περίοδο όμως διεξάγεται το Παγκόσμιο Κύπελλο σε ένα άλλο ομαδικό άθλημα, ένα άθλημα που παίζεται με μπάλα: όχι στρογγυλή σαν του ποδοσφαίρου, όχι σπυριάρα σαν του μπάσκετ, αλλά με μια μπάλα σαν πεπόνι: το ράγκμπι.

Το ράγκμπι δεν το ξέρουμε στα μέρη μας. Ελάχιστα παίζεται στη χώρα μας αν και νομίζω πως υπάρχει ομοσπονδία και εθνική ομάδα, που παίζει στα βάθη της ευρωπαϊκής κατάταξης. Ίσως όμως να κάνω λάθος, διότι ψάχνοντας βλέπω πως η ομοσπονδία υπήχθη στην ομοσπονδία του χάντμπολ και στην ιστοσελίδα της ΟΧΕ οι σελίδες που αφορούν το ράγκμπι έχουν να ανανεωθούν από το 2017.

Μιλάμε βέβαια για το ράγκμπι με 15 παίκτες, το λεγόμενο και rugby union, όχι για την παραλλαγή με 13 παίχτες που λέγεται rugby league. Και οι δυο παραλλαγές γεννήθηκαν στην Αγγλία τον 19ο αιώνα και κάποια στιγμή διχάστηκαν και η κάθε μια εξελίχθηκε διαφορετικά.

Επειδη όμως εδώ λεξιλογούμε, πρέπει να πούμε ότι το όνομα του αθλήματος, rugby, προέρχεται από την πόλη Ράγκμπι της μέσης Αγγλίας, κοντά στο Κόβεντρι. Το 1823, λέει, στο σχολείο του Ράγκμπι, ενώ οι μαθητές έπαιζαν ένα είδος ποδοσφαίρου, ένας μαθητής άρπαξε τη μπάλα με τα χέρια και άρχισε να τρέχει. Παρόλο που δεν υπάρχουν στοιχεία που να τεκμηριώνουν τον μύθο, είναι βαθιά ριζωμένος κι έτσι γίνεται αποδεκτός.

Το ράγκμπι για το οποίο θα μιλήσουμε, λοιπόν, παίζεται με ομάδες των 15 παικτών, 8 επιθετικούς και 7 αμυντικούς, σε γήπεδο 100 x 70 μέτρων. Ο αγώνας διαρκεί 80 λεπτά, σε δυο ημιχρόνια των 40.

Υπάρχουν δυο τέρματα, που είναι δυο πανύψηλα δοκάρια με 8 μέτρα ύψος με ένα οριζόντιο δοκάρι στα 3 μέτρα, δηλαδή κάπως σαν κοντοπόδαρο Η. Όμως δεν υπάρχει τερματοφύλακας, και άλλωστε ο σκοπός των παικτών δεν είναι μόνο να περάσουν τη μπάλα μέσα από το τέρμα, όπως είναι στο ποδόσφαιρο.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Αθλήματα, Γαλλία, Επικαιρότητα, Ετυμολογικά, Μεγάλη Βρετανία | Με ετικέτα: , , , , | 174 Σχόλια »

Χιροσίμα, εβδομήντα χρόνια

Posted by sarant στο 6 Αυγούστου, 2015

hiroshimaΣυμπληρώνονται σήμερα 70 χρόνια από ένα γεγονός που έχει σημαδέψει ανεξίτηλα όχι μόνο τον εικοστό αιώνα αλλά, θα έλεγα, και την ανθρώπινη ιστορία, σε σημείο που να μπορούμε βάσιμα να μιλάμε για την περίοδο «πριν» και «μετά» από αυτό. Εννοώ φυσικά τη ρίψη της ατομικής βόμβας στις 6 Αυγούστου 1945 στη Χιροσίμα της Ιαπωνίας που είχε σαν συνέπεια την ολοκληρωτική καταστροφή της πόλης, και που, όπως ξέρουμε, ακολουθήθηκε από μια δεύτερη βόμβα στις 9 Αυγούστου στο Ναγκασάκι. Λίγες μέρες αργότερα, στις 15 του μηνός, ανακοινώθηκε η συνθηκολόγηση της Ιαπωνίας (η επίσημη υπογραφή έγινε στις 2 Σεπτεμβρίου).

Η βόμβα της Χιροσίμα σκότωσε αμέσως γύρω στις 45.000 ανθρώπους, κατά το 80% αμάχους, ενώ άλλοι τόσοι βρήκαν τον θάνατο μέσα σε 2-4 μήνες μετά την έκρηξη. Η πόλη ισοπεδώθηκε, όπως δείχνει η φωτογραφία -το μεγάλο κτίριο που έμεινε ερειπωμένο και που στέκεται έτσι ίσαμε σήμερα, έχοντας πια μετατραπεί σε μνημείο, ήταν το Νομαρχιακό Κέντρο Προώθησης της Βιομηχανίας.

Τα θύματα στο Ναγκασάκι ήταν λιγότερα, περίπου τα μισά, παρόλο που η βόμβα που χρησιμοποιήθηκε εκεί  (ο «Χοντρός») ήταν ισχυρότερη από της Χιροσίμα («το αγοράκι»), επειδή η μορφολογία του εδάφους λειτούργησε ανασχετικά. Το Ναγκασάκι άλλωστε ήταν ο εφεδρικός στόχος -το σχέδιο προέβλεπε να πληγεί μια άλλη πόλη, που όμως είχε την τύχη εκείνο το πρωί να σκεπάζεται από τα σύννεφα.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος, Επετειακά, Πρόσφατη ιστορία | Με ετικέτα: , , , , , , , | 240 Σχόλια »

Το τσουνάμι και το νάμι

Posted by sarant στο 28 Μαρτίου, 2011

Καμιά φορά η επικαιρότητα με προσπερνάει κι άμα δεν έχω κάτι παραπάνω να γράψω απ’ όσα έχουν ήδη γραφτεί προτιμάω να το αφήσω να περάσει, κι έτσι είχα κάνει με το τσουνάμι, τη λέξη που βάρβαρα όρμησε στην επικαιρότητά μας εδώ και 15 μέρες μετά τον μεγάλο σεισμό της Ιαπωνίας. Τελικά όμως άλλαξα γνώμη, και ιδού το παρόν.

Βέβαια, όπως θα θυμόμαστε όλοι, τη λέξη δεν τη μάθαμε τις προάλλες, την είχαμε μάθει ή είχαμε συνειδητοποιήσει ότι την ξέραμε λίγα χρόνια νωρίτερα, τα Χριστούγεννα του 2004, με τον σεισμό στον Ινδικό Ωκεανό και το φοβερό τσουνάμι που ακολούθησε και που στοίχισε σχεδόν 200.000 νεκρούς.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Όχι στα λεξικά, Διεθνείς λέξεις, Ιστορίες λέξεων, Κρήτη, Κύπρος, Παπαδιαμάντης | Με ετικέτα: , , , , | 132 Σχόλια »

Από τη Χιροσίμα στη Φουκουσίμα: η «φτηνή και καθαρή» πυρηνική ενέργεια

Posted by sarant στο 23 Μαρτίου, 2011

Το σημερινό άρθρο είναι, κατά κάποιο τρόπο, διπλό. Δηλαδή, το καθιερωμένο κάθε εβδομάδα άρθρο του πατέρα μου, Δημ. Σαραντάκου, που δημοσιεύτηκε χτες, 21.3.2011, στην εφημερίδα ΕΜΠΡΟΣ της Μυτιλήνης, είχε για θέμα του το πρόσφατο πυρηνικό ατύχημα στη Φουκουσίμα της Ιαπωνίας. Είχα ξεκινήσει κι εγώ να γράφω κάτι για το ίδιο θέμα, αλλά το είχα σταματήσει, κυρίως από αμηχανία. Κρατάω λοιπόν μόνο την πρώτη παράγραφο από το δικό μου κομμάτι και μετά δίνω τη σκυτάλη στον πατέρα μου.

Τον τίτλο που έβαλα στο σημερινό άρθρο τον είχα σκεφτεί από τις πρώτες μέρες, μαζί με κάμποσα άλλα εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο, μερικοί από τους οποίους πρόλαβαν ήδη να τον χρησιμοποιήσουν, όπως βλέπω μέσω γκουγκλ. Πράγματι, η ομοιότητα των δύο τοπωνυμίων έρχεται αμέσως στο νου -και δεν είναι τυχαία. Γιατί η Χιροσίμα δεν είναι βέβαια δάνειο από το ήρωος σήμα, όπως έχει υποστηρίξει κάποιος πορτοκαλιστής, νομίζω στον Δαυλό. Στα γιαπωνέζικα, χιρόι σίμα είναι το πλατύ νησί. Σίμα το νησί. Φουκουσίμα, το ευλογημένο, το καλότυχο νησί. Καμιά φορά η ετυμολογία έχει μπόλικη ειρωνεία.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Posted in Δημήτρης Σαραντάκος, Συνεργασίες, Φιλοξενίες | Με ετικέτα: , , , | 91 Σχόλια »